৫. অচেলকৰগ্গো
১. অচেলকসিক্খাপদৰণ্ণনা
২৬৯. অচেলকৰগ্গস্স ৯ পঠমসিক্খাপদে – পরিৰেসনন্তি পরিৰিসনট্ঠানং. পরিব্বাজকসমাপন্নোতি পব্বজ্জং সমাপন্নো. দেতি আপত্তি পাচিত্তিযস্সাতি সমতিত্তিকং যাগুপত্তং একপযোগেন দেতি, একং পাচিত্তিযং. অৰচ্ছিন্দিত্ৰা অৰচ্ছিন্দিত্ৰা দেতি, পযোগে পযোগে পাচিত্তিযং. এসেৰ নযো পূৰভত্তাদীসু. তিত্থিযে অতিত্থিযসঞ্ঞীতি মাতা ৰা পিতা ৰা তিত্থিযেসু পব্বজতি, তেসং মাতাপিতুসঞ্ঞায দেন্তস্সাপি পাচিত্তিযমেৰ হোতি. দাপেতীতি অনুপসম্পন্নেন দাপেতি.
২৭৩. উপনিক্খিপিত্ৰা দেতীতি তথারূপে ভাজনে ঠপেত্ৰা তং ভাজনং তেসং সন্তিকে ভূমিযং নিক্খিপিত্ৰা দেতি, তেসং ৰা ভাজনং নিক্খিপাপেত্ৰা তত্থ দেতি, পত্তং আধারকে ৰা ভূমিযং ৰা ঠপেত্ৰাপি ‘‘ইতো গণ্হথা’’তি ৰত্তুং ৰট্টতি. সচে তিত্থিযো ৰদতি ‘‘ময্হং নাম ইদং সন্তকং, ইধ ন আকিরথা’’তি আকিরিতব্বং. তস্স সন্তকত্তা সহত্থা দানং নাম ন হোতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.
এল়কলোমসমুট্ঠানং – কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
অচেলকসিক্খাপদং পঠমং.
২. উয্যোজনসিক্খাপদৰণ্ণনা
২৭৪. দুতিযসিক্খাপদে – পটিক্কমনেপীতি আসনসালাযম্পি. ভত্তৰিস্সগ্গন্তি ভত্তকিচ্চং. ন সম্ভাৰেসীতি ন পাপুণি.
২৭৬. অনাচারন্তি ৰুত্তাৰসেসং কাযৰচীদ্ৰারৰীতিক্কমং. দস্সনূপচারং ৰা সৰনূপচারং ৰা ৰিজহন্তস্সাতি এত্থ যদি ঠিতো ৰা নিসিন্নো ৰা উয্যোজেতি; যো উয্যোজিতো, সো ৰিজহতি, তস্স চ আপত্তি নাম নত্থি. তস্মিং পন ৰিজহন্তেপি অত্থতো ইতরেন ৰিজহিতমেৰ হোতি. তস্মা যো উয্যোজেতি, তস্সেৰাযং আপত্তি. তত্থ সচে উপচারব্ভন্তরে একো পাদো হোতি, দুক্কটং. সীমাতিক্কমে পাচিত্তিযং. এত্থ চ দস্সনূপচারস্স অব্ভোকাসে দ্ৰাদসহত্থপ্পমাণং, তথা সৰনূপচারস্স. সচে পন অন্তরা কুট্টদ্ৰারপাকারাদযো হোন্তি, তেহি অন্তরিতভাৰো দস্সনূপচারাতিক্কমো, তস্স ৰসেন আপত্তি ৰেদিতব্বা. ন অঞ্ঞো কোচি পচ্চযো হোতীতি ঠপেত্ৰা ৰুত্তপ্পকারমনাচারং অঞ্ঞং কিঞ্চি কারণং ন হোতি.
