৫৬. যসৰগ্গো
১. যসত্থেরঅপদানং
১. ‘‘মহাসমুদ্দং ওগ্গয্হ, ভৰনং মে সুনিম্মিতং;
সুনিম্মিতা পোক্খরণী, চক্কৰাকূপকূজিতা.
২. ‘‘মন্দারকেহি সঞ্ছন্না, পদুমুপ্পলকেহি চ;
নদী চ সন্দতে তত্থ, সুপতিত্থা মনোরমা.
৩. ‘‘মচ্ছকচ্ছপসঞ্ছন্না, নানাদিজসমোত্থটা [নানামিগসমোত্থটা (স্যা.)];
মযূরকোঞ্চাভিরুদা, কোকিলাদীহি ৰগ্গুহি.
৪. ‘‘পারেৰতা রৰিহংসা, চক্কৰাকা নদীচরা;
তিত্তিরা সাল়িকা চেত্থ, পাৰকা [সম্বকা (ক.)] জীৰংজীৰকা.
৫. ‘‘হংসাকোঞ্চাভিনদিতা, কোসিযা পিঙ্গলা [পিঙ্গলী (সী.), সিঙ্গলী, সিঙ্ঘলী (ক.)] বহূ;
সত্তরতনসম্পন্না, মণিমুত্তপৰাল়িকা.
৬. ‘‘সব্বে সোণ্ণমযা রুক্খা, নানাখন্ধসমেরিতা;
উজ্জোতেন্তি দিৰারত্তিং, ভৰনং সব্বকালিকং.
৭. ‘‘সট্ঠিতুরিযসহস্সানি, সাযং পাতো পৰজ্জরে;
সোল়সিত্থিসহস্সানি, পরিৰারেন্তি মং সদা.
৮. ‘‘অভিনিক্খম্ম ভৰনা, সুমেধং লোকনাযকং;
পসন্নচিত্তো সুমনো, ৰন্দযিং তং [সব্বদস্সিং (ক.)] মহাযসং.
৯. ‘‘সম্বুদ্ধং অভিৰাদেত্ৰা, সসঙ্ঘং তং নিমন্তযিং;
অধিৰাসেসি সো ধীরো, সুমেধো লোকনাযকো.
১০. ‘‘মম ধম্মকথং কত্ৰা, উয্যোজেসি মহামুনি;
সম্বুদ্ধং অভিৰাদেত্ৰা, ভৰনং মে উপাগমিং.
১১. ‘‘আমন্তযিং পরিজনং, সব্বে সন্নিপতুং তদা;
‘পুব্বণ্হসমযং বুদ্ধো, ভৰনং আগমিস্সতি’.
১২. ‘‘‘লাভা অম্হং সুলদ্ধা নো, যে ৰসাম তৰন্তিকে;
মযম্পি বুদ্ধসেট্ঠস্স, পূজযিস্সাম সত্থুনো’.
১৩. ‘‘অন্নং পানং পট্ঠপেত্ৰা, কালং আরোচযিং অহং;
ৰসীসতসহস্সেহি, উপেসি লোকনাযকো.
১৪. ‘‘পঞ্চঙ্গিকেহি তুরিযেহি, পচ্চুগ্গমমকাসহং;
সব্বসোণ্ণমযে পীঠে, নিসীদি পুরিসুত্তমো.
১৫. ‘‘উপরিচ্ছদনং আসি, সব্বসোণ্ণমযং তদা;
বীজনীযো পৰাযন্তি, ভিক্খুসঙ্ঘং অনুত্তরং.
১৬. ‘‘পহূতেনন্নপানেন, ভিক্খুসঙ্ঘং অতপ্পযিং;
পচ্চেকদুস্সযুগলে, ভিক্খুসঙ্ঘস্সদাসহং.
১৭. ‘‘যং ৰদেতি সুমেধো সো, আহুতীনং পটিগ্গহো;
ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৰা, ইমা গাথা অভাসথ.
১৮. ‘‘‘যো মং অন্নেন পানেন, সব্বে ইমে চ তপ্পযি;
তমহং কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.
১৯. ‘‘‘অট্ঠারসে কপ্পসতে, দেৰলোকে রমিস্সতি;
সহস্সক্খত্তুং রাজাযং, চক্কৰত্তী ভৰিস্সতি.
২০. ‘‘‘উপগচ্ছতি যং যোনিং, দেৰত্তং অথ মানুসং;
সব্বসোণ্ণমযং তস্স, ছদনং ধারযিস্সতি.
২১. ‘‘‘তিংসকপ্পসহস্সম্হি, ওক্কাককুলসম্ভৰো;
গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৰিস্সতি.
