৫৪. কচ্চাযনৰগ্গো

১. মহাকচ্চাযনত্থেরঅপদানং

১. ‘‘পদুমুত্তরো নাম জিনো, অনেজো অজিতং জযো;

সতসহস্সে কপ্পানং, ইতো উপ্পজ্জি নাযকো.

২. ‘‘ৰীরো কমলপত্তক্খো, সসঙ্কৰিমলাননো;

কনকাচলসঙ্কাসো [কঞ্চনতচসঙ্কাসো (স্যা.)], রৰিদিত্তিসমপ্পভো.

৩. ‘‘সত্তনেত্তমনোহারী, ৰরলক্খণভূসিতো;

সব্বৰাক্যপথাতীতো, মনুজামরসক্কতো.

৪. ‘‘সম্বুদ্ধো বোধযং সত্তে, ৰাগীসো মধুরস্সরো;

করুণানিবন্ধসন্তানো, পরিসাসু ৰিসারদো.

৫. ‘‘দেসেতি মধুরং ধম্মং, চতুসচ্চূপসংহিতং;

নিমুগ্গে মোহপঙ্কম্হি, সমুদ্ধরতি পাণিনে.

৬. ‘‘তদা একচরো হুত্ৰা, তাপসো হিমৰালযো;

নভসা মানুসং লোকং, গচ্ছন্তো জিনমদ্দসং.

৭. ‘‘উপেচ্চ সন্তিকং তস্স, অস্সোসিং ধম্মদেসনং;

ৰণ্ণযন্তস্স ৰীরস্স, সাৰকস্স মহাগুণং.

৮. ‘‘সঙ্খিত্তেন মযা ৰুত্তং, ৰিত্থারেন পকাসযং;

পরিসং মঞ্চ তোসেতি, যথা কচ্চাযনো অযং.

৯. ‘‘‘নাহং এৰমিধেকচ্চং [এৰংৰিধং কঞ্চি (সী. পী.)], অঞ্ঞং পস্সামি সাৰকং;

তস্মাতদগ্গে [তস্মেতদগ্গে (সী.)] এসগ্গো, এৰং ধারেথ ভিক্খৰো’.

১০. ‘‘তদাহং ৰিম্হিতো হুত্ৰা, সুত্ৰা ৰাক্যং মনোরমং;

হিমৰন্তং গমিত্ৰান, আহিত্ৰা [আহত্ৰা (সী. পী.)] পুপ্ফসঞ্চযং.

১১. ‘‘পূজেত্ৰা লোকসরণং, তং ঠানমভিপত্থযিং;

তদা মমাসযং ঞত্ৰা, ব্যাকাসি স রণঞ্জহো.

১২. ‘‘‘পস্সথেতং ইসিৰরং, নিদ্ধন্তকনকত্তচং;

উদ্ধগ্গলোমং পীণংসং, অচলং পঞ্জলিং ঠিতং.

১৩. ‘‘‘হাসং সুপুণ্ণনযনং, বুদ্ধৰণ্ণগতাসযং;

ধম্মজং উগ্গহদযং [ধম্মংৰ ৰিগ্গহৰরং (সী.), ধম্মপটিগ্গহৰরং (পী.)], অমতাসিত্তসন্নিভং’.

১৪. ‘‘কচ্চানস্স গুণং সুত্ৰা, তং ঠানং পত্থযং ঠিতো;

অনাগতম্হি অদ্ধানে, গোতমস্স মহামুনে.

১৫. ‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদো, ওরসো ধম্মনিম্মিতো;

কচ্চানো নাম নামেন, হেস্সতি সত্থু সাৰকো.

১৬. ‘‘বহুস্সুতো মহাঞাণী, অধিপ্পাযৰিদূ মুনে;

পাপুণিস্সতি তং ঠানং, যথাযং ব্যাকতো মযা.

