৪. চূল়ৰেদল্লসুত্তং
৪৬০. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. অথ খো ৰিসাখো উপাসকো যেন ধম্মদিন্না ভিক্খুনী তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ধম্মদিন্নং ভিক্খুনিং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো ৰিসাখো উপাসকো ধম্মদিন্নং ভিক্খুনিং এতদৰোচ – ‘‘‘সক্কাযো সক্কাযো’তি, অয্যে, ৰুচ্চতি. কতমো নু খো, অয্যে, সক্কাযো ৰুত্তো ভগৰতা’’তি? ‘‘পঞ্চ খো ইমে, আৰুসো ৰিসাখ, উপাদানক্খন্ধা সক্কাযো ৰুত্তো ভগৰতা, সেয্যথিদং – রূপুপাদানক্খন্ধো, ৰেদনুপাদানক্খন্ধো, সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধো, সঙ্খারুপাদানক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধো. ইমে খো, আৰুসো ৰিসাখ, পঞ্চুপাদানক্খন্ধা সক্কাযো ৰুত্তো ভগৰতা’’তি.
‘‘সাধয্যে’’তি খো ৰিসাখো উপাসকো ধম্মদিন্নায ভিক্খুনিযা ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা ধম্মদিন্নং ভিক্খুনিং উত্তরিং পঞ্হং অপুচ্ছি – ‘‘‘সক্কাযসমুদযো সক্কাযসমুদযো’তি, অয্যে, ৰুচ্চতি. কতমো নু খো, অয্যে, সক্কাযসমুদযো ৰুত্তো ভগৰতা’’তি? ‘‘যাযং, আৰুসো ৰিসাখ, তণ্হা পোনোব্ভৰিকা নন্দীরাগসহগতা তত্রতত্রাভিনন্দিনী, সেয্যথিদং – কামতণ্হা ভৰতণ্হা ৰিভৰতণ্হা; অযং খো, আৰুসো ৰিসাখ, সক্কাযসমুদযো ৰুত্তো ভগৰতা’’তি.
‘‘‘সক্কাযনিরোধো সক্কাযনিরোধো’তি, অয্যে, ৰুচ্চতি. কতমো নু খো, অয্যে, সক্কাযনিরোধো ৰুত্তো ভগৰতা’’তি?
‘‘যো খো, আৰুসো ৰিসাখ, তস্সাযেৰ তণ্হায অসেসৰিরাগনিরোধো চাগো পটিনিস্সগ্গো মুত্তি অনালযো; অযং খো, আৰুসো ৰিসাখ, সক্কাযনিরোধো ৰুত্তো ভগৰতা’’তি.
‘‘‘সক্কাযনিরোধগামিনী পটিপদা সক্কাযনিরোধগামিনী পটিপদা’তি, অয্যে, ৰুচ্চতি. কতমা নু খো, অয্যে, সক্কাযনিরোধগামিনী পটিপদা ৰুত্তা ভগৰতা’’তি?
‘‘অযমেৰ খো, আৰুসো ৰিসাখ, অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সক্কাযনিরোধগামিনী পটিপদা ৰুত্তা ভগৰতা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি সম্মাসঙ্কপ্পো সম্মাৰাচা সম্মাকম্মন্তো সম্মাআজীৰো সম্মাৰাযামো সম্মাসতি সম্মাসমাধী’’তি.
‘‘তঞ্ঞেৰ নু খো, অয্যে, উপাদানং তে [তেৰ (সী.)] পঞ্চুপাদানক্খন্ধা উদাহু অঞ্ঞত্র পঞ্চহুপাদানক্খন্ধেহি উপাদান’’ন্তি? ‘‘ন খো, আৰুসো ৰিসাখ, তঞ্ঞেৰ উপাদানং তে পঞ্চুপাদানক্খন্ধা, নাপি অঞ্ঞত্র পঞ্চহুপাদানক্খন্ধেহি উপাদানং. যো খো, আৰুসো ৰিসাখ, পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু ছন্দরাগো তং তত্থ উপাদান’’ন্তি.
