একূনসত্ততিদ্ৰিসতচতুক্ককথা

৫৯-৬০. এৰং পঠমচতুক্কং দস্সেত্ৰা ইদানি যস্মা ভিক্খুপচ্চত্থিকা ইত্থিং আনেত্ৰা ন কেৰলং ৰচ্চমগ্গেনেৰ অভিনিসীদেন্তি, অথ খো পস্সাৰমগ্গেনপি মুখেনপি. ইত্থিং আনেত্ৰাপি চ কেচি জাগরন্তিং আনেন্তি, কেচি সুত্তং, কেচি মত্তং, কেচি উম্মত্তং, কেচি পমত্তং অঞ্ঞৰিহিতং ৰিক্খিত্তচিত্তন্তি অত্থো. কেচি মতং অক্খাযিতং, সোণসিঙ্গালাদীহি অক্খাযিতনিমিত্তন্তি অত্থো. কেচি মতং যেভুয্যেন অক্খাযিতং, যেভুয্যেন অক্খাযিতা নাম যস্সা নিমিত্তে ৰচ্চমগ্গে পস্সাৰমগ্গে মুখে ৰা বহুতরো ওকাসো অক্খাযিতো হোতি. কেচি মতং যেভুয্যেন খাযিতং, যেভুয্যেন খাযিতা নাম যস্সা ৰচ্চমগ্গাদিকে নিমিত্তে বহুং খাযিতং হোতি, অপ্পং অক্খাযিতং. ন কেৰলঞ্চ মনুস্সিত্থিমেৰ আনেন্তি, অথ খো অমনুস্সিত্থিম্পি তিরচ্ছানগতিত্থিম্পি. ন কেৰলঞ্চ ৰুত্তপ্পকারং ইত্থিমেৰ, উভতোব্যঞ্জনকম্পি পণ্ডকম্পি পুরিসম্পি আনেন্তি. তস্মা তেসং ৰসেন অঞ্ঞানিপি চতুক্কানি দস্সেন্তো ‘‘ভিক্খুপচ্চত্থিকা মনুস্সিত্থিং জাগরন্তি’’ন্তিআদিমাহ.

তত্থ পাল়িযা অসম্মোহত্থং ৰুত্তচতুক্কানি এৰং সঙ্খ্যাতো ৰেদিতব্বানি – মনুস্সিত্থিযা তিণ্ণং মগ্গানং ৰসেন তীণি সুদ্ধিকচতুক্কানি, তীণি জাগরন্তীচতুক্কানি, তীণি সুত্তচতুক্কানি, তীণি মত্তচতুক্কানি, তীণি উম্মত্তচতুক্কানি, তীণি পমত্তচতুক্কানি, তীণি মতঅক্খাযিতচতুক্কানি, তীণি যেভুয্যেন অক্খাযিতচতুক্কানি, তীণি যেভুয্যেন খাযিতচতুক্কানীতি সত্তৰীসতি চতুক্কানি. তথা অমনুস্সিত্থিযা; তথা তিরচ্ছানগতিত্থিযাতি ইত্থিৰারে একাসীতি চতুক্কানি. যথা চ ইত্থিৰারে এৰং উভতোব্যঞ্জনকৰারে. পণ্ডকপুরিসৰারেসু পন দ্ৰিন্নং মগ্গানং ৰসেন চতুপণ্ণাস চতুপণ্ণাস হোন্তি. এৰং সব্বানিপি দ্ৰেসতানি, সত্ততি চ চতুক্কানি হোন্তি, তানি উত্তানত্থানিযেৰ.

সব্বৰারেসু পনেত্থ ‘‘মতং যেভুয্যেন অক্খাযিতং খাযিত’’ন্তি এতস্মিং ঠানে অযং ৰিনিচ্ছযো – তম্বপণ্ণিদীপে কির দ্ৰে ৰিনযধরা সমানাচরিযকা থেরা অহেসুং – উপতিস্সত্থেরো চ, ফুস্সদেৰত্থেরো চ. তে মহাভযে উপ্পন্নে ৰিনযপিটকং পরিহরন্তা রক্খিংসু. তেসু উপতিস্সত্থেরো ব্যত্ততরো. তস্সাপি দ্ৰে অন্তেৰাসিকা অহেসুং – মহাপদুমত্থেরো চ মহাসুমত্থেরো চ. তেসু মহাসুমত্থেরো নক্খত্তুং ৰিনযপিটকং অস্সোসি, মহাপদুমত্থেরো তেন সদ্ধিং নৰক্খত্তুং, ৰিসুঞ্চ এককোৰ নৰক্খত্তুন্তি অট্ঠারসক্খত্তুং অস্সোসি; অযমেৰ তেসু ব্যত্ততরো. তেসু মহাসুমত্থেরো নৰক্খত্তুং ৰিনযপিটকং সুত্ৰা আচরিযং মুঞ্চিত্ৰা অপরগঙ্গং অগমাসি. ততো মহাপদুমত্থেরো আহ – ‘‘সূরো ৰত, রে, এস ৰিনযধরো যো ধরমানকংযেৰ আচরিযং মুঞ্চিত্ৰা অঞ্ঞত্থ ৰসিতব্বং মঞ্ঞতি. ননু আচরিযে ধরমানে ৰিনযপিটকঞ্চ অট্ঠকথা চ অনেকক্খত্তুং গহেত্ৰাপি ন ৰিস্সজ্জেতব্বং, নিচ্চকালং সোতব্বং, অনুসংৰচ্ছরং সজ্ঝাযিতব্ব’’ন্তি.