১৭. ‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, যং কম্মমকরিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

১৮. ‘‘দুৰে ভৰে সংসরামি, দেৰত্তে অথ মানুসে;

অঞ্ঞং গতিং ন গচ্ছামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

১৯. ‘‘দুৰে কুলে পজাযামি, খত্তিযে অথ ব্রাহ্মণে;

নীচে কুলে ন জাযামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

২০. ‘‘পচ্ছিমে চ ভৰে দানি, জাতো উজ্জেনিযং পুরে [জাতো, উজ্জেনিযং পুরে রমে (স্যা.)];

পজ্জোতস্স চ চণ্ডস্স, পুরোহিতদিজাধিনো [পুরোহিতদিজাতিনো (সী. পী.)].

২১. ‘‘পুত্তো তিরিটিৰচ্ছস্স [তিরিটৰচ্ছস্স (সী.), তিপিতিৰচ্ছস্স (স্যা.)], নিপুণো ৰেদপারগূ;

মাতা চ চন্দিমা নাম, কচ্চানোহং ৰরত্তচো.

২২. ‘‘ৰীমংসনত্থং বুদ্ধস্স, ভূমিপালেন পেসিতো;

দিস্ৰা মোক্খপুরদ্ৰারং, নাযকং গুণসঞ্চযং.

২৩. ‘‘সুত্ৰা চ ৰিমলং ৰাক্যং, গতিপঙ্কৰিসোসনং;

পাপুণিং অমতং সন্তং, সেসেহি সহ সত্তহি.

২৪. ‘‘অধিপ্পাযৰিদূ জাতো, সুগতস্স মহামতে;

ঠপিতো এতদগ্গে চ, সুসমিদ্ধমনোরথো.

২৫. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৰা সব্বে সমূহতা;

নাগোৰ বন্ধনং ছেত্ৰা, ৰিহরামি অনাসৰো.

২৬. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি, মম বুদ্ধস্স সন্তিকে;

‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি, মম বুদ্ধস্স সন্তিকে; তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.

২৭. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো, ৰিমোক্খাপি চ অট্ঠিমে;

ছল়ভিঞ্ঞা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.

ইত্থং সুদং আযস্মা মহাকচ্চাযনো থেরো ইমা গাথাযো

অভাসিত্থাতি.

মহাকচ্চাযনত্থেরস্সাপদানং পঠমং.

২. ৰক্কলিত্থেরঅপদানং

২৮. ‘‘ইতো সতসহস্সম্হি, কপ্পে উপ্পজ্জি নাযকো;

অনোমনামো অমিতো, নামেন পদুমুত্তরো.

২৯. ‘‘পদুমাকারৰদনো, পদুমামলসুচ্ছৰী;

লোকেনানুপলিত্তোৰ তোযেন পদুমং যথা.

৩০. ‘‘ৰীরো পদুমপত্তক্খো, কন্তো চ পদুমং যথা;

পদুমুত্তরগন্ধোৰ, তস্মা সো পদুমুত্তরো.

৩১. ‘‘লোকজেট্ঠো চ নিম্মানো, অন্ধানং নযনূপমো;

সন্তৰেসো গুণনিধি, করুণামতিসাগরো.

৩২. ‘‘স কদাচি মহাৰীরো, ব্রহ্মাসুরসুরচ্চিতো;

সদেৰমনুজাকিণ্ণে, জনমজ্ঝে জিনুত্তমো [জনুত্তমো (স্যা. পী.), অনুত্তমো (ক.) ৰঙ্গীসত্থেরাপদানেপি].

৩৩. ‘‘ৰদনেন সুগন্ধেন, মধুরেন রুতেন চ;

রঞ্জযং পরিসং সব্বং, সন্থৰী সাৰকং সকং.

৩৪. ‘‘সদ্ধাধিমুত্তো সুমতি, মম দস্সনলালসো [দস্সনসালযো (স্যা.)];

নত্থি এতাদিসো অঞ্ঞো, যথাযং ভিক্খু ৰক্কলি.

৩৫. ‘‘তদাহং হংসৰতিযং, নগরে ব্রাহ্মণত্রজো;

হুত্ৰা সুত্ৰা চ তং ৰাক্যং, তং ঠানমভিরোচযিং.

