৬. সুরাপানৰগ্গো

১. সুরাপানসিক্খাপদৰণ্ণনা

৩২৬. সুরাপানৰগ্গস্স পঠমসিক্খাপদে – ভদ্দৰতিকাতি একো গামো, সো ভদ্দিকায ৰতিযা সমন্নাগতত্তা এতং নাম লভি. পথাৰিনোতি অদ্ধিকা. তেজসা তেজন্তি অত্তনো তেজসা আনুভাৰেন নাগস্স তেজং. কাপোতিকাতি কপোতপাদসমৰণ্ণরত্তোভাসা. পসন্নাতি সুরামণ্ডস্সেতং অধিৰচনং. অননুচ্ছৰিযং ভিক্খৰে সাগতস্সাতি পঞ্চাভিঞ্ঞস্স সতো মজ্জপানং নাম ন অনুচ্ছৰিযন্তি ৰুত্তং হোতি.

৩২৮. পুপ্ফাসৰো নাম মধুকপুপ্ফাদীনং রসেন কতো. ফলাসৰো নাম মুদ্দিকফলাদীনি মদ্দিত্ৰা তেসং রসেন কতো. মধ্ৰাসৰো নাম মুদ্দিকানং জাতিরসেন কতো; মক্খিকমধুনাপি করিযতীতি ৰদন্তি. গুল়াসৰো নাম উচ্ছুরসাদীহি করিযতি. সুরা নাম পিট্ঠকিণ্ণপক্খিত্তা; নাল়িকেরাদীনম্পি রসেন কতা সুরাত্ৰেৰ সঙ্খ্যং গচ্ছতি, তস্সাযেৰ কিণ্ণপক্খিত্তায মণ্ডে গহিতে মেরযোত্ৰেৰ সঙ্খ্যং গচ্ছতীতি ৰদন্তি. অন্তমসো কুসগ্গেনপি পিৰতীতি এতং সুরং ৰা মেরযং ৰা বীজতো পট্ঠায কুসগ্গেন পিৰতোপি পাচিত্তিযন্তি অত্থো. একেন পন পযোগেন বহুম্পি পিৰন্তস্স একা আপত্তি. ৰিচ্ছিন্দিত্ৰা ৰিচ্ছিন্দিত্ৰা পিৰতো পযোগগণনায আপত্তিযো.

৩২৯. অমজ্জঞ্চ হোতি মজ্জৰণ্ণং মজ্জগন্ধং মজ্জরসন্তি লোণসোৰীরকং ৰা সুত্তং ৰা হোতি. সূপসম্পাকেতি ৰাসগাহাপনত্থং ঈসকং মজ্জং পক্খিপিত্ৰা সূপং পচন্তি, তস্মিং অনাপত্তি. মংসসম্পাকেপি এসেৰ নযো. তেলং পন ৰাতভেসজ্জত্থং মজ্জেন সদ্ধিং পচন্তি, তস্মিম্পি অনতিক্খিত্তমজ্জেযেৰ অনাপত্তি, যং পন অতিক্খিত্তমজ্জং হোতি, এত্থ মজ্জস্স ৰণ্ণগন্ধরসা পঞ্ঞাযন্তি, তস্মিং আপত্তিযেৰ. অমজ্জং অরিট্ঠন্তি যো অরিট্ঠো মজ্জং ন হোতি, তস্মিং অনাপত্তি. আমলকাদীনংযেৰ কির রসেন অরিট্ঠং করোন্তি, সো মজ্জৰণ্ণগন্ধরসোযেৰ হোতি, ন চ মজ্জং; তং সন্ধাযেতং ৰুত্তং. যো পন সম্ভারপক্খিত্তো, সো মজ্জং হোতি, বীজতো পট্ঠায ন ৰট্টতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ. এল়কলোমসমুট্ঠানং – কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং অকুসলচিত্তং, তিৰেদনন্তি. ৰত্থুঅজাননতায চেত্থ অচিত্তকতা ৰেদিতব্বা, অকুসলেনেৰ পাতব্বতায লোকৰজ্জতাতি.

সুরাপানসিক্খাপদং পঠমং.

