১০. চূল়অস্সপুরসুত্তং
৪৩৫. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা অঙ্গেসু ৰিহরতি অস্সপুরং নাম অঙ্গানং নিগমো. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘সমণা সমণাতি ৰো, ভিক্খৰে, জনো সঞ্জানাতি. তুম্হে চ পন ‘কে তুম্হে’তি পুট্ঠা সমানা ‘সমণাম্হা’তি পটিজানাথ. তেসং ৰো, ভিক্খৰে, এৰংসমঞ্ঞানং সতং এৰংপটিঞ্ঞানং সতং – ‘যা সমণসামীচিপ্পটিপদা তং পটিপজ্জিস্সাম; এৰং নো অযং অম্হাকং সমঞ্ঞা চ সচ্চা ভৰিস্সতি পটিঞ্ঞা চ ভূতা; যেসঞ্চ মযং চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারং পরিভুঞ্জাম, তেসং তে কারা অম্হেসু মহপ্ফলা ভৰিস্সন্তি মহানিসংসা, অম্হাকঞ্চেৰাযং পব্বজ্জা অৰঞ্ঝা ভৰিস্সতি সফলা সউদ্রযা’তি. এৰঞ্হি ৰো, ভিক্খৰে, সিক্খিতব্বং.
৪৩৬. ‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন সমণসামীচিপ্পটিপদং পটিপন্নো হোতি? যস্স কস্সচি, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো অভিজ্ঝালুস্স অভিজ্ঝা অপ্পহীনা হোতি, ব্যাপন্নচিত্তস্স ব্যাপাদো অপ্পহীনো হোতি, কোধনস্স কোধো অপ্পহীনো হোতি, উপনাহিস্স উপনাহো অপ্পহীনো হোতি, মক্খিস্স মক্খো অপ্পহীনো হোতি, পল়াসিস্স পল়াসো অপ্পহীনো হোতি, ইস্সুকিস্স ইস্সা অপ্পহীনা হোতি, মচ্ছরিস্স মচ্ছরিযং অপ্পহীনং হোতি, সঠস্স সাঠেয্যং অপ্পহীনং হোতি, মাযাৰিস্স মাযা অপ্পহীনা হোতি, পাপিচ্ছস্স পাপিকা ইচ্ছা অপ্পহীনা হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স মিচ্ছাদিট্ঠি অপ্পহীনা হোতি – ইমেসং খো অহং, ভিক্খৰে, সমণমলানং সমণদোসানং সমণকসটানং আপাযিকানং ঠানানং দুগ্গতিৰেদনিযানং অপ্পহানা ‘ন সমণসামীচিপ্পটিপদং পটিপন্নো’তি ৰদামি. সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, মতজং নাম আৰুধজাতং উভতোধারং পীতনিসিতং. তদস্স সঙ্ঘাটিযা সম্পারুতং সম্পলিৰেঠিতং. তথূপমাহং, ভিক্খৰে, ইমস্স ভিক্খুনো পব্বজ্জং ৰদামি.
৪৩৭. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, সঙ্ঘাটিকস্স সঙ্ঘাটিধারণমত্তেন সামঞ্ঞং ৰদামি. নাহং, ভিক্খৰে, অচেলকস্স অচেলকমত্তেন সামঞ্ঞং ৰদামি. নাহং, ভিক্খৰে, রজোজল্লিকস্স রজোজল্লিকমত্তেন সামঞ্ঞং ৰদামি. নাহং, ভিক্খৰে, উদকোরোহকস্স উদকোরোহণমত্তেন [উদকোরোহকমত্তেন (সী. পী.)] সামঞ্ঞং ৰদামি. নাহং, ভিক্খৰে, রুক্খমূলিকস্স রুক্খমূলিকমত্তেন সামঞ্ঞং ৰদামি. নাহং, ভিক্খৰে, অব্ভোকাসিকস্স অব্ভোকাসিকমত্তেন সামঞ্ঞং ৰদামি. নাহং, ভিক্খৰে, উব্ভট্ঠকস্স উব্ভট্ঠকমত্তেন সামঞ্ঞং ৰদামি. নাহং, ভিক্খৰে, পরিযাযভত্তিকস্স পরিযাযভত্তিকমত্তেন সামঞ্ঞং ৰদামি. নাহং, ভিক্খৰে, মন্তজ্ঝাযকস্স মন্তজ্ঝাযকমত্তেন সামঞ্ঞং ৰদামি. নাহং, ভিক্খৰে, জটিলকস্স জটাধারণমত্তেন সামঞ্ঞং ৰদামি.