২২. ‘‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদো, ওরসো ধম্মনিম্মিতো;
সব্বাসৰে পরিঞ্ঞায, নিব্বাযিস্সতিনাসৰো.
২৩. ‘‘‘ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৰা, সীহনাদং নদিস্সতি’;
চিতকে ছত্তং ধারেন্তি, হেট্ঠা ছত্তম্হি ডয্হথ.
২৪. ‘‘সামঞ্ঞং মে অনুপ্পত্তং, কিলেসা ঝাপিতা মযা;
মণ্ডপে রুক্খমূলে ৰা, সন্তাসো মে ন ৰিজ্জতি.
২৫. ‘‘তিংসকপ্পসহস্সম্হি, যং দানমদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, সব্বদানস্সিদং ফলং.
২৬. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৰা সব্বে সমূহতা;
নাগোৰ বন্ধনং ছেত্ৰা, ৰিহরামি অনাসৰো.
২৭. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি, মম বুদ্ধস্স সন্তিকে;
তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
২৮. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো, ৰিমোক্খাপি চ অট্ঠিমে;
ছল়ভিঞ্ঞা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা যসো থেরো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
যসত্থেরস্সাপদানং পঠমং.
২. নদীকস্সপত্থেরঅপদানং
২৯. ‘‘পদুমুত্তরস্স ভগৰতো, লোকজেট্ঠস্স তাদিনো;
পিণ্ডচারং চরন্তস্স, ৰারতো উত্তমং যসং;
অগ্গফলং গহেত্ৰান, অদাসিং সত্থুনো অহং.
৩০. ‘‘তেন কম্মেন দেৰিন্দো, লোকজেট্ঠো নরাসভো;
সম্পত্তোম্হি অচলং ঠানং, হিত্ৰা জযপরাজযং.
৩১. ‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, অগ্গদানস্সিদং ফলং.
৩২. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৰিহরামি অনাসৰো.
৩৩. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৩৪. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা নদীকস্সপো থেরো ইমা গাথাযো
অভাসিত্থাতি.
নদীকস্সপত্থেরস্সাপদানং দুতিযং.
৩. গযাকস্সপত্থেরঅপদানং
৩৫. ‘‘অজিনচম্মৰত্থোহং [অজিনৰত্তং নিৰত্তোহং (সী.)], খারিভারধরো তদা;
খারিকং হারযিত্ৰান, কোলং অহাসি অস্সমং.
৩৬. ‘‘ভগৰা তম্হি সমযে, একো অদুতিযো জিনো;
মমস্সমং উপাগচ্ছি, জোতেন্তো সব্বকালিকং.
৩৭. ‘‘সকং চিত্তং পসাদেত্ৰা, অভিৰাদেত্ৰান সুব্বতং;
উভো হত্থেহি পগ্গয্হ, কোলং বুদ্ধস্সদাসহং.
৩৮. ‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, কোলদানস্সিদং ফলং.
৩৯. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৰিহরামি অনাসৰো.
৪০. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৪১. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা গযাকস্সপো থেরো ইমা গাথাযো
অভাসিত্থাতি.
গযাকস্সপত্থেরস্সাপদানং ততিযং.
৪. কিমিলত্থেরঅপদানং
৪২. ‘‘নিব্বুতে ককুসন্ধম্হি, ব্রাহ্মণম্হি ৰুসীমতি;
গহেত্ৰা সললং মালং, মণ্ডপং কারযিং অহং.
৪৩. ‘‘তাৰতিংসং গতো সন্তো, লভিম্হ [লভামি (ক.)] ব্যম্হমুত্তমং;
অঞ্ঞে দেৰেতিরোচামি, পুঞ্ঞকম্মস্সিদং ফলং.
৪৪. ‘‘দিৰা ৰা যদি ৰা রত্তিং, চঙ্কমন্তো ঠিতো চহং;
ছন্নো সললপুপ্ফেহি, পুঞ্ঞকম্মস্সিদং ফলং.
৪৫. ‘‘ইমস্মিংযেৰ কপ্পম্হি, যং বুদ্ধমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
৪৬. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৰিহরামি অনাসৰো.
৪৭. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৪৮. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা কিমিলো [কিম্বিলো (সী.)] থেরো ইমা গাথাযো
অভাসিত্থাতি.
কিমিলত্থেরস্সাপদানং চতুত্থং.
