অম্বপালীগণিকা

১৬১. অস্সোসি খো অম্বপালী গণিকা – ‘‘ভগৰা কির ৰেসালিং অনুপ্পত্তো ৰেসালিযং ৰিহরতি ময্হং অম্বৰনে’’তি. অথ খো অম্বপালী গণিকা ভদ্দানি ভদ্দানি যানানি যোজাপেত্ৰা ভদ্দং ভদ্দং যানং অভিরুহিত্ৰা ভদ্দেহি ভদ্দেহি যানেহি ৰেসালিযা নিয্যাসি. যেন সকো আরামো তেন পাযাসি. যাৰতিকা যানস্স ভূমি, যানেন গন্ত্ৰা, যানা পচ্চোরোহিত্ৰা পত্তিকাৰ যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো অম্বপালিং গণিকং ভগৰা ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো অম্বপালী গণিকা ভগৰতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতা সমাদপিতা সমুত্তেজিতা সম্পহংসিতা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অধিৰাসেতু মে, ভন্তে, ভগৰা স্ৰাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অধিৰাসেসি ভগৰা তুণ্হীভাৰেন. অথ খো অম্বপালী গণিকা ভগৰতো অধিৰাসনং ৰিদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি.

অস্সোসুং খো ৰেসালিকা লিচ্ছৰী – ‘‘ভগৰা কির ৰেসালিং অনুপ্পত্তো ৰেসালিযং ৰিহরতি অম্বপালিৰনে’’তি. অথ খো তে লিচ্ছৰী ভদ্দানি ভদ্দানি যানানি যোজাপেত্ৰা ভদ্দং ভদ্দং যানং অভিরুহিত্ৰা ভদ্দেহি ভদ্দেহি যানেহি ৰেসালিযা নিয্যিংসু. তত্র একচ্চে লিচ্ছৰী নীলা হোন্তি নীলৰণ্ণা নীলৰত্থা নীলালঙ্কারা, একচ্চে লিচ্ছৰী পীতা হোন্তি পীতৰণ্ণা পীতৰত্থা পীতালঙ্কারা, একচ্চে লিচ্ছৰী লোহিতা হোন্তি লোহিতৰণ্ণা লোহিতৰত্থা লোহিতালঙ্কারা, একচ্চে লিচ্ছৰী ওদাতা হোন্তি ওদাতৰণ্ণা ওদাতৰত্থা ওদাতালঙ্কারা. অথ খো অম্বপালী গণিকা দহরানং দহরানং লিচ্ছৰীনং অক্খেন অক্খং চক্কেন চক্কং যুগেন যুগং পটিৰট্টেসি [পরিৰত্তেসি (ৰি. মহাৰগ্গ)]. অথ খো তে লিচ্ছৰী অম্বপালিং গণিকং এতদৰোচুং – ‘‘কিং, জে অম্বপালি, দহরানং দহরানং লিচ্ছৰীনং অক্খেন অক্খং চক্কেন চক্কং যুগেন যুগং পটিৰট্টেসী’’তি? ‘‘তথা হি পন মে, অয্যপুত্তা, ভগৰা নিমন্তিতো স্ৰাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. ‘‘দেহি, জে অম্বপালি, এতং [একং (ক.)] ভত্তং সতসহস্সেনা’’তি. ‘‘সচেপি মে, অয্যপুত্তা, ৰেসালিং সাহারং দস্সথ [দজ্জেয্যাথ (ৰি. মহাৰগ্গ)], এৰমহং তং [এৰম্পি মহন্তং (স্যা.), এৰং মহন্তং (সী. পী.)] ভত্তং ন দস্সামী’’তি [নেৰ দজ্জাহং তং ভত্তন্তি (ৰি. মহাৰগ্গ)]. অথ খো তে লিচ্ছৰী অঙ্গুলিং ফোটেসুং – ‘‘জিতম্হ [জিতম্হা (বহূসু)] ৰত ভো অম্বকায, জিতম্হ ৰত ভো অম্বকাযা’’তি [‘‘জিতম্হা ৰত ভো অম্বপালিকায ৰঞ্চিতম্হা ৰত ভো অম্বপালিকাযা’’তি (স্যা.)].

অথ খো তে লিচ্ছৰী যেন অম্বপালিৰনং তেন পাযিংসু. অদ্দসা খো ভগৰা তে লিচ্ছৰী দূরতোৰ আগচ্ছন্তে. দিস্ৰান ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘যেসং [যেহি (ৰি. মহাৰগ্গ)], ভিক্খৰে, ভিক্খূনং দেৰা তাৰতিংসা অদিট্ঠপুব্বা, ওলোকেথ, ভিক্খৰে, লিচ্ছৰিপরিসং; অপলোকেথ, ভিক্খৰে, লিচ্ছৰিপরিসং; উপসংহরথ, ভিক্খৰে, লিচ্ছৰিপরিসং – তাৰতিংসসদিস’’ন্তি. অথ খো তে লিচ্ছৰী যাৰতিকা যানস্স ভূমি, যানেন গন্ত্ৰা, যানা পচ্চোরোহিত্ৰা পত্তিকাৰ যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নে খো তে লিচ্ছৰী ভগৰা ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো তে লিচ্ছৰী ভগৰতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতা সমাদপিতা সমুত্তেজিতা সম্পহংসিতা ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘অধিৰাসেতু নো, ভন্তে, ভগৰা স্ৰাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অথ খো ভগৰা তে লিচ্ছৰী এতদৰোচ – ‘‘অধিৰুত্থং [অধিৰাসিতং (স্যা.)] খো মে, লিচ্ছৰী, স্ৰাতনায অম্বপালিযা গণিকায ভত্ত’’ন্তি. অথ খো তে লিচ্ছৰী অঙ্গুলিং ফোটেসুং – ‘‘জিতম্হ ৰত ভো অম্বকায, জিতম্হ ৰত ভো অম্বকাযা’’তি. অথ খো তে লিচ্ছৰী ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কমিংসু.

১৬২. অথ খো অম্বপালী গণিকা তস্সা রত্তিযা অচ্চযেন সকে আরামে পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৰা ভগৰতো কালং আরোচাপেসি – ‘‘কালো, ভন্তে, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি. অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন যেন অম্বপালিযা গণিকায নিৰেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো অম্বপালী গণিকা বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেসি সম্পৰারেসি. অথ খো অম্বপালী গণিকা ভগৰন্তং ভুত্তাৰিং ওনীতপত্তপাণিং অঞ্ঞতরং নীচং আসনং গহেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্না খো অম্বপালী গণিকা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইমাহং, ভন্তে, আরামং বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স দম্মী’’তি. পটিগ্গহেসি ভগৰা আরামং. অথ খো ভগৰা অম্বপালিং গণিকং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেত্ৰা সমাদপেত্ৰা সমুত্তেজেত্ৰা সম্পহংসেত্ৰা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. তত্রপি সুদং ভগৰা ৰেসালিযং ৰিহরন্তো অম্বপালিৰনে এতদেৰ বহুলং ভিক্খূনং ধম্মিং কথং করোতি – ‘‘ইতি সীলং, ইতি সমাধি, ইতি পঞ্ঞা. সীলপরিভাৰিতো সমাধি মহপ্ফলো হোতি মহানিসংসো. সমাধিপরিভাৰিতা পঞ্ঞা মহপ্ফলা হোতি মহানিসংসা. পঞ্ঞাপরিভাৰিতং চিত্তং সম্মদেৰ আসৰেহি ৰিমুচ্চতি, সেয্যথিদং – কামাসৰা, ভৰাসৰা, অৰিজ্জাসৰা’’তি.