৬. মহাধম্মসমাদানসুত্তং

৪৭৩. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘যেভুয্যেন, ভিক্খৰে, সত্তা এৰংকামা এৰংছন্দা এৰংঅধিপ্পাযা – ‘অহো ৰত অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পরিহাযেয্যুং, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢেয্যু’ন্তি. তেসং, ভিক্খৰে, সত্তানং এৰংকামানং এৰংছন্দানং এৰংঅধিপ্পাযানং অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পরিহাযন্তি. তত্র তুম্হে, ভিক্খৰে, কং হেতুং পচ্চেথা’’তি? ‘‘ভগৰংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা, ভগৰংনেত্তিকা, ভগৰংপটিসরণা. সাধু ৰত, ভন্তে, ভগৰন্তঞ্ঞেৰ পটিভাতু এতস্স ভাসিতস্স অত্থো; ভগৰতো সুত্ৰা ভিক্খূ ধারেস্সন্তী’’তি. ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সুণাথ, সাধুকং মনসি করোথ, ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –

৪৭৪. ‘‘ইধ, ভিক্খৰে, অস্সুতৰা পুথুজ্জনো, অরিযানং অদস্সাৰী অরিযধম্মস্স অকোৰিদো অরিযধম্মে অৰিনীতো, সপ্পুরিসানং অদস্সাৰী সপ্পুরিসধম্মস্স অকোৰিদো সপ্পুরিসধম্মে অৰিনীতো, সেৰিতব্বে ধম্মে ন জানাতি অসেৰিতব্বে ধম্মে ন জানাতি, ভজিতব্বে ধম্মে ন জানাতি অভজিতব্বে ধম্মে ন জানাতি. সো সেৰিতব্বে ধম্মে অজানন্তো অসেৰিতব্বে ধম্মে অজানন্তো, ভজিতব্বে ধম্মে অজানন্তো অভজিতব্বে ধম্মে অজানন্তো, অসেৰিতব্বে ধম্মে সেৰতি সেৰিতব্বে ধম্মে ন সেৰতি, অভজিতব্বে ধম্মে ভজতি ভজিতব্বে ধম্মে ন ভজতি. তস্স অসেৰিতব্বে ধম্মে সেৰতো সেৰিতব্বে ধম্মে অসেৰতো, অভজিতব্বে ধম্মে ভজতো ভজিতব্বে ধম্মে অভজতো অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পরিহাযন্তি. তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, ভিক্খৰে, হোতি যথা তং অৰিদ্দসুনো.

‘‘সুতৰা চ খো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো, অরিযানং দস্সাৰী অরিযধম্মস্স কোৰিদো অরিযধম্মে সুৰিনীতো, সপ্পুরিসানং দস্সাৰী সপ্পুরিসধম্মস্স কোৰিদো সপ্পুরিসধম্মে সুৰিনীতো, সেৰিতব্বে ধম্মে জানাতি অসেৰিতব্বে ধম্মে জানাতি, ভজিতব্বে ধম্মে জানাতি অভজিতব্বে ধম্মে জানাতি. সো সেৰিতব্বে ধম্মে জানন্তো অসেৰিতব্বে ধম্মে জানন্তো, ভজিতব্বে ধম্মে জানন্তো অভজিতব্বে ধম্মে জানন্তো, অসেৰিতব্বে ধম্মে ন সেৰতি সেৰিতব্বে ধম্মে সেৰতি, অভজিতব্বে ধম্মে ন ভজতি ভজিতব্বে ধম্মে ভজতি. তস্স অসেৰিতব্বে ধম্মে অসেৰতো সেৰিতব্বে ধম্মে সেৰতো, অভজিতব্বে ধম্মে অভজতো ভজিতব্বে ধম্মে ভজতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পরিহাযন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, ভিক্খৰে, হোতি যথা তং ৰিদ্দসুনো.

৪৭৫. ‘‘চত্তারিমানি, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানানি. কতমানি চত্তারি? অত্থি, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৰ আযতিঞ্চ দুক্খৰিপাকং; অত্থি, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৰিপাকং; অত্থি, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৰিপাকং; অত্থি, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৰ আযতিঞ্চ সুখৰিপাকং.

৪৭৬. ‘‘তত্র, ভিক্খৰে, যমিদং [যদিদং (সী.)] ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৰ আযতিঞ্চ দুক্খৰিপাকং, তং অৰিদ্ৰা অৰিজ্জাগতো যথাভূতং নপ্পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৰ আযতিঞ্চ দুক্খৰিপাক’ন্তি. তং অৰিদ্ৰা অৰিজ্জাগতো যথাভূতং অপ্পজানন্তো তং সেৰতি, তং ন পরিৰজ্জেতি. তস্স তং সেৰতো, তং অপরিৰজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পরিহাযন্তি. তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, ভিক্খৰে, হোতি যথা তং অৰিদ্দসুনো.

