৪. চূল়গোপালকসুত্তং

৩৫০. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা ৰজ্জীসু ৰিহরতি উক্কচেলাযং গঙ্গায নদিযা তীরে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –

‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, মাগধকো গোপালকো দুপ্পঞ্ঞজাতিকো, ৰস্সানং পচ্ছিমে মাসে সরদসমযে, অসমৰেক্খিত্ৰা গঙ্গায নদিযা ওরিমং তীরং, অসমৰেক্খিত্ৰা পারিমং তীরং, অতিত্থেনেৰ গাৰো পতারেসি উত্তরং তীরং সুৰিদেহানং. অথ খো, ভিক্খৰে, গাৰো মজ্ঝেগঙ্গায নদিযা সোতে আমণ্ডলিযং করিত্ৰা তত্থেৰ অনযব্যসনং আপজ্জিংসু. তং কিস্স হেতু? তথা হি সো, ভিক্খৰে, মাগধকো গোপালকো দুপ্পঞ্ঞজাতিকো, ৰস্সানং পচ্ছিমে মাসে সরদসমযে, অসমৰেক্খিত্ৰা গঙ্গায নদিযা ওরিমং তীরং, অসমৰেক্খিত্ৰা পারিমং তীরং, অতিত্থেনেৰ গাৰো পতারেসি উত্তরং তীরং সুৰিদেহানং. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যে হি কেচি [যে কেচি (স্যা. কং.)] সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা অকুসলা ইমস্স লোকস্স অকুসলা পরস্স লোকস্স, অকুসলা মারধেয্যস্স অকুসলা অমারধেয্যস্স, অকুসলা মচ্চুধেয্যস্স অকুসলা অমচ্চুধেয্যস্স, তেসং যে সোতব্বং সদ্দহাতব্বং মঞ্ঞিস্সন্তি, তেসং তং ভৰিস্সতি দীঘরত্তং অহিতায দুক্খায.

৩৫১. ‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, মাগধকো গোপালকো সপ্পঞ্ঞজাতিকো, ৰস্সানং পচ্ছিমে মাসে সরদসমযে, সমৰেক্খিত্ৰা গঙ্গায নদিযা ওরিমং তীরং, সমৰেক্খিত্ৰা পারিমং তীরং, তিত্থেনেৰ গাৰো পতারেসি উত্তরং তীরং সুৰিদেহানং. সো পঠমং পতারেসি যে তে উসভা গোপিতরো গোপরিণাযকা. তে তিরিযং গঙ্গায সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং অগমংসু. অথাপরে পতারেসি বলৰগাৰো দম্মগাৰো. তেপি তিরিযং গঙ্গায সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং অগমংসু. অথাপরে পতারেসি ৰচ্ছতরে ৰচ্ছতরিযো. তেপি তিরিযং গঙ্গায সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং অগমংসু. অথাপরে পতারেসি ৰচ্ছকে কিসাবলকে [কিসবলকে (সী. স্যা. পী.)]. তেপি তিরিযং গঙ্গায সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং অগমংসু. ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, ৰচ্ছকো তরুণকো তাৰদেৰ জাতকো মাতুগোরৰকেন ৰুয্হমানো, সোপি তিরিযং গঙ্গায সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং অগমাসি. তং কিস্স হেতু? তথা হি সো, ভিক্খৰে, মাগধকো গোপালকো সপ্পঞ্ঞজাতিকো, ৰস্সানং পচ্ছিমে মাসে সরদসমযে, সমৰেক্খিত্ৰা গঙ্গায নদিযা ওরিমং তীরং, সমৰেক্খিত্ৰা পারিমং তীরং, তিত্থেনেৰ গাৰো পতারেসি উত্তরং তীরং সুৰিদেহানং. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যে হি কেচি সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা কুসলা ইমস্স লোকস্স কুসলা পরস্স লোকস্স, কুসলা মারধেয্যস্স কুসলা অমারধেয্যস্স, কুসলা মচ্চুধেয্যস্স কুসলা অমচ্চুধেয্যস্স, তেসং যে সোতব্বং সদ্দহাতব্বং মঞ্ঞিস্সন্তি, তেসং তং ভৰিস্সতি দীঘরত্তং হিতায সুখায.