২৭৭. কলিসাসনং আরোপেতীতি ‘‘কলী’’তি কোধো; তস্স সাসনং আরোপেতি; কোধস্স আণং আরোপেতি; কোধৰসেন ঠাননিসজ্জাদীসু দোসং দস্সেত্ৰা ‘‘পস্সথ ভো ইমস্স ঠানং, নিসজ্জং আলোকিতং ৰিলোকিতং খাণুকো ৰিয তিট্ঠতি, সুনখো ৰিয নিসীদতি, মক্কটো ৰিয ইতো চিতো চ ৰিলোকেতী’’তি এৰং অমনাপৰচনং ৰদতি ‘‘অপ্পেৰ নাম ইমিনাপি উব্বাল়্হো পক্কমেয্যা’’তি. সেসং উত্তানমেৰ.
তিসমুট্ঠানং – কাযচিত্ততো ৰাচাচিত্ততো কাযৰাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠাতি, কিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
উয্যোজনসিক্খাপদং দুতিযং.
৩. সভোজনসিক্খাপদৰণ্ণনা
২৭৯. ততিযসিক্খাপদে – সযনিঘরেতি সযনিযঘরে. যতো অয্যস্স ভিক্খা দিন্নাতি যস্মা ভিক্খা দিন্না, যং আগতেন লদ্ধব্বং তং ৰো লদ্ধং; গচ্ছথাতি অধিপ্পাযো. পরিযুট্ঠিতোতি রাগপরিযুট্ঠিতো; মেথুনাধিপ্পাযোতি অত্থো.
২৮০. সহ উভোহি জনেহীতি সভোজনং; তস্মিং সভোজনে. অথ ৰা সভোজনেতি সভোগে. রাগপরিযুট্ঠিতস্স হি পুরিসস্স ইত্থী ভোগো ইত্থিযা চ পুরিসো. তেনেৰস্স পদভাজনে – ‘‘ইত্থী চেৰ হোতি পুরিসো চা’’তিআদি ৰুত্তং. মহল্লকে ঘরেতি মহল্লকে সযনিঘরে. পিট্ঠসঙ্ঘাটস্স হত্থপাসং ৰিজহিত্ৰাতি তস্স সযনিঘরে গব্ভস্স যো পিট্ঠসঙ্ঘাটো, তস্স হত্থপাসং ৰিজহিত্ৰা; অন্তোসযনস্স আসন্নে ঠানে নিসীদতীতি অত্থো. ঈদিসঞ্চ সযনিঘরং মহাচতুস্সালাদীসু হোতি. পিট্ঠিৰংসং অতিক্কমিত্ৰাতি ইমিনা মজ্ঝাতিক্কমং দস্সেতি. তস্মা যথা ৰা তথা ৰা কতস্স খুদ্দকস্স সযনিঘরস্স মজ্ঝাতিক্কমে আপত্তি ৰেদিতব্বা. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.
পঠমপারাজিকসমুট্ঠানং – কিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং, অকুসলচিত্তং, দ্ৰিৰেদনন্তি.
সভোজনসিক্খাপদং ততিযং.
২৮৪. চতুত্থপঞ্চমসিক্খাপদেসু যং ৰত্তব্বং সিযা, তং সব্বং অনিযতদ্ৰযে ৰুত্তনযমেৰ. যথা চ সভোজনসিক্খাপদং, এৰমেতানিপি পঠমপারাজিকসমুট্ঠানানেৰাতি.
রহোপটিচ্ছন্নসিক্খাপদং চতুত্থং, রহোনিসজ্জসিক্খাপদং পঞ্চমং.
৬. চারিত্তসিক্খাপদৰণ্ণনা
২৯৪. ছট্ঠসিক্খাপদে – দেথাৰুসো ভত্তন্তি এত্থ তং কির ভত্তং অভিহটং অহোসি, তস্মা এৰমাহংসু. অনভিহটে পন এৰং ৰত্তুং ন লব্ভতি, পযুত্তৰাচা হোতি.
২৯৫. তেন হি ভিক্খৰে পটিগ্গহেত্ৰা নিক্খিপথাতি ইদং পন ভগৰা কুলস্স সদ্ধানুরক্খণত্থায আহ. যদি ‘‘ভাজেত্ৰা খাদথা’’তি ৰদেয্য, মনুস্সানং পসাদঞ্ঞথত্তং সিযা. উস্সারিযিত্থাতি পটিহরিযিত্থ; ঘরংযেৰ নং গহেত্ৰা অগমংসূতি ৰুত্তং হোতি.