৩৬. ‘‘সসাৰকং তং ৰিমলং, নিমন্তেত্ৰা তথাগতং;

সত্তাহং ভোজযিত্ৰান, দুস্সেহচ্ছাদযিং তদা.

৩৭. ‘‘নিপচ্চ সিরসা তস্স, অনন্তগুণসাগরে;

নিমুগ্গো পীতিসম্পুণ্ণো, ইদং ৰচনমব্রৰিং.

৩৮. ‘‘‘যো সো তযা সন্থৰিতো, ইতো সত্তমকে মুনি [ইধ সদ্ধাধিমুত্তো ইসি (স্যা.), ইতো সত্তমকেহনি (সী. পী.)];

ভিক্খু সদ্ধাৰতং অগ্গো, তাদিসো হোমহং মুনে’.

৩৯. ‘‘এৰং ৰুত্তে মহাৰীরো, অনাৰরণদস্সনো;

ইমং ৰাক্যং উদীরেসি, পরিসায মহামুনি.

৪০. ‘‘‘পস্সথেতং মাণৰকং, পীতমট্ঠনিৰাসনং;

হেমযঞ্ঞোপচিতঙ্গং [হেমযঞ্ঞোপৰীতঙ্গং (সী.)], জননেত্তমনোহরং.

৪১. ‘‘‘এসো অনাগতদ্ধানে, গোতমস্স মহেসিনো;

অগ্গো সদ্ধাধিমুত্তানং, সাৰকোযং ভৰিস্সতি.

৪২. ‘‘‘দেৰভূতো মনুস্সো ৰা, সব্বসন্তাপৰজ্জিতো;

সব্বভোগপরিব্যূল়্হো, সুখিতো সংসরিস্সতি.

৪৩. ‘‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, ওক্কাককুলসম্ভৰো;

গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৰিস্সতি.

৪৪. ‘‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদো, ওরসো ধম্মনিম্মিতো;

ৰক্কলি নাম নামেন, হেস্সতি সত্থু সাৰকো’.

৪৫. ‘‘তেন কম্মৰিসেসেন, চেতনাপণিধীহি চ;

জহিত্ৰা মানুসং দেহং, তাৰতিংসমগচ্ছহং.

৪৬. ‘‘সব্বত্থ সুখিতো হুত্ৰা, সংসরন্তো ভৰাভৰে;

সাৰত্থিযং পুরে জাতো, কুলে অঞ্ঞতরে অহং.

৪৭. ‘‘নোনীতসুখুমালং মং, জাতপল্লৰকোমলং;

মন্দং উত্তানসযনং, পিসাচভযতজ্জিতা.

৪৮. ‘‘পাদমূলে মহেসিস্স, সাযেসুং দীনমানসা;

ইমং দদাম তে নাথ, সরণং হোহি নাযক.

৪৯. ‘‘তদা পটিগ্গহি সো মং, ভীতানং সরণো মুনি;

জালিনা চক্কঙ্কিতেন [সঙ্কলঙ্কেন (সী.)], মুদুকোমলপাণিনা.

৫০. ‘‘তদা পভুতি তেনাহং, অরক্খেয্যেন রক্খিতো;

সব্বৰেরৰিনিমুত্তো [সব্বব্যাধিৰিনিমুত্তো (স্যা.), সব্বূপধিৰিনিমুত্তো (পী.)], সুখেন পরিৰুদ্ধিতো.

৫১. ‘‘সুগতেন ৰিনা ভূতো, উক্কণ্ঠামি মুহুত্তকং;

জাতিযা সত্তৰস্সোহং, পব্বজিং অনগারিযং.

৫২. ‘‘সব্বপারমিসম্ভূতং, নীলক্খিনযনং [লঙ্কিনীলযনং (সী.)] ৰরং;

রূপং সব্বসুভাকিণ্ণং, অতিত্তো ৰিহরামহং [ৰিহযামহং (সী. পী.)].

