৫. দুতিযসেনাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা
১১৬. দুতিযসেনাসনসিক্খাপদে – ভিসীতি মঞ্চকভিসি ৰা পীঠকভিসি ৰা. চিমিলিকাদীনিপি পুরিমসিক্খাপদে ৰুত্তপ্পকারানিযেৰ. নিসীদনন্তি সদসং ৰেদিতব্বং. পচ্চত্থরণন্তি পাৰারো কোজৰোতি এত্তকমেৰ ৰুত্তং. তিণসন্থারোতি যেসং কেসঞ্চি তিণানং সন্থারো. এস নযো পণ্ণসন্থারে. পরিক্খেপং অতিক্কমন্তস্সাতি এত্থ পঠমপাদং অতিক্কামেন্তস্স দুক্কটং, দুতিযাতিক্কমে পাচিত্তিযং. অপরিক্খিত্তস্স উপচারো নাম সেনাসনতো দ্ৰে লেড্ডুপাতা.
অনাপুচ্ছং ৰা গচ্ছেয্যাতি এত্থ ভিক্খুম্হি সতি ভিক্খু আপুচ্ছিতব্বো. তস্মিং অসতি সামণেরো, তস্মিং অসতি আরামিকো, তস্মিম্পি অসতি যেন ৰিহারো কারিতো সো ৰিহারসামিকো, তস্স ৰা কুলে যো কোচি আপুচ্ছিতব্বো. তস্মিম্পি অসতি চতূসু পাসাণেসু মঞ্চং ঠপেত্ৰা মঞ্চে অৰসেসমঞ্চপীঠানি আরোপেত্ৰা উপরি ভিসিআদিকং দসৰিধম্পি সেয্যং রাসিং করিত্ৰা দারুভণ্ডং মত্তিকাভণ্ডং পটিসামেত্ৰা দ্ৰারৰাতপানানি পিদহিত্ৰা গমিযৰত্তং পূরেত্ৰা গন্তব্বং. সচে পন সেনাসনং ওৰস্সতি, ছদনত্থঞ্চ তিণং ৰা ইট্ঠকা ৰা আনীতা হোন্তি, সচে উস্সহতি, ছাদেতব্বং. নো চে সক্কোতি, যো ওকাসো অনোৰস্সকো, তত্থ মঞ্চপীঠাদীনি নিক্খিপিত্ৰা গন্তব্বং. সচে সব্বম্পি ওৰস্সতি, উস্সহন্তেন অন্তোগামে উপাসকানং ঘরে ঠপেতব্বং. সচে তেপি ‘‘সঙ্ঘিকং নাম ভন্তে ভারিযং, অগ্গিদাহাদীনং ভাযামা’’তি ন সম্পটিচ্ছন্তি, অজ্ঝোকাসেপি পাসাণানং উপরি মঞ্চং ঠপেত্ৰা সেসং পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ নিক্খিপিত্ৰা তিণেহি চ পণ্ণেহি চ পটিচ্ছাদেত্ৰা গন্তুং ৰট্টতি. যঞ্হি তত্থ অঙ্গমত্তম্পি অৰসিস্সতি, তং অঞ্ঞেসং তত্থ আগতানং ভিক্খূনং উপকারং ভৰিস্সতীতি.