এৰং ৰিনযগরুকানং ভিক্খূনং কালে একদিৰসং উপতিস্সত্থেরো মহাপদুমত্থেরপ্পমুখানং পঞ্চন্নং অন্তেৰাসিকসতানং পঠমপারাজিকসিক্খাপদে ইমং পদেসং ৰণ্ণেন্তো নিসিন্নো হোতি. তং অন্তেৰাসিকা পুচ্ছিংসু – ‘‘ভন্তে, যেভুয্যেন অক্খাযিতে পারাজিকং, যেভুয্যেন খাযিতে থুল্লচ্চযং, উপড্ঢক্খাযিতে কেন ভৰিতব্ব’’ন্তি? থেরো আহ – ‘‘আৰুসো, বুদ্ধা নাম পারাজিকং পঞ্ঞপেন্তা ন সাৰসেসং কত্ৰা পঞ্ঞপেন্তি, অনৰসেসংযেৰ কত্ৰা সব্বং পরিযাদিযিত্ৰা সোতং ছিন্দিত্ৰা পারাজিকৰত্থুস্মিং পারাজিকমেৰ পঞ্ঞপেন্তি. ইদঞ্হি সিক্খাপদং লোকৰজ্জং, ন পণ্ণত্তিৰজ্জং. তস্মা যদি উপড্ঢক্খাযিতে পারাজিকং ভৰেয্য, পঞ্ঞপেয্য সম্মাসম্বুদ্ধো. পারাজিকচ্ছাযা পনেত্থ ন দিস্সতি, থুল্লচ্চযমেৰ দিস্সতী’’তি.

অপিচ মতসরীরে পারাজিকং পঞ্ঞপেন্তো ভগৰা যেভুয্যেন অক্খাযিতে ঠপেসি ‘‘ততো পরং পারাজিকং নত্থী’’তি দস্সেতুং. থুল্লচ্চযং পঞ্ঞপেন্তো যেভুয্যেন খাযিতে ঠপেসি ‘‘ততো পরং থুল্লচ্চযং নত্থী’’তি দস্সেতুন্তিপি ৰেদিতব্বং. খাযিতাখাযিতঞ্চ নামেতং মতসরীরস্মিংযেৰ ৰেদিতব্বং, ন জীৰমানে. জীৰমানে হি নখপিট্ঠিপ্পমাণেপি ছৰিমংসে ৰা ন্হারুম্হি ৰা সতি পারাজিকমেৰ হোতি. যদিপি নিমিত্তং সব্বসো খাযিতং ছৰিচম্মং নত্থি, নিমিত্তসণ্ঠানং পঞ্ঞাযতি, পৰেসনং জাযতি, পারাজিকমেৰ. নিমিত্তসণ্ঠানং পন অনৰসেসেত্ৰা সব্বস্মিং নিমিত্তে ছিন্দিত্ৰা সমন্ততো তচ্ছেত্ৰা উপ্পাটিতে ৰণসঙ্খেপৰসেন থুল্লচ্চযং. নিমিত্ততো পতিতায মংসপেসিযা উপক্কমন্তস্স দুক্কটং. মতসরীরে পন যদিপি সব্বং সরীরং খাযিতং হোতি, যদিপি অক্খাযিতং, তযো পন মগ্গা অক্খাযিতা, তেসু উপক্কমন্তস্স পারাজিকং. যেভুয্যেন অক্খাযিতে পারাজিকমেৰ. উপড্ঢক্খাযিতে চ যেভুয্যেন খাযিতে চ থুল্লচ্চযং.

