৯. ৰিপস্সনাকথা
৩৬. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘সো ৰত, ভিক্খৰে, ভিক্খু কঞ্চি [কিঞ্চি (ক.) অ. নি. ৬.৯৯-১০০ পস্সিতব্বা] সঙ্খারং নিচ্চতো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৰিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি; অনুলোমিকায খন্তিযা অসমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি; সম্মত্তনিযামং অনোক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৰা সকদাগামিফলং ৰা অনাগামিফলং ৰা অরহত্তং ৰা [অরহত্তফলং ৰা (স্যা. ক.) অ. নি. ৬.৯৮ পস্সিতব্বা] সচ্ছিকরিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি.
‘‘সো ৰত, ভিক্খৰে, ভিক্খু সব্বসঙ্খারে অনিচ্চতো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৰিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি; অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি, সম্মত্তনিযামং ওক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৰা সকদাগামিফলং ৰা অনাগামিফলং ৰা অরহত্তং ৰা সচ্ছিকরিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি.
‘‘সো ৰত, ভিক্খৰে, ভিক্খু কঞ্চি সঙ্খারং সুখতো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৰিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি; অনুলোমিকায খন্তিযা অসমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি; সম্মত্তনিযামং অনোক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৰা সকদাগামিফলং ৰা অনাগামিফলং ৰা অরহত্তং ৰা সচ্ছিকরিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি.
‘‘সো ৰত, ভিক্খৰে, ভিক্খু সব্বসঙ্খারে দুক্খতো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৰিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি; অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি; সম্মত্তনিযামং ওক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৰা সকদাগামিফলং ৰা অনাগামিফলং ৰা অরহত্তং ৰা সচ্ছিকরিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি.
‘‘সো ৰত, ভিক্খৰে, ভিক্খু কঞ্চি ধম্মং অত্ততো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৰিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি; অনুলোমিকায খন্তিযা অসমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি; সম্মত্তনিযামং অনোক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৰা সকদাগামিফলং ৰা অনাগামিফলং ৰা অরহত্তং ৰা সচ্ছিকরিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি.
‘‘সো ৰত, ভিক্খৰে, ভিক্খু সব্বধম্মে [কঞ্চি ধম্মং (স্যা.), কিঞ্চি ধম্মং (ক.) অ. নি. ৬.১০০ পস্সিতব্বা] অনত্ততো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৰিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি; অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি; সম্মত্তনিযামং ওক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৰা সকদাগামিফলং ৰা অনাগামিফলং ৰা অরহত্তং ৰা সচ্ছিকরিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি.
‘‘সো ৰত, ভিক্খৰে, ভিক্খু নিব্বানং দুক্খতো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৰিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি; অনুলোমিকায খন্তিযা অসমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি; সম্মত্তনিযামং অনোক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৰা সকদাগামিফলং ৰা অনাগামিফলং ৰা অরহত্তং ৰা সচ্ছিকরিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৰিজ্জতি.
‘‘সো ৰত, ভিক্খৰে, ভিক্খু নিব্বানং সুখতো সমনুপস্সন্তো অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো ভৰিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি; অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো সম্মত্তনিযামং ওক্কমিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি; সম্মত্তনিযামং ওক্কমমানো সোতাপত্তিফলং ৰা সকদাগামিফলং ৰা অনাগামিফলং ৰা অরহত্তং ৰা সচ্ছিকরিস্সতীতি – ঠানমেতং ৰিজ্জতি’’.
৩৭. কতিহাকারেহি অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি, কতিহাকারেহি সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি? চত্তারীসায আকারেহি অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি, চত্তারীসায আকারেহি সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি.
কতমেহি চত্তারীসায আকারেহি অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি, কতমহি চত্তারীসায আকারেহি সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি? পঞ্চক্খন্ধে অনিচ্চতো দুক্খতো রোগতো গণ্ডতো সল্লতো অঘতো আবাধতো পরতো পলোকতো ঈতিতো উপদ্দৰতো ভযতো উপসগ্গতো চলতো পভঙ্গুতো [পভঙ্গতো (স্যা.)] অদ্ধুৰতো অতাণতো [অত্তাণতো (স্যা.)] অলেণতো অসরণতো রিত্ততো তুচ্ছতো সুঞ্ঞতো অনত্ততো আদীনৰতো ৰিপরিণামধম্মতো অসারকতো অঘমূলতো ৰধকতো ৰিভৰতো সাসৰতো সঙ্খততো মারামিসতো জাতিধম্মতো জরাধম্মতো ব্যাধিধম্মতো মরণধম্মতো সোকধম্মতো পরিদেৰধম্মতো উপাযাসধম্মতো সংকিলেসিকধম্মতো.
৩৮. পঞ্চক্খন্ধে অনিচ্চতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো নিচ্চং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে দুক্খতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো সুখং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে রোগতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো আরোগ্যং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে গণ্ডতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অগণ্ডং [নিগণ্ডো (স্যা.)] নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে সল্লতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো ৰিসল্লং [নিস্সল্লং (স্যা.)] নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি.
পঞ্চক্খন্ধে অঘতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অনঘো নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে আবাধতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অনাবাধো নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে পরতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অপরপ্পচ্চযং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে পলোকতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অপলোকধম্মো নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে ঈতিতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অনীতিকং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি.
