১০. দসকনিপাতো
১. কাল়ুদাযিত্থেরগাথা
৫২৭. ‘‘অঙ্গারিনো দানি দুমা ভদন্তে, ফলেসিনো ছদনং ৰিপ্পহায;
তে অচ্চিমন্তোৰ পভাসযন্তি, সমযো মহাৰীর ভাগী রসানং.
৫২৮. ‘‘দুমানি ফুল্লানি মনোরমানি, সমন্ততো সব্বদিসা পৰন্তি;
পত্তং পহায ফলমাসসানা [ফলমাসমানো (ক.)], কালো ইতো পক্কমনায ৰীর.
৫২৯. ‘‘নেৰাতিসীতং ন পনাতিউণ্হং, সুখা উতু অদ্ধনিযা ভদন্তে;
পস্সন্তু তং সাকিযা কোল়িযা চ, পচ্ছামুখং রোহিনিযং তরন্তং.
৫৩০. ‘‘আসায কসতে খেত্তং, বীজং আসায ৰপ্পতি;
আসায ৰাণিজা যন্তি, সমুদ্দং ধনহারকা;
যায আসায তিট্ঠামি, সা মে আসা সমিজ্ঝতু.
৫৩১. [সং. নি. ১.১৯৮] ‘‘পুনপ্পুনং চেৰ ৰপন্তি বীজং, পুনপ্পুনং ৰস্সতি দেৰরাজা;
পুনপ্পুনং খেত্তং কসন্তি কস্সকা, পুনপ্পুনং ধঞ্ঞমুপেতি রট্ঠং.
৫৩২. [সং. নি. ১.১৯৮] ‘‘পুনপ্পুনং যাচনকা চরন্তি, পুনপ্পুনং দানপতী দদন্তি;
পুনপ্পুনং দানপতী দদিত্ৰা, পুনপ্পুনং সগ্গমুপেন্তি ঠানং.
৫৩৩. ‘‘ৰীরো হৰে সত্তযুগং পুনেতি, যস্মিং কুলে জাযতি ভূরিপঞ্ঞো;
মঞ্ঞামহং সক্কতি দেৰদেৰো, তযা হি জাতো [তযাভিজাতো (সী.)] মুনি সচ্চনামো.
৫৩৪. ‘‘সুদ্ধোদনো নাম পিতা মহেসিনো, বুদ্ধস্স মাতা পন মাযনামা;
যা বোধিসত্তং পরিহরিয কুচ্ছিনা, কাযস্স ভেদা তিদিৰম্হি মোদতি.
৫৩৫. ‘‘সা গোতমী কালকতা ইতো চুতা, দিব্বেহি কামেহি সমঙ্গিভূতা;
সা মোদতি কামগুণেহি পঞ্চহি, পরিৰারিতা দেৰগণেহি তেহি.
৫৩৬. ‘‘বুদ্ধস্স পুত্তোম্হি অসয্হসাহিনো, অঙ্গীরসস্সপ্পটিমস্স তাদিনো;
পিতুপিতা ময্হং তুৰংসি সক্ক, ধম্মেন মে গোতম অয্যকোসী’’তি.
… কাল়ুদাযী থেরো….
২. একৰিহারিযত্থেরগাথা
৫৩৭. ‘‘পুরতো পচ্ছতো ৰাপি, অপরো চে ন ৰিজ্জতি;
অতীৰ ফাসু ভৰতি, একস্স ৰসতো ৰনে.
৫৩৮. ‘‘হন্দ একো গমিস্সামি, অরঞ্ঞং বুদ্ধৰণ্ণিতং;
ফাসু [ফাসুং (স্যা. পী.)] একৰিহারিস্স, পহিতত্তস্স ভিক্খুনো.
৫৩৯. ‘‘যোগী-পীতিকরং রম্মং, মত্তকুঞ্জরসেৰিতং;
একো অত্তৰসী খিপ্পং, পৰিসিস্সামি কাননং.
৫৪০. ‘‘সুপুপ্ফিতে সীতৰনে, সীতলে গিরিকন্দরে;
গত্তানি পরিসিঞ্চিত্ৰা, চঙ্কমিস্সামি এককো.
৫৪১. ‘‘একাকিযো অদুতিযো, রমণীযে মহাৰনে;
কদাহং ৰিহরিস্সামি, কতকিচ্চো অনাসৰো.
৫৪২. ‘‘এৰং মে কত্তুকামস্স, অধিপ্পাযো সমিজ্ঝতু;
সাধিযিস্সামহংযেৰ, নাঞ্ঞো অঞ্ঞস্স কারকো.