মনুস্সানং জীৰমানকসরীরে অক্খিনাসকণ্ণচ্ছিদ্দৰত্থিকোসেসু সত্থকাদীহি কতৰণে ৰা মেথুনরাগেন তিলফলমত্তম্পি অঙ্গজাতং পৰেসেন্তস্স থুল্লচ্চযমেৰ. অৰসেসসরীরে উপকচ্ছকাদীসু দুক্কটং. মতে অল্লসরীরে পারাজিকক্খেত্তে পারাজিকং, থুল্লচ্চযক্খেত্তে থুল্লচ্চযং, দুক্কটক্খেত্তে দুক্কটং. যদা পন সরীরং উদ্ধুমাতকং হোতি কুথিতং নীলমক্খিকসমাকিণ্ণং কিমিকুলসমাকুলং নৰহি ৰণমুখেহি পগ্গল়িতপুব্বকুণপভাৰেন উপগন্তুম্পি অসক্কুণেয্যং, তদা পারাজিকৰত্থুঞ্চ থুল্লচ্চযৰত্থুঞ্চ ৰিজহতি; তাদিসে সরীরে যত্থ কত্থচি উপক্কমতো দুক্কটমেৰ. তিরচ্ছানগতানং হত্থি-অস্স-গোণ-গদ্রভ-ওট্ঠমহিংসাদীনং নাসায থুল্লচ্চযং. ৰত্থিকোসে থুল্লচ্চযমেৰ. সব্বেসম্পি তিরচ্ছানগতানং অক্খিকণ্ণৰণেসু দুক্কটং, অৰসেসসরীরেপি দুক্কটমেৰ. মতানং অল্লসরীরে পারাজিকক্খেত্তে পারাজিকং, থুল্লচ্চযক্খেত্তে থুল্লচ্চযং, দুক্কটক্খেত্তে দুক্কটং.

কুথিতকুণপে পন পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ সব্বত্থ দুক্কটং. কাযসংসগ্গরাগেন ৰা মেথুনরাগেন ৰা জীৰমানকপুরিসস্স ৰত্থিকোসং অপ্পৰেসেন্তো নিমিত্তেন নিমিত্তং ছুপতি, দুক্কটং. মেথুনরাগেন ইত্থিযা অপ্পৰেসেন্তো নিমিত্তেন নিমিত্তং ছুপতি, থুল্লচ্চযং. মহাঅট্ঠকথাযং পন ‘‘ইত্থিনিমিত্তং মেথুনরাগেন মুখেন ছুপতি থুল্লচ্চয’’ন্তি ৰুত্তং. চম্মক্খন্ধকে ‘‘ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ অচিরৰতিযা নদিযা গাৰীনং তরন্তীনং ৰিসাণেসুপি গণ্হন্তি, কণ্ণেসুপি গণ্হন্তি, গীৰাযপি গণ্হন্তি, ছেপ্পাযপি গণ্হন্তি, পিট্ঠিম্পি অভিরুহন্তি, রত্তচিত্তাপি অঙ্গজাতং ছুপন্তী’’তি (মহাৰ. ২৫২) ইমিস্সা অট্ঠুপ্পত্তিযা অৰিসেসেন ৰুত্তং – ‘‘ন চ, ভিক্খৰে, রত্তচিত্তেন অঙ্গজাতং ছুপিতব্বং, যো ছুপেয্য, আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি (মহাৰ. ২৫২). তং সব্বম্পি সংসন্দিত্ৰা যথা ন ৰিরুজ্ঝতি তথা গহেতব্বং. কথঞ্চ ন ৰিরুজ্ঝতি? যং তাৰ মহাঅট্ঠকথাযং ৰুত্তং ‘‘মেথুনরাগেন মুখেন ছুপতী’’তি. তত্র কির নিমিত্তমুখং মুখন্তি অধিপ্পেতং. ‘‘মেথুনরাগেনা’’তি চ ৰুত্তত্তাপি অযমেৰ তত্থ অধিপ্পাযোতি ৰেদিতব্বো. ন হি ইত্থিনিমিত্তে পকতিমুখেন মেথুনুপক্কমো হোতি. খন্ধকেপি যে পিট্ঠিং অভিরুহন্তা মেথুনরাগেন অঙ্গজাতেন অঙ্গজাতং ছুপিংসু, তে সন্ধায থুল্লচ্চযং ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং. ইতরথা হি দুক্কটং সিযা. কেচি পনাহু ‘‘খন্ধকেপি মুখেনেৰ ছুপনং সন্ধায ওল়ারিকত্তা কম্মস্স থুল্লচ্চযং ৰুত্তং. অট্ঠকথাযম্পি তং সন্ধাযভাসিতং গহেত্ৰাৰ মেথুনরাগেন মুখেন ছুপতি থুল্লচ্চযন্তি ৰুত্ত’’ন্তি. তস্মা সুট্ঠু সল্লক্খেত্ৰা উভোসু ৰিনিচ্ছযেসু যো যুত্ততরো সো গহেতব্বো. ৰিনযঞ্ঞূ পন পুরিমং পসংসন্তি. কাযসংসগ্গরাগেন পন পকতিমুখেন ৰা নিমিত্তমুখেন ৰা ইত্থিনিমিত্তং ছুপন্তস্স সঙ্ঘাদিসেসো. তিরচ্ছানগতিত্থিযা পস্সাৰমগ্গং নিমিত্তমুখেন ছুপন্তস্স ৰুত্তনযেনেৰ থুল্লচ্চযং. কাযসংসগ্গরাগেন দুক্কটন্তি.

একূনসত্ততিদ্ৰিসতচতুক্ককথা নিট্ঠিতা.