১৫. পরিক্খারহারৰিভঙ্গো
৪৯. তত্থ কতমো পরিক্খারো হারো? ‘‘যে ধম্মা যং ধম্মং জনযন্তী’’তি.
যো ধম্মো যং ধম্মং জনযতি, তস্স সো পরিক্খারো. কিংলক্খণো পরিক্খারো? জনকলক্খণো পরিক্খারো. দ্ৰে ধম্মা জনযন্তি হেতু চ পচ্চযো চ. তত্থ কিংলক্খণো হেতু, কিংলক্খণো পচ্চযো? অসাধারণলক্খণো হেতু, সাধারণলক্খণো পচ্চযো. যথা কিং ভৰে? যথা অঙ্কুরস্স নিব্বত্তিযা বীজং অসাধারণং, পথৰী আপো চ সাধারণা. অঙ্কুরস্স হি পথৰী আপো চ পচ্চযো সভাৰো হেতু. যথা ৰা পন ঘটে দুদ্ধং পক্খিত্তং দধি ভৰতি, ন চত্থি এককালসমৰধানং দুদ্ধস্স চ দধিস্স চ. এৰমেৰং নত্থি এককালসমৰধানং হেতুস্স চ পচ্চযস্স চ.
অযঞ্হি সংসারো সহেতু সপ্পচ্চযো নিব্বত্তো. ৰুত্তং হি অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারা, সঙ্খারপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণং, এৰং সব্বো পটিচ্চসমুপ্পাদো. ইতি অৰিজ্জা অৰিজ্জায হেতু অযোনিসো মনসিকারো পচ্চযো. পুরিমিকা অৰিজ্জা পচ্ছিমিকায অৰিজ্জায হেতু. তত্থ পুরিমিকা অৰিজ্জা অৰিজ্জানুসযো পচ্ছিমিকা অৰিজ্জা অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং, পুরিমিকো অৰিজ্জানুসযো পচ্ছিমিকস্স অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানস্স হেতুভূতো পরিব্রূহনায, বীজঙ্কুরো ৰিয সমনন্তরহেতুতায. যং পন যত্থ ফলং নিব্বত্ততি, ইদমস্স পরম্পরহেতুতায হেতুভূতং. দুৰিধো হি হেতু সমনন্তরহেতু পরম্পরহেতু চ, এৰং অৰিজ্জাযপি দুৰিধো হেতু সমনন্তরহেতু পরম্পরহেতু চ.
যথা ৰা পন থালকঞ্চ ৰট্টি চ তেলঞ্চ পদীপস্স পচ্চযভূতং ন সভাৰহেতু, ন হি সক্কা থালকঞ্চ ৰট্টিঞ্চ তেলঞ্চ অনগ্গিকং দীপেতুং পদীপস্স পচ্চযভূতং. পদীপো ৰিয সভাৰো হেতু হোতি. ইতি সভাৰো হেতু, পরভাৰো পচ্চযো. অজ্ঝত্তিকো হেতু, বাহিরো পচ্চযো. জনকো হেতু, পরিগ্গাহকো পচ্চযো. অসাধারণো হেতু, সাধারণো পচ্চযো.
অৰুপচ্ছেদত্থো সন্ততি অত্থো, নিব্বত্তি অত্থো ফলত্থো, পটিসন্ধি অত্থো পুনব্ভৰত্থো, পলিবোধত্থো পরিযুট্ঠানত্থো, অসমুগ্ঘাতত্থো অনুসযত্থো, অসম্পটিৰেধত্থো অৰিজ্জত্থো, অপরিঞ্ঞাতত্থো ৰিঞ্ঞাণস্স বীজত্থো. যত্থ অৰুপচ্ছেদো তত্থ সন্ততি, যত্থ সন্ততি তত্থ নিব্বত্তি, যত্থ নিব্বত্তি তত্থ ফলং, যত্থ ফলং তত্থ পটিসন্ধি, যত্থ পটিসন্ধি তত্থ পুনব্ভৰো, যত্থ পুনব্ভৰো তত্থ পলিবোধো, যত্থ পলিবোধো তত্থ পরিযুট্ঠানং, যত্থ পরিযুট্ঠানং তত্থ অসমুগ্ঘাতো. যত্থ অসমুগ্ঘাতো তত্থ অনুসযো, যত্থ অনুসযো তত্থ অসম্পটিৰেধো, যত্থ অসম্পটিৰেধো তত্থ অৰিজ্জা, যত্থ অৰিজ্জা তত্থ সাসৰং ৰিঞ্ঞাণং অপরিঞ্ঞাতং, যত্থ সাসৰং ৰিঞ্ঞাণং অপরিঞ্ঞাতং তত্থ বীজত্থো.
সীলক্খন্ধো সমাধিক্খন্ধস্স পচ্চযো, সমাধিক্খন্ধো পঞ্ঞাক্খন্ধস্স পচ্চযো, পঞ্ঞাক্খন্ধো ৰিমুত্তিক্খন্ধস্স পচ্চযো, ৰিমুত্তিক্খন্ধো ৰিমুত্তিঞাণদস্সনক্খন্ধস্স পচ্চযো. তিত্থঞ্ঞুতা পীতঞ্ঞুতায পচ্চযো, পীতঞ্ঞুতা পত্তঞ্ঞুতায পচ্চযো, পত্তঞ্ঞুতা অত্তঞ্ঞুতায পচ্চযো.
যথা ৰা পন চক্খুঞ্চ পটিচ্চ রূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৰিঞ্ঞাণং. তত্থ চক্খু আধিপতেয্যপচ্চযতায পচ্চযো, রূপা আরম্মণপচ্চযতায পচ্চযো. আলোকো সন্নিস্সযতায পচ্চযো, মনসিকারো সভাৰো হেতু. সঙ্খারা ৰিঞ্ঞাণস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. ৰিঞ্ঞাণং নামরূপস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. নামরূপং সল়াযতনস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. সল়াযতনং ফস্সস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. ফস্সো ৰেদনায পচ্চযো, সভাৰো হেতু. ৰেদনা তণ্হায পচ্চযো, সভাৰো হেতু. তণ্হা উপাদানস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. উপাদানং ভৰস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. ভৰো জাতিযা পচ্চযো, সভাৰো হেতু. জাতি জরামরণস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. জরামরণং সোকস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. সোকো পরিদেৰস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. পরিদেৰো দুক্খস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. দুক্খং দোমনস্সস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. দোমনস্সং উপাযাসস্স পচ্চযো, সভাৰো হেতু. এৰং যো কোচি উপনিস্সযো সব্বো সো পরিক্খারো. তেনাহ আযস্মা মহাকচ্চাযনো ‘‘যে ধম্মা যং ধম্মং জনযন্তী’’তি.
নিযুত্তো পরিক্খারো হারো.