১. দেসনাহারসম্পাতো

৫২. ‘‘সোল়স হারা পঠমং, দিসলোচনতো দিসা ৰিলোকেত্ৰা;

সঙ্খিপিয অঙ্কুসেন হি, নযেহি তীহি নিদ্দিসে সুত্ত’’ন্তি.

ৰুত্তা, তস্সা নিদ্দেসো কুহিং দট্ঠব্বো? হারসম্পাতে. তত্থ কতমো দেসনাহারসম্পাতো?

‘‘অরক্খিতেন চিত্তেন [কাযেন (উদা. ৩২)], মিচ্ছাদিট্ঠিহতেন চ;

থিনমিদ্ধাভিভূতেন, ৰসং মারস্স গচ্ছতী’’তি.

অরক্খিতেন চিত্তেনাতি কিং দেসযতি, পমাদং তং মচ্চুনো পদং. মিচ্ছাদিট্ঠিহতেন চাতি মিচ্ছাদিট্ঠিহতং নাম ৰুচ্চতি যদা ‘‘অনিচ্চে নিচ্চ’’ন্তি পস্সতি, সো ৰিপল্লাসো. সো পন ৰিপল্লাসো কিংলক্খণো? ৰিপরীতগ্গাহলক্খণো ৰিপল্লাসো. সো কিং ৰিপল্লাসযতি? তযো ধম্মে সঞ্ঞং চিত্তং দিট্ঠিমিতি. সো কুহিং ৰিপল্লাসযতি? চতূসু অত্তভাৰৰত্থূসু, রূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, রূপৰন্তং ৰা অত্তানং, অত্তনি ৰা রূপং, রূপস্মিং ৰা অত্তানং. এৰং ৰেদনং…পে… সঞ্ঞং…পে… সঙ্খারে…পে… ৰিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰিঞ্ঞাণৰন্তং ৰা অত্তানং, অত্তনি ৰা ৰিঞ্ঞাণং, ৰিঞ্ঞাণস্মিং ৰা অত্তানং.

তত্থ রূপং পঠমং ৰিপল্লাসৰত্থু ‘‘অসুভে সুভ’’ন্তি. ৰেদনা দুতিযং ৰিপল্লাসৰত্থু ‘‘দুক্খে সুখ’’ন্তি. সঞ্ঞা সঙ্খারা চ ততিযং ৰিপল্লাসৰত্থু ‘‘অনত্তনি অত্তা’’তি. ৰিঞ্ঞাণং চতুত্থং ৰিপল্লাসৰত্থু ‘‘অনিচ্চে নিচ্চ’’ন্তি. দ্ৰে ধম্মা চিত্তস্স সংকিলেসা – তণ্হা চ অৰিজ্জা চ. তণ্হানিৰুতং চিত্তং দ্ৰীহি ৰিপল্লাসেহি ৰিপল্লাসীযতি ‘‘অসুভে সুভ’’ন্তি ‘‘দুক্খে সুখ’’ন্তি. দিট্ঠিনিৰুতং চিত্তং দ্ৰীহি ৰিপল্লাসেহি ৰিপল্লাসীযতি ‘‘অনিচ্চে নিচ্চ’’ন্তি ‘‘অনত্তনি অত্তা’’তি.

তত্থ যো দিট্ঠিৰিপল্লাসো, সো অতীতং রূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, অতীতং ৰেদনং…পে… অতীতং সঞ্ঞং, অতীতে সঙ্খারে…পে… অতীতং ৰিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি. তত্থ যো তণ্হাৰিপল্লাসো, সো অনাগতং রূপং অভিনন্দতি, অনাগতং ৰেদনং…পে… অনাগতং সঞ্ঞং, অনাগতে সঙ্খারে, অনাগতং ৰিঞ্ঞাণং অভিনন্দতি. দ্ৰে ধম্মা চিত্তস্স উপক্কিলেসা – তণ্হা চ অৰিজ্জা চ. তাহি ৰিসুজ্ঝন্তং চিত্তং ৰিসুজ্ঝতি. তেসং অৰিজ্জানীৰরণানং তণ্হাসংযোজনানং পুব্বা কোটি ন পঞ্ঞাযতি সন্ধাৰন্তানং সংসরন্তানং সকিং নিরযং সকিং তিরচ্ছানযোনিং সকিং পেত্তিৰিসযং সকিং অসুরকাযং সকিং দেৰে সকিং মনুস্সে.

থিনমিদ্ধাভিভূতেনাতি. থিনং [থীনং (সী.)] নাম যা চিত্তস্স অকল্লতা অকম্মনিযতা; মিদ্ধং নাম যং কাযস্স লীনত্তং. ৰসং মারস্স গচ্ছতীতি কিলেসমারস্স চ সত্তমারস্স চ ৰসং গচ্ছতি, সো হি নিৰুতো সংসারাভিমুখো হোতি. ইমানি ভগৰতা দ্ৰে সচ্চানি দেসিতানি দুক্খং সমুদযো চ. তেসং ভগৰা পরিঞ্ঞায চ পহানায চ ধম্মং দেসেতি দুক্খস্স পরিঞ্ঞায সমুদযস্স পহানায. যেন চ পরিজানাতি যেন চ পজহতি, অযং মগ্গো. যং তণ্হায অৰিজ্জায চ পহানং, অযং নিরোধো. ইমানি চত্তারি সচ্চানি. তেনাহ ভগৰা ‘‘অরক্খিতেন চিত্তেনা’’তি. তেনাহাযস্মা মহাকচ্চাযনো ‘‘অস্সাদাদীনৰতা’’তি.

নিযুত্তো দেসনা হারসম্পাতো.