৫৪৩. ‘‘এস বন্ধামি সন্নাহং, পৰিসিস্সামি কাননং;
ন ততো নিক্খমিস্সামি, অপ্পত্তো আসৰক্খযং.
৫৪৪. ‘‘মালুতে উপৰাযন্তে, সীতে সুরভিগন্ধিকে [গন্ধকে (স্যা. পী. ক.)];
অৰিজ্জং দালযিস্সামি, নিসিন্নো নগমুদ্ধনি.
৫৪৫. ‘‘ৰনে কুসুমসঞ্ছন্নে, পব্ভারে নূন সীতলে;
ৰিমুত্তিসুখেন সুখিতো, রমিস্সামি গিরিব্বজে.
৫৪৬. ‘‘সোহং পরিপুণ্ণসঙ্কপ্পো, চন্দো পন্নরসো যথা;
সব্বাসৰপরিক্খীণো, নত্থি দানি পুনব্ভৰো’’তি.
… একৰিহারিযো থেরো….
৩. মহাকপ্পিনত্থেরগাথা
৫৪৭. ‘‘অনাগতং যো পটিকচ্চ [পটিগচ্চ (সী.)] পস্সতি, হিতঞ্চ অত্থং অহিতঞ্চ তং দ্ৰযং;
ৰিদ্দেসিনো তস্স হিতেসিনো ৰা, রন্ধং ন পস্সন্তি সমেক্খমানা.
৫৪৮. [পটি. ম. ১.১৬০ পটিসম্ভিদামগ্গে] ‘‘আনাপানসতী যস্স, পরিপুণ্ণা সুভাৰিতা;
অনুপুব্বং পরিচিতা, যথা বুদ্ধেন দেসিতা;
সোমং লোকং পভাসেতি, অব্ভা মুত্তোৰ চন্দিমা.
৫৪৯. ‘‘ওদাতং ৰত মে চিত্তং, অপ্পমাণং সুভাৰিতং;
নিব্বিদ্ধং পগ্গহীতঞ্চ, সব্বা ওভাসতে দিসা.
৫৫০. ‘‘জীৰতে ৰাপি সপ্পঞ্ঞো, অপি ৰিত্তপরিক্খযো;
পঞ্ঞায চ অলাভেন, ৰিত্তৰাপি ন জীৰতি.
৫৫১. ‘‘পঞ্ঞা সুতৰিনিচ্ছিনী, পঞ্ঞা কিত্তিসিলোকৰদ্ধনী;
পঞ্ঞাসহিতো নরো ইধ, অপি দুক্খেসু সুখানি ৰিন্দতি.
৫৫২. ‘‘নাযং অজ্জতনো ধম্মো, নচ্ছেরো নপি অব্ভুতো;
যত্থ জাযেথ মীযেথ, তত্থ কিং ৰিয অব্ভুতং.
৫৫৩. ‘‘অনন্তরং হি জাতস্স, জীৰিতা মরণং ধুৰং;
জাতা জাতা মরন্তীধ, এৰংধম্মা হি পাণিনো.
৫৫৪. ‘‘ন হেতদত্থায মতস্স হোতি, যং জীৰিতত্থং পরপোরিসানং;
মতম্হি রুণ্ণং ন যসো ন লোক্যং, ন ৰণ্ণিতং সমণব্রাহ্মণেহি.
৫৫৫. ‘‘চক্খুং সরীরং উপহন্তি তেন [উপহন্তি রুণ্ণং (সী.), উপহন্তি রোণ্ণং (স্যা. পী.)], নিহীযতি ৰণ্ণবলং মতী চ;
আনন্দিনো তস্স দিসা ভৰন্তি, হিতেসিনো নাস্স সুখী ভৰন্তি.
৫৫৬. ‘‘তস্মা হি ইচ্ছেয্য কুলে ৰসন্তে, মেধাৰিনো চেৰ বহুস্সুতে চ;
যেসং হি পঞ্ঞাৰিভৰেন কিচ্চং, তরন্তি নাৰায নদিংৰ পুণ্ণ’’ন্তি.
… মহাকপ্পিনো থেরো….
৪. চূল়পন্থকত্থেরগাথা
৫৫৭. ‘‘দন্ধা ময্হং গতী আসি, পরিভূতো পুরে অহং;
ভাতা চ মং পণামেসি, ‘গচ্ছ দানি তুৰং ঘরং’.
