নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স

খুদ্দকনিকাযে

সুত্তনিপাতপাল়ি

১. উরগৰগ্গো

১. উরগসুত্তং

১. যো [যো ৰে (স্যা.)] উপ্পতিতং ৰিনেতি কোধং, ৰিসটং সপ্পৰিসংৰ ওসধেহি [ওসধেভি (ক.)];

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং [জিণ্ণমিৰ তচং (সী. স্যা. কং. পী.), জিণ্ণমিৰা তচং (?)] পুরাণং.

২. যো রাগমুদচ্ছিদা অসেসং, ভিসপুপ্ফংৰ সরোরুহং [সরেরুহং (ক.)] ৰিগয্হ;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং, পুরাণং.

৩. যো তণ্হমুদচ্ছিদা অসেসং, সরিতং সীঘসরং ৰিসোসযিত্ৰা;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

৪. যো মানমুদব্বধী অসেসং, নল়সেতুংৰ সুদুব্বলং মহোঘো;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

৫. যো নাজ্ঝগমা ভৰেসু সারং, ৰিচিনং পুপ্ফমিৰ [পুপ্ফমিৰ (বহূসু)] উদুম্বরেসু;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

৬. যস্সন্তরতো ন সন্তি কোপা, ইতিভৰাভৰতঞ্চ [ইতিব্ভৰাভৰতঞ্চ (ক.)] ৰীতিৰত্তো;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

৭. যস্স ৰিতক্কা ৰিধূপিতা, অজ্ঝত্তং সুৰিকপ্পিতা অসেসা;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

৮. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং অচ্চগমা ইমং পপঞ্চং;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

৯. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং ৰিতথমিদন্তি ঞত্ৰা [উত্ৰা (স্যা. পী. ক.)] লোকে;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

১০. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং ৰিতথমিদন্তি ৰীতলোভো;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

১১. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং ৰিতথমিদন্তি ৰীতরাগো;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

১২. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং ৰিতথমিদন্তি ৰীতদোসো;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

১৩. যো নাচ্চসারী ন পচ্চসারী, সব্বং ৰিতথমিদন্তি ৰীতমোহো;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

১৪. যস্সানুসযা ন সন্তি কেচি, মূলা চ অকুসলা সমূহতাসে;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

১৫. যস্স দরথজা ন সন্তি কেচি, ওরং আগমনায পচ্চযাসে;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

১৬. যস্স ৰনথজা ন সন্তি কেচি, ৰিনিবন্ধায ভৰায হেতুকপ্পা;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

১৭. যো নীৰরণে পহায পঞ্চ, অনিঘো তিণ্ণকথংকথো ৰিসল্লো;

সো ভিক্খু জহাতি ওরপারং, উরগো জিণ্ণমিৰত্তচং পুরাণং.

উরগসুত্তং পঠমং নিট্ঠিতং.

২. ধনিযসুত্তং

১৮. ‘‘পক্কোদনো দুদ্ধখীরোহমস্মি, (ইতি ধনিযো গোপো)

অনুতীরে মহিযা সমানৰাসো;

ছন্না কুটি আহিতো গিনি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

১৯. ‘‘অক্কোধনো ৰিগতখিলোহমস্মি [ৰিগতখীলোহমস্মি (সী. পী.)], (ইতি ভগৰা)

অনুতীরে মহিযেকরত্তিৰাসো;

ৰিৰটা কুটি নিব্বুতো গিনি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

২০. ‘‘অন্ধকমকসা ন ৰিজ্জরে, (ইতি ধনিযো গোপো)

কচ্ছে রূল়্হতিণে চরন্তি গাৰো;

ৰুট্ঠিম্পি সহেয্যুমাগতং, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

২১. ‘‘বদ্ধাসি ভিসী সুসঙ্খতা, (ইতি ভগৰা)

তিণ্ণো পারগতো ৰিনেয্য ওঘং;

অত্থো ভিসিযা ন ৰিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

২২. ‘‘গোপী মম অস্সৰা অলোলা, (ইতি ধনিযো গোপো)

দীঘরত্তং [দীঘরত্ত (ক.)] সংৰাসিযা মনাপা;

তস্সা ন সুণামি কিঞ্চি পাপং, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

২৩. ‘‘চিত্তং মম অস্সৰং ৰিমুত্তং, (ইতি ভগৰা)

দীঘরত্তং পরিভাৰিতং সুদন্তং;

পাপং পন মে ন ৰিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

২৪. ‘‘অত্তৰেতনভতোহমস্মি, (ইতি ধনিযো গোপো)

পুত্তা চ মে সমানিযা অরোগা;

তেসং ন সুণামি কিঞ্চি পাপং, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

২৫. ‘‘নাহং ভতকোস্মি কস্সচি, (ইতি ভগৰা)

নিব্বিট্ঠেন চরামি সব্বলোকে;

অত্থো ভতিযা ন ৰিজ্জতি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

২৬. ‘‘অত্থি ৰসা অত্থি ধেনুপা, (ইতি ধনিযো গোপো)

গোধরণিযো পৰেণিযোপি অত্থি;

