৩. কিন্তিসুত্তং

৩৪. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা পিসিনারাযং [কুসিনারাযং (সী.)] ৰিহরতি বলিহরণে ৰনসণ্ডে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘কিন্তি ৰো, ভিক্খৰে, মযি হোতি – ‘চীৰরহেতু ৰা সমণো গোতমো ধম্মং দেসেতি, পিণ্ডপাতহেতু ৰা সমণো গোতমো ধম্মং দেসেতি, সেনাসনহেতু ৰা সমণো গোতমো ধম্মং দেসেতি, ইতিভৰাভৰহেতু ৰা সমণো গোতমো ধম্মং দেসেতী’’’তি? ‘‘ন খো নো, ভন্তে, ভগৰতি এৰং হোতি – ‘চীৰরহেতু ৰা সমণো গোতমো ধম্মং দেসেতি, পিণ্ডপাতহেতু ৰা সমণো গোতমো ধম্মং দেসেতি, সেনাসনহেতু ৰা সমণো গোতমো ধম্মং দেসেতি, ইতিভৰাভৰহেতু ৰা সমণো গোতমো ধম্মং দেসেতী’’’তি.

‘‘ন চ কির ৰো, ভিক্খৰে, মযি এৰং হোতি – ‘চীৰরহেতু ৰা সমণো গোতমো ধম্মং দেসেতি…পে… ইতিভৰাভৰহেতু ৰা সমণো গোতমো ধম্মং দেসেতী’তি; অথ কিন্তি চরহি ৰো [অথ কিন্তি ৰো (সী. পী.), অথ কিঞ্চরহি ৰো (ক.)], ভিক্খৰে, মযি হোতী’’তি? ‘‘এৰং খো নো, ভন্তে, ভগৰতি হোতি – ‘অনুকম্পকো ভগৰা হিতেসী; অনুকম্পং উপাদায ধম্মং দেসেতী’’’তি. ‘‘এৰঞ্চ [এৰং (সী. পী.)] কির ৰো, ভিক্খৰে, মযি হোতি – ‘অনুকম্পকো ভগৰা হিতেসী; অনুকম্পং উপাদায ধম্মং দেসেতী’’’তি.

৩৫. ‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, যে ৰো [যে তে (ক.)] মযা ধম্মা অভিঞ্ঞা দেসিতা, সেয্যথিদং – চত্তারো সতিপট্ঠানা চত্তারো সম্মপ্পধানা চত্তারো ইদ্ধিপাদা পঞ্চিন্দ্রিযানি পঞ্চ বলানি সত্ত বোজ্ঝঙ্গা অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, তত্থ সব্বেহেৰ সমগ্গেহি সম্মোদমানেহি অৰিৰদমানেহি সিক্খিতব্বং. তেসঞ্চ ৰো, ভিক্খৰে, সমগ্গানং সম্মোদমানানং অৰিৰদমানানং সিক্খতং সিযংসু [সিযুং (সী. স্যা. কং.) সদ্দনীতি ওলোকেতব্বা] দ্ৰে ভিক্খূ অভিধম্মে নানাৰাদা. তত্র চে তুম্হাকং এৰমস্স – ‘ইমেসং খো আযস্মন্তানং অত্থতো চেৰ নানং ব্যঞ্জনতো চ নান’ন্তি, তত্থ যং ভিক্খুং সুৰচতরং [সুব্বচতরং (ক.)] মঞ্ঞেয্যাথ সো উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘আযস্মন্তানং খো অত্থতো চেৰ নানং, ব্যঞ্জনতো চ নানং. তদমিনাপেতং [তদিমিনাপেতং (স্যা. কং.)] আযস্মন্তো জানাথ – যথা অত্থতো চেৰ নানং, ব্যঞ্জনতো চ নানং. মাযস্মন্তো ৰিৰাদং আপজ্জিত্থা’তি. অথাপরেসং একতোপক্খিকানং ভিক্খূনং যং ভিক্খুং সুৰচতরং মঞ্ঞেয্যাথ সো উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘আযস্মন্তানং খো অত্থতো চেৰ নানং, ব্যঞ্জনতো চ নানং. তদমিনাপেতং আযস্মন্তো জানাথ – যথা অত্থতো চেৰ নানং, ব্যঞ্জনতো চ নানং. মাযস্মন্তো ৰিৰাদং আপজ্জিত্থা’তি. ইতি দুগ্গহিতং দুগ্গহিততো ধারেতব্বং, সুগ্গহিতং সুগ্গহিততো ধারেতব্বং. দুগ্গহিতং দুগ্গহিততো ধারেত্ৰা সুগ্গহিতং সুগ্গহিততো ধারেত্ৰা [ইতি দুগ্গহিতং দুগ্গহিততো ধারেতব্বং, দুগ্গহিতং দুগ্গহিততো ধারেত্ৰা (সী. স্যা. কং. পী.) অনন্তরৰারত্তযে পন ইদং পাঠনানত্তং নত্থি] যো ধম্মো যো ৰিনযো সো ভাসিতব্বো.