‘‘তত্র, ভিক্খৰে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৰিপাকং তং অৰিদ্ৰা অৰিজ্জাগতো যথাভূতং নপ্পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৰিপাক’ন্তি. তং অৰিদ্ৰা অৰিজ্জাগতো যথাভূতং অপ্পজানন্তো তং সেৰতি, তং ন পরিৰজ্জেতি. তস্স তং সেৰতো, তং অপরিৰজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পরিহাযন্তি. তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, ভিক্খৰে, হোতি যথা তং অৰিদ্দসুনো.

‘‘তত্র, ভিক্খৰে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৰিপাকং, তং অৰিদ্ৰা অৰিজ্জাগতো যথাভূতং নপ্পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৰিপাক’ন্তি. তং অৰিদ্ৰা অৰিজ্জাগতো যথাভূতং অপ্পজানন্তো তং ন সেৰতি, তং পরিৰজ্জেতি. তস্স তং অসেৰতো, তং পরিৰজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পরিহাযন্তি. তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, ভিক্খৰে, হোতি যথা তং অৰিদ্দসুনো.

‘‘তত্র, ভিক্খৰে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৰ আযতিঞ্চ সুখৰিপাকং, তং অৰিদ্ৰা অৰিজ্জাগতো যথাভূতং নপ্পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৰ আযতিঞ্চ সুখৰিপাক’ন্তি. তং অৰিদ্ৰা অৰিজ্জাগতো যথাভূতং অপ্পজানন্তো তং ন সেৰতি, তং পরিৰজ্জেতি. তস্স তং অসেৰতো, তং পরিৰজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পরিহাযন্তি. তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, ভিক্খৰে, হোতি যথা তং অৰিদ্দসুনো.

৪৭৭. ‘‘তত্র, ভিক্খৰে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৰ আযতিঞ্চ দুক্খৰিপাকং তং ৰিদ্ৰা ৰিজ্জাগতো যথাভূতং পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৰ আযতিঞ্চ দুক্খৰিপাক’ন্তি. তং ৰিদ্ৰা ৰিজ্জাগতো যথাভূতং পজানন্তো তং ন সেৰতি, তং পরিৰজ্জেতি. তস্স তং অসেৰতো, তং পরিৰজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পরিহাযন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, ভিক্খৰে, হোতি যথা তং ৰিদ্দসুনো.

‘‘তত্র, ভিক্খৰে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৰিপাকং তং ৰিদ্ৰা ৰিজ্জাগতো যথাভূতং পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৰিপাক’ন্তি. তং ৰিদ্ৰা ৰিজ্জাগতো যথাভূতং পজানন্তো তং ন সেৰতি, তং পরিৰজ্জেতি. তস্স তং অসেৰতো, তং পরিৰজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পরিহাযন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, ভিক্খৰে, হোতি যথা তং ৰিদ্দসুনো.

‘‘তত্র, ভিক্খৰে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৰিপাকং তং ৰিদ্ৰা ৰিজ্জাগতো যথাভূতং পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৰিপাক’ন্তি. তং ৰিদ্ৰা ৰিজ্জাগতো যথাভূতং পজানন্তো তং সেৰতি, তং ন পরিৰজ্জেতি. তস্স তং সেৰতো, তং অপরিৰজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পরিহাযন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, ভিক্খৰে, হোতি যথা তং ৰিদ্দসুনো.

‘‘তত্র, ভিক্খৰে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৰ আযতিঞ্চ সুখৰিপাকং তং ৰিদ্ৰা ৰিজ্জাগতো যথাভূতং পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৰ আযতিঞ্চ সুখৰিপাক’ন্তি. তং ৰিদ্ৰা ৰিজ্জাগতো যথাভূতং পজানন্তো তং সেৰতি, তং ন পরিৰজ্জেতি. তস্স তং সেৰতো, তং অপরিৰজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পরিহাযন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি. তং কিস্স হেতু? এৰঞ্হেতং, ভিক্খৰে, হোতি যথা তং ৰিদ্দসুনো.

৪৭৮. ‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৰ আযতিঞ্চ দুক্খৰিপাকং? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন পাণাতিপাতী হোতি, পাণাতিপাতপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন অদিন্নাদাযী হোতি, অদিন্নাদানপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন কামেসু মিচ্ছাচারী হোতি, কামেসু মিচ্ছাচারপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন মুসাৰাদী হোতি, মুসাৰাদপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন পিসুণৰাচো হোতি, পিসুণৰাচাপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন ফরুসৰাচো হোতি, ফরুসৰাচাপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন সম্ফপ্পলাপী হোতি, সম্ফপ্পলাপপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন অভিজ্ঝালু হোতি, অভিজ্ঝাপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন ব্যাপন্নচিত্তো হোতি, ব্যাপাদপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন মিচ্ছাদিট্ঠি হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি. সো কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি. ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৰ আযতিঞ্চ দুক্খৰিপাকং.

