৫. পঞ্চকনিপাতো

১. রাজদত্তত্থেরগাথা

৩১৫. ‘‘ভিক্খু সিৰথিকং [সীৰথিকং (সী. স্যা. পী.)] গন্ত্ৰা, অদ্দস ইত্থিমুজ্ঝিতং;

অপৰিদ্ধং সুসানস্মিং, খজ্জন্তিং কিমিহী ফুটং.

৩১৬. ‘‘যঞ্হি একে জিগুচ্ছন্তি, মতং দিস্ৰান পাপকং;

কামরাগো পাতুরহু, অন্ধোৰ সৰতী [ৰসতী (সী.)] অহুং.

৩১৭. ‘‘ওরং ওদনপাকম্হা, তম্হা ঠানা অপক্কমিং;

সতিমা সম্পজানোহং, একমন্তং উপাৰিসিং.

৩১৮. ‘‘ততো মে মনসীকারো, যোনিসো উদপজ্জথ;

আদীনৰো পাতুরহু, নিব্বিদা সমতিট্ঠথ.

৩১৯. ‘‘ততো চিত্তং ৰিমুচ্চি মে, পস্স ধম্মসুধম্মতং;

তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

… রাজদত্তো থেরো….

২. সুভূতত্থেরগাথা

৩২০. ‘‘অযোগে যুঞ্জমত্তানং, পুরিসো কিচ্চমিচ্ছকো [কিচ্চমিচ্ছতো (সী.), কিচ্চমিচ্ছযং (কত্থচি)];

চরং চে নাধিগচ্ছেয্য, ‘তং মে দুব্ভগলক্খণং’.

৩২১. ‘‘অব্বূল়্হং অঘগতং ৰিজিতং, একঞ্চে ওস্সজেয্য কলীৰ সিযা;

সব্বানিপি চে ওস্সজেয্য অন্ধোৰ সিযা, সমৰিসমস্স অদস্সনতো.

৩২২. ‘‘যঞ্হি কযিরা তঞ্হি ৰদে, যং ন কযিরা ন তং ৰদে;

অকরোন্তং ভাসমানং, পরিজানন্তি পণ্ডিতা.

৩২৩. [ধ. প. ৫১ ধম্মপদেপি] ‘‘যথাপি রুচিরং পুপ্ফং, ৰণ্ণৰন্তং অগন্ধকং;

এৰং সুভাসিতা ৰাচা, অফলা হোতি অকুব্বতো.

৩২৪. [ধ. প. ৫২] ‘‘যথাপি রুচিরং পুপ্ফং, ৰণ্ণৰন্তং সুগন্ধকং [সগন্ধকং (সী. স্যা. পী.)];

এৰং সুভাসিতা ৰাচা, সফলা হোতি কুব্বতো’’তি [সকুব্বতো (সী. পী.), সুকুব্বতো (স্যা.)].

… সুভূতো থেরো….

৩. গিরিমানন্দত্থেরগাথা

৩২৫. ‘‘ৰস্সতি দেৰো যথা সুগীতং, ছন্না মে কুটিকা সুখা নিৰাতা;

তস্সং ৰিহরামি ৰূপসন্তো, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ.

৩২৬. ‘‘ৰস্সতি দেৰো যথা সুগীতং, ছন্না মে কুটিকা সুখা নিৰাতা;

তস্সং ৰিহরামি সন্তচিত্তো, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ.

৩২৭. ‘‘ৰস্সতি দেৰো…পে… তস্সং ৰিহরামি ৰীতরাগো…পে….

৩২৮. ‘‘ৰস্সতি দেৰো…পে… তস্সং ৰিহরামি ৰীতদোসো…পে….

৩২৯. ‘‘ৰস্সতি দেৰো…পে… তস্সং ৰিহরামি ৰীতমোহো;

অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰা’’তি.

… গিরিমানন্দো থেরো….

৪. সুমনত্থেরগাথা

৩৩০. ‘‘যং পত্থযানো ধম্মেসু, উপজ্ঝাযো অনুগ্গহি;

অমতং অভিকঙ্খন্তং, কতং কত্তব্বকং মযা.