৩৬. ‘‘তত্র চে তুম্হাকং এৰমস্স – ‘ইমেসং খো আযস্মন্তানং অত্থতো হি খো নানং, ব্যঞ্জনতো সমেতী’তি, তত্থ যং ভিক্খুং সুৰচতরং মঞ্ঞেয্যাথ সো উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘আযস্মন্তানং খো অত্থতো হি নানং, ব্যঞ্জনতো সমেতি. তদমিনাপেতং আযস্মন্তো জানাথ – যথা অত্থতো হি খো নানং, ব্যঞ্জনতো সমেতি. মাযস্মন্তো ৰিৰাদং আপজ্জিত্থা’তি. অথাপরেসং একতোপক্খিকানং ভিক্খূনং যং ভিক্খুং সুৰচতরং মঞ্ঞেয্যাথ সো উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘আযস্মন্তানং খো অত্থতো হি খো নানং, ব্যঞ্জনতো সমেতি. তদমিনাপেতং আযস্মন্তো জানাথ – যথা অত্থতো হি খো নানং, ব্যঞ্জনতো সমেতি. মাযস্মন্তো ৰিৰাদং আপজ্জিত্থা’তি. ইতি দুগ্গহিতং দুগ্গহিততো ধারেতব্বং, সুগ্গহিতং সুগ্গহিততো ধারেতব্বং. দুগ্গহিতং দুগ্গহিততো ধারেত্ৰা সুগ্গহিতং সুগ্গহিততো ধারেত্ৰা যো ধম্মো যো ৰিনযো সো ভাসিতব্বো.

৩৭. ‘‘তত্র চে তুম্হাকং এৰমস্স – ‘ইমেসং খো আযস্মন্তানং অত্থতো হি খো সমেতি, ব্যঞ্জনতো নান’ন্তি, তত্থ যং ভিক্খুং সুৰচতরং মঞ্ঞেয্যাথ সো উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘আযস্মন্তানং খো অত্থতো হি সমেতি, ব্যঞ্জনতো নানং. তদমিনাপেতং আযস্মন্তো জানাথ – যথা অত্থতো হি খো সমেতি, ব্যঞ্জনতো নানং. অপ্পমত্তকং খো পনেতং যদিদং – ব্যঞ্জনং. মাযস্মন্তো অপ্পমত্তকে ৰিৰাদং আপজ্জিত্থা’তি. অথাপরেসং একতোপক্খিকানং ভিক্খূনং যং ভিক্খুং সুৰচতরং মঞ্ঞেয্যাথ সো উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘আযস্মন্তানং খো অত্থতো হি সমেতি, ব্যঞ্জনতো নানং. তদমিনাপেতং আযস্মন্তো জানাথ – যথা অত্থতো হি খো সমেতি, ব্যঞ্জনতো নানং. অপ্পমত্তকং খো পনেতং যদিদং – ব্যঞ্জনং. মাযস্মন্তো অপ্পমত্তকে [অপ্পমত্তকেহি (সী. পী.)] ৰিৰাদং আপজ্জিত্থা’তি. ইতি সুগ্গহিতং সুগ্গহিততো ধারেতব্বং, দুগ্গহিতং দুগ্গহিততো ধারেতব্বং. সুগ্গহিতং সুগ্গহিততো ধারেত্ৰা দুগ্গহিতং দুগ্গহিততো ধারেত্ৰা যো ধম্মো যো ৰিনযো সো ভাসিতব্বো.

