১৯. সট্ঠিনিপাতো

৫২৯. সোণকজাতকং (১)

১. ‘‘তস্স সুত্ৰা সতং দম্মি, সহস্সং দিট্ঠ [দট্ঠু (সী. পী.)] সোণকং;

কো মে সোণকমক্খাতি, সহাযং পংসুকীল়িতং’’.

২. ‘‘অথব্রৰী মাণৰকো, দহরো পঞ্চচূল়কো;

ময্হং সুত্ৰা সতং দেহি, সহস্সং দিট্ঠ [দট্ঠু (সী. পী.)] সোণকং;

অহং তে সোণকক্খিস্সং [অহং সোণকমক্খিস্সং (সী. পী.), অহং তে সোণকমক্খিস্সং (স্যা.)], সহাযং পংসুকীল়িতং’’.

৩. ‘‘কতমস্মিং [কতরস্মিং (সী. স্যা. পী.)] সো জনপদে, রট্ঠেসু নিগমেসু চ;

কত্থ সোণকমদ্দক্খি [কত্থ তে সোণকো দিট্ঠো (সী. পী.)], তং মে অক্খাহি পুচ্ছিতো’’.

৪. ‘‘তৰেৰ দেৰ ৰিজিতে, তৰেৰুয্যানভূমিযা;

উজুৰংসা মহাসালা, নীলোভাসা মনোরমা.

৫. ‘‘তিট্ঠন্তি মেঘসমানা, রম্মা অঞ্ঞোঞ্ঞনিস্সিতা;

তেসং মূলম্হি [মূলস্মিং (সী. পী.), মূলস্মি (স্যা.)] সোণকো, ঝাযতী অনুপাদনো [অনুপাদিনো (স্যা.), অনুপাদানো (পী.)];

উপাদানেসু লোকেসু, ডয্হমানেসু নিব্বুতো.

৬. ‘‘ততো চ রাজা পাযাসি, সেনায চতুরঙ্গিযা;

কারাপেত্ৰা সমং মগ্গং, অগমা যেন সোণকো.

৭. ‘‘উয্যানভূমিং গন্ত্ৰান, ৰিচরন্তো ব্রহাৰনে;

আসীনং সোণকং দক্খি, ডয্হমানেসু নিব্বুতং’’.

৮. ‘‘কপণো ৰতযং ভিক্খু, মুণ্ডো সঙ্ঘাটিপারুতো;

অমাতিকো অপিতিকো, রুক্খমূলস্মি ঝাযতি’’.

৯. ‘‘ইমং ৰাক্যং নিসামেত্ৰা, সোণকো এতদব্রৰি;

‘ন রাজ কপণো হোতি, ধম্মং কাযেন ফস্সযং [ফুসযং (ক.)].

১০. ‘যো চ [যোধ (সী. স্যা.)] ধম্মং নিরংকত্ৰা [নিরাকত্ৰা (?)], অধম্মমনুৰত্ততি;

স রাজ কপণো হোতি, পাপো পাপপরাযনো’’’.

১১. ‘‘‘অরিন্দমোতি মে নামং, কাসিরাজাতি মং ৰিদূ;

কচ্চি ভোতো সুখস্সেয্যা [সুখা সেয্যা (পী.), সুখসেয্যো (ক.)], ইধ পত্তস্স সোণক’’’.

১২. ‘‘সদাপি ভদ্রমধনস্স, অনাগারস্স ভিক্খুনো;

ন তেসং কোট্ঠে ওপেন্তি, ন কুম্ভিং ন খল়োপিযং [ন কুম্ভে ন কল়োপিযা (স্যা. পী.)];

পরনিট্ঠিতমেসানা, তেন যাপেন্তি সুব্বতা.

১৩. ‘‘দুতিযম্পি ভদ্রমধনস্স, অনাগারস্স ভিক্খুনো;

অনৰজ্জপিণ্ডো [অনৰজ্জো পিণ্ডা (পী.)] ভোত্তব্বো, ন চ কোচূপরোধতি.

১৪. ‘‘ততিযম্পি ভদ্রমধনস্স, অনাগারস্স ভিক্খুনো;

নিব্বুতো পিণ্ডো ভোত্তব্বো, ন চ কোচূপরোধতি.

১৫. ‘‘চতুত্থম্পি [চতুত্থং (পী.)] ভদ্রমধনস্স, অনাগারস্স ভিক্খুনো;

মুত্তস্স রট্ঠে চরতো, সঙ্গো যস্স ন ৰিজ্জতি.

১৬. ‘‘পঞ্চমম্পি [পঞ্চমং (পী.)] ভদ্রমধনস্স, অনাগারস্স ভিক্খুনো;

নগরম্হি ডয্হমানম্হি, নাস্স কিঞ্চি অডয্হথ.