‘‘সঙ্ঘাটিকস্স চে, ভিক্খৰে, সঙ্ঘাটিধারণমত্তেন অভিজ্ঝালুস্স অভিজ্ঝা পহীযেথ, ব্যাপন্নচিত্তস্স ব্যাপাদো পহীযেথ, কোধনস্স কোধো পহীযেথ, উপনাহিস্স উপনাহো পহীযেথ, মক্খিস্স মক্খো পহীযেথ, পল়াসিস্স পল়াসো পহীযেথ, ইস্সুকিস্স ইস্সা পহীযেথ, মচ্ছরিস্স মচ্ছরিযং পহীযেথ, সঠস্স সাঠেয্যং পহীযেথ, মাযাৰিস্স মাযা পহীযেথ, পাপিচ্ছস্স পাপিকা ইচ্ছা পহীযেথ, মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স মিচ্ছাদিট্ঠি পহীযেথ, তমেনং মিত্তামচ্চা ঞাতিসালোহিতা জাতমেৰ নং সঙ্ঘাটিকং করেয্যুং, সঙ্ঘাটিকত্তমেৰ [সংঘাটীকত্তে চেৰ (ক.)] সমাদপেয্যুং – ‘এহি ত্ৰং, ভদ্রমুখ, সঙ্ঘাটিকো হোহি, সঙ্ঘাটিকস্স তে সতো সঙ্ঘাটিধারণমত্তেন অভিজ্ঝালুস্স অভিজ্ঝা পহীযিস্সতি, ব্যাপন্নচিত্তস্স ব্যাপাদো পহীযিস্সতি, কোধনস্স কোধো পহীযিস্সতি, উপনাহিস্স উপনাহো পহীযিস্সতি, মক্খিস্স মক্খো পহীযিস্সতি, পল়াসিস্স পল়াসো পহীযিস্সতি, ইস্সুকিস্স ইস্সা পহীযিস্সতি, মচ্ছরিস্স মচ্ছরিযং পহীযিস্সতি, সঠস্স সাঠেয্যং পহীযিস্সতি, মাযাৰিস্স মাযা পহীযিস্সতি, পাপিচ্ছস্স পাপিকা ইচ্ছা পহীযিস্সতি, মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স মিচ্ছাদিট্ঠি পহীযিস্সতী’তি. যস্মা চ খো অহং, ভিক্খৰে, সঙ্ঘাটিকম্পি ইধেকচ্চং পস্সামি অভিজ্ঝালুং ব্যাপন্নচিত্তং কোধনং উপনাহিং মক্খিং পল়াসিং ইস্সুকিং মচ্ছরিং সঠং মাযাৰিং পাপিচ্ছং মিচ্ছাদিট্ঠিকং, তস্মা ন সঙ্ঘাটিকস্স সঙ্ঘাটিধারণমত্তেন সামঞ্ঞং ৰদামি.