৪৬১. ‘‘কথং পনায্যে, সক্কাযদিট্ঠি হোতী’’তি? ‘‘ইধাৰুসো ৰিসাখ, অস্সুতৰা পুথুজ্জনো, অরিযানং অদস্সাৰী অরিযধম্মস্স অকোৰিদো অরিযধম্মে অৰিনীতো, সপ্পুরিসানং অদস্সাৰী সপ্পুরিসধম্মস্স অকোৰিদো সপ্পুরিসধম্মে অৰিনীতো, রূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, রূপৰন্তং ৰা অত্তানং, অত্তনি ৰা রূপং, রূপস্মিং ৰা অত্তানং. ৰেদনং…পে… সঞ্ঞং… সঙ্খারে… ৰিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰিঞ্ঞাণৰন্তং ৰা অত্তানং, অত্তনি ৰা ৰিঞ্ঞাণং, ৰিঞ্ঞাণস্মিং ৰা অত্তানং. এৰং খো, আৰুসো ৰিসাখ, সক্কাযদিট্ঠি হোতী’’তি.
‘‘কথং পনায্যে, সক্কাযদিট্ঠি ন হোতী’’তি?
‘‘ইধাৰুসো ৰিসাখ, সুতৰা অরিযসাৰকো, অরিযানং দস্সাৰী অরিযধম্মস্স কোৰিদো অরিযধম্মে সুৰিনীতো, সপ্পুরিসানং দস্সাৰী সপ্পুরিসধম্মস্স কোৰিদো সপ্পুরিসধম্মে সুৰিনীতো, ন রূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন রূপৰন্তং ৰা অত্তানং, ন অত্তনি ৰা রূপং, ন রূপস্মিং ৰা অত্তানং. ন ৰেদনং…পে… ন সঞ্ঞং… ন সঙ্খারে…পে… ন ৰিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৰিঞ্ঞাণৰন্তং ৰা অত্তানং, ন অত্তনি ৰা ৰিঞ্ঞাণং, ন ৰিঞ্ঞাণস্মিং ৰা অত্তানং. এৰং খো, আৰুসো ৰিসাখ, সক্কাযদিট্ঠি ন হোতী’’তি.
৪৬২. ‘‘কতমো পনায্যে, অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো’’তি?
‘‘অযমেৰ খো, আৰুসো ৰিসাখ, অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি সম্মাসঙ্কপ্পো সম্মাৰাচা সম্মাকম্মন্তো সম্মাআজীৰো সম্মাৰাযামো সম্মাসতি সম্মাসমাধী’’তি. ‘‘অরিযো পনায্যে, অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সঙ্খতো উদাহু অসঙ্খতো’’তি?
‘‘অরিযো খো, আৰুসো ৰিসাখ, অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সঙ্খতো’’তি.
‘‘অরিযেন নু খো, অয্যে, অট্ঠঙ্গিকেন মগ্গেন তযো খন্ধা সঙ্গহিতা উদাহু তীহি খন্ধেহি অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সঙ্গহিতো’’তি?
‘‘ন খো, আৰুসো ৰিসাখ, অরিযেন অট্ঠঙ্গিকেন মগ্গেন তযো খন্ধা সঙ্গহিতা; তীহি চ খো, আৰুসো ৰিসাখ, খন্ধেহি অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সঙ্গহিতো. যা চাৰুসো ৰিসাখ, সম্মাৰাচা যো চ সম্মাকম্মন্তো যো চ সম্মাআজীৰো ইমে ধম্মা সীলক্খন্ধে সঙ্গহিতা. যো চ সম্মাৰাযামো যা চ সম্মাসতি যো চ সম্মাসমাধি ইমে ধম্মা সমাধিক্খন্ধে সঙ্গহিতা. যা চ সম্মাদিট্ঠি যো চ সম্মাসঙ্কপ্পো, ইমে ধম্মা পঞ্ঞাক্খন্ধে সঙ্গহিতা’’তি.
‘‘কতমো পনায্যে, সমাধি, কতমে ধম্মা সমাধিনিমিত্তা, কতমে ধম্মা সমাধিপরিক্খারা, কতমা সমাধিভাৰনা’’তি?
‘‘যা খো, আৰুসো ৰিসাখ, চিত্তস্স একগ্গতা অযং সমাধি; চত্তারো সতিপট্ঠানা সমাধিনিমিত্তা; চত্তারো সম্মপ্পধানা সমাধিপরিক্খারা. যা তেসংযেৰ ধম্মানং আসেৰনা ভাৰনা বহুলীকম্মং, অযং এত্থ সমাধিভাৰনা’’তি.
৪৬৩. ‘‘কতি পনায্যে, সঙ্খারা’’তি?
‘‘তযোমে, আৰুসো ৰিসাখ, সঙ্খারা – কাযসঙ্খারো, ৰচীসঙ্খারো, চিত্তসঙ্খারো’’তি.
