৫. মাঘসুত্তং

এৰং মে সুতং – এক সমযং ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি গিজ্ঝকূটে পব্বতে. অথ খো মাঘো মাণৰো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো মাঘো মাণৰো ভগৰন্তং এতদৰোচ –

‘‘অহঞ্হি, ভো গোতম, দাযকো দানপতি ৰদঞ্ঞূ যাচযোগো; ধম্মেন ভোগে পরিযেসামি; ধম্মেন ভোগে পরিযেসিত্ৰা ধম্মলদ্ধেহি ভোগেহি ধম্মাধিগতেহি একস্সপি দদামি দ্ৰিন্নম্পি তিণ্ণম্পি চতুন্নম্পি পঞ্চন্নম্পি ছন্নম্পি সত্তন্নম্পি অট্ঠন্নম্পি নৰন্নম্পি দসন্নম্পি দদামি, ৰীসাযপি তিংসাযপি চত্তালীসাযপি পঞ্ঞাসাযপি দদামি, সতস্সপি দদামি, ভিয্যোপি দদামি. কচ্চাহং, ভো গোতম, এৰং দদন্তো এৰং যজন্তো বহুং পুঞ্ঞং পসৰামী’’তি?

‘‘তগ্ঘ ত্ৰং, মাণৰ, এৰং দদন্তো এৰং যজন্তো বহুং পুঞ্ঞং পসৰসি. যো খো, মাণৰ, দাযকো দানপতি ৰদঞ্ঞূ যাচযোগো; ধম্মেন ভোগে পরিযেসতি; ধম্মেন ভোগে পরিযেসিত্ৰা ধম্মলদ্ধেহি ভোগেহি ধম্মাধিগতেহি একস্সপি দদাতি…পে… সতস্সপি দদাতি, ভিয্যোপি দদাতি, বহুং সো পুঞ্ঞং পসৰতী’’তি. অথ খো মাঘো মাণৰো ভগৰন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

৪৯১. ‘‘পুচ্ছামহং গোতমং ৰদঞ্ঞুং, (ইতি মাঘো মাণৰো)

কাসাযৰাসিং অগহং [অগিহং (সী.), অগেহং (পী.)] চরন্তং;

যো যাচযোগো দানপতি [দানপতী (সী. স্যা. পী.)] গহট্ঠো, পুঞ্ঞত্থিকো [পুঞ্ঞপেখো (সী. পী. ক.)] যজতি পুঞ্ঞপেক্খো;

দদং পরেসং ইধ অন্নপানং, কথং হুতং যজমানস্স সুজ্ঝে’’.

৪৯২. ‘‘যো যাচযোগো দানপতি গহট্ঠো, (মাঘাতি ভগৰা)

পুঞ্ঞত্থিকো যজতি পুঞ্ঞপেক্খো;

দদং পরেসং ইধ অন্নপানং, আরাধযে দক্খিণেয্যেভি তাদি’’.

৪৯৩. ‘‘যো যাচযোগো দানপতি গহট্ঠো, (ইতি মাঘো মাণৰো)

পুঞ্ঞত্থিকো যজতি পুঞ্ঞপেক্খো;

দদং পরেসং ইধ অন্নপানং, অক্খাহি মে ভগৰা দক্খিণেয্যে’’.