৫৫৮. ‘‘সোহং পণামিতো সন্তো [ভাতা (অট্ঠ.)], সঙ্ঘারামস্স কোট্ঠকে;
দুম্মনো তত্থ অট্ঠাসিং, সাসনস্মিং অপেক্খৰা.
৫৫৯. ‘‘ভগৰা তত্থ আগচ্ছি [আগঞ্ছি (সী. পী.)], সীসং ময্হং পরামসি;
বাহায মং গহেত্ৰান, সঙ্ঘারামং পৰেসযি.
৫৬০. ‘‘অনুকম্পায মে সত্থা, পাদাসি পাদপুঞ্ছনিং;
‘এতং সুদ্ধং অধিট্ঠেহি, একমন্তং স্ৰধিট্ঠিতং’.
৫৬১. ‘‘তস্সাহং ৰচনং সুত্ৰা, ৰিহাসিং সাসনে রতো;
সমাধিং পটিপাদেসিং, উত্তমত্থস্স পত্তিযা.
৫৬২. ‘‘পুব্বেনিৰাসং জানামি, দিব্বচক্খু ৰিসোধিতং;
তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৫৬৩. ‘‘সহস্সক্খত্তুমত্তানং, নিম্মিনিত্ৰান পন্থকো;
নিসীদম্বৰনে রম্মে, যাৰ কালপ্পৰেদনা.
৫৬৪. ‘‘ততো মে সত্থা পাহেসি, দূতং কালপ্পৰেদকং;
পৰেদিতম্হি কালম্হি, ৰেহাসাদুপসঙ্কমিং [ৰেহাসানুপসঙ্কমিং (স্যা. ক.)].
৫৬৫. ‘‘ৰন্দিত্ৰা সত্থুনো পাদে, একমন্তং নিসীদহং;
নিসিন্নং মং ৰিদিত্ৰান, অথ সত্থা পটিগ্গহি.
৫৬৬. ‘‘আযাগো সব্বলোকস্স, আহুতীনং পটিগ্গহো;
পুঞ্ঞক্খেত্তং মনুস্সানং, পটিগণ্হিত্থ দক্খিণ’’ন্তি.
… চূল়পন্থকো থেরো….
৫. কপ্পত্থেরগাথা
৫৬৭. ‘‘নানাকুলমলসম্পুণ্ণো, মহাউক্কারসম্ভৰো;
চন্দনিকংৰ পরিপক্কং, মহাগণ্ডো মহাৰণো.
৫৬৮. ‘‘পুব্বরুহিরসম্পুণ্ণো, গূথকূপেন গাল়্হিতো [গূথকূপে নিগাল়্হিতো (স্যা. পী. ক.)];
আপোপগ্ঘরণো কাযো, সদা সন্দতি পূতিকং.
৫৬৯. ‘‘সট্ঠিকণ্ডরসম্বন্ধো, মংসলেপনলেপিতো;
চম্মকঞ্চুকসন্নদ্ধো, পূতিকাযো নিরত্থকো.
৫৭০. ‘‘অট্ঠিসঙ্ঘাতঘটিতো, ন্হারুসুত্তনিবন্ধনো;
নেকেসং সংগতীভাৰা, কপ্পেতি ইরিযাপথং.
৫৭১. ‘‘ধুৰপ্পযাতো মরণায, মচ্চুরাজস্স সন্তিকে;
ইধেৰ ছড্ডযিত্ৰান, যেনকামঙ্গমো নরো.
৫৭২. ‘‘অৰিজ্জায নিৰুতো কাযো, চতুগন্থেন গন্থিতো;
ওঘসংসীদনো কাযো, অনুসযজালমোত্থতো.
৫৭৩. ‘‘পঞ্চনীৰরণে যুত্তো, ৰিতক্কেন সমপ্পিতো;
তণ্হামূলেনানুগতো, মোহচ্ছাদনছাদিতো.
৫৭৪. ‘‘এৰাযং ৰত্ততে কাযো, কম্মযন্তেন যন্তিতো;
সম্পত্তি চ ৰিপত্যন্তা, নানাভাৰো ৰিপজ্জতি.
৫৭৫. ‘‘যেমং কাযং মমাযন্তি, অন্ধবালা পুথুজ্জনা;
ৰড্ঢেন্তি কটসিং ঘোরং, আদিযন্তি পুনব্ভৰং.