‘‘কতমো পনায্যে, কাযসঙ্খারো, কতমো ৰচীসঙ্খারো, কতমো চিত্তসঙ্খারো’’তি?
‘‘অস্সাসপস্সাসা খো, আৰুসো ৰিসাখ, কাযসঙ্খারো, ৰিতক্কৰিচারা ৰচীসঙ্খারো, সঞ্ঞা চ ৰেদনা চ চিত্তসঙ্খারো’’তি.
‘‘কস্মা পনায্যে, অস্সাসপস্সাসা কাযসঙ্খারো, কস্মা ৰিতক্কৰিচারা ৰচীসঙ্খারো, কস্মা সঞ্ঞা চ ৰেদনা চ চিত্তসঙ্খারো’’তি?
‘‘অস্সাসপস্সাসা খো, আৰুসো ৰিসাখ, কাযিকা এতে ধম্মা কাযপ্পটিবদ্ধা, তস্মা অস্সাসপস্সাসা কাযসঙ্খারো. পুব্বে খো, আৰুসো ৰিসাখ, ৰিতক্কেত্ৰা ৰিচারেত্ৰা পচ্ছা ৰাচং ভিন্দতি, তস্মা ৰিতক্কৰিচারা ৰচীসঙ্খারো. সঞ্ঞা চ ৰেদনা চ চেতসিকা এতে ধম্মা চিত্তপ্পটিবদ্ধা, তস্মা সঞ্ঞা চ ৰেদনা চ চিত্তসঙ্খারো’’তি.
৪৬৪. ‘‘কথং পনায্যে, সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি হোতী’’তি?
‘‘ন খো, আৰুসো ৰিসাখ, সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপজ্জন্তস্স ভিক্খুনো এৰং হোতি – ‘অহং সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপজ্জিস্স’ন্তি ৰা, ‘অহং সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপজ্জামী’তি ৰা, ‘অহং সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো’তি ৰা. অথ খ্ৰাস্স পুব্বেৰ তথা চিত্তং ভাৰিতং হোতি যং তং তথত্তায উপনেতী’’তি.
‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপজ্জন্তস্স পনায্যে, ভিক্খুনো কতমে ধম্মা পঠমং নিরুজ্ঝন্তি – যদি ৰা কাযসঙ্খারো, যদি ৰা ৰচীসঙ্খারো, যদি ৰা চিত্তসঙ্খারো’’তি? ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপজ্জন্তস্স খো, আৰুসো ৰিসাখ, ভিক্খুনো পঠমং নিরুজ্ঝতি ৰচীসঙ্খারো, ততো কাযসঙ্খারো, ততো চিত্তসঙ্খারো’’তি.
‘‘কথং পনায্যে, সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠানং হোতী’’তি?
‘‘ন খো, আৰুসো ৰিসাখ, সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহন্তস্স ভিক্খুনো এৰং হোতি – ‘অহং সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহিস্স’ন্তি ৰা, ‘অহং সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহামী’তি ৰা, ‘অহং সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠিতো’তি ৰা. অথ খ্ৰাস্স পুব্বেৰ তথা চিত্তং ভাৰিতং হোতি যং তং তথত্তায উপনেতী’’তি.
‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহন্তস্স পনায্যে, ভিক্খুনো কতমে ধম্মা পঠমং উপ্পজ্জন্তি – যদি ৰা কাযসঙ্খারো, যদি ৰা ৰচীসঙ্খারো, যদি ৰা চিত্তসঙ্খারো’’তি? ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠহন্তস্স খো, আৰুসো ৰিসাখ, ভিক্খুনো পঠমং উপ্পজ্জতি চিত্তসঙ্খারো, ততো কাযসঙ্খারো, ততো ৰচীসঙ্খারো’’তি.
‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠিতং পনায্যে, ভিক্খুং কতি ফস্সা ফুসন্তী’’তি? ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠিতং খো, আৰুসো ৰিসাখ, ভিক্খুং তযো ফস্সা ফুসন্তি – সুঞ্ঞতো ফস্সো, অনিমিত্তো ফস্সো, অপ্পণিহিতো ফস্সো’’তি.
‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠিতস্স পনায্যে, ভিক্খুনো কিংনিন্নং চিত্তং হোতি কিংপোণং কিংপব্ভার’’ন্তি? ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তিযা ৰুট্ঠিতস্স খো, আৰুসো ৰিসাখ, ভিক্খুনো ৰিৰেকনিন্নং চিত্তং হোতি, ৰিৰেকপোণং ৰিৰেকপব্ভার’’ন্তি.