২. অঙ্গুলিপতোদকসিক্খাপদৰণ্ণনা

৩৩০. দুতিযে – অঙ্গুলিপতোদকেনাতি অঙ্গুলীহি উপকচ্ছকাদিঘট্টনং ৰুচ্চতি. উত্তসন্তোতি অতিহাসেন কিলমন্তো. অনস্সাসকোতি উপচ্ছিন্নঅস্সাসপস্সাসসঞ্চারো হুত্ৰা. অনুপসম্পন্নং কাযেন কাযন্তি এত্থ ভিক্খুনীপি অনুপসম্পন্নট্ঠানে ঠিতা, তম্পি খিড্ডাধিপ্পাযেন ফুসন্তস্স দুক্কটং. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.

পঠমপারাজিকসমুট্ঠানং – কিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং, অকুসলচিত্তং, দ্ৰিৰেদনন্তি.

অঙ্গুলিপতোদকসিক্খাপদং দুতিযং.

৩. হসধম্মসিক্খাপদৰণ্ণনা

৩৩৫. ততিযে – অপ্পকতঞ্ঞুনোতি যং ভগৰতা পকতং পঞ্ঞত্তং, তং ন জানন্তীতি অত্থো.

৩৩৬. উদকে হসধম্মেতি উদককীল়িকা ৰুচ্চতি. উপরিগোপ্ফকেতি গোপ্ফকানং উপরিভাগপ্পমাণে. হসাধিপ্পাযোতি কীল়াধিপ্পাযো. নিমুজ্জতি ৰাতিআদীসু নিমুজ্জনত্থায ওরোহন্তস্স পদৰারে পদৰারে দুক্কটং. নিমুজ্জনুম্মুজ্জনেসু পযোগে পযোগে পাচিত্তিযং. নিমুজ্জিত্ৰা অন্তোউদকেযেৰ গচ্ছন্তস্স হত্থৰারপদৰারেসু সব্বত্থ পাচিত্তিযং. পলৰতীতি তরতি. হত্থেহি তরন্তস্স হত্থৰারে হত্থৰারে পাচিত্তিযং. পাদেসুপি এসেৰ নযো. যেন যেন অঙ্গেন তরতি, তস্স তস্স পযোগে পযোগে পাচিত্তিযং. তীরতো ৰা রুক্খতো ৰা উদকে পততি, পাচিত্তিযমেৰ. নাৰায কীল়তীতি ফিযারিত্তাদীহি নাৰং পাজেন্তো ৰা তীরে উস্সারেন্তো ৰা নাৰায কীল়তি, দুক্কটং.

হত্থেন ৰাতিআদীসুপি পযোগে পযোগে দুক্কটং. কেচি হত্থেন উদকে খিত্তায কথলায পতনুপ্পতনৰারেসু দুক্কটং ৰদন্তি, তং ন গহেতব্বং. তত্থ হি একপযোগত্তা একমেৰ দুক্কটং, অপিচ উপরিগোপ্ফকে ৰুত্তানি উম্মুজ্জনাদীনি ঠপেত্ৰা অঞ্ঞেন যেন কেনচি আকারেন উদকং ওতরিত্ৰা ৰা অনোতরিত্ৰা ৰা যত্থ কত্থচি ঠিতং উদকং অন্তমসো বিন্দুং গহেত্ৰা খিপনকীল়াযপি কীল়ন্তস্স দুক্কটমেৰ, অত্থজোতকং পন অক্খরং লিখিতুং ৰট্টতি, অযমেত্থ ৰিনিচ্ছযো. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.

পঠমপারাজিকসমুট্ঠানং – কিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং, অকুসলচিত্তং, তিৰেদনন্তি.

হসধম্মসিক্খাপদং ততিযং.

৪. অনাদরিযসিক্খাপদৰণ্ণনা

৩৪২. চতুত্থে – কথাযং নস্সেয্যাতি কথং অযং ধম্মো তন্তি পৰেণী নস্সেয্য. তং ৰা ন সিক্খিতুকামোতি যেন পঞ্ঞত্তেন ৰুচ্চতি, তং পঞ্ঞত্তং ন সিক্খিতুকামো. অপঞ্ঞত্তেনাতি সুত্তে ৰা অভিধম্মে ৰা আগতেন.

৩৪৪. এৰং অম্হাকং আচরিযানং উগ্গহোতি এত্থ গারয্হো আচরিযুগ্গহো ন গহেতব্বো; পৰেণিযা আগতো আচরিযুগ্গহোৰ গহেতব্বো. কুরুন্দিযং পন ‘‘লোকৰজ্জে আচরিযুগ্গহো ন ৰট্টতি, পণ্ণত্তিৰজ্জে পন ৰট্টতী’’তি ৰুত্তং. মহাপচ্চরিযং ‘‘সুত্তং সুত্তানুলোমঞ্চ উগ্গহিতকানংযেৰ আচরিযানং উগ্গহো পমাণং, অজানন্তানং কথা অপ্পমাণন্তি ৰুত্তং. তং সব্বং পৰেণিযা আগতেসমোধানং গচ্ছতি. সেসং উত্তানমেৰাতি.