৩৮. ‘‘তত্র চে তুম্হাকং এৰমস্স – ‘ইমেসং খো আযস্মন্তানং অত্থতো চেৰ সমেতি ব্যঞ্জনতো চ সমেতী’তি, তত্থ যং ভিক্খুং সুৰচতরং মঞ্ঞেয্যাথ সো উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘আযস্মন্তানং খো অত্থতো চেৰ সমেতি, ব্যঞ্জনতো চ সমেতি. তদমিনাপেতং আযস্মন্তো জানাথ – যথা অত্থতো চেৰ সমেতি ব্যঞ্জনতো চ সমেতি. মাযস্মন্তো ৰিৰাদং আপজ্জিত্থা’তি. অথাপরেসং একতোপক্খিকানং ভিক্খূনং যং ভিক্খুং সুৰচতরং মঞ্ঞেয্যাথ সো উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘আযস্মন্তানং খো অত্থতো চেৰ সমেতি ব্যঞ্জনতো চ সমেতি. তদমিনাপেতং আযস্মন্তো জানাথ – যথা অত্থতো চেৰ সমেতি ব্যঞ্জনতো চ সমেতি. মাযস্মন্তো ৰিৰাদং আপজ্জিত্থা’তি. ইতি সুগ্গহিতং সুগ্গহিততো ধারেতব্বং. সুগ্গহিতং সুগ্গহিততো ধারেত্ৰা যো ধম্মো যো ৰিনযো সো ভাসিতব্বো.

৩৯. ‘‘তেসঞ্চ ৰো, ভিক্খৰে, সমগ্গানং সম্মোদমানানং অৰিৰদমানানং সিক্খতং সিযা অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো আপত্তি সিযা ৰীতিক্কমো, তত্র, ভিক্খৰে, ন চোদনায তরিতব্বং [চোদিতব্বং (স্যা. কং. ক.) তুরিতব্বং (?)]. পুগ্গলো উপপরিক্খিতব্বো – ‘ইতি ময্হঞ্চ অৰিহেসা ভৰিস্সতি পরস্স চ পুগ্গলস্স অনুপঘাতো, পরো হি পুগ্গলো অক্কোধনো অনুপনাহী অদল়্হদিট্ঠী সুপ্পটিনিস্সগ্গী, সক্কোমি চাহং এতং পুগ্গলং অকুসলা ৰুট্ঠাপেত্ৰা কুসলে পতিট্ঠাপেতু’ন্তি. সচে, ভিক্খৰে, এৰমস্স, কল্লং ৰচনায.

‘‘সচে পন, ভিক্খৰে, এৰমস্স – ‘ময্হং খো অৰিহেসা ভৰিস্সতি পরস্স চ পুগ্গলস্স উপঘাতো, পরো হি পুগ্গলো কোধনো উপনাহী অদল়্হদিট্ঠী সুপ্পটিনিস্সগ্গী, সক্কোমি চাহং এতং পুগ্গলং অকুসলা ৰুট্ঠাপেত্ৰা কুসলে পতিট্ঠাপেতুং. অপ্পমত্তকং খো পনেতং যদিদং – পরস্স [যদিদং ময্হঞ্চ ৰিহেসা ভৰিস্সতি পরস্স চ (ক.)] পুগ্গলস্স উপঘাতো. অথ খো এতদেৰ বহুতরং – স্ৰাহং সক্কোমি এতং পুগ্গলং অকুসলা ৰুট্ঠাপেত্ৰা কুসলে পতিট্ঠাপেতু’ন্তি. সচে, ভিক্খৰে, এৰমস্স, কল্লং ৰচনায.