১৭. ‘‘ছট্ঠম্পি [ছট্ঠং (পী.)] ভদ্রমধনস্স, অনাগারস্স ভিক্খুনো;

রট্ঠে ৰিলুম্পমানম্হি [ৰিলুপ্পমানম্হি (ক.)], নাস্স কিঞ্চি অহীরথ [অহারথ (সী. স্যা.)].

১৮. ‘‘সত্তমম্পি [সত্তমং (পী.)] ভদ্রমধনস্স, অনাগারস্স ভিক্খুনো;

চোরেহি রক্খিতং মগ্গং, যে চঞ্ঞে পরিপন্থিকা;

পত্তচীৰরমাদায, সোত্থিং গচ্ছতি সুব্বতো.

১৯. ‘‘অট্ঠমম্পি [অট্ঠমং (পী.)] ভদ্রমধনস্স, অনাগারস্স ভিক্খুনো;

যং যং দিসং পক্কমতি, অনপেক্খোৰ গচ্ছতি’’.

২০. ‘‘বহূপি ভদ্রা [বহূনি সমণভদ্রানি (সী.), বহূপি ভদ্রকা এতে (পী.)] এতেসং, যো ত্ৰং ভিক্খু পসংসসি;

অহঞ্চ গিদ্ধো কামেসু, কথং কাহামি সোণক.

২১. ‘‘পিযা মে মানুসা কামা, অথো দিব্যাপি মে পিযা;

অথ কেন নু ৰণ্ণেন, উভো লোকে লভামসে’’.

২২. ‘‘কামে গিদ্ধা [কামেসু গিদ্ধা (সী. পী.)] কামরতা, কামেসু অধিমুচ্ছিতা;

নরা পাপানি কত্ৰান, উপপজ্জন্তি দুগ্গতিং.

২৩. ‘‘যে চ কামে পহন্ত্ৰান [পহত্ৰান (সী. পী.)], নিক্খন্তা অকুতোভযা;

একোদিভাৰাধিগতা, ন তে গচ্ছন্তি দুগ্গতিং.

২৪. ‘‘উপমং তে করিস্সামি, তং সুণোহি অরিন্দম;

উপমায মিধেকচ্চে [পিধেকচ্চে (সী. পী.)], অত্থং জানন্তি পণ্ডিতা.

২৫. ‘‘গঙ্গায কুণপং দিস্ৰা, ৰুয্হমানং মহণ্ণৰে;

ৰাযসো সমচিন্তেসি, অপ্পপঞ্ঞো অচেতসো.

২৬. ‘‘‘যানঞ্চ ৰতিদং লদ্ধং, ভক্খো চাযং অনপ্পকো’;

তত্থ রত্তিং তত্থ দিৰা, তত্থেৰ নিরতো মনো.

২৭. ‘‘খাদং নাগস্স মংসানি, পিৰং ভাগীরথোদকং [ভাগিরসোদকং (সী. স্যা. পী. ক.)];

সম্পস্সং ৰনচেত্যানি, ন পলেত্থ [পলেত্ৰা (ক.)] ৰিহঙ্গমো.

২৮. ‘‘তঞ্চ [তংৰ (পী.)] ওতরণী গঙ্গা, পমত্তং কুণপে রতং;

সমুদ্দং অজ্ঝগাহাসি [অজ্ঝগাহযি (পী.)], অগতী যত্থ পক্খিনং.

২৯. ‘‘সো চ ভক্খপরিক্খীণো, উদপত্ৰা [উপ্পতিত্ৰা (সী. স্যা.), উদাপত্ৰা (পী.)] ৰিহঙ্গমো.

ন পচ্ছতো ন পুরতো, নুত্তরং নোপি দক্খিণং.

৩০. ‘‘দীপং সো নজ্ঝগাগঞ্ছি [ন অজ্ঝগঞ্ছি (সী.), ন অজ্ঝগচ্ছি (পী.)], অগতী যত্থ পক্খিনং;

সো চ তত্থেৰ পাপত্থ, যথা দুব্বলকো তথা.

৩১. ‘‘তঞ্চ সামুদ্দিকা মচ্ছা, কুম্ভীলা মকরা সুসূ;

পসয্হকারা খাদিংসু, ফন্দমানং ৰিপক্খকং [ৰিপক্খিনং (সী. পী.), ৰিপক্খিকং (স্যা.)].

৩২. ‘‘এৰমেৰ তুৰং রাজ, যে চঞ্ঞে কামভোগিনো;

গিদ্ধা চে ন ৰমিস্সন্তি, কাকপঞ্ঞাৰ [কাকপঞ্ঞায (সী. স্যা. পী.)] তে ৰিদূ.