৩৫২. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, যে তে উসভা গোপিতরো গোপরিণাযকা তে তিরিযং গঙ্গায সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং অগমংসু, এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যে তে ভিক্খূ অরহন্তো খীণাসৰা ৰুসিতৰন্তো কতকরণীযা ওহিতভারা অনুপ্পত্তসদত্থা পরিক্খীণভৰসংযোজনা সম্মদঞ্ঞা ৰিমুত্তা, তে তিরিযং মারস্স সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং গতা.

‘‘সেয্যথাপি তে, ভিক্খৰে, বলৰগাৰো দম্মগাৰো তিরিযং গঙ্গায সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং অগমংসু, এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যে তে ভিক্খূ পঞ্চন্নং ওরম্ভাগিযানং সংযোজনানং পরিক্খযা ওপপাতিকা তত্থ পরিনিব্বাযিনো অনাৰত্তিধম্মা তস্মা লোকা, তেপি তিরিযং মারস্স সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং গমিস্সন্তি.

‘‘সেয্যথাপি তে, ভিক্খৰে, ৰচ্ছতরা ৰচ্ছতরিযো তিরিযং গঙ্গায সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং অগমংসু, এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যে তে ভিক্খূ তিণ্ণং সংযোজনানং পরিক্খযা রাগদোসমোহানং তনুত্তা সকদাগামিনো সকিংদেৰ ইমং লোকং আগন্ত্ৰা দুক্খস্সন্তং করিস্সন্তি, তেপি তিরিযং মারস্স সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং গমিস্সন্তি.

‘‘সেয্যথাপি তে, ভিক্খৰে, ৰচ্ছকা কিসাবলকা তিরিযং গঙ্গায সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং অগমংসু, এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যে তে ভিক্খূ তিণ্ণং সংযোজনানং পরিক্খযা সোতাপন্না অৰিনিপাতধম্মা নিযতা সম্বোধিপরাযনা, তেপি তিরিযং মারস্স সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং গমিস্সন্তি.

‘‘সেয্যথাপি সো, ভিক্খৰে, ৰচ্ছকো তরুণকো তাৰদেৰ জাতকো মাতুগোরৰকেন ৰুয্হমানো তিরিযং গঙ্গায সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং অগমাসি, এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, যে তে ভিক্খূ ধম্মানুসারিনো সদ্ধানুসারিনো, তেপি তিরিযং মারস্স সোতং ছেত্ৰা সোত্থিনা পারং গমিস্সন্তি.

‘‘অহং খো পন, ভিক্খৰে, কুসলো ইমস্স লোকস্স কুসলো পরস্স লোকস্স, কুসলো মারধেয্যস্স কুসলো অমারধেয্যস্স, কুসলো মচ্চুধেয্যস্স কুসলো অমচ্চুধেয্যস্স. তস্স ময্হং, ভিক্খৰে, যে সোতব্বং সদ্দহাতব্বং মঞ্ঞিস্সন্তি, তেসং তং ভৰিস্সতি দীঘরত্তং হিতায সুখাযা’’তি.

ইদমৰোচ ভগৰা. ইদং ৰত্ৰা সুগতো অথাপরং এতদৰোচ সত্থা –

‘‘অযং লোকো পরো লোকো, জানতা সুপ্পকাসিতো;

যঞ্চ মারেন সম্পত্তং, অপ্পত্তং যঞ্চ মচ্চুনা.

‘‘সব্বং লোকং অভিঞ্ঞায, সম্বুদ্ধেন পজানতা;

ৰিৰটং অমতদ্ৰারং, খেমং নিব্বানপত্তিযা.

‘‘ছিন্নং পাপিমতো সোতং, ৰিদ্ধস্তং ৰিনল়ীকতং;

পামোজ্জবহুলা হোথ, খেমং পত্তত্থ [পত্থেথ (স্যা. কং. ক. অট্ঠকথাযং সংৰণ্ণেতব্বপাঠো)] ভিক্খৰো’’তি.

চূল়গোপালকসুত্তং নিট্ঠিতং চতুত্থং.