৪৭৯. ‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৰিপাকং? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন পাণাতিপাতী হোতি, পাণাতিপাতপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন অদিন্নাদাযী হোতি, অদিন্নাদানপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন কামেসুমিচ্ছাচারী হোতি, কামেসুমিচ্ছাচারপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন মুসাৰাদী হোতি, মুসাৰাদপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন পিসুণৰাচো হোতি, পিসুণৰাচাপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন ফরুসৰাচো হোতি, ফরুসৰাচাপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন সম্ফপ্পলাপী হোতি, সম্ফপ্পলাপপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন অভিজ্ঝালু হোতি, অভিজ্ঝাপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন ব্যাপন্নচিত্তো হোতি, ব্যাপাদপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন মিচ্ছাদিট্ঠি হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি. সো কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জতি. ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৰিপাকং.

৪৮০. ‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৰিপাকং? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন পাণাতিপাতা পটিৰিরতো হোতি, পাণাতিপাতা ৰেরমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন অদিন্নাদানা পটিৰিরতো হোতি, অদিন্নাদানা ৰেরমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন কামেসুমিচ্ছাচারা পটিৰিরতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচারা ৰেরমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন মুসাৰাদা পটিৰিরতো হোতি, মুসাৰাদা ৰেরমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন পিসুণায ৰাচায পটিৰিরতো হোতি, পিসুণায ৰাচায ৰেরমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন ফরুসায ৰাচায পটিৰিরতো হোতি, ফরুসায ৰাচায ৰেরমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন সম্ফপ্পলাপা পটিৰিরতো হোতি, সম্ফপ্পলাপা ৰেরমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন অনভিজ্ঝালু হোতি, অনভিজ্ঝাপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন অব্যাপন্নচিত্তো হোতি, অব্যাপাদপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন সম্মাদিট্ঠি হোতি, সম্মাদিট্ঠিপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৰেদেতি. সো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৰিপাকং.

৪৮১. ‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৰ আযতিঞ্চ সুখৰিপাকং? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন পাণাতিপাতা পটিৰিরতো হোতি, পাণাতিপাতা ৰেরমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন অদিন্নাদানা পটিৰিরতো হোতি, অদিন্নাদানা ৰেরমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন কামেসুমিচ্ছাচারা পটিৰিরতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচারা ৰেরমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন মুসাৰাদা পটিৰিরতো হোতি, মুসাৰাদা ৰেরমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন পিসুণায ৰাচায পটিৰিরতো হোতি, পিসুণায ৰাচায ৰেরমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন ফরুসায ৰাচায পটিৰিরতো হোতি, ফরুসায ৰাচায ৰেরমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন সম্ফপ্পলাপা পটিৰিরতো হোতি, সম্ফপ্পলাপা ৰেরমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন অনভিজ্ঝালু হোতি, অনভিজ্ঝাপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন অব্যাপন্নচিত্তো হোতি, অব্যাপাদপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন সম্মাদিট্ঠি হোতি, সম্মাদিট্ঠিপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৰেদেতি. সো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. ইদং, ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৰ আযতিঞ্চ সুখৰিপাকং. ইমানি খো, ভিক্খৰে, চত্তারি ধম্মসমাদানানি.

৪৮২. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, তিত্তকালাবু ৰিসেন সংসট্ঠো. অথ পুরিসো আগচ্ছেয্য জীৰিতুকামো অমরিতুকামো সুখকামো দুক্খপ্পটিকূলো. তমেনং এৰং ৰদেয্যুং – ‘অম্ভো পুরিস, অযং তিত্তকালাবু ৰিসেন সংসট্ঠো, সচে আকঙ্খসি পিৰ [পিপ (সী. পী.)]. তস্স তে পিৰতো [পিপতো (সী. পী.)] চেৰ নচ্ছাদেস্সতি ৰণ্ণেনপি গন্ধেনপি রসেনপি, পিৰিত্ৰা [পীত্ৰা (সী.)] চ পন মরণং ৰা নিগচ্ছসি মরণমত্তং ৰা দুক্খ’ন্তি. সো তং অপ্পটিসঙ্খায পিৰেয্য, নপ্পটিনিস্সজ্জেয্য. তস্স তং পিৰতো চেৰ নচ্ছাদেয্য ৰণ্ণেনপি গন্ধেনপি রসেনপি, পিৰিত্ৰা চ পন মরণং ৰা নিগচ্ছেয্য মরণমত্তং ৰা দুক্খং. তথূপমাহং, ভিক্খৰে, ইমং ধম্মসমাদানং ৰদামি, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৰ আযতিঞ্চ দুক্খৰিপাকং.

