নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স
খুদ্দকনিকাযে
থেরীঅপদানপাল়ি
১. সুমেধাৰগ্গো
১. সুমেধাথেরীঅপদানং
অথ থেরিকাপদানানি সুণাথ –
১. ‘‘ভগৰতি কোণাগমনে, সঙ্ঘারামম্হি নৰনিৰেসনম্হি [নিৰেসম্হি (স্যা.)];
সখিযো তিস্সো জনিযো, ৰিহারদানং অদাসিম্হ.
২. ‘‘দসক্খত্তুং সতক্খত্তুং, দসসতক্খত্তুং সতানঞ্চ সতক্খত্তুং [সতানি চ সত্তক্খত্তুং (সী. ক.)];
দেৰেসু উপপজ্জিম্হ, কো ৰাদো মানুসে ভৰে.
৩. ‘‘দেৰে মহিদ্ধিকা অহুম্হ, মানুসকম্হি কো ৰাদো;
সত্তরতনমহেসী [সত্তরতনস্স মহেসী (সী. পী.)], ইত্থিরতনং অহং ভৰিং.
৪. ‘‘ইধ সঞ্চিতকুসলা [তত্থ সঞ্চিতং কুসলং (স্যা.)], সুসমিদ্ধকুলপ্পজা;
ধনঞ্জানী চ খেমা চ, অহম্পি চ তযো জনা.
৫. ‘‘আরামং সুকতং কত্ৰা, সব্বাৰযৰমণ্ডিতং;
বুদ্ধপ্পমুখসঙ্ঘস্স, নিয্যাদেত্ৰা সমোদিতা.
৬. ‘‘যত্থ যত্থূপপজ্জামি, তস্স কম্মস্স ৰাহসা;
দেৰেসু অগ্গতং পত্তা, মনুস্সেসু তথেৰ চ.
৭. ‘‘ইমস্মিংযেৰ কপ্পম্হি, ব্রহ্মবন্ধু মহাযসো;
কস্সপো নাম গোত্তেন, উপ্পজ্জি ৰদতং ৰরো.
৮. ‘‘উপট্ঠাকো মহেসিস্স, তদা আসি নরিস্সরো;
কাসিরাজা কিকী নাম, বারাণসিপুরুত্তমে.
৯. ‘‘তস্সাসুং সত্ত ধীতরো, রাজকঞ্ঞা সুখেধিতা [সুখেথিতা (স্যা.)];
বুদ্ধোপট্ঠাননিরতা, ব্রহ্মচরিযং চরিংসু তা.
১০. ‘‘তাসং সহাযিকা হুত্ৰা, সীলেসু সুসমাহিতা;
দত্ৰা দানানি সক্কচ্চং, অগারেৰ ৰতং [অগারেৰ ৰত্তং (স্যা.)] চরিং.
১১. ‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;
জহিত্ৰা মানুসং দেহং, তাৰতিংসূপগা অহং.
১২. ‘‘ততো চুতা যামমগং [যামসগ্গং (স্যা.)], ততোহং তুসিতং গতা;
ততো চ নিম্মানরতিং, ৰসৰত্তিপুরং ততো.
১৩. ‘‘যত্থ যত্থূপপজ্জামি, পুঞ্ঞকম্মসমোহিতা;
তত্থ তত্থেৰ রাজূনং, মহেসিত্তমকারযিং.
১৪. ‘‘ততো চুতা মনুস্সত্তে, রাজূনং চক্কৰত্তিনং;
মণ্ডলীনঞ্চ রাজূনং, মহেসিত্তমকারযিং.
১৫. ‘‘সম্পত্তিমনুভোত্ৰান, দেৰেসু মানুসেসু চ;
সব্বত্থ সুখিতা হুত্ৰা, নেকজাতীসু সংসরিং.
১৬. ‘‘সো হেতু চ সো পভৰো, তম্মূলং সাসনে খমং [তম্মূলং সা চ সাসনে খন্তি (সী. পী. ক.)];
পঠমং তং সমোধানং, তং ধম্মরতায নিব্বানং [নিব্বুতং (স্যা.)].
১৭. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৰা সব্বে সমূহতা;
নাগীৰ বন্ধনং ছেত্ৰা, ৰিহরামি অনাসৰা.
১৮. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি, মম বুদ্ধস্স [বুদ্ধসেট্ঠস্স (সী. স্যা. ক.)] সন্তিকে;
তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
১৯. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো, ৰিমোক্খাপি চ অট্ঠিমে;
ছল়ভিঞ্ঞা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং সুমেধা ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
সুমেধাথেরিযাপদানং পঠমং.
