১০. বাহিযসুত্তং

১০. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন বাহিযো দারুচীরিযো সুপ্পারকে পটিৰসতি সমুদ্দতীরে সক্কতো গরুকতো মানিতো পূজিতো অপচিতো লাভী চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারানং. অথ খো বাহিযস্স দারুচীরিযস্স রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘‘যে খো কেচি লোকে অরহন্তো ৰা অরহত্তমগ্গং ৰা সমাপন্না, অহং তেসং অঞ্ঞতরো’’তি.

অথ খো বাহিযস্স দারুচীরিযস্স পুরাণসালোহিতা দেৰতা অনুকম্পিকা অত্থকামা বাহিযস্স দারুচীরিযস্স চেতসা চেতোপরিৰিতক্কমঞ্ঞায যেন বাহিযো দারুচীরিযো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা বাহিযং দারুচীরিযং এতদৰোচ – ‘‘নেৰ খো ত্ৰং, বাহিয, অরহা, নাপি অরহত্তমগ্গং ৰা সমাপন্নো. সাপি তে পটিপদা নত্থি যায ত্ৰং অরহা ৰা অস্স [অস্সসি (স্যা. ক.)] অরহত্তমগ্গং ৰা সমাপন্নো’’তি.

‘‘অথ কে চরহি সদেৰকে লোকে অরহন্তো ৰা অরহত্তমগ্গং ৰা সমাপন্নো’’তি? ‘‘অত্থি, বাহিয, উত্তরেসু জনপদেসু [জনপদে (সী.)] সাৰত্থি নাম নগরং. তত্থ সো ভগৰা এতরহি ৰিহরতি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো. সো হি, বাহিয, ভগৰা অরহা চেৰ অরহত্তায চ ধম্মং দেসেতী’’তি.

অথ খো বাহিযো দারুচীরিযো তায দেৰতায সংৰেজিতো তাৰদেৰ সুপ্পারকম্হা পক্কামি. সব্বত্থ একরত্তিপরিৰাসেন যেন সাৰত্থি জেতৰনং অনাথপিণ্ডিকস্স আরামো তেনুপসঙ্কমি. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ অব্ভোকাসে চঙ্কমন্তি. অথ খো বাহিযো দারুচীরিযো যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘কহং নু খো, ভন্তে, এতরহি ভগৰা ৰিহরতি অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো? দস্সনকামম্হা মযং তং ভগৰন্তং অরহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধ’’ন্তি. ‘‘অন্তরঘরং পৰিট্ঠো খো, বাহিয, ভগৰা পিণ্ডাযা’’তি.

অথ খো বাহিযো দারুচীরিযো তরমানরূপো জেতৰনা নিক্খমিত্ৰা সাৰত্থিং পৰিসিত্ৰা অদ্দস ভগৰন্তং সাৰত্থিযং পিণ্ডায চরন্তং পাসাদিকং পসাদনীযং সন্তিন্দ্রিযং সন্তমানসং উত্তমদমথসমথমনুপ্পত্তং দন্তং গুত্তং যতিন্দ্রিযং নাগং. দিস্ৰান যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতো পাদে সিরসা নিপতিত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘দেসেতু মে, ভন্তে ভগৰা, ধম্মং; দেসেতু, সুগতো, ধম্মং, যং মমস্স দীঘরত্তং হিতায সুখাযা’’তি. এৰং ৰুত্তে, ভগৰা বাহিযং দারুচীরিযং এতদৰোচ – ‘‘অকালো খো তাৰ, বাহিয, অন্তরঘরং পৰিট্ঠম্হা পিণ্ডাযা’’তি.

দুতিযম্পি খো বাহিযো দারুচীরিযো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘দুজ্জানং খো পনেতং, ভন্তে, ভগৰতো ৰা জীৰিতন্তরাযানং, ময্হং ৰা জীৰিতন্তরাযানং. দেসেতু মে, ভন্তে ভগৰা, ধম্মং; দেসেতু, সুগতো, ধম্মং, যং মমস্স দীঘরত্তং হিতায সুখাযা’’তি. দুতিযম্পি খো ভগৰা বাহিযং দারুচীরিযং এতদৰোচ – ‘‘অকালো খো তাৰ, বাহিয, অন্তরঘরং পৰিট্ঠম্হা পিণ্ডাযা’’তি.