‘‘সচে পন, ভিক্খৰে, এৰমস্স – ‘ময্হং খো ৰিহেসা ভৰিস্সতি পরস্স চ পুগ্গলস্স অনুপঘাতো. পরো হি পুগ্গলো অক্কোধনো অনুপনাহী দল়্হদিট্ঠী দুপ্পটিনিস্সগ্গী, সক্কোমি চাহং এতং পুগ্গলং অকুসলা ৰুট্ঠাপেত্ৰা কুসলে পতিট্ঠাপেতুং. অপ্পমত্তকং খো পনেতং যদিদং – ময্হং ৰিহেসা [ময্হঞ্চ ৰিহেসা ভৰিস্সতি পরস্স চ পুগ্গলস্স উপঘাতো (ক.)]. অথ খো এতদেৰ বহুতরং – স্ৰাহং সক্কোমি এতং পুগ্গলং অকুসলা ৰুট্ঠাপেত্ৰা কুসলে পতিট্ঠাপেতু’ন্তি. সচে, ভিক্খৰে, এৰমস্স, কল্লং ৰচনায.

‘‘সচে পন, ভিক্খৰে, এৰমস্স – ‘ময্হঞ্চ খো ৰিহেসা ভৰিস্সতি পরস্স চ পুগ্গলস্স উপঘাতো. পরো হি পুগ্গলো কোধনো উপনাহী দল়্হদিট্ঠী দুপ্পটিনিস্সগ্গী, সক্কোমি চাহং এতং পুগ্গলং অকুসলা ৰুট্ঠাপেত্ৰা কুসলে পতিট্ঠাপেতুং. অপ্পমত্তকং খো পনেতং যদিদং – ময্হঞ্চ ৰিহেসা ভৰিস্সতি পরস্স চ পুগ্গলস্স উপঘাতো. অথ খো এতদেৰ বহুতরং – স্ৰাহং সক্কোমি এতং পুগ্গলং অকুসলা ৰুট্ঠাপেত্ৰা কুসলে পতিট্ঠাপেতু’ন্তি. সচে, ভিক্খৰে, এৰমস্স, কল্লং ৰচনায.

‘‘সচে পন, ভিক্খৰে, এৰমস্স – ‘ময্হঞ্চ খো ৰিহেসা ভৰিস্সতি পরস্স চ পুগ্গলস্স উপঘাতো. পরো হি পুগ্গলো কোধনো উপনাহী দল়্হদিট্ঠী দুপ্পটিনিস্সগ্গী, ন চাহং সক্কোমি এতং পুগ্গলং অকুসলা ৰুট্ঠাপেত্ৰা কুসলে পতিট্ঠাপেতু’ন্তি. এৰরূপে, ভিক্খৰে, পুগ্গলে উপেক্খা নাতিমঞ্ঞিতব্বা.