৩৩১. ‘‘অনুপ্পত্তো সচ্ছিকতো, সযং ধম্মো অনীতিহো;

ৰিসুদ্ধিঞাণো নিক্কঙ্খো, ব্যাকরোমি তৰন্তিকে.

৩৩২. ‘‘পুব্বেনিৰাসং জানামি, দিব্বচক্খু ৰিসোধিতং;

সদত্থো মে অনুপ্পত্তো, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.

৩৩৩. ‘‘অপ্পমত্তস্স মে সিক্খা, সুস্সুতা তৰ সাসনে;

সব্বে মে আসৰা খীণা, নত্থি দানি পুনব্ভৰো.

৩৩৪. ‘‘অনুসাসি মং অরিযৰতা, অনুকম্পি অনুগ্গহি;

অমোঘো তুয্হমোৰাদো, অন্তেৰাসিম্হি সিক্খিতো’’তি.

… সুমনো থেরো….

৫. ৰড্ঢত্থেরগাথা

৩৩৫. ‘‘সাধূ হি কির মে মাতা, পতোদং উপদংসযি;

যস্সাহং ৰচনং সুত্ৰা, অনুসিট্ঠো জনেত্তিযা;

আরদ্ধৰীরিযো পহিতত্তো, পত্তো সম্বোধিমুত্তমং.

৩৩৬. ‘‘অরহা দক্খিণেয্যোম্হি, তেৰিজ্জো অমতদ্দসো;

জেত্ৰা নমুচিনো সেনং, ৰিহরামি অনাসৰো.

৩৩৭. ‘‘অজ্ঝত্তঞ্চ বহিদ্ধা চ, যে মে ৰিজ্জিংসু আসৰা;

সব্বে অসেসা উচ্ছিন্না, ন চ উপ্পজ্জরে পুন.

৩৩৮. ‘‘ৰিসারদা খো ভগিনী, এতমত্থং অভাসযি;

‘অপিহা নূন মযিপি, ৰনথো তে ন ৰিজ্জতি’.

৩৩৯. ‘‘পরিযন্তকতং দুক্খং, অন্তিমোযং সমুস্সযো;

জাতিমরণসংসারো, নত্থি দানি পুনব্ভৰো’’তি.

… ৰড্ঢো থেরো….

৬. নদীকস্সপত্থেরগাথা

৩৪০. ‘‘অত্থায ৰত মে বুদ্ধো, নদিং নেরঞ্জরং অগা;

যস্সাহং ধম্মং সুত্ৰান, মিচ্ছাদিট্ঠিং ৰিৰজ্জযিং.

৩৪১. ‘‘যজিং উচ্চাৰচে যঞ্ঞে, অগ্গিহুত্তং জুহিং অহং;

‘এসা সুদ্ধী’তি মঞ্ঞন্তো, অন্ধভূতো [অন্ধীভূতো (ক.)] পুথুজ্জনো.

৩৪২. ‘‘দিট্ঠিগহনপক্খন্দো [পক্খন্তো (সী.), পক্খন্নো (স্যা. পী.)], পরামাসেন মোহিতো;

অসুদ্ধিং মঞ্ঞিসং সুদ্ধিং, অন্ধভূতো অৰিদ্দসু.

৩৪৩. ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠি পহীনা মে, ভৰা সব্বে পদালিতা [ৰিদালিতা (ক.)];

জুহামি দক্খিণেয্যগ্গিং, নমস্সামি তথাগতং.

৩৪৪. ‘‘মোহা সব্বে পহীনা মে, ভৰতণ্হা পদালিতা;

ৰিক্খীণো জাতিসংসারো, নত্থি দানি পুনব্ভৰো’’তি.

… নদীকস্সপো থেরো….

৭. গযাকস্সপত্থেরগাথা

৩৪৫. ‘‘পাতো মজ্ঝন্হিকং সাযং, তিক্খত্তুং দিৰসস্সহং;

ওতরিং উদকং সোহং, গযায গযফগ্গুযা.