৩৩. ‘‘এসা তে উপমা রাজ, অত্থসন্দস্সনী কতা;

ত্ৰঞ্চ পঞ্ঞাযসে তেন, যদি কাহসি ৰা ন ৰা.

৩৪. ‘‘একৰাচম্পি দ্ৰিৰাচং, ভণেয্য অনুকম্পকো;

ততুত্তরিং ন ভাসেয্য, দাসোৰয্যস্স [দাসো অয্যস্স (সী.), দাসো অযিরস্স (পী.)] সন্তিকে’’.

৩৫. ‘‘ইদং ৰত্ৰান পক্কামি, সোণকো অমিতবুদ্ধিমা [সোণকো’মিতবুদ্ধিমা (?)];

ৰেহাসে অন্তলিক্খস্মিং, অনুসাসিত্ৰান খত্তিযং’’.

৩৬. ‘‘কো নুমে রাজকত্তারো, সুদ্দা ৰেয্যত্তমাগতা [সূতা ৰেয্যত্তিমাগতা (সী. স্যা. পী.)];

রজ্জং নিয্যাদযিস্সামি, নাহং রজ্জেন মত্থিকো.

৩৭. ‘‘অজ্জেৰ পব্বজিস্সামি, কো জঞ্ঞা মরণং সুৰে;

মাহং কাকোৰ দুম্মেধো, কামানং ৰসমন্ৰগং’’ [ৰসমন্নগা (পী.)].

৩৮. ‘‘অত্থি তে দহরো পুত্তো, দীঘাৰু রট্ঠৰড্ঢনো;

তং রজ্জে অভিসিঞ্চস্সু, সো নো রাজা ভৰিস্সতি’’.

৩৯. ‘‘খিপ্পং কুমারমানেথ, দীঘাৰুং রট্ঠৰড্ঢনং;

তং রজ্জে অভিসিঞ্চিস্সং, সো ৰো রাজা ভৰিস্সতি’’.

৪০. ‘‘ততো কুমারমানেসুং, দীঘাৰুং রট্ঠৰড্ঢনং;

তং দিস্ৰা আলপী রাজা, একপুত্তং মনোরমং.

৪১. ‘‘সট্ঠি গামসহস্সানি, পরিপুণ্ণানি সব্বসো;

তে পুত্ত পটিপজ্জস্সু, রজ্জং নিয্যাদযামি তে.

৪২. ‘‘অজ্জেৰ পব্বজিস্সামি, কো জঞ্ঞা মরণং সুৰে;

মাহং কাকোৰ দুম্মেধো, কামানং ৰসমন্ৰগং [ৰসমন্নগা (পী.)].

৪৩. ‘‘সট্ঠি নাগসহস্সানি, সব্বালঙ্কারভূসিতা;

সুৰণ্ণকচ্ছা মাতঙ্গা, হেমকপ্পনৰাসসা.

৪৪. ‘‘আরূল়্হা গামণীযেহি, তোমরঙ্কুসপাণিভি;

তে পুত্ত পটিপজ্জস্সু, রজ্জং নিয্যাদযামি তে.

৪৫. ‘‘অজ্জেৰ পব্বজিস্সামি, কো জঞ্ঞা মরণং সুৰে;

মাহং কাকোৰ দুম্মেধো, কামানং ৰসমন্ৰগং.

৪৬. ‘‘সট্ঠি অস্সসহস্সানি, সব্বালঙ্কারভূসিতা;

আজানীযাৰ জাতিযা, সিন্ধৰা সীঘৰাহিনো.

৪৭. ‘‘আরূল়্হা গামণীযেহি, ইল্লিযাচাপধারিভি [ইন্দিযাচাপধারিভি (ক.)];

তে পুত্ত পটিপজ্জস্সু, রজ্জং নিয্যাদযামি তে.

৪৮. ‘‘অজ্জেৰ পব্বজিস্সামি, কো জঞ্ঞা মরণং সুৰে;

মাহং কাকোৰ দুম্মেধো, কামানং ৰসমন্ৰগং.

৪৯. ‘‘সট্ঠি রথসহস্সানি, সন্নদ্ধা উস্সিতদ্ধজা;

দীপা অথোপি ৰেয্যগ্ঘা, সব্বালঙ্কারভূসিতা.

৫০. ‘‘আরূল়্হা গামণীযেহি, চাপহত্থেহি ৰম্মিভি;

তে পুত্ত পটিপজ্জস্সু, রজ্জং নিয্যাদযামি তে.

৫১. ‘‘অজ্জেৰ পব্বজিস্সামি, কো জঞ্ঞা মরণং সুৰে;

মাহং কাকোৰ দুম্মেধো, কামানং ৰসমন্ৰগং.

৫২. ‘‘সট্ঠি ধেনুসহস্সানি, রোহঞ্ঞা পুঙ্গৰূসভা;

তা পুত্ত পটিপজ্জস্সু, রজ্জং নিয্যাদযামি তে.

