ধম্মাদাসধম্মপরিযাযা
১৫৮. ‘‘অনচ্ছরিযং খো পনেতং, আনন্দ, যং মনুস্সভূতো কালঙ্করেয্য. তস্মিংযেৰ [তস্মিং তস্মিং চে (সী. পী.), তস্মিং তস্মিং খো (স্যা.)] কালঙ্কতে তথাগতং উপসঙ্কমিত্ৰা এতমত্থং পুচ্ছিস্সথ, ৰিহেসা হেসা, আনন্দ, তথাগতস্স. তস্মাতিহানন্দ, ধম্মাদাসং নাম ধম্মপরিযাযং দেসেস্সামি, যেন সমন্নাগতো অরিযসাৰকো আকঙ্খমানো অত্তনাৰ অত্তানং ব্যাকরেয্য – ‘খীণনিরযোম্হি খীণতিরচ্ছানযোনি খীণপেত্তিৰিসযো খীণাপাযদুগ্গতিৰিনিপাতো, সোতাপন্নোহমস্মি অৰিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপরাযণো’তি.
১৫৯. ‘‘কতমো চ সো, আনন্দ, ধম্মাদাসো ধম্মপরিযাযো, যেন সমন্নাগতো অরিযসাৰকো আকঙ্খমানো অত্তনাৰ অত্তানং ব্যাকরেয্য – ‘খীণনিরযোম্হি খীণতিরচ্ছানযোনি খীণপেত্তিৰিসযো খীণাপাযদুগ্গতিৰিনিপাতো, সোতাপন্নোহমস্মি অৰিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপরাযণো’তি?
‘‘ইধানন্দ, অরিযসাৰকো বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ‘ইতিপি সো ভগৰা অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৰিজ্জাচরণসম্পন্নো সুগতো লোকৰিদূ অনুত্তরো পুরিসদম্মসারথি সত্থা দেৰমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৰা’তি.
‘‘ধম্মে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ‘স্ৰাক্খাতো ভগৰতা ধম্মো সন্দিট্ঠিকো অকালিকো এহিপস্সিকো ওপনেয্যিকো পচ্চত্তং ৰেদিতব্বো ৰিঞ্ঞূহী’তি.
‘‘সঙ্ঘে অৰেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি – ‘সুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো, উজুপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো, ঞাযপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো, সামীচিপ্পটিপন্নো ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো যদিদং চত্তারি পুরিসযুগানি অট্ঠ পুরিসপুগ্গলা, এস ভগৰতো সাৰকসঙ্ঘো আহুনেয্যো পাহুনেয্যো দক্খিণেয্যো অঞ্জলিকরণীযো অনুত্তরং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’তি.
‘‘অরিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো হোতি অখণ্ডেহি অচ্ছিদ্দেহি অসবলেহি অকম্মাসেহি ভুজিস্সেহি ৰিঞ্ঞূপসত্থেহি অপরামট্ঠেহি সমাধিসংৰত্তনিকেহি.
‘‘অযং খো সো, আনন্দ, ধম্মাদাসো ধম্মপরিযাযো, যেন সমন্নাগতো অরিযসাৰকো আকঙ্খমানো অত্তনাৰ অত্তানং ব্যাকরেয্য – ‘খীণনিরযোম্হি খীণতিরচ্ছানযোনি খীণপেত্তিৰিসযো খীণাপাযদুগ্গতিৰিনিপাতো, সোতাপন্নোহমস্মি অৰিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপরাযণো’’’তি.
তত্রপি সুদং ভগৰা নাতিকে ৰিহরন্তো গিঞ্জকাৰসথে এতদেৰ বহুলং ভিক্খূনং ধম্মিং কথং করোতি –
‘‘ইতি সীলং ইতি সমাধি ইতি পঞ্ঞা. সীলপরিভাৰিতো সমাধি মহপ্ফলো হোতি মহানিসংসো. সমাধিপরিভাৰিতা পঞ্ঞা মহপ্ফলা হোতি মহানিসংসা. পঞ্ঞাপরিভাৰিতং চিত্তং সম্মদেৰ আসৰেহি ৰিমুচ্চতি, সেয্যথিদং – কামাসৰা, ভৰাসৰা, অৰিজ্জাসৰা’’তি.
১৬০. অথ খো ভগৰা নাতিকে যথাভিরন্তং ৰিহরিত্ৰা আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘আযামানন্দ, যেন ৰেসালী তেনুপসঙ্কমিস্সামা’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা আনন্দো ভগৰতো পচ্চস্সোসি. অথ খো ভগৰা মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং যেন ৰেসালী তদৰসরি. তত্র সুদং ভগৰা ৰেসালিযং ৰিহরতি অম্বপালিৰনে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি –
‘‘সতো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিহরেয্য সম্পজানো, অযং ৰো অম্হাকং অনুসাসনী. কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সতো হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ৰেদনাসু ৰেদনানুপস্সী…পে… চিত্তে চিত্তানুপস্সী…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সতো হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সম্পজানো হোতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অভিক্কন্তে পটিক্কন্তে সম্পজানকারী হোতি, আলোকিতে ৰিলোকিতে সম্পজানকারী হোতি, সমিঞ্জিতে পসারিতে সম্পজানকারী হোতি, সঙ্ঘাটিপত্তচীৰরধারণে সম্পজানকারী হোতি, অসিতে পীতে খাযিতে সাযিতে সম্পজানকারী হোতি, উচ্চারপস্সাৰকম্মে সম্পজানকারী হোতি, গতে ঠিতে নিসিন্নে সুত্তে জাগরিতে ভাসিতে তুণ্হীভাৰে সম্পজানকারী হোতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সম্পজানো হোতি. সতো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ৰিহরেয্য সম্পজানো, অযং ৰো অম্হাকং অনুসাসনী’’তি.