৪৬৫. ‘‘কতি পনায্যে, ৰেদনা’’তি?
‘‘তিস্সো খো ইমা, আৰুসো ৰিসাখ, ৰেদনা – সুখা ৰেদনা, দুক্খা ৰেদনা, অদুক্খমসুখা ৰেদনা’’তি.
‘‘কতমা পনায্যে, সুখা ৰেদনা, কতমা দুক্খা ৰেদনা, কতমা অদুক্খমসুখা ৰেদনা’’তি?
‘‘যং খো, আৰুসো ৰিসাখ, কাযিকং ৰা চেতসিকং ৰা সুখং সাতং ৰেদযিতং – অযং সুখা ৰেদনা. যং খো, আৰুসো ৰিসাখ, কাযিকং ৰা চেতসিকং ৰা দুক্খং অসাতং ৰেদযিতং – অযং দুক্খা ৰেদনা. যং খো, আৰুসো ৰিসাখ, কাযিকং ৰা চেতসিকং ৰা নেৰ সাতং নাসাতং ৰেদযিতং – অযং অদুক্খমসুখা ৰেদনা’’তি.
‘‘সুখা পনায্যে, ৰেদনা কিংসুখা কিংদুক্খা, দুক্খা ৰেদনা কিংসুখা কিংদুক্খা, অদুক্খমসুখা ৰেদনা কিংসুখা কিংদুক্খা’’তি?
‘‘সুখা খো, আৰুসো ৰিসাখ, ৰেদনা ঠিতিসুখা ৰিপরিণামদুক্খা; দুক্খা ৰেদনা ঠিতিদুক্খা ৰিপরিণামসুখা; অদুক্খমসুখা ৰেদনা ঞাণসুখা অঞ্ঞাণদুক্খা’’তি.
‘‘সুখায পনায্যে, ৰেদনায কিং অনুসযো অনুসেতি, দুক্খায ৰেদনায কিং অনুসযো অনুসেতি, অদুক্খমসুখায ৰেদনায কিং অনুসযো অনুসেতী’’তি?
‘‘সুখায খো, আৰুসো ৰিসাখ, ৰেদনায রাগানুসযো অনুসেতি, দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো অনুসেতি, অদুক্খমসুখায ৰেদনায অৰিজ্জানুসযো অনুসেতী’’তি.
‘‘সব্বায নু খো, অয্যে, সুখায ৰেদনায রাগানুসযো অনুসেতি, সব্বায দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো অনুসেতি, সব্বায অদুক্খমসুখায ৰেদনায অৰিজ্জানুসযো অনুসেতী’’তি?
‘‘ন খো, আৰুসো ৰিসাখ, সব্বায সুখায ৰেদনায রাগানুসযো অনুসেতি, ন সব্বায দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো অনুসেতি, ন সব্বায অদুক্খমসুখায ৰেদনায অৰিজ্জানুসযো অনুসেতী’’তি.
‘‘সুখায পনায্যে, ৰেদনায কিং পহাতব্বং, দুক্খায ৰেদনায কিং পহাতব্বং, অদুক্খমসুখায ৰেদনায কিং পহাতব্ব’’ন্তি?
‘‘সুখায খো, আৰুসো ৰিসাখ, ৰেদনায রাগানুসযো পহাতব্বো, দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো পহাতব্বো, অদুক্খমসুখায ৰেদনায অৰিজ্জানুসযো পহাতব্বো’’তি.
‘‘সব্বায নু খো, অয্যে, সুখায ৰেদনায রাগানুসযো পহাতব্বো, সব্বায দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো পহাতব্বো, সব্বায অদুক্খমসুখায ৰেদনায অৰিজ্জানুসযো পহাতব্বো’’তি?