২৯৮. সন্তং ভিক্খুন্তি এত্থ কিত্তাৰতা সন্তো হোতি, কিত্তাৰতা অসন্তোতি? অন্তোৰিহারে যত্থ ঠিতস্স কুলানি পযিরুপাসনচিত্তং উপ্পন্নং, ততো পট্ঠায যং পস্সে ৰা অভিমুখে ৰা পস্সতি, যস্স সক্কা হোতি পকতিৰচনেন আরোচেতুং, অযং সন্তো নাম. ইতো চিতো চ পরিযেসিত্ৰা আরোচনকিচ্চং নাম নত্থি. যো হি এৰং পরিযেসিতব্বো, সো অসন্তোযেৰ. অপিচ অন্তোউপচারসীমায ভিক্খুং দিস্ৰা আপুচ্ছিস্সামীতি গন্ত্ৰা তত্থ যং পস্সতি, সো আপুচ্ছিতব্বো. নো চে পস্সতি, অসন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পৰিট্ঠো নাম হোতি.
৩০২. অন্তরারামন্তি অন্তোগামে ৰিহারো হোতি, তং গচ্ছতি. ভত্তিযঘরন্তি নিমন্তিতঘরং ৰা সলাকভত্তাদিদাযকানং ৰা ঘরং. আপদাসূতি জীৰিতব্রহ্মচরিযন্তরাযেসু সতি গন্তুং ৰট্টতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.
কথিনসমুট্ঠানং – কাযৰাচতো কাযৰাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠাতি, কিরিযাকিরযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
চারিত্তসিক্খাপদং ছট্ঠং.
৭. মহানামসিক্খাপদৰণ্ণনা
৩০৩. সত্তমসিক্খাপদে – মহানামো নাম ভগৰতো চূল়পিতুপুত্তো মাসমত্তেন মহল্লকতরো দ্ৰীসু ফলেসু পতিট্ঠিতো অরিযসাৰকো. ভেসজ্জং উস্সন্নং হোতীতি ৰজতো আহরিত্ৰা ঠপিতসপ্পি বহু হোতি.
৩০৬. সাদিতব্বাতি তস্মিং সমযে রোগো নত্থীতি ন পটিক্খিপিতব্বা; রোগে সতি ৰিঞ্ঞাপেস্সামীতি অধিৰাসেতব্বা. এত্তকেহি ভেসজ্জেহি পৰারেমীতি নামৰসেন সপ্পিতেলাদীসু দ্ৰীহি তীহি ৰা পরিমাণৰসেন পত্থেন নাল়িযা আল়্হকেনাতি ৰা.অঞ্ঞং ভেসজ্জং ৰিঞ্ঞাপেতীতি সপ্পিনা পৰারিতো তেলং ৰিঞ্ঞাপেতি, আল়্হকেন পৰারিতো দোণং. ন ভেসজ্জেন করণীযেনাতি মিস্সকভত্তেনপি চে যাপেতুং সক্কোতি, ন ভেসজ্জকরণীযং নাম হোতি.
৩১০. পৰারিতানন্তি যে অত্তনো পুগ্গলিকায পৰারণায পৰারিতা; তেসং পৰারিতানুরূপেন ৰিঞ্ঞত্তিযা অনাপত্তি. সঙ্ঘৰসেন পৰারিতেসু পন পমাণং সল্লক্খেতব্বমেৰাতি. সেসং উত্তানমেৰ.
ছসমুট্ঠানং – কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
মহানামসিক্খাপদং সত্তমং.
৮. উয্যুত্তসেনাসিক্খাপদৰণ্ণনা
৩১১. অট্ঠমে – অব্ভুয্যাতোতি অভিউয্যাতো; পরসেনং অভিমুখো গমিস্সামীতি নগরতো নিগ্গতোতি অত্থো. উয্যুত্তন্তি কতউয্যোগং; গামতো নিক্খন্তন্তি অত্থো.