পঞ্চক্খন্ধে উপদ্দৰতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অনুপদ্দৰং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে ভযতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অভযং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে উপসগ্গতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অনুপসগ্গং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে চলতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অচলং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে পভঙ্গুতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অপভঙ্গু [অপ্পভঙ্গং (স্যা.)] নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি.
পঞ্চক্খন্ধে অদ্ধুৰতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো ধুৰং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে অতাণতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো তাণং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে অলেণতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো লেণং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে অসরণতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো সরণং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে রিত্ততো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অরিত্তং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি.
পঞ্চক্খন্ধে তুচ্ছতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অতুচ্ছং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে সুঞ্ঞতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো পরমসুঞ্ঞং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে অনত্ততো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো পরমত্থং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে আদীনৰতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অনাদীনৰং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে ৰিপরিণামধম্মতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অৰিপরিণামধম্মং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি.
পঞ্চক্খন্ধে অসারকতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো সারং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে অঘমূলতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অনঘমূলং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে ৰধকতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অৰধকং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে ৰিভৰতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অৰিভৰং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে সাসৰতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অনাসৰং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি.
পঞ্চক্খন্ধে সঙ্খততো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অসঙ্খতং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে মারামিসতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো নিরামিসং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে জাতিধম্মতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অজাতং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে জরাধম্মতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অজরং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে ব্যাধিধম্মতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অব্যাধি [অব্যাধিধম্মং (স্যা.)] নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি.
পঞ্চক্খন্ধে মরণধম্মতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অমতং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে সোকধম্মতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অসোকং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে পরিদেৰধম্মতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অপরিদেৰং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে উপাযাসধম্মতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অনুপাযাসং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. পঞ্চক্খন্ধে সংকিলেসিকধম্মতো পস্সন্তো অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. পঞ্চন্নং খন্ধানং নিরোধো অসংকিলিট্ঠং নিব্বানন্তি পস্সন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি.
৩৯. অনিচ্চতোতি, অনিচ্চানুপস্সনা. দুক্খতোতি, দুক্খানুপস্সনা. রোগতোতি, দুক্খানুপস্সনা. গণ্ডতোতি, দুক্খানুপস্সনা. সল্লতোতি, দুক্খানুপস্সনা. অঘতোতি, দুক্খানুপস্সনা. আবাধতোতি, দুক্খানুপস্সনা. পরতোতি, অনত্তানুপস্সনা. পলোকতোতি, অনিচ্চানুপস্সনা. ঈতিতোতি, দুক্খানুপস্সনা.
উপদ্দৰতোতি, দুক্খানুপস্সনা. ভযতোতি, দুক্খানুপস্সনা. উপসগ্গতোতি, দুক্খানুপস্সনা. চলতোতি, অনিচ্চানুপস্সনা. পভঙ্গুতোতি, অনিচ্চানুপস্সনা. অদ্ধুৰতোতি, অনিচ্চানুপস্সনা. অতাণতোতি, দুক্খানুপস্সনা. অলেণতোতি, দুক্খানুপস্সনা. অসরণতোতি, দুক্খানুপস্সনা. রিত্ততোতি, অনত্তানুপস্সনা.
তুচ্ছতোতি, অনত্তানুপস্সনা. সুঞ্ঞতোতি, অনত্তানুপস্সনা. অনত্ততোতি, অনত্তানুপস্সনা. আদীনৰতোতি, দুক্খানুপস্সনা. ৰিপরিণামধম্মতোতি, অনিচ্চানুপস্সনা. অসারকতোতি, অনত্তানুপস্সনা. অঘমূলতোতি, দুক্খানুপস্সনা. ৰধকতোতি, দুক্খানুপস্সনা. ৰিভৰতোতি, অনিচ্চানুপস্সনা. সাসৰতোতি, দুক্খানুপস্সনা.
সঙ্খততোতি, অনিচ্চানুপস্সনা. মারামিসতোতি, দুক্খানুপস্সনা. জাতিধম্মতোতি, দুক্খানুপস্সনা. জরাধম্মতোতি, দুক্খানুপস্সনা. ব্যাধিধম্মতোতি, দুক্খানুপস্সনা. মরণধম্মতোতি, অনিচ্চানুপস্সনা. সোকধম্মতোতি, দুক্খানুপস্সনা. পরিদেৰধম্মতোতি, দুক্খানুপস্সনা. উপাযাসধম্মতোতি, দুক্খানুপস্সনা. সংকিলেসিকধম্মতোতি, দুক্খানুপস্সনা.
ইমেহি চত্তালীসায আকারেহি অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভতি. ইমেহি চত্তালীসায আকারেহি সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি.
ইমেহি চত্তালীসায আকারেহি অনুলোমিকং খন্তিং পটিলভন্তস্স, ইমেহি চত্তালীসায আকারেহি সম্মত্তনিযামং ওক্কমন্তস্স কতি অনিচ্চানুপস্সনা, কতি দুক্খানুপস্সনা, কতি অনত্তানুপস্সনা?
পঞ্চৰীসতি অনত্তানুপস্সনা, পঞ্ঞাস অনিচ্চানুপস্সনা;
সতং পঞ্চৰীসতি চেৰ, যানি দুক্খে পৰুচ্চরেতি.
ৰিপস্সনাকথা নিট্ঠিতা.