৯. পণীতভোজনসিক্খাপদৰণ্ণনা

২৫৭. নৰমসিক্খাপদে – পণীতভোজনানীতি উত্তমভোজনানি. কস্স সম্পন্নং ন মনাপন্তি সম্পত্তিযুত্তং কস্স ন পিযং. সাদুন্তি সুরসং.

২৫৯. যো পন ভিক্খু এৰরূপানি পণীতভোজনানি অগিলানো অত্তনো অত্থায ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ভুঞ্জেয্যাতি এত্থ সুদ্ধানি সপ্পিআদীনি ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ভুঞ্জন্তো পাচিত্তিযং নাপজ্জতি, সেখিযেসু সূপোদনৰিঞ্ঞত্তিদুক্কটং আপজ্জতি, ওদনসংসট্ঠানি পন ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা ভুঞ্জন্তো পাচিত্তিযং আপজ্জতীতি ৰেদিতব্বো, অযং কিরেত্থ অধিপ্পাযো. তেনেৰ চ ‘‘পণীতানী’’তি অৰত্ৰা ‘‘পণীতভোজনানী’’তি সুত্তে ৰুত্তং. ‘‘পণীতানী’’তি হি ৰুত্তে সপ্পিআদীনংযেৰ গহণং হোতি, ‘‘পণীতভোজনানী’’তি ৰুত্তে পন পণীতসংসট্ঠানি সত্তধঞ্ঞনিব্বত্তানি ভোজনানি পণীতভোজনানীতি অযমত্থো পঞ্ঞাযতি.

ইদানি ৰিঞ্ঞাপেতি পযোগে দুক্কটন্তিআদীসু অযং ৰিনিচ্ছযো – ‘‘সপ্পিনা ভত্তং দেহি, সপ্পিং আকিরিত্ৰা দেহি, সপ্পিমিস্সকং কত্ৰা দেহি, সহসপ্পিনা দেহি, সপ্পিঞ্চ ভত্তঞ্চ দেহী’’তি ৰিঞ্ঞাপেন্তস্স ৰিঞ্ঞত্তিযা দুক্কটং, পটিগ্গহণে দুক্কটং, অজ্ঝোহারে পাচিত্তিযং. ‘‘সপ্পিভত্তং দেহী’’তি ৰুত্তে পন যস্মা সালিভত্তং ৰিয সপ্পিভত্তং নাম নত্থি; তস্মা সূপোদনৰিঞ্ঞত্তিদুক্কটমেৰ ৰেদিতব্বং.

সচে পন ‘‘সপ্পিনা ভত্তং দেহী’’তি ৰুত্তে ভত্তং দত্ৰা ‘‘সপ্পিং কত্ৰা ভুঞ্জা’’তি নৰনীতং ৰা খীরং ৰা দধিং ৰা দেতি, মূলং ৰা পন দেতি, ‘‘ইমিনা সপ্পিং গহেত্ৰা ভুঞ্জা’’তি যথাৰত্থুকমেৰ. ‘‘গোসপ্পিনা ভত্তং দেহী’’তি ৰুত্তে পন গোসপ্পিনা ৰা দেতু, গোসপ্পিম্হি অসতি, পুরিমনযেনেৰ গোনৰনীতাদীনি ৰা গাৰিংযেৰ ৰা দেতু ‘‘ইতো সপ্পিনা ভুঞ্জা’’তি যথাৰত্থুকমেৰ. সচে পন গোসপ্পিনা যাচিতো অজিযা সপ্পিআদীহি দেতি, ৰিসঙ্কেতং. এৰঞ্হি সতি অঞ্ঞং যাচিতেন অঞ্ঞং দিন্নং নাম হোতি, তস্মা অনাপত্তি. এস নযো অজিযা সপ্পিনা দেহীতি আদীসুপি.