উসভোপি গৰম্পতীধ অত্থি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

২৭. ‘‘নত্থি ৰসা নত্থি ধেনুপা, (ইতি ভগৰা)

গোধরণিযো পৰেণিযোপি নত্থি;

উসভোপি গৰম্পতীধ নত্থি, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

২৮. ‘‘খিলা নিখাতা অসম্পৰেধী, (ইতি ধনিযো গোপো)

দামা মুঞ্জমযা নৰা সুসণ্ঠানা;

ন হি সক্খিন্তি ধেনুপাপি ছেত্তুং [ছেতুং (ক.)], অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

২৯. ‘‘উসভোরিৰ ছেত্ৰ [ছেত্ৰা (স্যা. ক.)] বন্ধনানি, (ইতি ভগৰা)

নাগো পূতিলতংৰ দালযিত্ৰা [পূতিলতং পদালযিত্ৰা (স্যা. ক.)];

নাহং পুনুপেস্সং [পুন উপেস্সং (সী. স্যা. কং. পী.), পুনুপেয্য (ক.)] গব্ভসেয্যং, অথ চে পত্থযসী পৰস্স দেৰ’’.

৩০. ‘‘নিন্নঞ্চ থলঞ্চ পূরযন্তো, মহামেঘো পৰস্সি তাৰদেৰ;

সুত্ৰা দেৰস্স ৰস্সতো, ইমমত্থং ধনিযো অভাসথ.

৩১. ‘‘লাভা ৰত নো অনপ্পকা, যে মযং ভগৰন্তং অদ্দসাম;

সরণং তং উপেম চক্খুম, সত্থা নো হোহি তুৰং মহামুনি.

৩২. ‘‘গোপী চ অহঞ্চ অস্সৰা, ব্রহ্মচরিযং [ব্রহ্মচরিয (ক.)] সুগতে চরামসে;

জাতিমরণস্স পারগূ [পারগা (সী. স্যা. কং. পী.)], দুক্খস্সন্তকরা ভৰামসে’’.

৩৩. ‘‘নন্দতি পুত্তেহি পুত্তিমা, (ইতি মারো পাপিমা)

গোমা [গোমিকো (সী. পী.), গোপিকো (স্যা. কং.), গোপিযো (ক.)] গোহি তথেৰ নন্দতি;

উপধী হি নরস্স নন্দনা, ন হি সো নন্দতি যো নিরূপধি’’.

৩৪. ‘‘সোচতি পুত্তেহি পুত্তিমা, (ইতি ভগৰা)

গোপিযো গোহি তথেৰ সোচতি;

উপধী হি নরস্স সোচনা, ন হি সো সোচতি যো নিরূপধী’’তি.

ধনিযসুত্তং দুতিযং নিট্ঠিতং.

৩. খগ্গৰিসাণসুত্তং

৩৫. সব্বেসু ভূতেসু নিধায দণ্ডং, অৰিহেঠযং অঞ্ঞতরম্পি তেসং;

ন পুত্তমিচ্ছেয্য কুতো সহাযং, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৩৬. সংসগ্গজাতস্স ভৰন্তি স্নেহা, স্নেহন্ৰযং দুক্খমিদং পহোতি;

আদীনৰং স্নেহজং পেক্খমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৩৭. মিত্তে সুহজ্জে অনুকম্পমানো, হাপেতি অত্থং পটিবদ্ধচিত্তো;

এতং ভযং সন্থৰে [সন্ধৰে (ক.)] পেক্খমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৩৮. ৰংসো ৰিসালোৰ যথা ৰিসত্তো, পুত্তেসু দারেসু চ যা অপেক্খা;

ৰংসক্কল়ীরোৰ [ৰংসকল়ীরোৰ (সী.), ৰংসাকল়ীরোৰ (স্যা. কং. পী.), ৰংসেকল়ীরোৰ (নিদ্দেস)] অসজ্জমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৩৯. মিগো অরঞ্ঞম্হি যথা অবদ্ধো [অবন্ধো (স্যা. কং.)], যেনিচ্ছকং গচ্ছতি গোচরায;

ৰিঞ্ঞূ নরো সেরিতং পেক্খমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৪০. আমন্তনা হোতি সহাযমজ্ঝে, ৰাসে ঠানে গমনে চারিকায;

অনভিজ্ঝিতং সেরিতং পেক্খমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৪১. খিড্ডা রতী হোতি সহাযমজ্ঝে, পুত্তেসু চ ৰিপুলং হোতি পেমং;

পিযৰিপ্পযোগং ৰিজিগুচ্ছমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৪২. চাতুদ্দিসো অপ্পটিঘো চ হোতি, সন্তুস্সমানো ইতরীতরেন;

পরিস্সযানং সহিতা অছম্ভী, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৪৩. দুস্সঙ্গহা পব্বজিতাপি একে, অথো গহট্ঠা ঘরমাৰসন্তা;

অপ্পোস্সুক্কো পরপুত্তেসু হুত্ৰা, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৪৪. ওরোপযিত্ৰা গিহিব্যঞ্জনানি [গিহিৰ্যঞ্জনানি (স্যা. কং. পী.)], সঞ্ছিন্নপত্তো [সংসীনপত্তো (সী.)] যথা কোৰিল়ারো;

ছেত্ৰান ৰীরো গিহিবন্ধনানি, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৪৫. সচে লভেথ নিপকং সহাযং, সদ্ধিং চরং সাধুৰিহারিধীরং;

অভিভুয্য সব্বানি পরিস্সযানি, চরেয্য তেনত্তমনো সতীমা.