৩৪৬. ‘‘‘যং মযা পকতং পাপং, পুব্বে অঞ্ঞাসু জাতিসু;

তং দানীধ পৰাহেমি’, এৰংদিট্ঠি পুরে অহুং.

৩৪৭. ‘‘সুত্ৰা সুভাসিতং ৰাচং, ধম্মত্থসহিতং পদং;

তথং যাথাৰকং অত্থং, যোনিসো পচ্চৰেক্খিসং;

৩৪৮. ‘‘নিন্হাতসব্বপাপোম্হি, নিম্মলো পযতো সুচি;

সুদ্ধো সুদ্ধস্স দাযাদো, পুত্তো বুদ্ধস্স ওরসো.

৩৪৯. ‘‘ওগয্হট্ঠঙ্গিকং সোতং, সব্বপাপং পৰাহযিং;

তিস্সো ৰিজ্জা অজ্ঝগমিং, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

… গযাকস্সপো থেরো….

৮. ৰক্কলিত্থেরগাথা

৩৫০. ‘‘ৰাতরোগাভিনীতো ত্ৰং, ৰিহরং কাননে ৰনে;

পৰিট্ঠগোচরে লূখে, কথং ভিক্খু করিস্সসি.

৩৫১. ‘‘পীতিসুখেন ৰিপুলেন, ফরমানো সমুস্সযং;

লূখম্পি অভিসম্ভোন্তো, ৰিহরিস্সামি কাননে.

৩৫২. ‘‘ভাৰেন্তো সতিপট্ঠানে, ইন্দ্রিযানি বলানি চ;

বোজ্ঝঙ্গানি চ ভাৰেন্তো, ৰিহরিস্সামি কাননে.

৩৫৩. ‘‘আরদ্ধৰীরিযে পহিতত্তে, নিচ্চং দল়্হপরক্কমে [আরদ্ধৰীরিযো পহিতত্তো, নিচ্চং দল়্হপরক্কমো (সী.)];

সমগ্গে সহিতে দিস্ৰা, ৰিহরিস্সামি কাননে.

৩৫৪. ‘‘অনুস্সরন্তো সম্বুদ্ধং, অগ্গং দন্তং সমাহিতং;

অতন্দিতো রত্তিন্দিৰং, ৰিহরিস্সামি কাননে’’তি.

… ৰক্কলিত্থেরো….

৯. ৰিজিতসেনত্থেরগাথা

৩৫৫. ‘‘ওলগ্গেস্সামি তে চিত্ত, আণিদ্ৰারেৰ হত্থিনং;

ন তং পাপে নিযোজেস্সং, কামজাল [কামজালং (স্যা.)] সরীরজ [সরীরজং (স্যা. ক.)].

৩৫৬. ‘‘ত্ৰং ওলগ্গো ন গচ্ছসি [ন গঞ্ছিসি (পী)], দ্ৰারৰিৰরং গজোৰ অলভন্তো;

ন চ চিত্তকলি পুনপ্পুনং, পসক্ক [পসহং (সী. স্যা. পী.)] পাপরতো চরিস্সসি.

৩৫৭. ‘‘যথা কুঞ্জরং অদন্তং, নৰগ্গহমঙ্কুসগ্গহো;

বলৰা আৰত্তেতি অকামং, এৰং আৰত্তযিস্সং তং.

৩৫৮. ‘‘যথা ৰরহযদমকুসলো, সারথি পৰরো দমেতি আজঞ্ঞং;

এৰং দমযিস্সং তং, পতিট্ঠিতো পঞ্চসু বলেসু.

৩৫৯. ‘‘সতিযা তং নিবন্ধিস্সং, পযুত্তো তে দমেস্সামি [পযতত্তো ৰোদপেস্সামি (সী.)];

ৰীরিযধুরনিগ্গহিতো, ন যিতো দূরং গমিস্সসে চিত্তা’’তি.

… ৰিজিতসেনো থেরো….

১০. যসদত্তত্থেরগাথা

৩৬০. ‘‘উপারম্ভচিত্তো দুম্মেধো, সুণাতি জিনসাসনং;

আরকা হোতি সদ্ধম্মা, নভসো পথৰী যথা.