তিসমুট্ঠানং – কাযচিত্ততো ৰাচাচিত্ততো কাযৰাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠাতি, কিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, দুক্খৰেদনন্তি.

অনাদরিযসিক্খাপদং চতুত্থং.

৫. ভিংসাপনসিক্খাপদৰণ্ণনা

৩৪৫. পঞ্চমে – রূপূপহারাদযো মনুস্সৰিগ্গহে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বা. সেসং উত্তানমেৰ. সমুট্ঠানাদীনি অনাদরিযসদিসানেৰাতি.

ভিংসাপনসিক্খাপদং পঞ্চমং.

৬. জোতিসিক্খাপদৰণ্ণনা

৩৫০. ছট্ঠে – ভগ্গাতি জনপদস্স নামং. সংসুমারগিরন্তি নগরস্স. ভেসকল়াৰনন্তি তন্নিস্সিতৰনস্স. তং পন মিগানং ফাসুৰিহারত্থায দিন্নত্তা মিগদাযোতি ৰুচ্চতি. সমাদহিত্ৰাতি জালেত্ৰা. পরিপাতেসীতি অনুবন্ধি.

৩৫২. পদীপেপীতি পদীপুজ্জলনেপি. জোতিকেপীতি পত্তপচনসেদকম্মাদীসু জোতিকরণে. তথারূপপচ্চযাতি পদীপাদিপচ্চযা.

৩৫৪-৫. সযং সমাদহতীতি এত্থ জোতিং সমাদহিতুকামতায অরণিসণ্ঠপনতো পট্ঠায যাৰ জালা ন উট্ঠহতি, তাৰ সব্বপযোগেসু দুক্কটং. পটিলাতং উক্খিপতীতি দয্হমানং অলাতং পতিতং উক্খিপতি, পুন যথাঠানে ঠপেতীতি অত্থো. এৰং অৰিজ্ঝাতং উক্খিপিত্ৰা পক্খিপন্তস্সেৰ দুক্কটং, ৰিজ্ঝাতং পুন জালাপেন্তস্স পাচিত্তিযমেৰ.

৩৫৬. তথারূপপচ্চযাতি ঠপেত্ৰা পদীপাদীনি অঞ্ঞেনপি তথারূপেন পচ্চযেন সমাদহন্তস্স অনাপত্তি. আপদাসূতি দুট্ঠৰাল়মিগঅমনুস্সেহি উপদ্দৰো হোতি, তত্থ সমাদহন্তস্সাপি অনাপত্তি. সেসং উত্তানমেৰাতি. ছসমুট্ঠানং – কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.

জোতিসিক্খাপদং ছট্ঠং.

৭. নহানসিক্খাপদৰণ্ণনা

৩৬৪. সত্তমে – চুণ্ণেন ৰা মত্তিকায ৰাতি এত্থ চুণ্ণমত্তিকানং অভিসঙ্খরণকালতো পট্ঠায সব্বপযোগেসু দুক্কটং.

৩৬৬. পারং গচ্ছন্তো ন্হাযতীতি এত্থ সুক্খায নদিযা ৰালিকং উক্কিরিত্ৰা কতআৰাটকেসুপি ন্হাযিতুং ৰট্টতি. আপদাসূতি ভমরাদীহি অনুবদ্ধস্স উদকে নিমুজ্জিতুং ৰট্টতীতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ. এল়কলোমসমুট্ঠানং – কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.

নহানসিক্খাপদং সত্তমং.

