নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স
খুদ্দকনিকাযে
সুত্তনিপাতপাল়ি
১. উরগৰগ্গো
১. উরগসুত্তং
১. যো [যো ৰে (স্যা.)] উপ্পতিতং ৰিনেতি কোধং, ৰিসটং সপ্পৰিসংৰ ওসধেহি [ওসধেভি (ক.)];
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং [জিণ্ণমিৰ তচং (সী. স্যা. কং. পী.), জিণ্ণমিৰা তচং (?)] পুরাণং.
২. যো রাগমুদচ্ছিদা অসেসং, ভিসপুপ্ফংৰ সরোরুহং [সরেরুহং (ক.)] ৰিগয্হ;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং, পুরাণং.
৩. যো তণ্হমুদচ্ছিদা অসেসং, সরিতং সীঘসরং ৰিসোসযিত্ৰা;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
৪. যো মানমুদব্বধী অসেসং, নল়সেতুংৰ সুদুব্বলং মহোঘো;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
৫. যো নাজ্ঝগমা ভৰেসু সারং, ৰিচিনং পুপ্ফমিৰ [পুপ্ফমিৰ (বহূসু)] উদুম্বরেসু;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
৬. যস্সন্তরতো ন সন্তি কোপা, ইতিভৰাভৰতঞ্চ [ইতিব্ভৰাভৰতঞ্চ (ক.)] ৰীতিৰত্তো;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
৭. যস্স ৰিতক্কা ৰিধূপিতা, অজ্ঝত্তং সুৰিকপ্পিতা অসেসা;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
৮. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং অচ্চগমা ইমং পপঞ্চং;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
৯. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং ৰিতথমিদন্তি ঞত্ৰা [উত্ৰা (স্যা. পী. ক.)] লোকে;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
১০. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং ৰিতথমিদন্তি ৰীতলোভো;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
১১. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং ৰিতথমিদন্তি ৰীতরাগো;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
১২. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং ৰিতথমিদন্তি ৰীতদোসো;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
১৩. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং ৰিতথমিদন্তি ৰীতমোহো;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
১৪. যস্সানুসযা ন সন্তি কেচি, মূলা চ অকুসলা সমূহতাসে;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
১৫. যস্স দরথজা ন সন্তি কেচি, ওরং আগমনায পচ্চযাসে;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
১৬. যস্স ৰনথজা ন সন্তি কেচি, ৰিনিবন্ধায ভৰায হেতুকপ্পা;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
১৭. যো নীৰরণে পহায পঞ্চ, অনিঘো তিণ্ণকথংকথো ৰিসল্লো;
সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.
উরগসুত্তং পঠমং নিট্ঠিতং.
২. ধনিযসুত্তং
১৮. ‘‘পক্কোদনো দুদ্ধখীরোহমস্মি, (ইতি ধনিযো গোপো)
অনুতীরে মহিযা সমানৰাসো;
ছন্না কুটি আহিতো গিনি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
১৯. ‘‘অক্কোধনো ৰিগতখিলোহমস্মি [ৰিগতখীলোহমস্মি (সী. পী.)], (ইতি ভগৰা)
অনুতীরে মহিযেকরত্তিৰাসো;
ৰিৰটা কুটি নিব্বুতো গিনি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
২০. ‘‘অন্ধকমকসা ন ৰিজ্জরে, (ইতি ধনিযো গোপো)
কচ্ছে রূল়্হতিণে চরন্তি গাৰো;
ৰুট্ঠিম্পি সহেয্যুমাগতং, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
২১. ‘‘বদ্ধাসি ভিসী সুসঙ্খতা, (ইতি ভগৰা)
তিণ্ণো পারগতো ৰিনেয্য ওঘং;
অত্থো ভিসিযা ন ৰিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
২২. ‘‘গোপী মম অস্সৰা অলোলা, (ইতি ধনিযো গোপো)
দীঘরত্তং [দীঘরত্ত (ক.)] সংৰাসিযা মনাপা;
তস্সা ন সুণামি কিঞ্চি পাপং, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
২৩. ‘‘চিত্তং মম অস্সৰং ৰিমুত্তং, (ইতি ভগৰা)
দীঘরত্তং পরিভাৰিতং সুদন্তং;
পাপং পন মে ন ৰিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
২৪. ‘‘অত্তৰেতনভতোহমস্মি, (ইতি ধনিযো গোপো)
পুত্তা চ মে সমানিযা অরোগা;
তেসং ন সুণামি কিঞ্চি পাপং, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
২৫. ‘‘নাহং ভতকোস্মি কস্সচি, (ইতি ভগৰা)
নিব্বিট্ঠেন চরামি সব্বলোকে;
অত্থো ভতিযা ন ৰিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
২৬. ‘‘অত্থি ৰসা অত্থি ধেনুপা, (ইতি ধনিযো গোপো)
গোধরণিযো পৰেণিযোপি অত্থি;
উসভোপি গৰম্পতীধ অত্থি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
২৭. ‘‘নত্থি ৰসা নত্থি ধেনুপা, (ইতি ভগৰা)
গোধরণিযো পৰেণিযোপি নত্থি;
উসভোপি গৰম্পতীধ নত্থি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
২৮. ‘‘খিলা নিখাতা অসম্পৰেধী, (ইতি ধনিযো গোপো)
দামা মুঞ্জমযা নৰা সুসণ্ঠানা;
ন হি সক্খিন্তি ধেনুপাপি ছেত্তুং [ছেতুং (ক.)], অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
২৯. ‘‘উসভোরিৰ ছেত্ৰ [ছেত্ৰা (স্যা. ক.)] বন্ধনানি, (ইতি ভগৰা)
নাগো পূতিলতংৰ দালযিত্ৰা [পূতিলতং পদালযিত্ৰা (স্যা. ক.)];
নাহং পুনুপেস্সং [পুন উপেস্সং (সী. স্যা. কং. পী.), পুনুপেয্য (ক.)] গব্ভসেয্যং, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.