১১৭. ৰিহারস্স উপচারেতিআদীসু ৰিহারস্সূপচারো নাম পরিৰেণং. উপট্ঠানসালাতি পরিৰেণভোজনসালা. মণ্ডপোতি পরিৰেণমণ্ডপো. রুক্খমূলন্তি পরিৰেণরুক্খমূলং. অযং তাৰ নযো কুরুন্দট্ঠকথাযং ৰুত্তো. কিঞ্চাপি ৰুত্তো, অথ খো ৰিহারোতি অন্তোগব্ভো ৰা অঞ্ঞং ৰা সব্বপরিচ্ছন্নং গুত্তসেনাসনং ৰেদিতব্বং. ৰিহারস্স উপচারেতি তস্স বহি আসন্নে ওকাসে. উপট্ঠানসালাযং ৰাতি ভোজনসালাযং ৰা. মণ্ডপে ৰাতি অপরিচ্ছন্নে পরিচ্ছন্নে ৰাপি বহূনং সন্নিপাতমণ্ডপে. রুক্খমূলে ৰত্তব্বং নত্থি. আপত্তি দুক্কটস্সাতি ৰুত্তপ্পকারঞ্হি দসৰিধং সেয্যং অন্তোগব্ভাদিম্হি গুত্তট্ঠানে পঞ্ঞপেত্ৰা গচ্ছন্তস্স যস্মা সেয্যাপি সেনাসনম্পি উপচিকাহি পলুজ্জতি, ৰম্মিকরাসিযেৰ হোতি, তস্মা পাচিত্তিযং ৰুত্তং. বহি পন উপট্ঠানসালাদীসু পঞ্ঞপেত্ৰা গচ্ছন্তস্স সেয্যামত্তমেৰ নস্সেয্য, ঠানস্স অগুত্ততায ন সেনাসনং, তস্মা এত্থ দুক্কটং ৰুত্তং. মঞ্চং ৰা পীঠং ৰাতি এত্থ যস্মা ন সক্কা মঞ্চপীঠং সহসা উপচিকাহি খাযিতুং, তস্মা তং ৰিহারেপি সন্থরিত্ৰা গচ্ছন্তস্স দুক্কটং ৰুত্তং. ৰিহারূপচারে পন তং ৰিহারচারিকং আহিণ্ডন্তাপি দিস্ৰা পটিসামেস্সন্তি.
১১৮. উদ্ধরিত্ৰা গচ্ছতীতি এত্থ উদ্ধরিত্ৰা গচ্ছন্তেন মঞ্চপীঠকৰাটং সব্বং অপনেত্ৰা সংহরিত্ৰা চীৰরৰংসে লগ্গেত্ৰা গন্তব্বং. পচ্ছা আগন্ত্ৰা ৰসনকভিক্খুনাপি পুন মঞ্চপীঠং ৰা পঞ্ঞপেত্ৰা সযিত্ৰা গচ্ছন্তেন তথেৰ কাতব্বং. অন্তোকুট্টতো সেয্যং বহিকুট্টে পঞ্ঞপেত্ৰা ৰসন্তেন গমনকালে গহিতট্ঠানেযেৰ পটিসামেতব্বং. উপরিপাসাদতো ওরোপেত্ৰা হেট্ঠাপাসাদে ৰসন্তস্সপি এসেৰ নযো. রত্তিট্ঠানদিৰাট্ঠানেসু মঞ্চপীঠং পঞ্ঞপেত্ৰাপি গমনকালে পুন গহিতট্ঠানেযেৰ ঠপেতব্বং.
আপুচ্ছং গচ্ছতীতি এত্থাযং আপুচ্ছিতব্বানাপুচ্ছিতব্বৰিনিচ্ছযো – যা তাৰ ভূমিযং দীঘসালা ৰা পণ্ণসালা ৰা হোতি, যং ৰা রুক্খত্থম্ভেসু, কতগেহং উপচিকানং উট্ঠানট্ঠানং হোতি, ততো পক্কমন্তেন তাৰ আপুচ্ছিত্ৰাৰ পক্কমিতব্বং. তস্মিঞ্হি কতিপযানি দিৰসানি অজগ্গিযমানে ৰম্মিকাৰ সন্তিট্ঠন্তি. যং পন পাসাণপিট্ঠিযং ৰা পাসাণত্থম্ভেসু ৰা কতসেনাসনং সিলুচ্চযলেণং ৰা সুধালিত্তসেনাসনং ৰা যত্থ উপচিকাসঙ্কা নত্থি, ততো পক্কমন্তস্স