‘‘কপ্পিযসপ্পিনা দেহী’’তি ৰুত্তে অকপ্পিযসপ্পিনা দেতি, ৰিসঙ্কেতমেৰ. ‘‘অকপ্পিযসপ্পিনাতি ৰুত্তে অকপ্পিযসপ্পিনা দেতি, পটিগ্গহণেপি পরিভোগেপি দুক্কটমেৰ. অকপ্পিযসপ্পিম্হি অসতি পুরিমনযেনেৰ অকপ্পিযনৰনীতাদীনি দেতি ‘‘সপ্পিং কত্ৰা ভুঞ্জা’’তি অকপ্পিযসপ্পিনাৰ দিন্নং হোতি. ‘‘অকপ্পিযসপ্পিনা’’তি ৰুত্তে কপ্পিযেন দেতি, ৰিসঙ্কেতং. ‘‘সপ্পিনা’’তি ৰুত্তে সেসেসু নৰনীতাদীসু অঞ্ঞতরেন দেতি, ৰিসঙ্কেতমেৰ. এস নযো নৰনীতেন দেহীতিআদীসুপি. যেন যেন হি ৰিঞ্ঞত্তি হোতি, তস্মিং ৰা তস্স মূলে ৰা লদ্ধে, তং তং লদ্ধমেৰ হোতি.

সচে পন অঞ্ঞং পাল়িযা আগতং ৰা অনাগতং ৰা দেন্তি, ৰিসঙ্কেতং. পাল়িযং আগতনৰনীতাদীনি ঠপেত্ৰা অঞ্ঞেহি নৰনীতাদীহি ৰিঞ্ঞাপেন্তস্স দুক্কটং. যথা চ ‘‘সপ্পিভত্তং দেহী’’তি ৰুত্তে সালিভত্তস্স ৰিয সপ্পিভত্তস্স অভাৰা সূপোদনৰিঞ্ঞত্তিদুক্কটমেৰ হোতীতি ৰুত্তং. এৰং নৰনীতভত্তং দেহীতিআদীসুপি. পটিপাটিযা একমেকং ৰিত্থারেত্ৰা ৰুচ্চমানেপি হি অযমেৰত্থো ৰত্তব্বো সিযা, সো চ সঙ্খেপেনপি সক্কা ঞাতুং, কিং তত্থ ৰিত্থারেন? তেন ৰুত্তং – ‘‘এস নযো নৰনীতেন দেহীতিআদীসুপী’’তি.

সচে পন সব্বেহিপি সপ্পিআদীহি একট্ঠানে ৰা নানাট্ঠানে ৰা ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা পটিলদ্ধং একভাজনে আকিরিত্ৰা একরসং কত্ৰা ততো কুসগ্গেনাপি জিৰ্হগ্গে বিন্দুং ঠপেত্ৰা অজ্ঝোহরতি, নৰ পাচিত্তিযানি আপজ্জতি. ৰুত্তম্পি চেতং পরিৰারে –

‘‘কাযিকানি ন ৰাচসিকানি,

সব্বানি নানাৰত্থুকানি;

অপুব্বং অচরিমং আপজ্জেয্য একতো,

পঞ্হামেসা কুসলেহি চিন্তিতা’’তি. (পরি. ৪৮১);

২৬১. অগিলানো গিলানসঞ্ঞীতি এত্থ সচে গিলানসঞ্ঞীপি হুত্ৰা ভেসজ্জত্থায পঞ্চ ভেসজ্জানি ৰিঞ্ঞাপেতি, মহানামসিক্খাপদেন কারেতব্বো. নৰ পণীতভোজনানি ৰিঞ্ঞাপেন্তো পন ইমিনা সিক্খাপদেন কারেতব্বো. ভিক্খুনীনং পন এতানি পাটিদেসনীযৰত্থূনি হোন্তি, সূপোদনৰিঞ্ঞত্তিযং উভযেসম্পি সেখপণ্ণত্তিদুক্কটমেৰ. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.

চতুসমুট্ঠানং – কাযতো কাযৰাচতো কাযচিত্ততো কাযৰাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠাতি,

কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণতিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.

পণীতভোজনসিক্খাপদং নৰমং.