৩০. ‘‘নিন্নঞ্চ থলঞ্চ পূরযন্তো, মহামেঘো পৰস্সি তাৰদেৰ;
সুত্ৰা দেৰস্স ৰস্সতো, ইমমত্থং ধনিযো অভাসথ.
৩১. ‘‘লাভা ৰত নো অনপ্পকা, যে মযং ভগৰন্তং অদ্দসাম;
সরণং তং উপেম চক্খুম, সত্থা নো হোহি তুৰং মহামুনি.
৩২. ‘‘গোপী চ অহঞ্চ অস্সৰা, ব্রহ্মচরিযং [ব্রহ্মচরিয (ক.)] সুগতে চরামসে;
জাতিমরণস্স পারগূ [পারগা (সী. স্যা. কং. পী.)], দুক্খস্সন্তকরা ভৰামসে’’.
৩৩. ‘‘নন্দতি পুত্তেহি পুত্তিমা, (ইতি মারো পাপিমা)
গোমা [গোমিকো (সী. পী.), গোপিকো (স্যা. কং.), গোপিযো (ক.)] গোহি তথেৰ নন্দতি;
উপধী হি নরস্স নন্দনা, ন হি সো নন্দতি যো নিরূপধি’’.
৩৪. ‘‘সোচতি পুত্তেহি পুত্তিমা, (ইতি ভগৰা)
গোপিযো গোহি তথেৰ সোচতি;
উপধী হি নরস্স সোচনা, ন হি সো সোচতি যো নিরূপধী’’তি.
ধনিযসুত্তং দুতিযং নিট্ঠিতং.
৩. খগ্গৰিসাণসুত্তং
৩৫. সব্বেসু ভূতেসু নিধায দণ্ডং, অৰিহেঠযং অঞ্ঞতরম্পি তেসং;
ন পুত্তমিচ্ছেয্য কুতো সহাযং, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৩৬. সংসগ্গজাতস্স ভৰন্তি স্নেহা, স্নেহন্ৰযং দুক্খমিদং পহোতি;
আদীনৰং স্নেহজং পেক্খমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৩৭. মিত্তে সুহজ্জে অনুকম্পমানো, হাপেতি অত্থং পটিবদ্ধচিত্তো;
এতং ভযং সন্থৰে [সন্ধৰে (ক.)] পেক্খমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৩৮. ৰংসো ৰিসালোৰ যথা ৰিসত্তো, পুত্তেসু দারেসু চ যা অপেক্খা;
ৰংসক্কল়ীরোৰ [ৰংসকল়ীরোৰ (সী.), ৰংসাকল়ীরোৰ (স্যা. কং. পী.), ৰংসেকল়ীরোৰ (নিদ্দেস)] অসজ্জমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৩৯. মিগো অরঞ্ঞম্হি যথা অবদ্ধো [অবন্ধো (স্যা. কং.)], যেনিচ্ছকং গচ্ছতি গোচরায;
ৰিঞ্ঞূ নরো সেরিতং পেক্খমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৪০. আমন্তনা হোতি সহাযমজ্ঝে, ৰাসে ঠানে গমনে চারিকায;
অনভিজ্ঝিতং সেরিতং পেক্খমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৪১. খিড্ডা রতী হোতি সহাযমজ্ঝে, পুত্তেসু চ ৰিপুলং হোতি পেমং;
পিযৰিপ্পযোগং ৰিজিগুচ্ছমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৪২. চাতুদ্দিসো অপ্পটিঘো চ হোতি, সন্তুস্সমানো ইতরীতরেন;
পরিস্সযানং সহিতা অছম্ভী, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৪৩. দুস্সঙ্গহা পব্বজিতাপি একে, অথো গহট্ঠা ঘরমাৰসন্তা;
অপ্পোস্সুক্কো পরপুত্তেসু হুত্ৰা, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৪৪. ওরোপযিত্ৰা গিহিব্যঞ্জনানি [গিহিৰ্যঞ্জনানি (স্যা. কং. পী.)], সঞ্ছিন্নপত্তো [সংসীনপত্তো (সী.)] যথা কোৰিল়ারো;
ছেত্ৰান ৰীরো গিহিবন্ধনানি, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৪৫. সচে লভেথ নিপকং সহাযং, সদ্ধিং চরং সাধুৰিহারিধীরং;
অভিভুয্য সব্বানি পরিস্সযানি, চরেয্য তেনত্তমনো সতীমা.