‘‘অচেলকস্স চে, ভিক্খৰে…পে… রজোজল্লিকস্স চে, ভিক্খৰে…পে… উদকোরোহকস্স চে, ভিক্খৰে…পে… রুক্খমূলিকস্স চে, ভিক্খৰে…পে… অব্ভোকাসিকস্স চে, ভিক্খৰে…পে… উব্ভট্ঠকস্স চে, ভিক্খৰে…পে… পরিযাযভত্তিকস্স চে, ভিক্খৰে…পে… মন্তজ্ঝাযকস্স চে, ভিক্খৰে…পে… জটিলকস্স চে, ভিক্খৰে, জটাধারণমত্তেন অভিজ্ঝালুস্স অভিজ্ঝা পহীযেথ, ব্যাপন্নচিত্তস্স ব্যাপাদো পহীযেথ, কোধনস্স কোধো পহীযেথ, উপনাহিস্স উপনাহো পহীযেথ, মক্খিস্স মক্খো পহীযেথ, পল়াসিস্স পল়াসো পহীযেথ, ইস্সুকিস্স ইস্সা পহীযেথ, মচ্ছরিস্স মচ্ছরিযং পহীযেথ, সঠস্স সাঠেয্যং পহীযেথ, মাযাৰিস্স মাযা পহীযেথ, পাপিচ্ছস্স পাপিকা ইচ্ছা পহীযেথ, মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স মিচ্ছাদিট্ঠি পহীযেথ, তমেনং মিত্তামচ্চা ঞাতিসালোহিতা জাতমেৰ নং জটিলকং করেয্যুং, জটিলকত্তমেৰ [জটিলকত্তে চেৰ (ক.)] সমাদপেয্যুং – ‘এহি ত্ৰং, ভদ্রমুখ, জটিলকো হোহি, জটিলকস্স তে সতো জটাধারণমত্তেন অভিজ্ঝালুস্স অভিজ্ঝা পহীযিস্সতি ব্যাপন্নচিত্তস্স ব্যাপাদো পহীযিস্সতি, কোধনস্স কোধো পহীযিস্সতি…পে… পাপিচ্ছস্স পাপিকা ইচ্ছা পহীযিস্সতি মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স মিচ্ছাদিট্ঠি পহীযিস্সতী’তি. যস্মা চ খো অহং, ভিক্খৰে, জটিলকম্পি ইধেকচ্চং পস্সামি অভিজ্ঝালুং ব্যাপন্নচিত্তং কোধনং উপনাহিং মক্খিং পলাসিং ইস্সুকিং মচ্ছরিং সঠং মাযাৰিং পাপিচ্ছং মিচ্ছাদিট্ঠিং, তস্মা ন জটিলকস্স জটাধারণমত্তেন সামঞ্ঞং ৰদামি.
৪৩৮. ‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সমণসামীচিপ্পটিপদং পটিপন্নো হোতি? যস্স কস্সচি, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো অভিজ্ঝালুস্স অভিজ্ঝা পহীনা হোতি, ব্যাপন্নচিত্তস্স ব্যাপাদো পহীনো হোতি, কোধনস্স কোধো পহীনো হোতি, উপনাহিস্স উপনাহো পহীনো হোতি, মক্খিস্স মক্খো পহীনো হোতি, পল়াসিস্স পল়াসো পহীনো হোতি, ইস্সুকিস্স ইস্সা পহীনা হোতি, মচ্ছরিস্স মচ্ছরিযং পহীনং হোতি, সঠস্স সাঠেয্যং পহীনং হোতি, মাযাৰিস্স মাযা পহীনা হোতি, পাপিচ্ছস্স পাপিকা ইচ্ছা পহীনা হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স মিচ্ছাদিট্ঠি পহীনা হোতি – ইমেসং খো অহং, ভিক্খৰে, সমণমলানং সমণদোসানং সমণকসটানং আপাযিকানং ঠানানং দুগ্গতিৰেদনিযানং পহানা ‘সমণসামীচিপ্পটিপদং পটিপন্নো’তি ৰদামি. সো সব্বেহি ইমেহি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহি ৰিসুদ্ধমত্তানং সমনুপস্সতি ( ) [(ৰিমুত্তমত্তানং সমনুপস্সতি) (সী. স্যা. কং. পী.)]. তস্স সব্বেহি ইমেহি পাপকেহি অকুসলেহি ধম্মেহি ৰিসুদ্ধমত্তানং সমনুপস্সতো ( ) [(ৰিমুত্তমত্তানং সমনুপস্সতো) (সী. স্যা. কং. পী.)] পামোজ্জং জাযতি, পমুদিতস্স পীতি জাযতি, পীতিমনস্স কাযো পস্সম্ভতি, পস্সদ্ধকাযো সুখং ৰেদেতি, সুখিনো চিত্তং সমাধিযতি.