৪৮৩. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, আপানীযকংসো ৰণ্ণসম্পন্নো গন্ধসম্পন্নো রসসম্পন্নো. সো চ খো ৰিসেন সংসট্ঠো. অথ পুরিসো আগচ্ছেয্য জীৰিতুকামো অমরিতুকামো সুখকামো দুক্খপ্পটিকূলো. তমেনং এৰং ৰদেয্যুং – ‘অম্ভো পুরিস, অযং আপানীযকংসো ৰণ্ণসম্পন্নো গন্ধসম্পন্নো রসসম্পন্নো. সো চ খো ৰিসেন সংসট্ঠো, সচে আকঙ্খসি পিৰ. তস্স তে পিৰতোহি [পিৰতোপি (ক.)] খো ছাদেস্সতি ৰণ্ণেনপি গন্ধেনপি রসেনপি, পিৰিত্ৰা চ পন মরণং ৰা নিগচ্ছসি মরণমত্তং ৰা দুক্খ’ন্তি. সো তং অপ্পটিসঙ্খায পিৰেয্য, নপ্পটিনিস্সজ্জেয্য. তস্স তং পিৰতোহি খো ছাদেয্য ৰণ্ণেনপি গন্ধেনপি রসেনপি, পিৰিত্ৰা চ পন মরণং ৰা নিগচ্ছেয্য মরণমত্তং ৰা দুক্খং. তথূপমাহং, ভিক্খৰে, ইমং ধম্মসমাদানং ৰদামি, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৰিপাকং.

৪৮৪. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, পূতিমুত্তং নানাভেসজ্জেহি সংসট্ঠং. অথ পুরিসো আগচ্ছেয্য পণ্ডুকরোগী. তমেনং এৰং ৰদেয্যুং – ‘অম্ভো পুরিস, ইদং পূতিমুত্তং নানাভেসজ্জেহি সংসট্ঠং, সচে আকঙ্খসি পিৰ. তস্স তে পিৰতোহি খো নচ্ছাদেস্সতি ৰণ্ণেনপি গন্ধেনপি রসেনপি, পিৰিত্ৰা চ পন সুখী ভৰিস্সসী’তি. সো তং পটিসঙ্খায পিৰেয্য, নপ্পটিনিস্সজ্জেয্য. তস্স তং পিৰতোহি খো নচ্ছাদেয্য ৰণ্ণেনপি গন্ধেনপি রসেনপি, পিৰিত্ৰা চ পন সুখী অস্স. তথূপমাহং, ভিক্খৰে, ইমং ধম্মসমাদানং ৰদামি, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৰিপাকং.

৪৮৫. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, দধি চ মধু চ সপ্পি চ ফাণিতঞ্চ একজ্ঝং সংসট্ঠং. অথ পুরিসো আগচ্ছেয্য লোহিতপক্খন্দিকো. তমেনং এৰং ৰদেয্যুং – ‘অম্ভো পুরিস, ইদং দধিং চ মধুং চ সপ্পিং চ ফাণিতঞ্চ একজ্ঝং সংসট্ঠং, সচে আকঙ্খসি পিৰ. তস্স তে পিৰতো চেৰ ছাদেস্সতি ৰণ্ণেনপি গন্ধেনপি রসেনপি, পিৰিত্ৰা চ পন সুখী ভৰিস্সসী’তি. সো তং পটিসঙ্খায পিৰেয্য, নপ্পটিনিস্সজ্জেয্য. তস্স তং পিৰতো চেৰ ছাদেয্য ৰণ্ণেনপি গন্ধেনপি রসেনপি, পিৰিত্ৰা চ পন সুখী অস্স. তথূপমাহং, ভিক্খৰে, ইমং ধম্মসমাদানং ৰদামি, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৰ আযতিঞ্চ সুখৰিপাকং.

৪৮৬. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, ৰস্সানং পচ্ছিমে মাসে সরদসমযে ৰিদ্ধে ৰিগতৰলাহকে দেৰে আদিচ্চো নভং অব্ভুস্সক্কমানো সব্বং আকাসগতং তমগতং অভিৰিহচ্চ ভাসতে চ তপতে চ ৰিরোচতে চ; এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৰ আযতিঞ্চ সুখৰিপাকং তদঞ্ঞে পুথুসমণব্রাহ্মণপরপ্পৰাদে অভিৰিহচ্চ ভাসতে চ তপতে চ ৰিরোচতে চা’’তি.

ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

মহাধম্মসমাদানসুত্তং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.