১০. চক্কৰত্তিঙ্গপঞ্হো
১০. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ‘চক্কৰত্তিস্স চত্তারি অঙ্গানি গহেতব্বানী’তি যং ৰদেসি, কতমানি তানি চত্তারি অঙ্গানি গহেতব্বানী’’তি? ‘‘যথা, মহারাজ, চক্কৰত্তী চতূহি সঙ্গহৰত্থূহি জনং সঙ্গণ্হাতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন চতস্সন্নং পরিসানং মানসং সঙ্গহেতব্বং অনুগ্গহেতব্বং সম্পহংসেতব্বং. ইদং, মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স পঠমং অঙ্গং গহেতব্বং.
‘‘পুন চপরং, মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স ৰিজিতে চোরা ন উট্ঠহন্তি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন কামরাগব্যাপাদৰিহিংসাৰিতক্কা ন উপ্পাদেতব্বা. ইদং, মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স দুতিযং অঙ্গং গহেতব্বং. ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা দেৰাতিদেৰেন –
‘‘‘ৰিতক্কূপসমে চ যো রতো, অসুভং ভাৰযতে [ভাৰযতী (স্যা.) ধ. প. ৩৫০ ধম্মপদে] সদা সতো;
এস খো ব্যন্তিকাহিতি, এস ছেচ্ছতি মারবন্ধন’ন্তি.
‘‘পুন চপরং, মহারাজ, চক্কৰত্তী দিৰসে দিৰসে সমুদ্দপরিযন্তং মহাপথৰিং অনুযাযতি কল্যাণপাপকানি ৰিচিনমানো, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন কাযকম্মং ৰচীকম্মং মনোকম্মং দিৰসে দিৰসে পচ্চৰেক্খিতব্বং ‘কিং নু খো মে ইমেহি তীহি ঠানেহি অনুপৰজ্জস্স দিৰসো ৰীতিৰত্ততী’তি. ইদং, মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স ততিযং অঙ্গং গহেতব্বং. ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা দেৰাতিদেৰেন অঙ্গুত্তরনিকাযৰরে –
‘কথম্ভূতস্স মে রত্তিন্দিৰা ৰীতিৰত্তন্তীতি [ৰীতিপতন্তীতি (সী. পী.)] পব্বজিতেন অভিণ্হং পচ্চৰেক্খিতব্ব’ন্তি.
‘‘পুন চপরং, মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স অব্ভন্তরবাহিরারক্খা সুসংৰিহিতা হোতি, এৰমেৰ খো, মহারাজ, যোগিনা যোগাৰচরেন অব্ভন্তরানং বাহিরানং কিলেসানং আরক্খায সতিদোৰারিকো ঠপেতব্বো. ইদং, মহারাজ, চক্কৰত্তিস্স চতুত্থং অঙ্গং গহেতব্বং. ভাসিতম্পেতং, মহারাজ, ভগৰতা দেৰাতিদেৰেন –
‘সতিদোৰারিকো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো অকুসলং পজহতি কুসলং ভাৰেতি, সাৰজ্জং পজহতি, অনৰজ্জং ভাৰেতি, সুদ্ধমত্তানং পরিহরতী’’’তি.
চক্কৰত্তিঙ্গপঞ্হো দসমো.
পথৰীৰগ্গো ততিযো.
তস্সুদ্দানং –
পথৰী আপো চ তেজো চ, ৰাযো চ পব্বতেন চ;
আকাসো চন্দসূরিযো চ, সক্কো চ চক্কৰত্তিনাতি.