৩১৪. দ্ৰাদসপুরিসো হত্থীতি চত্তারো আরোহকা একেকপাদরক্খকা দ্ৰে দ্ৰেতি এৰং দ্ৰাদসপুরিসো হোতি. তিপুরিসো অস্সোতি একো আরোহকো দ্ৰে পাদরক্খকাতি এৰং তিপুরিসো হোতি. চতুপুরিসো রথোতি একো সারথি একো যোধো দ্ৰে আণিরক্খকাতি এৰং চতুপুরিসো হোতি. চত্তারো পুরিসা সরহত্থাতি আৰুধহত্থা চত্তারো পুরিসাতি অযং পচ্ছিমকোটিযা চতুরঙ্গসমন্নাগতা সেনা নাম. ঈদিসং সেনং দস্সনায গচ্ছতো পদে পদে দুক্কটং. দস্সনূপচারং ৰিজহিত্ৰাতি কেনচি অন্তরিতা ৰা নিন্নং ওরুল়্হা ৰা ন দিস্সতি; ইধ ঠত্ৰা ন সক্কা দট্ঠুন্তি অঞ্ঞং ঠানং গন্ত্ৰা পস্সতো পযোগে পযোগে পাচিত্তিযন্তি অত্থো.
৩১৫. একমেকন্তি হত্থিআদীসু চতূসু অঙ্গেসু একমেকং; অন্তমসো একপুরিসারুল়্হকহত্থিম্পি একম্পি সরহত্থং পুরিসং. অনুয্যুত্তা নাম রাজা উয্যানং ৰা নদিং ৰা গচ্ছতি; এৰং অনুয্যুত্তা হোতি.
৩১৬. আপদাসূতি জীৰিতব্রহ্মচরিযন্তরাযেসু সতি এত্থ গতো মুঞ্চিস্সামীতি গচ্ছতো অনাপত্তি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ. এল়কলোমসমুট্ঠানং – কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং, অকুসলচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
উয্যুত্তসেনাসিক্খাপদং অট্ঠমং.
৯. সেনাৰাসসিক্খাপদৰণ্ণনা
৩১৯. নৰমে – অত্থঙ্গতে সূরিযে সেনায ৰসতীতি তিট্ঠতু ৰা নিসীদতু ৰা সযতু ৰা সচেপি আকাসে ইদ্ধিযা কঞ্চি ইরিযাপথং কপ্পেতি, পাচিত্তিযমেৰ. সেনা ৰা পটিসেনায রুদ্ধা হোতীতি যথা সঞ্চারো ছিজ্জতি; এৰং রুদ্ধা হোতি. পলিবুদ্ধোতি ৰেরিকেন ৰা ইস্সরেন ৰা রুদ্ধো. সেসং উত্তানমেৰ. এল়কলোমসমুট্ঠানং – কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
সেনাৰাসসিক্খাপদং নৰমং.
১০. উয্যোধিকসিক্খাপদৰণ্ণনা
৩২২. দসমে – উগ্গন্ত্ৰা উগ্গন্ত্ৰা এত্থ যুজ্ঝন্তীতি উয্যোধিকং; সম্পহারট্ঠানস্সেতং অধিৰচনং. বলস্স অগ্গং জানন্তি এত্থাতি বলগ্গং; বলগণনট্ঠানন্তি অত্থো. সেনায ৰিযূহং সেনাব্যূহং; সেনানিৰেসস্সেতং অধিৰচনং. তযো হত্থী পচ্ছিমং হত্থানীকন্তি যো পুব্বে ৰুত্তো দ্ৰাদসপুরিসো হত্থীতি তেন হত্থিনা তযো হত্থী. সেসেসুপি এসেৰ নযো. সেসং উয্যুত্তসেনাসিক্খাপদে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং সদ্ধিং সমুট্ঠানাদীহীতি.
উয্যোধিকসিক্খাপদং দসমং.
সমত্তো ৰণ্ণনাক্কমেন অচেলকৰগ্গো পঞ্চমো.