৫৩. ‘‘অজ্জেৰ পব্বজিস্সামি, কো জঞ্ঞা মরণং সুৰে;

মাহং কাকোৰ দুম্মেধো, কামানং ৰসমন্ৰগং.

৫৪. ‘‘সোল়সিত্থিসহস্সানি, সব্বালঙ্কারভূসিতা;

ৰিচিত্রৰত্থাভরণা, আমুত্তমণিকুণ্ডলা;

তা পুত্ত পটিপজ্জস্সু, রজ্জং নিয্যাদযামি তে.

৫৫. ‘‘অজ্জেৰ পব্বজিস্সামি, কো জঞ্ঞা মরণং সুৰে;

মাহং কাকোৰ দুম্মেধো, কামানং ৰসমন্ৰগং’’.

৫৬. ‘‘দহরস্সেৰ মে তাত, মাতা মতাতি মে সুতং;

তযা ৰিনা অহং তাত, জীৰিতুম্পি ন উস্সহে.

৫৭. ‘‘যথা আরঞ্ঞকং নাগং, পোতো অন্ৰেতি পচ্ছতো;

জেস্সন্তং গিরিদুগ্গেসু, সমেসু ৰিসমেসু চ.

৫৮. ‘‘এৰং তং অনুগচ্ছামি, পুত্তমাদায [পত্তমাদায (পী.)] পচ্ছতো;

সুভরো তে ভৰিস্সামি, ন তে হেস্সামি দুব্ভরো’’.

৫৯. ‘‘যথা সামুদ্দিকং নাৰং, ৰাণিজানং ধনেসিনং;

ৰোহারো তত্থ গণ্হেয্য, ৰাণিজা ব্যসনী [ব্যসনং (ক.)] সিযা.

৬০. ‘‘এৰমেৰাযং পুত্তকলি [পুত্তক (স্যা.)], অন্তরাযকরো মম [মমং (পী.)];

ইমং কুমারং পাপেথ, পাসাদং রতিৰড্ঢনং.

৬১. ‘‘তত্থ কম্বুসহত্থাযো, যথা সক্কংৰ অচ্ছরা;

তা নং তত্থ রমেস্সন্তি [রমিস্সন্তি (স্যা. ক.)], তাহি চেসো [মেসো (পী.)] রমিস্সতি.

৬২. ‘‘ততো কুমারং পাপেসুং, পাসাদং রতিৰড্ঢনং;

তং দিস্ৰা অৰচুং কঞ্ঞা, দীঘাৰুং রট্ঠৰড্ঢনং.

৬৩. ‘‘দেৰতা নুসি গন্ধব্বো, অদু [আদু (সী. পী.)] সক্কো পুরিন্দদো;

কো ৰা ত্ৰং কস্স ৰা পুত্তো, কথং জানেমু তং মযং’’.

৬৪. ‘‘নম্হি দেৰো ন গন্ধব্বো, নাপি [নম্হি (ক.)] সক্কো পুরিন্দদো;

কাসিরঞ্ঞো অহং পুত্তো, দীঘাৰু রট্ঠৰড্ঢনো;

মমং [মম (পী.)] ভরথ ভদ্দং ৰো [ভদ্দন্তে (ক.)], অহং ভত্তা ভৰামি ৰো’’.

৬৫. ‘‘তং তত্থ অৰচুং কঞ্ঞা, দীঘাৰুং রট্ঠৰড্ঢনং;

‘কুহিং রাজা অনুপ্পত্তো, ইতো রাজা কুহিং গতো’’’.

৬৬. ‘‘পঙ্কং রাজা অতিক্কন্তো, থলে রাজা পতিট্ঠিতো;

অকণ্টকং অগহনং, পটিপন্নো মহাপথং.

৬৭. ‘‘অহঞ্চ পটিপন্নোস্মি, মগ্গং দুগ্গতিগামিনং;

সকণ্টকং সগহনং, যেন গচ্ছন্তি দুগ্গতিং’’.

৬৮. ‘‘তস্স তে স্ৰাগতং রাজ, সীহস্সেৰ গিরিব্বজং;

অনুসাস মহারাজ, ত্ৰং নো সব্বাসমিস্সরো’’তি.

সোণকজাতকং পঠমং.

৫৩০. সংকিচ্চজাতকং (২)

৬৯. ‘‘দিস্ৰা নিসিন্নং রাজানং, ব্রহ্মদত্তং রথেসভং;

অথস্স পটিৰেদেসি, যস্সাসি অনুকম্পকো.

৭০. ‘‘সংকিচ্চাযং অনুপ্পত্তো, ইসীনং সাধুসম্মতো;

তরমানরূপো নিয্যাহি, খিপ্পং পস্স মহেসিনং.