‘‘সো মেত্তাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফরিত্ৰা ৰিহরতি, তথা দুতিযং, তথা ততিযং, তথা চতুত্থং. ইতি উদ্ধমধো তিরিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৰন্তং লোকং মেত্তাসহগতেন চেতসা ৰিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৰেরেন অব্যাবজ্ঝেন ফরিত্ৰা ৰিহরতি. করুণাসহগতেন চেতসা…পে… মুদিতাসহগতেন চেতসা…পে… উপেক্খাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফরিত্ৰা ৰিহরতি, তথা দুতিযং, তথা ততিযং, তথা চতুত্থং. ইতি উদ্ধমধো তিরিযং সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৰন্তং লোকং উপেক্খাসহগতেন চেতসা ৰিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৰেরেন অব্যাবজ্ঝেন ফরিত্ৰা ৰিহরতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, পোক্খরণী অচ্ছোদকা সাতোদকা সীতোদকা সেতকা সুপতিত্থা রমণীযা. পুরত্থিমায চেপি দিসায পুরিসো আগচ্ছেয্য ঘম্মাভিতত্তো ঘম্মপরেতো কিলন্তো তসিতো পিপাসিতো. সো তং পোক্খরণিং আগম্ম ৰিনেয্য উদকপিপাসং ৰিনেয্য ঘম্মপরিল়াহং…পে… পচ্ছিমায চেপি দিসায পুরিসো আগচ্ছেয্য…পে… উত্তরায চেপি দিসায পুরিসো আগচ্ছেয্য…পে… দক্খিণায চেপি দিসায পুরিসো আগচ্ছেয্য. যতো কুতো চেপি নং পুরিসো আগচ্ছেয্য ঘম্মাভিতত্তো ঘম্মপরেতো, কিলন্তো তসিতো পিপাসিতো. সো তং পোক্খরণিং আগম্ম ৰিনেয্য উদকপিপাসং, ৰিনেয্য ঘম্মপরিল়াহং. এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, খত্তিযকুলা চেপি অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৰেদিতং ধম্মৰিনযং আগম্ম, এৰং মেত্তং করুণং মুদিতং উপেক্খং ভাৰেত্ৰা লভতি অজ্ঝত্তং [তমহং (ক.)] ৰূপসমং [তমহং (ক.)]. অজ্ঝত্তং ৰূপসমা ‘সমণসামীচিপ্পটিপদং পটিপন্নো’তি ৰদামি. ব্রাহ্মণকুলা চেপি…পে… ৰেস্সকুলা চেপি…পে… সুদ্দকুলা চেপি…পে… যস্মা কস্মা চেপি কুলা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ তথাগতপ্পৰেদিতং ধম্মৰিনযং আগম্ম, এৰং মেত্তং করুণং মুদিতং উপেক্খং ভাৰেত্ৰা লভতি অজ্ঝত্তং ৰূপসমং. অজ্ঝত্তং ৰূপসমা ‘সমণসামীচিপ্পটিপদং পটিপন্নো’তি ৰদামি.
‘‘খত্তিযকুলা চেপি অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতো হোতি. সো চ আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. আসৰানং খযা সমণো হোতি. ব্রাহ্মণকুলা চেপি…পে… ৰেস্সকুলা চেপি… সুদ্দকুলা চেপি… যস্মা কস্মা চেপি কুলা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতো হোতি, সো চ আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. আসৰানং খযা সমণো হোতী’’তি.
ইদমৰোচ ভগৰা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.
চূল়অস্সপুরসুত্তং নিট্ঠিতং দসমং.
মহাযমকৰগ্গো নিট্ঠিতো চতুত্থো.