৫. ৰজ্জীপুত্তত্থেরঅপদানং
৪৯. ‘‘সহস্সরংসী ভগৰা, সযম্ভূ অপরাজিতো;
ৰিৰেকা ৰুট্ঠহিত্ৰান, গোচরাযাভিনিক্খমি.
৫০. ‘‘ফলহত্থো অহং দিস্ৰা, উপগচ্ছিং নরাসভং;
পসন্নচিত্তো সুমনো, সৰণ্টং অদদিং ফলং.
৫১. ‘‘চতুন্নৰুতিতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, ফলদানস্সিদং ফলং.
৫২. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৰিহরামি অনাসৰো.
৫৩. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৫৪. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা ৰজ্জীপুত্তো থেরো ইমা গাথাযো
অভাসিত্থাতি.
ৰজ্জীপুত্তত্থেরস্সাপদানং পঞ্চমং.
৬. উত্তরত্থেরঅপদানং
৫৫. ‘‘সুমেধো নাম সম্বুদ্ধো, বাত্তিংসৰরলক্খণো;
ৰিৰেককামো ভগৰা, হিমৰন্তমুপাগমি.
৫৬. ‘‘অজ্ঝোগাহেত্ৰা হিমৰন্তং, অগ্গো কারুণিকো মুনি;
পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰান, নিসীদি পুরিসুত্তমো.
৫৭. ‘‘ৰিজ্জধরো তদা আসিং, অন্তলিক্খচরো অহং;
তিসূলং সুগতং গয্হ, গচ্ছামি অম্বরে তদা.
৫৮. ‘‘পব্বতগ্গে যথা অগ্গি, পুণ্ণমাযেৰ চন্দিমা;
ৰনং ওভাসতে বুদ্ধো, সালরাজাৰ ফুল্লিতো.
৫৯. ‘‘ৰনগ্গা নিক্খমিত্ৰান, বুদ্ধরংসীভিধাৰরে [বুদ্ধরংসী ৰিধাৰরে (সী. ক.)];
নল়গ্গিৰণ্ণসঙ্কাসা [নল়গ্গিৰ নসঙ্কাসং (সী.)], দিস্ৰা চিত্তং পসাদযিং.
৬০. ‘‘ৰিচিনং অদ্দসং পুপ্ফং, কণিকারং দেৰগন্ধিকং;
তীণি পুপ্ফানি আদায, বুদ্ধসেট্ঠমপূজযিং.
৬১. ‘‘বুদ্ধস্স আনুভাৰেন, তীণি পুপ্ফানি মে তদা;
উদ্ধং ৰণ্টা অধোপত্তা, ছাযং কুব্বন্তি সত্থুনো.
৬২. ‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;
জহিত্ৰা মানুসং দেহং তাৰতিংসমগচ্ছহং.
৬৩. ‘‘তত্থ মে সুকতং ব্যম্হং, কণিকারীতি [কণিকারোতি (সী.)] ঞাযতি;
সট্ঠিযোজনমুব্বেধং, তিংসযোজনৰিত্থতং.
৬৪. ‘‘সহস্সকণ্ডং সতভেণ্ডু, ধজালু হরিতামযং;
সতসহস্সনিয্যূহা [সতসহস্সানি ব্যূহানি (সী.)], ব্যম্হে পাতুভৰিংসু [পাতুরহংসু (সী.), পাতুরহিংসু (ক.)] মে.
৬৫. ‘‘সোণ্ণমযা মণিমযা, লোহিতঙ্কমযাপি চ;
ফলিকাপি চ পল্লঙ্কা, যেনিচ্ছকা যদিচ্ছকা.
৬৬. ‘‘মহারহঞ্চ সযনং, তূলিকা ৰিকতীযুতং;
উদ্ধলোমিঞ্চ একন্তং, বিম্বোহনসমাযুতং.
৬৭. ‘‘ভৰনা নিক্খমিত্ৰান, চরন্তো দেৰচারিকং;
যথা ইচ্ছামি [যথা গচ্ছামি (সী.)] গমনং, দেৰসঙ্ঘপুরক্খতো.
৬৮. ‘‘পুপ্ফস্স হেট্ঠা তিট্ঠামি, উপরিচ্ছদনং মম;
সমন্তা যোজনসতং, কণিকারেহি ছাদিতং.
৬৯. ‘‘সট্ঠিতুরিযসহস্সানি, সাযপাতং উপট্ঠহুং;
পরিৰারেন্তি মং নিচ্চং, রত্তিন্দিৰমতন্দিতা.
৭০. ‘‘তত্থ নচ্চেহি গীতেহি, তালেহি ৰাদিতেহি চ;
রমামি খিড্ডা রতিযা, মোদামি কামকামহং.