৫৭৬. ‘‘যেমং কাযং ৰিৰজ্জেন্তি, গূথলিত্তংৰ পন্নগং;
ভৰমূলং ৰমিত্ৰান, পরিনিব্বিস্সন্তিনাসৰা’’তি [পরিনিব্বন্তুনাসৰা (সী.)].
… কপ্পো থেরো….
৬. ৰঙ্গন্তপুত্তউপসেনত্থেরগাথা
৫৭৭. ‘‘ৰিৰিত্তং অপ্পনিগ্ঘোসং, ৰাল়মিগনিসেৰিতং;
সেৰে সেনাসনং ভিক্খু, পটিসল্লানকারণা.
৫৭৮. ‘‘সঙ্কারপুঞ্জা আহত্ৰা [আহিত্ৰা (ক.)], সুসানা রথিযাহি চ;
ততো সঙ্ঘাটিকং কত্ৰা, লূখং ধারেয্য চীৰরং.
৫৭৯. ‘‘নীচং মনং করিত্ৰান, সপদানং কুলা কুলং;
পিণ্ডিকায চরে ভিক্খু, গুত্তদ্ৰারো সুসংৰুতো.
৫৮০. ‘‘লূখেনপি ৰা [লূখেনপি চ (বহূসু)] সন্তুস্সে, নাঞ্ঞং পত্থে রসং বহুং;
রসেসু অনুগিদ্ধস্স, ঝানে ন রমতী মনো.
৫৮১. ‘‘অপ্পিচ্ছো চেৰ সন্তুট্ঠো, পৰিৰিত্তো ৰসে মুনি;
অসংসট্ঠো গহট্ঠেহি, অনাগারেহি চূভযং.
৫৮২. ‘‘যথা জল়ো ৰ মূগো ৰ, অত্তানং দস্সযে তথা;
নাতিৰেলং সম্ভাসেয্য, সঙ্ঘমজ্ঝম্হি পণ্ডিতো.
৫৮৩. ‘‘ন সো উপৰদে কঞ্চি, উপঘাতং ৰিৰজ্জযে;
সংৰুতো পাতিমোক্খস্মিং, মত্তঞ্ঞূ চস্স ভোজনে.
৫৮৪. ‘‘সুগ্গহীতনিমিত্তস্স, চিত্তস্সুপ্পাদকোৰিদো;
সমং অনুযুঞ্জেয্য, কালেন চ ৰিপস্সনং.
৫৮৫. ‘‘ৰীরিযসাতচ্চসম্পন্নো, যুত্তযোগো সদা সিযা;
ন চ অপ্পত্ৰা দুক্খন্তং, ৰিস্সাসং এয্য পণ্ডিতো.
৫৮৬. ‘‘এৰং ৰিহরমানস্স, সুদ্ধিকামস্স ভিক্খুনো;
খীযন্তি আসৰা সব্বে, নিব্বুতিঞ্চাধিগচ্ছতী’’তি.
… উপসেনো ৰঙ্গন্তপুত্তো থেরো….
৭. (অপর)-গোতমত্থেরগাথা
৫৮৭. ‘‘ৰিজানেয্য সকং অত্থং, অৰলোকেয্যাথ পাৰচনং;
যঞ্চেত্থ অস্স পতিরূপং, সামঞ্ঞং অজ্ঝুপগতস্স.
৫৮৮. ‘‘মিত্তং ইধ চ কল্যাণং, সিক্খা ৰিপুলং সমাদানং;
সুস্সূসা চ গরূনং, এতং সমণস্স পতিরূপং.
৫৮৯. ‘‘বুদ্ধেসু সগারৰতা, ধম্মে অপচিতি যথাভূতং;
সঙ্ঘে চ চিত্তিকারো, এতং সমণস্স পতিরূপং.
৫৯০. ‘‘আচারগোচরে যুত্তো, আজীৰো সোধিতো অগারয্হো;
চিত্তস্স চ সণ্ঠপনং, এতং সমণস্স পতিরূপং.
৫৯১. ‘‘চারিত্তং অথ ৰারিত্তং, ইরিযাপথিযং পসাদনিযং;
অধিচিত্তে চ আযোগো, এতং সমণস্স পতিরূপং.
৫৯২. ‘‘আরঞ্ঞকানি সেনাসনানি, পন্তানি অপ্পসদ্দানি;
ভজিতব্বানি মুনিনা, এতং সমণস্স পতিরূপং.
৫৯৩. ‘‘সীলঞ্চ বাহুসচ্চঞ্চ, ধম্মানং পৰিচযো যথাভূতং;
সচ্চানং অভিসমযো, এতং সমণস্স পতিরূপং.