৪০. ‘‘তেসঞ্চ ৰো, ভিক্খৰে, সমগ্গানং সম্মোদমানানং অৰিৰদমানানং সিক্খতং অঞ্ঞমঞ্ঞস্স ৰচীসংহারো [ৰচীসঙ্খারো (সী. পী.)] উপ্পজ্জেয্য দিট্ঠিপল়াসো [দিট্ঠিপলাসো (সী. ক.)] চেতসো আঘাতো অপ্পচ্চযো অনভিরদ্ধি. তত্থ একতোপক্খিকানং ভিক্খূনং যং ভিক্খুং সুৰচতরং মঞ্ঞেয্যাথ সো উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘যং নো, আৰুসো, অম্হাকং সমগ্গানং সম্মোদমানানং অৰিৰদমানানং সিক্খতং অঞ্ঞমঞ্ঞস্স ৰচীসংহারো উপ্পন্নো দিট্ঠিপল়াসো চেতসো আঘাতো অপ্পচ্চযো অনভিরদ্ধি, তং জানমানো সমণো গরহেয্যা’তি [সমানো (সী. ক.)]. সম্মা ব্যাকরমানো, ভিক্খৰে, ভিক্খু এৰং ব্যাকরেয্য – ‘যং নো, আৰুসো, অম্হাকং সমগ্গানং সম্মোদমানানং অৰিৰদমানানং সিক্খতং অঞ্ঞমঞ্ঞস্স ৰচীসংহারো উপ্পন্নো দিট্ঠিপল়াসো চেতসো আঘাতো অপ্পচ্চযো অনভিরদ্ধি, তং জানমানো সমণো গরহেয্যাতি. এতং পনাৰুসো, ধম্মং অপ্পহায নিব্বানং সচ্ছিকরেয্যা’তি. সম্মা ব্যাকরমানো, ভিক্খৰে, ভিক্খু এৰং ব্যাকরেয্য – ‘এতং, আৰুসো, ধম্মং অপ্পহায ন নিব্বানং সচ্ছিকরেয্যা’তি.

‘‘অথাপরেসং একতোপক্খিকানং ভিক্খূনং যং ভিক্খুং সুৰচতরং মঞ্ঞেয্যাথ, সো উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘যং নো, আৰুসো, অম্হাকং সমগ্গানং সম্মোদমানানং অৰিৰদমানানং সিক্খতং অঞ্ঞমঞ্ঞস্স ৰচীসংহারো উপ্পন্নো দিট্ঠিপল়াসো চেতসো আঘাতো অপ্পচ্চযো অনভিরদ্ধি, তং জানমানো সমণো গরহেয্যা’তি. সম্মা ব্যাকরমানো, ভিক্খৰে, ভিক্খু এৰং ব্যাকরেয্য – ‘যং নো, আৰুসো, অম্হাকং সমগ্গানং সম্মোদমানানং অৰিৰদমানানং সিক্খতং অঞ্ঞমঞ্ঞস্স ৰচীসংহারো উপ্পন্নো দিট্ঠিপল়াসো চেতসো আঘাতো অপ্পচ্চযো অনভিরদ্ধি তং জানমানো সমণো গরহেয্যাতি. এতং পনাৰুসো, ধম্মং অপ্পহায নিব্বানং সচ্ছিকরেয্যা’তি. সম্মা ব্যাকরমানো, ভিক্খৰে, ভিক্খু এৰং ব্যাকরেয্য – ‘এতং খো, আৰুসো, ধম্মং অপ্পহায ন নিব্বানং সচ্ছিকরেয্যা’’’তি.

‘‘তং চে, ভিক্খৰে, ভিক্খুং পরে এৰং পুচ্ছেয্যুং – ‘আযস্মতা নো এতে ভিক্খূ অকুসলা ৰুট্ঠাপেত্ৰা কুসলে পতিট্ঠাপিতা’তি? সম্মা ব্যাকরমানো, ভিক্খৰে, ভিক্খু এৰং ব্যাকরেয্য – ‘ইধাহং, আৰুসো, যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিং, তস্স মে ভগৰা ধম্মং দেসেসি, তাহং ধম্মং সুত্ৰা তেসং ভিক্খূনং অভাসিং. তং তে ভিক্খূ ধম্মং সুত্ৰা অকুসলা ৰুট্ঠহিংসু, কুসলে পতিট্ঠহিংসূ’তি. এৰং ব্যাকরমানো খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন চেৰ অত্তানং উক্কংসেতি, ন পরং ৰম্ভেতি, ধম্মস্স চানুধম্মং ব্যাকরোতি, ন চ কোচি সহধম্মিকো ৰাদানুৰাদো গারয্হং ঠানং আগচ্ছতী’’তি.

ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

কিন্তিসুত্তং নিট্ঠিতং ততিযং.