৪৬. নো চে লভেথ নিপকং সহাযং, সদ্ধিং চরং সাধুৰিহারিধীরং;
রাজাৰ রট্ঠং ৰিজিতং পহায, একো চরে মাতঙ্গরঞ্ঞেৰ নাগো.
৪৭. অদ্ধা পসংসাম সহাযসম্পদং, সেট্ঠা সমা সেৰিতব্বা সহাযা;
এতে অলদ্ধা অনৰজ্জভোজী, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৪৮. দিস্ৰা সুৰণ্ণস্স পভস্সরানি, কম্মারপুত্তেন সুনিট্ঠিতানি;
সঙ্ঘট্টমানানি দুৰে ভুজস্মিং, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৪৯. এৰং দুতিযেন [দুতিযেন (সব্বত্থ)] সহা মমস্স, ৰাচাভিলাপো অভিসজ্জনা ৰা;
এতং ভযং আযতিং পেক্খমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৫০. কামা হি চিত্রা মধুরা মনোরমা, ৰিরূপরূপেন মথেন্তি চিত্তং;
আদীনৰং কামগুণেসু দিস্ৰা, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৫১. ঈতী চ গণ্ডো চ উপদ্দৰো চ, রোগো চ সল্লঞ্চ ভযঞ্চ মেতং;
এতং ভযং কামগুণেসু দিস্ৰা, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৫২. সীতঞ্চ উণ্হঞ্চ খুদং পিপাসং, ৰাতাতপে ডংসসরীসপে [ডংসসিরিংসপে (সী. স্যা. কং. পী.)] চ;
সব্বানিপেতানি অভিসম্ভৰিত্ৰা, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৫৩. নাগোৰ যূথানি ৰিৰজ্জযিত্ৰা, সঞ্জাতখন্ধো পদুমী উল়ারো;
যথাভিরন্তং ৰিহরং [ৰিহরে (সী. পী. নিদ্দেস)] অরঞ্ঞে, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৫৪. অট্ঠানতং সঙ্গণিকারতস্স, যং ফস্সযে [ফুস্সযে (স্যা.)] সামযিকং ৰিমুত্তিং;
আদিচ্চবন্ধুস্স ৰচো নিসম্ম, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৫৫. দিট্ঠীৰিসূকানি উপাতিৰত্তো, পত্তো নিযামং পটিলদ্ধমগ্গো;
উপ্পন্নঞাণোম্হি অনঞ্ঞনেয্যো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৫৬. নিল্লোলুপো নিক্কুহো নিপ্পিপাসো, নিম্মক্খো নিদ্ধন্তকসাৰমোহো;
নিরাসযো [নিরাসাসো (ক.)] সব্বলোকে ভৰিত্ৰা, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৫৭. পাপং সহাযং পরিৰজ্জযেথ, অনত্থদস্সিং ৰিসমে নিৰিট্ঠং;
সযং ন সেৰে পসুতং পমত্তং, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৫৮. বহুস্সুতং ধম্মধরং ভজেথ, মিত্তং উল়ারং পটিভানৰন্তং;
অঞ্ঞায অত্থানি ৰিনেয্য কঙ্খং, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৫৯. খিড্ডং রতিং কামসুখঞ্চ লোকে, অনলঙ্করিত্ৰা অনপেক্খমানো;
ৰিভূসনট্ঠানা ৰিরতো সচ্চৰাদী, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৬০. পুত্তঞ্চ দারং পিতরঞ্চ মাতরং, ধনানি ধঞ্ঞানি চ বন্ধৰানি [বন্ধৰানি চ (পী.)];
হিত্ৰান কামানি যথোধিকানি, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৬১. সঙ্গো এসো পরিত্তমেত্থ সোখ্যং, অপ্পস্সাদো দুক্খমেত্থ ভিয্যো;
গল়ো এসো ইতি ঞত্ৰা মুতীমা [মতীমা (স্যা. ক.)], একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৬২. সন্দালযিত্ৰান [পদালযিত্ৰান (ক.)] সংযোজনানি, জালংৰ ভেত্ৰা সলিলম্বুচারী;
অগ্গীৰ দড্ঢং অনিৰত্তমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৬৩. ওক্খিত্তচক্খূ ন চ পাদলোলো, গুত্তিন্দ্রিযো রক্খিতমানসানো;
অনৰস্সুতো অপরিডয্হমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.
৬৪. ওহারযিত্ৰা গিহিব্যঞ্জনানি, সঞ্ছন্নপত্তো [সঞ্ছিন্নপত্তো (স্যা. পী.), পচ্ছিন্নপত্তো (ক.)] যথা পারিছত্তো;