৪৬. নো চে লভেথ নিপকং সহাযং, সদ্ধিং চরং সাধুৰিহারিধীরং;

রাজাৰ রট্ঠং ৰিজিতং পহায, একো চরে মাতঙ্গরঞ্ঞেৰ নাগো.

৪৭. অদ্ধা পসংসাম সহাযসম্পদং, সেট্ঠা সমা সেৰিতব্বা সহাযা;

এতে অলদ্ধা অনৰজ্জভোজী, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৪৮. দিস্ৰা সুৰণ্ণস্স পভস্সরানি, কম্মারপুত্তেন সুনিট্ঠিতানি;

সঙ্ঘট্টমানানি দুৰে ভুজস্মিং, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৪৯. এৰং দুতিযেন [দুতিযেন (সব্বত্থ)] সহা মমস্স, ৰাচাভিলাপো অভিসজ্জনা ৰা;

এতং ভযং আযতিং পেক্খমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৫০. কামা হি চিত্রা মধুরা মনোরমা, ৰিরূপরূপেন মথেন্তি চিত্তং;

আদীনৰং কামগুণেসু দিস্ৰা, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৫১. ঈতী চ গণ্ডো চ উপদ্দৰো চ, রোগো চ সল্লঞ্চ ভযঞ্চ মেতং;

এতং ভযং কামগুণেসু দিস্ৰা, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৫২. সীতঞ্চ উণ্হঞ্চ খুদং পিপাসং, ৰাতাতপে ডংসসরীসপে [ডংসসিরিংসপে (সী. স্যা. কং. পী.)] চ;

সব্বানিপেতানি অভিসম্ভৰিত্ৰা, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৫৩. নাগোৰ যূথানি ৰিৰজ্জযিত্ৰা, সঞ্জাতখন্ধো পদুমী উল়ারো;

যথাভিরন্তং ৰিহরং [ৰিহরে (সী. পী. নিদ্দেস)] অরঞ্ঞে, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৫৪. অট্ঠানতং সঙ্গণিকারতস্স, যং ফস্সযে [ফুস্সযে (স্যা.)] সামযিকং ৰিমুত্তিং;

আদিচ্চবন্ধুস্স ৰচো নিসম্ম, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৫৫. দিট্ঠীৰিসূকানি উপাতিৰত্তো, পত্তো নিযামং পটিলদ্ধমগ্গো;

উপ্পন্নঞাণোম্হি অনঞ্ঞনেয্যো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৫৬. নিল্লোলুপো নিক্কুহো নিপ্পিপাসো, নিম্মক্খো নিদ্ধন্তকসাৰমোহো;

নিরাসযো [নিরাসাসো (ক.)] সব্বলোকে ভৰিত্ৰা, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৫৭. পাপং সহাযং পরিৰজ্জযেথ, অনত্থদস্সিং ৰিসমে নিৰিট্ঠং;

সযং ন সেৰে পসুতং পমত্তং, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৫৮. বহুস্সুতং ধম্মধরং ভজেথ, মিত্তং উল়ারং পটিভানৰন্তং;

অঞ্ঞায অত্থানি ৰিনেয্য কঙ্খং, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৫৯. খিড্ডং রতিং কামসুখঞ্চ লোকে, অনলঙ্করিত্ৰা অনপেক্খমানো;

ৰিভূসনট্ঠানা ৰিরতো সচ্চৰাদী, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৬০. পুত্তঞ্চ দারং পিতরঞ্চ মাতরং, ধনানি ধঞ্ঞানি চ বন্ধৰানি [বন্ধৰানি চ (পী.)];

হিত্ৰান কামানি যথোধিকানি, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৬১. সঙ্গো এসো পরিত্তমেত্থ সোখ্যং, অপ্পস্সাদো দুক্খমেত্থ ভিয্যো;

গল়ো এসো ইতি ঞত্ৰা মুতীমা [মতীমা (স্যা. ক.)], একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৬২. সন্দালযিত্ৰান [পদালযিত্ৰান (ক.)] সংযোজনানি, জালংৰ ভেত্ৰা সলিলম্বুচারী;

অগ্গীৰ দড্ঢং অনিৰত্তমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৬৩. ওক্খিত্তচক্খূ ন চ পাদলোলো, গুত্তিন্দ্রিযো রক্খিতমানসানো;

অনৰস্সুতো অপরিডয্হমানো, একো চরে খগ্গৰিসাণকপ্পো.

৬৪. ওহারযিত্ৰা গিহিব্যঞ্জনানি, সঞ্ছন্নপত্তো [সঞ্ছিন্নপত্তো (স্যা. পী.), পচ্ছিন্নপত্তো (ক.)] যথা পারিছত্তো;