৪৯৪. ‘‘যে ৰে অসত্তা [অলগ্গা (স্যা.)] ৰিচরন্তি লোকে, অকিঞ্চনা কেৰলিনো যতত্তা;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৪৯৫. ‘‘যে সব্বসংযোজনবন্ধনচ্ছিদা, দন্তা ৰিমুত্তা অনীঘা নিরাসা;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৪৯৬. ‘‘যে সব্বসংযোজনৰিপ্পমুত্তা, দন্তা ৰিমুত্তা অনীঘা নিরাসা;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৪৯৭. ‘‘রাগঞ্চ দোসঞ্চ পহায মোহং, খীণাসৰা ৰূসিতব্রহ্মচরিযা;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৪৯৮. ‘‘যেসু ন মাযা ৰসতি ন মানো, খীণাসৰা ৰূসিতব্রহ্মচরিযা;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৪৯৯. ‘‘যে ৰীতলোভা অমমা নিরাসা, খীণাসৰা ৰূসিতব্রহ্মচরিযা;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৫০০. ‘‘যে ৰে ন তণ্হাসু উপাতিপন্না, ৰিতরেয্য ওঘং অমমা চরন্তি;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৫০১. ‘‘যেসং তণ্হা নত্থি কুহিঞ্চি লোকে, ভৰাভৰায ইধ ৰা হুরং ৰা;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৫০২. ‘‘যে কামে হিত্ৰা অগহা চরন্তি, সুসঞ্ঞতত্তা তসরংৰ উজ্জুং;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৫০৩. ‘‘যে ৰীতরাগা সুসমাহিতিন্দ্রিযা, চন্দোৰ রাহুগ্গহণা পমুত্তা;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৫০৪. ‘‘সমিতাৰিনো ৰীতরাগা অকোপা, যেসং গতী নত্থিধ ৰিপ্পহায;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৫০৫. ‘‘জহিত্ৰা জাতিমরণং অসেসং, কথংকথিং সব্বমুপাতিৰত্তা;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৫০৬. ‘‘যে অত্তদীপা ৰিচরন্তি লোকে, অকিঞ্চনা সব্বধি ৰিপ্পমুত্তা;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৫০৭. ‘‘যে হেত্থ জানন্তি যথা তথা ইদং, অযমন্তিমা নত্থি পুনব্ভৰোতি;

কালেন তেসু হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ.

৫০৮. ‘‘যো ৰেদগূ ঝানরতো সতীমা, সম্বোধিপত্তো সরণং বহূনং;

কালেন তম্হি হব্যং পৰেচ্ছে, যো ব্রাহ্মণো পুঞ্ঞপেক্খো যজেথ’’.

৫০৯. ‘‘অদ্ধা অমোঘা মম পুচ্ছনা অহু, অক্খাসি মে ভগৰা দক্খিণেয্যে;

ত্ৰঞ্হেত্থ জানাসি যথা তথা ইদং, তথা হি তে ৰিদিতো এস ধম্মো.

৫১০. ‘‘যো যাচযোগো দানপতি গহট্ঠো, (ইতি মাঘো মাণৰো)

পুঞ্ঞত্থিকো যজতি পুঞ্ঞপেক্খো;

দদং পরেসং ইধ অন্নপানং,

অক্খাহি মে ভগৰা যঞ্ঞসম্পদং’’.

৫১১. ‘‘যজস্সু যজমানো মাঘাতি ভগৰা, সব্বত্থ চ ৰিপ্পসাদেহি চিত্তং;

আরম্মণং যজমানস্স যঞ্ঞো, এত্থপ্পতিট্ঠায জহাতি দোসং.

৫১২. ‘‘সো ৰীতরাগো পৰিনেয্য দোসং, মেত্তং চিত্তং ভাৰযমপ্পমাণং;

রত্তিন্দিৰং সততমপ্পমত্তো, সব্বা দিসা ফরতি অপ্পমঞ্ঞং’’.

৫১৩. ‘‘কো সুজ্ঝতি মুচ্চতি বজ্ঝতী চ, কেনত্তনা গচ্ছতি [কেনত্থেনা গচ্ছতি (ক.)] ব্রহ্মলোকং;

অজানতো মে মুনি ব্রূহি পুট্ঠো, ভগৰা হি মে সক্খি ব্রহ্মজ্জদিট্ঠো;

তুৰঞ্হি নো ব্রহ্মসমোসি সচ্চং, কথং উপপজ্জতি ব্রহ্মলোকং জুতিম’’.

৫১৪. ‘‘যো যজতি তিৰিধং যঞ্ঞসম্পদং, (মাঘাতি ভগৰা)

আরাধযে দক্খিণেয্যেভি তাদি;

এৰং যজিত্ৰা সম্মা যাচযোগো,

উপপজ্জতি ব্রহ্মলোকন্তি ব্রূমী’’তি.

এৰং ৰুত্তে, মাঘো মাণৰো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম…পে… অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সরণং গত’’ন্তি.

মাঘসুত্তং পঞ্চমং নিট্ঠিতং.