‘‘ন খো, আৰুসো ৰিসাখ, সব্বায সুখায ৰেদনায রাগানুসযো পহাতব্বো, ন সব্বায দুক্খায ৰেদনায পটিঘানুসযো পহাতব্বো, ন সব্বায অদুক্খমসুখায ৰেদনায অৰিজ্জানুসযো পহাতব্বো. ইধাৰুসো ৰিসাখ, ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. রাগং তেন পজহতি, ন তত্থ রাগানুসযো অনুসেতি. ইধাৰুসো ৰিসাখ, ভিক্খু ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘কুদাস্সু নামাহং তদাযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরিস্সামি যদরিযা এতরহি আযতনং উপসম্পজ্জ ৰিহরন্তী’তি? ইতি অনুত্তরেসু ৰিমোক্খেসু পিহং উপট্ঠাপযতো উপ্পজ্জতি পিহাপ্পচ্চযা দোমনস্সং. পটিঘং তেন পজহতি, ন তত্থ পটিঘানুসযো অনুসেতি. ইধাৰুসো ৰিসাখ, ভিক্খু সুখস্স চ পহানা, দুক্খস্স চ পহানা, পুব্বেৰ সোমনস্সদোমনস্সানং অত্থঙ্গমা, অদুক্খমসুখং উপেক্খাসতিপারিসুদ্ধিং চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. অৰিজ্জং তেন পজহতি, ন তত্থ অৰিজ্জানুসযো অনুসেতী’’তি.
৪৬৬. ‘‘সুখায পনায্যে, ৰেদনায কিং পটিভাগো’’তি?
‘‘সুখায খো, আৰুসো ৰিসাখ, ৰেদনায দুক্খা ৰেদনা পটিভাগো’’তি.
‘‘দুক্খায পন্নায্যে, ৰেদনায কিং পটিভাগো’’তি?
‘‘দুক্খায খো, আৰুসো ৰিসাখ, ৰেদনায সুখা ৰেদনা পটিভাগো’’তি.
‘‘অদুক্খমসুখায পনায্যে, ৰেদনায কিং পটিভাগো’’তি?
‘‘অদুক্খমসুখায খো, আৰুসো ৰিসাখ, ৰেদনায অৰিজ্জা পটিভাগো’’তি.
‘‘অৰিজ্জায পনায্যে, কিং পটিভাগো’’তি?
‘‘অৰিজ্জায খো, আৰুসো ৰিসাখ, ৰিজ্জা পটিভাগো’’তি.
‘‘ৰিজ্জায পনায্যে, কিং পটিভাগো’’তি?
‘‘ৰিজ্জায খো, আৰুসো ৰিসাখ, ৰিমুত্তি পটিভাগো’’তি.
‘‘ৰিমুত্তিযা পনায্যে, কিং পটিভাগো’’তি?
‘‘ৰিমুত্তিযা খো, আৰুসো ৰিসাখ, নিব্বানং পটিভাগো’’তি.
‘‘নিব্বানস্স পনায্যে, কিং পটিভাগো’’তি? ‘‘অচ্চযাসি, আৰুসো [অচ্চসরাৰুসো (সী. পী.), অচ্চস্সরাৰুসো (স্যা. কং.)] ৰিসাখ, পঞ্হং, নাসক্খি পঞ্হানং পরিযন্তং গহেতুং. নিব্বানোগধঞ্হি, আৰুসো ৰিসাখ, ব্রহ্মচরিযং, নিব্বানপরাযনং নিব্বানপরিযোসানং. আকঙ্খমানো চ ত্ৰং, আৰুসো ৰিসাখ, ভগৰন্তং উপসঙ্কমিত্ৰা এতমত্থং পুচ্ছেয্যাসি, যথা চ তে ভগৰা ব্যাকরোতি তথা নং ধারেয্যাসী’’তি.
৪৬৭. অথ খো ৰিসাখো উপাসকো ধম্মদিন্নায ভিক্খুনিযা ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা ধম্মদিন্নং ভিক্খুনিং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো ৰিসাখো উপাসকো যাৰতকো অহোসি ধম্মদিন্নায ভিক্খুনিযা সদ্ধিং কথাসল্লাপো তং সব্বং ভগৰতো আরোচেসি. এৰং ৰুত্তে, ভগৰা ৰিসাখং উপাসকং এতদৰোচ – ‘‘পণ্ডিতা, ৰিসাখ, ধম্মদিন্না ভিক্খুনী, মহাপঞ্ঞা, ৰিসাখ, ধম্মদিন্না ভিক্খুনী. মং চেপি ত্ৰং, ৰিসাখ, এতমত্থং পুচ্ছেয্যাসি, অহম্পি তং এৰমেৰং ব্যাকরেয্যং, যথা তং ধম্মদিন্নায ভিক্খুনিযা ব্যাকতং. এসো চেৰেতস্স [এসোৰেতস্স (স্যা. কং.)] অত্থো. এৰঞ্চ নং [এৰমেতং (সী. স্যা. কং.)] ধারেহী’’তি.
ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনো ৰিসাখো উপাসকো ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দীতি.
চূল়ৰেদল্লসুত্তং নিট্ঠিতং চতুত্থং.