আপুচ্ছিত্ৰাপি অনাপুচ্ছিত্ৰাপি গন্তুং ৰট্টতি, আপুচ্ছনং পন ৰত্তং. সচে তাদিসেপি সেনাসনে একেন পস্সেন উপচিকা আরোহন্তি, আপুচ্ছিত্ৰাৰ গন্তব্বং. যো পন আগন্তুকো ভিক্খু সঙ্ঘিকং সেনাসনং গহেত্ৰা ৰসন্তং ভিক্খুং অনুৰত্তন্তো অত্তনো সেনাসনং অগ্গহেত্ৰা ৰসতি, যাৰ সো ন গণ্হাতি, তাৰ তং সেনাসনং পুরিমভিক্খুস্সেৰ পলিবোধো. যদা পন সো সেনাসনং গহেত্ৰা অত্তনো ইস্সরিযেন ৰসতি, ততো পট্ঠায আগন্তুকস্সেৰ পলিবোধো. সচে উভোপি ৰিভজিত্ৰা গণ্হন্তি, উভিন্নম্পি পলিবোধো. মহাপচ্চরিযং পন ৰুত্তং – ‘‘সচে দ্ৰে তযো একতো হুত্ৰা পঞ্ঞপেন্তি, গমনকালে সব্বেহিপি আপুচ্ছিতব্বং. তেসু চে পঠমং গচ্ছন্তো ‘পচ্ছিমো জগ্গিস্সতী’তি আভোগং কত্ৰা গচ্ছতি ৰট্টতি. পচ্ছিমস্স আভোগেন মুত্তি নত্থি. বহূ একং পেসেত্ৰা সন্থরাপেন্তি, গমনকালে সব্বেহি ৰা আপুচ্ছিতব্বং, একং ৰা পেসেত্ৰা আপুচ্ছিতব্বং. অঞ্ঞতো মঞ্চপীঠাদীনি আনেত্ৰা অঞ্ঞত্র ৰসিত্ৰাপি গমনকালে তত্থেৰ নেতব্বানি. সচে অঞ্ঞাৰাসতো আনেত্ৰা ৰসমানস্স অঞ্ঞো ৰুড্ঢতরো আগচ্ছতি, ন পটিবাহিতব্বো, ‘মযা ভন্তে অঞ্ঞাৰাসতো আনীতং, পাকতিকং করেয্যাথা’তি ৰত্তব্বং. তেন ‘এৰং করিস্সামী’তি সম্পটিচ্ছিতে ইতরস্স গন্তুং ৰট্টতি. এৰমঞ্ঞত্থ হরিত্ৰাপি সঙ্ঘিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জন্তস্স নট্ঠং ৰা জিণ্ণং ৰা চোরেহি ৰা হটং গীৰা ন হোতি, পুগ্গলিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জন্তস্স পন গীৰা হোতি. অঞ্ঞস্স মঞ্চপীঠং পন সঙ্ঘিকপরিভোগেন ৰা পুগ্গলিকপরিভোগেন ৰা পরিভুঞ্জন্তস্স নট্ঠং গীৰাযেৰ’’.
কেনচি পলিবুদ্ধং হোতীতি ৰুড্ঢতরভিক্খূইস্সরিযযক্খসীহৰাল়মিগকণ্হসপ্পাদীসু যেন কেনচি সেনাসনং পলিবুদ্ধং হোতি. সাপেক্খো গন্ত্ৰা তত্থ ঠিতো আপুচ্ছতি, কেনচি পলিবুদ্ধো হোতীতি অজ্জেৰ আগন্ত্ৰা পটিজগ্গিস্সামীতি এৰং সাপেক্খো নদীপারং ৰা গামন্তরং ৰা গন্ত্ৰা যত্থস্স গমনচিত্তং উপ্পন্নং, তত্থেৰ ঠিতো কঞ্চি পেসেত্ৰা আপুচ্ছতি, নদীপূররাজচোরাদীসু ৰা কেনচি পলিবুদ্ধো হোতি উপদ্দুতো, ন সক্কোতি পচ্চাগন্তুং, এৰংভূতস্সপি অনাপত্তি. সেসং পঠমসিক্খাপদে ৰুত্তনযমেৰ সদ্ধিং সমুট্ঠানাদীহীতি.
দুতিযসেনাসনসিক্খাপদং পঞ্চমং.