২. মেখলাদাযিকাথেরীঅপদানং
২০. ‘‘সিদ্ধত্থস্স ভগৰতো, থূপকারাপিকা অহুং [থূপকার মকাসহং (স্যা.)];
মেখলিকা মযা দিন্না, নৰকম্মায সত্থুনো.
২১. ‘‘নিট্ঠিতে চ মহাথূপে, মেখলং পুনদাসহং;
লোকনাথস্স মুনিনো, পসন্না সেহি পাণিভি.
২২. ‘‘চতুন্নৰুতিতো কপ্পে, যং মেখলমদং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, থূপকারস্সিদং ফলং.
২৩. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৰিহরামি অনাসৰা.
২৪. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
২৫. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং মেখলাদাযিকা ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
মেখলাদাযিকাথেরিযাপদানং দুতিযং.
৩. মণ্ডপদাযিকাথেরীঅপদানং
২৬. ‘‘কোণাগমনবুদ্ধস্স, মণ্ডপো কারিতো মযা;
ধুৰং তিচীৰরংদাসিং [থূপঞ্চ পৰরমদং (স্যা.), ধুৰঞ্চ চীৰরং অদং (পী.)], বুদ্ধস্স লোকবন্ধুনো.
২৭. ‘‘যং যং জনপদং যামি, নিগমে রাজধানিযো;
সব্বত্থ পূজিতো হোমি, পুঞ্ঞকম্মস্সিদং ফলং.
২৮. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৰিহরামি অনাসৰা.
২৯. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৩০. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং মণ্ডপদাযিকা ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
মণ্ডপদাযিকাথেরিযাপদানং ততিযং.
৪. সঙ্কমনত্থাথেরীঅপদানং
৩১. ‘‘ৰিপস্সিস্স ভগৰতো [কোণ্ডঞ্ঞস্স ভগৰতো (স্যা. পী.)], লোকজেট্ঠস্স তাদিনো;
রথিযং পটিপন্নস্স, তারযন্তস্স পাণিনো.
৩২. ‘‘ঘরতো নিক্খমিত্ৰান, অৰকুজ্জা নিপজ্জহং;
অনুকম্পকো লোকনাথো, সিরসি [সীসন্তে (সী. ক.)] অক্কমী মম [তদা (স্যা. পী.)].
৩৩. ‘‘অক্কমিত্ৰান সিরসি [সম্বুদ্ধো (ক.)], অগমা লোকনাযকো;
তেন চিত্তপ্পসাদেন, তুসিতং অগমাসহং.
৩৪. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৰিহরামি অনাসৰা.
৩৫. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৩৬. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং সঙ্কমনত্থা [সঙ্কমনদা (স্যা.)] ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
সঙ্কমনত্থাথেরিযাপদানং চতুত্থং.
৫. নল়মালিকাথেরীঅপদানং
৩৭. ‘‘চন্দভাগানদীতীরে, অহোসিং কিন্নরী তদা;
অদ্দসং ৰিরজং বুদ্ধং, সযম্ভুং অপরাজিতং.
৩৮. ‘‘পসন্নচিত্তা সুমনা, ৰেদজাতা কতঞ্জলী;
নল়মালং গহেত্ৰান, সযম্ভুং অভিপূজযিং.
৩৯. ‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;
জহিত্ৰা কিন্নরীদেহং, অগচ্ছিং তিদসং গতিং.
৪০. ‘‘ছত্তিংসদেৰরাজূনং, মহেসিত্তমকারযিং;
দসন্নং চক্কৰত্তীনং, মহেসিত্তমকারযিং;
সংৰেজেত্ৰান মে চিত্তং [ৰেদযিত্ৰান কুসলং (স্যা.), সংৰেদযিত্ৰা কুসলং (পী.)], পব্বজিং অনগারিযং.
৪১. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৰা সব্বে সমূহতা [ভৰা সংঘাতিতা মম (ক.)];
সব্বাসৰপরিক্খীণা, নত্থি দানি পুনব্ভৰো.
৪২. ‘‘চতুন্নৰুতিতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, পুপ্ফপূজাযিদং ফলং.
৪৩. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৰিহরামি অনাসৰা.
৪৪. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৪৫. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং নল়মালিকা থেরী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
নল়মালিকাথেরিযাপদানং পঞ্চমং.
৬. একপিণ্ডপাতদাযিকাথেরীঅপদানং
৪৬. ‘‘নগরে বন্ধুমতিযা, বন্ধুমা নাম খত্তিযো;
তস্স রঞ্ঞো অহুং ভরিযা, একজ্ঝং চারযামহং [একচ্চং ৰাদযামহং (স্যা.)].