৩৬১. ‘‘উপারম্ভচিত্তো দুম্মেধো, সুণাতি জিনসাসনং;

পরিহাযতি সদ্ধম্মা, কাল়পক্খেৰ চন্দিমা.

৩৬২. ‘‘উপারম্ভচিত্তো দুম্মেধো, সুণাতি জিনসাসনং;

পরিসুস্সতি সদ্ধম্মে, মচ্ছো অপ্পোদকে যথা.

৩৬৩. ‘‘উপারম্ভচিত্তো দুম্মেধো, সুণাতি জিনসাসনং;

ন ৰিরূহতি সদ্ধম্মে, খেত্তে বীজংৰ পূতিকং.

৩৬৪. ‘‘যো চ তুট্ঠেন চিত্তেন, সুণাতি জিনসাসনং;

খেপেত্ৰা আসৰে সব্বে, সচ্ছিকত্ৰা অকুপ্পতং;

পপ্পুয্য পরমং সন্তিং, পরিনিব্বাতিনাসৰো’’তি.

… যসদত্তো থেরো….

১১. সোণকুটিকণ্ণত্থেরগাথা

৩৬৫. ‘‘উপসম্পদা চ মে লদ্ধা, ৰিমুত্তো চম্হি অনাসৰো;

সো চ মে ভগৰা দিট্ঠো, ৰিহারে চ সহাৰসিং.

৩৬৬. ‘‘বহুদেৰ রত্তিং ভগৰা, অব্ভোকাসেতিনামযি;

ৰিহারকুসলো সত্থা, ৰিহারং পাৰিসী তদা.

৩৬৭. ‘‘সন্থরিত্ৰান সঙ্ঘাটিং, সেয্যং কপ্পেসি গোতমো;

সীহো সেলগুহাযংৰ, পহীনভযভেরৰো.

৩৬৮. ‘‘ততো কল্যাণৰাক্করণো, সম্মাসম্বুদ্ধসাৰকো;

সোণো অভাসি সদ্ধম্মং, বুদ্ধসেট্ঠস্স সম্মুখা.

৩৬৯. ‘‘পঞ্চক্খন্ধে পরিঞ্ঞায, ভাৰযিত্ৰান অঞ্জসং;

পপ্পুয্য পরমং সন্তিং, পরিনিব্বিস্সত্যনাসৰো’’তি.

… সোণো কুটিকণ্ণথেরো….

১২. কোসিযত্থেরগাথা

৩৭০. ‘‘যো ৰে গরূনং ৰচনঞ্ঞু ধীরো, ৰসে চ তম্হি জনযেথ পেমং;

সো ভত্তিমা নাম চ হোতি পণ্ডিতো, ঞত্ৰা চ ধম্মেসু ৰিসেসি অস্স.

৩৭১. ‘‘যং আপদা উপ্পতিতা উল়ারা, নক্খম্ভযন্তে পটিসঙ্খযন্তং;

সো থামৰা নাম চ হোতি পণ্ডিতো, ঞত্ৰা চ ধম্মেসু ৰিসেসি অস্স.

৩৭২. ‘‘যো ৰে সমুদ্দোৰ ঠিতো অনেজো, গম্ভীরপঞ্ঞো নিপুণত্থদস্সী;

অসংহারিযো নাম চ হোতি পণ্ডিতো, ঞত্ৰা চ ধম্মেসু ৰিসেসি অস্স.

৩৭৩. ‘‘বহুস্সুতো ধম্মধরো চ হোতি, ধম্মস্স হোতি অনুধম্মচারী;

সো তাদিসো নাম চ হোতি পণ্ডিতো, ঞত্ৰা চ ধম্মেসু ৰিসেসি অস্স.

৩৭৪. ‘‘অত্থঞ্চ যো জানাতি ভাসিতস্স, অত্থঞ্চ ঞত্ৰান তথা করোতি;

অত্থন্তরো নাম স হোতি পণ্ডিতো, ঞত্ৰা চ ধম্মেসু ৰিসেসি অস্সা’’তি.

… কোসিযো থেরো….

পঞ্চকনিপাতো নিট্ঠিতো.