ততিযম্পি খো বাহিযো দারুচীরিযো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘দুজ্জানং খো পনেতং, ভন্তে, ভগৰতো ৰা জীৰিতন্তরাযানং, ময্হং ৰা জীৰিতন্তরাযানং. দেসেতু মে ভন্তে ভগৰা, ধম্মং; দেসেতু, সুগতো, ধম্মং, যং মমস্স দীঘরত্তং হিতায সুখাযা’’তি.

‘‘তস্মাতিহ তে, বাহিয, এৰং সিক্খিতব্বং – ‘দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং ভৰিস্সতি, সুতে সুতমত্তং ভৰিস্সতি, মুতে মুতমত্তং ভৰিস্সতি, ৰিঞ্ঞাতে ৰিঞ্ঞাতমত্তং ভৰিস্সতী’তি. এৰঞ্হি তে, বাহিয, সিক্খিতব্বং. যতো খো তে, বাহিয, দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং ভৰিস্সতি, সুতে সুতমত্তং ভৰিস্সতি, মুতে মুতমত্তং ভৰিস্সতি, ৰিঞ্ঞাতে ৰিঞ্ঞাতমত্তং ভৰিস্সতি, ততো ত্ৰং, বাহিয, ন তেন; যতো ত্ৰং, বাহিয, ন তেন ততো ত্ৰং, বাহিয, ন তত্থ; যতো ত্ৰং, বাহিয, ন তত্থ, ততো ত্ৰং, বাহিয, নেৰিধ ন হুরং ন উভযমন্তরেন. এসেৰন্তো দুক্খস্সা’’তি.

অথ খো বাহিযস্স দারুচীরিযস্স ভগৰতো ইমায সংখিত্তায ধম্মদেসনায তাৰদেৰ অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চি.

অথ খো ভগৰা বাহিযং দারুচীরিযং ইমিনা সংখিত্তেন ওৰাদেন ওৰদিত্ৰা পক্কামি. অথ খো অচিরপক্কন্তস্স ভগৰতো বাহিযং দারুচীরিযং গাৰী তরুণৰচ্ছা অধিপতিত্ৰা [অধিপাতেত্ৰা (সী. স্যা. পী.), অধিপাতিত্ৰা (ক.)] জীৰিতা ৰোরোপেসি.

অথ খো ভগৰা সাৰত্থিযং পিণ্ডায চরিত্ৰা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং নগরম্হা নিক্খমিত্ৰা অদ্দস বাহিযং দারুচীরিযং কালঙ্কতং [কালকতং (সী. স্যা. কং.)]; দিস্ৰান ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘গণ্হথ, ভিক্খৰে, বাহিযস্স দারুচীরিযস্স সরীরকং; মঞ্চকং আরোপেত্ৰা নীহরিত্ৰা ঝাপেথ; থূপঞ্চস্স করোথ. সব্রহ্মচারী ৰো, ভিক্খৰে, কালঙ্কতো’’তি.

‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৰতো পটিস্সুত্ৰা বাহিযস্স দারুচীরিযস্স সরীরকং মঞ্চকং আরোপেত্ৰা নীহরিত্ৰা ঝাপেত্ৰা থূপঞ্চস্স কত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘দড্ঢং, ভন্তে, বাহিযস্স দারুচীরিযস্স সরীরং, থূপো চস্স কতো. তস্স কা গতি, কো অভিসম্পরাযো’’তি? ‘‘পণ্ডিতো, ভিক্খৰে, বাহিযো দারুচীরিযো পচ্চপাদি ধম্মস্সানুধম্মং; ন চ মং ধম্মাধিকরণং ৰিহেসেসি. পরিনিব্বুতো, ভিক্খৰে, বাহিযো দারুচীরিযো’’তি.

অথ খো ভগৰা এতমত্থং ৰিদিত্ৰা তাযং ৰেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –

‘‘যত্থ আপো চ পথৰী, তেজো ৰাযো ন গাধতি;

ন তত্থ সুক্কা জোতন্তি, আদিচ্চো নপ্পকাসতি;

ন তত্থ চন্দিমা ভাতি, তমো তত্থ ন ৰিজ্জতি.

‘‘যদা চ অত্তনাৰেদি [ৰেধী (ক.)], মুনি মোনেন ব্রাহ্মণো;

অথ রূপা অরূপা চ, সুখদুক্খা পমুচ্চতী’’তি. দসমং;

(অযম্পি উদানো ৰুত্তো ভগৰতা ইতি মে সুতন্তি.) [( ) স্যামপোত্থকে নত্থি]

বোধিৰগ্গো পঠমো নিট্ঠিতো.