৮. দুব্বণ্ণকরণসিক্খাপদৰণ্ণনা

৩৬৮-৯. অট্ঠমে – নৰং পন ভিক্খুনা চীৰরলাভেনাতি এত্থ অলভীতি লভো; লভোযেৰ লাভো. কিং অলভি? চীৰরং. কীদিসং? নৰং. ইতি ‘‘নৰচীৰরলাভেনা’’তি ৰত্তব্বে অনুনাসিকলোপং অকত্ৰা ‘‘নৰচীৰরলাভেনা’’তি ৰুত্তং; পটিলদ্ধনৰচীৰরেনাতি অত্থো. মজ্ঝে ঠিতপদদ্ৰযে পনাতি নিপাতো. ভিক্খুনাতি যেন লদ্ধং তস্স নিদস্সনং. পদভাজনে পন ব্যঞ্জনং অনাদিযিত্ৰা যং লদ্ধং তং দস্সেতুং ‘‘চীৰরং নাম ছন্নং চীৰরান’’ন্তিআদি ৰুত্তং. চীৰরন্তি এত্থ যং নিৰাসেতুং ৰা পারুপিতুং ৰা সক্কা হোতি, তদেৰ ৰেদিতব্বং. তেনেৰ ‘‘ৰিকপ্পনুপগপচ্ছিম’’ন্তি ন ৰুত্তং. কংসনীলন্তি চম্মকারনীলং. মহাপচ্চরিযং পন ‘‘অযোমলং লোহমলং এতং কংসনীলং নামা’’তি ৰুত্তং. পলাসনীলন্তি যো কোচি নীলৰণ্ণো পণ্ণরসো. দুব্বণ্ণকরণং আদাতব্বন্তি এতং কপ্পবিন্দুং সন্ধায ৰুত্তং; ন নীলাদীহি সকলচীৰরস্স দুব্বণ্ণকরণং. তঞ্চ পন কপ্পং আদিযন্তেন চীৰরং রজিত্ৰা চতূসু ৰা কোণেসু তীসু ৰা দ্ৰীসু ৰা একস্মিং ৰা কোণে মোরস্স অক্খিমণ্ডলমত্তং ৰা মঙ্কুলপিট্ঠিমত্তং ৰা আদাতব্বং. মহাপচ্চরিযং ‘‘পত্তে ৰা গণ্ঠিযং ৰা ন ৰট্টতী’’তি ৰুত্তং. মহাঅট্ঠকথাযং পন ‘‘ৰট্টতিযেৰা’’তি ৰুত্তং. পাল়িকপ্পকণ্ণিককপ্পাদযো পন সব্বত্থ পটিসিদ্ধা, তস্মা ঠপেত্ৰা একং ৰট্টবিন্দুং অঞ্ঞেন কেনচিপি ৰিকারেন কপ্পো ন কাতব্বো.

৩৭১. অগ্গল়েতিআদীসু এতানি অগ্গল়াদীনি কপ্পকতচীৰরে পচ্ছা আরোপেত্ৰা কপ্পকরণকিচ্চং নত্থি. সেসং উত্তানমেৰ. এল়কলোমসমুট্ঠানং – কিরিযাকিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং; কাযকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.

দুব্বণ্ণকরণসিক্খাপদং অট্ঠমং.

৯. ৰিকপ্পনসিক্খাপদৰণ্ণনা

৩৭৪. নৰমে – তস্স ৰা অদিন্নন্তি চীৰরসামিকস্স ‘‘পরিভুঞ্জ ৰা ৰিস্সজ্জেহি ৰা যথাপচ্চযং ৰা করোহী’’তি এৰং ৰত্ৰা অদিন্নং. তস্স ৰা অৰিস্সসন্তোতি যেন ৰিনযকম্মং কতং, তস্স অৰিস্সাসেন ৰা. তেন পন দিন্নং ৰা তস্স ৰিস্সাসেন ৰা পরিভুঞ্জন্তস্স অনাপত্তি. সেসমেত্থ তিংসকৰণ্ণনাযং ৰুত্তনযত্তা উত্তানমেৰাতি. কথিনসমুট্ঠানং – কাযৰাচতো কাযৰাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠাতি, কিরিযাকিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.

ৰিকপ্পনসিক্খাপদং নৰমং.

১০. চীৰরাপনিধানসিক্খাপদৰণ্ণনা

৩৭৭-৮১. দসমে – অপনিধেন্তীতি অপনেত্ৰা নিধেন্তি. হসাপেক্খোতি হসাধিপ্পাযো. অঞ্ঞং পরিক্খারন্তি পাল়িযা অনাগতং পত্তত্থৰিকাদিং. ধম্মিং কথং কত্ৰাতি ‘‘সমণেন নাম অনিহিতপরিক্খারেন ভৰিতুং ন ৰট্টতী’’তি এৰং ধম্মকথং কথেত্ৰা দস্সামীতি নিক্খিপতো অনাপত্তি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ. তিসমুট্ঠানং – কিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, তিৰেদনন্তি.

চীৰরাপনিধানসিক্খাপদং দসমং.

সমত্তো ৰণ্ণনাক্কমেন সুরাপানৰগ্গো ছট্ঠো.