৪৭. ‘‘রহোগতা নিসীদিত্ৰা, এৰং চিন্তেসহং তদা;
‘আদায গমনীযঞ্হি, কুসলং নত্থি মে কতং.
৪৮. ‘‘‘মহাভিতাপং কটুকং, ঘোররূপং সুদারুণং;
নিরযং নূন গচ্ছামি, এত্থ মে নত্থি সংসযো’.
৪৯. ‘‘রাজানং উপসঙ্কম্ম, ইদং ৰচনমব্রৰিং;
‘একং মে সমণং দেহি, ভোজযিস্সামি খত্তিয’.
৫০. ‘‘অদাসি মে মহারাজা, সমণং ভাৰিতিন্দ্রিযং;
তস্স পত্তং গহেত্ৰান, পরমন্নেন পূরযিং [তপ্পযিং (সী.)].
৫১. ‘‘পূরযিত্ৰা পরমন্নং, গন্ধালেপং অকাসহং;
জালেন পিদহিত্ৰান, ৰত্থযুগেন [পীতচোল়েন (স্যা.), মহানেলেন (পী.)] ছাদযিং.
৫২. ‘‘আরম্মণং মমং এতং, সরামি যাৰজীৰিহং;
তত্থ চিত্তং পসাদেত্ৰা, তাৰতিংসমগচ্ছহং.
৫৩. ‘‘তিংসানং দেৰরাজূনং, মহেসিত্তমকারযিং;
মনসা পত্থিতং ময্হং, নিব্বত্ততি যথিচ্ছিতং [যতিচ্ছকং (স্যা.), যদিচ্ছকং (পী. ক.)].
৫৪. ‘‘ৰীসানং চক্কৰত্তীনং, মহেসিত্তমকারযিং;
ওচিতত্তাৰ [উপচিতত্তা (স্যা.)] হুত্ৰান, সংসরামি ভৰেস্ৰহং.
৫৫. ‘‘সব্ববন্ধনমুত্তাহং, অপেতা মে উপাদিকা;
সব্বাসৰপরিক্খীণা, নত্থি দানি পুনব্ভৰো.
৫৬. ‘‘একনৰুতিতো কপ্পে, যং দানমদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, পিণ্ডপাতস্সিদং ফলং.
৫৭. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৰিহরামি অনাসৰা.
৫৮. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৫৯. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং একপিণ্ডপাতদাযিকা ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
একপিণ্ডপাতদাযিকাথেরিযাপদানং ছট্ঠং.
৭. কটচ্ছুভিক্খাদাযিকাথেরীঅপদানং
৬০. ‘‘পিণ্ডচারং চরন্তস্স, তিস্সনামস্স সত্থুনো;
কটচ্ছুভিক্খং পগ্গয্হ, বুদ্ধসেট্ঠস্স দাসহং.
৬১. ‘‘পটিগ্গহেত্ৰা সম্বুদ্ধো, তিস্সো লোকগ্গনাযকো;
ৰীথিযা সণ্ঠিতো সত্থা, অকা মে অনুমোদনং.
৬২. ‘‘‘কটচ্ছুভিক্খং দত্ৰান, তাৰতিংসং গমিস্সসি;
ছত্তিংসদেৰরাজূনং, মহেসিত্তং করিস্সসি.
৬৩. ‘‘‘পঞ্ঞাসং চক্কৰত্তীনং, মহেসিত্তং করিস্সসি;
মনসা পত্থিতং সব্বং, পটিলচ্ছসি সব্বদা.
৬৪. ‘‘‘সম্পত্তিং অনুভোত্ৰান, পব্বজিস্সসিকিঞ্চনা;
সব্বাসৰে পরিঞ্ঞায, নিব্বাযিস্সসিনাসৰা’.
৬৫. ‘‘ইদং ৰত্ৰান সম্বুদ্ধো, তিস্সো লোকগ্গনাযকো;
নভং অব্ভুগ্গমী ৰীরো, হংসরাজাৰ অম্বরে.
৬৬. ‘‘সুদিন্নং মে দানৰরং [সুদিন্নমেৰ মে দানং (স্যা.)], সুযিট্ঠা যাগসম্পদা;
কটচ্ছুভিক্খং দত্ৰান, পত্তাহং অচলং পদং.
৬৭. ‘‘দ্ৰেনৰুতে ইতো কপ্পে, যং দানমদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, ভিক্খাদানস্সিদং ফলং.
৬৮. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৰিহরামি অনাসৰা.
৬৯. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৭০. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং কটচ্ছুভিক্খাদাযিকা ভিক্খুনী ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
কটচ্ছুভিক্খাদাযিকাথেরিযাপদানং সত্তমং.