৫৩. ‘‘বুদ্ধরূপরতিং [বুদ্ধো রূপরতিং (সী.)] ঞত্ৰা, তদা ওৰদি মং জিনো;

‘অলং ৰক্কলি কিং রূপে, রমসে বালনন্দিতে.

৫৪. ‘‘‘যো হি পস্সতি সদ্ধম্মং, সো মং পস্সতি পণ্ডিতো;

অপস্সমানো সদ্ধম্মং, মং পস্সম্পি ন পস্সতি.

৫৫. ‘‘‘অনন্তাদীনৰো কাযো, ৰিসরুক্খসমূপমো;

আৰাসো সব্বরোগানং, পুঞ্জো দুক্খস্স কেৰলো.

৫৬. ‘‘‘নিব্বিন্দিয ততো রূপে, খন্ধানং উদযব্বযং;

পস্স উপক্কিলেসানং, সুখেনন্তং গমিস্সতি’.

৫৭. ‘‘এৰং তেনানুসিট্ঠোহং, নাযকেন হিতেসিনা;

গিজ্ঝকূটং সমারুয্হ, ঝাযামি গিরিকন্দরে.

৫৮. ‘‘ঠিতো পব্বতপাদম্হি, অস্সাসযি [মমাহসো (সী.)] মহামুনি;

ৰক্কলীতি জিনো ৰাচং, তং সুত্ৰা মুদিতো অহং.

৫৯. ‘‘পক্খন্দিং সেলপব্ভারে, অনেকসতপোরিসে;

তদা বুদ্ধানুভাৰেন, সুখেনেৰ মহিং গতো.

৬০. ‘‘পুনোপি [পুনাপি (স্যা.), মুনি মং (ক.)] ধম্মং দেসেতি, খন্ধানং উদযব্বযং;

তমহং ধম্মমঞ্ঞায, অরহত্তমপাপুণিং.

৬১. ‘‘সুমহাপরিসমজ্ঝে, তদা মং চরণন্তগো;

অগ্গং সদ্ধাধিমুত্তানং, পঞ্ঞপেসি মহামতি.

৬২. ‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, যং কম্মমকরিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

৬৩. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৰিহরামি অনাসৰো.

৬৪. ‘‘স্ৰাগতং ৰত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.

৬৫. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.

ইত্থং সুদং আযস্মা ৰক্কলিত্থেরো ইমা গাথাযো

অভাসিত্থাতি.

ৰক্কলিত্থেরস্সাপদানং দুতিযং.

৩. মহাকপ্পিনত্থেরঅপদানং

৬৬. ‘‘পদুমুত্তরো নাম জিনো, সব্বধম্মান পারগূ;

উদিতো অজটাকাসে [জগদাকাসে (সী.), জলদাকাসে (পী.)], রৰীৰ সরদম্বরে.

৬৭. ‘‘ৰচনাভায বোধেতি, ৰেনেয্যপদুমানি সো;

কিলেসপঙ্কং সোসেতি, মতিরংসীহি নাযকো.

৬৮. ‘‘তিত্থিযানং যসে [যসো (সী. পী.)] হন্তি, খজ্জোতাভা যথা রৰি;

সচ্চত্থাভং পকাসেতি, রতনংৰ দিৰাকরো.

৬৯. ‘‘গুণানং আযতিভূতো, রতনানংৰ সাগরো;

পজ্জুন্নোরিৰ ভূতানি, ধম্মমেঘেন ৰস্সতি.

৭০. ‘‘অক্খদস্সো তদা আসিং, নগরে হংসসৰ্হযে;

উপেচ্চ ধম্মমস্সোসিং, জলজুত্তমনামিনো.

৭১. ‘‘ওৰাদকস্স ভিক্খূনং, সাৰকস্স কতাৰিনো;

গুণং পকাসযন্তস্স, তপ্পযন্তস্স [তোসযন্তস্স (সী.), হাসযন্তস্স (স্যা.), ৰাসযন্তস্স (পী.)] মে মনং.

৭২. ‘‘সুত্ৰা পতীতো সুমনো, নিমন্তেত্ৰা তথাগতং;