১০. পথৰীখণনসিক্খাপদৰণ্ণনা

৮৬. দসমসিক্খাপদে – জাতা চ পথৰী অজাতা চ পথৰীতি ইমেহি পদেহি জাতপথৰিঞ্চ অজাতপথৰিঞ্চ দস্সেতি. অপ্পপাসাণাদীসু অপ্পা পাসাণা এত্থাতি অপ্পপাসাণাতি এৰমত্থো দট্ঠব্বো. তত্থ মুট্ঠিপ্পমাণতো উপরি পাসাণাতি ৰেদিতব্বা, মুট্ঠিপ্পমাণা সক্খরা. কথলাতি কপালখণ্ডানি. মরুম্বাতি কটসক্খরা. ৰালিকাতি ৰালুকাযেৰ. যেভুয্যেন পংসুকাতি তীসু কোট্ঠাসেসু দ্ৰে কোট্ঠাসা পংসু, একো পাসাণাদীসু অঞ্ঞতরো. অদড্ঢাপীতি উদ্ধনপত্তপচনকুম্ভকারাৰাপাদিৰসেন তথা তথা অদড্ঢা. সা পন ৰিসুং নত্থি, সুদ্ধপংসুআদীসু অঞ্ঞতরাৰ ৰেদিতব্বা. যেভুয্যেনসক্খরাতি বহুতরা সক্খরা. হত্থিকুচ্ছিযং কির একপচ্ছিপূরং আহরাপেত্ৰা দোণিযং ধোৰিত্ৰা পথৰিযা যেভুয্যেন সক্খরভাৰং ঞত্ৰা সযং ভিক্খূ পোক্খরণিং খণিংসু. যানি পন মজ্ঝে ‘‘অপ্পপংসু অপ্পমত্তিকা’’তি দ্ৰে পদানি, তানি যেভুয্যেনপাসাণাদিপঞ্চকমেৰ পৰিসন্তি তেসংযেৰ হি দ্ৰিন্নং পভেদদস্সনমেতং. সযং খণতি আপত্তি পাচিত্তিযস্সাতি এত্থ পহারে পহারে পাচিত্তিযং ৰেদিতব্বং. সকিং আণত্তো বহুকম্পি খণতীতি সচেপি সকলদিৰসং খণতি, আণাপকস্স একংযেৰ পাচিত্তিযং. সচে পন কুসিতো হোতি, পুনপ্পুনং আণাপেতব্বো. তং আণাপেত্ৰা খণাপেন্তস্স ৰাচায ৰাচায পাচিত্তিযং. অযং তাৰ পাল়িৰণ্ণনা.

অযং পন পাল়িমুত্তকৰিনিচ্ছযো – ‘‘পোক্খরণিং খণা’’তি ৰদতি, ৰট্টতি. খতাযেৰ হি পোক্খরণী নাম হোতি, তস্মা অযং কপ্পিযৰোহারো. এস নযো ‘‘ৰাপিং তল়াকং আৰাটং খণা’’তিআদীসুপি. ‘‘ইমং ওকাসং খণ, ইমস্মিং ওকাসে পোক্খরণিং খণা’’তি ৰত্তুং পন ন ৰট্টতি. ‘‘কন্দং খণ, মূলং খণা’’তি অনিযামেত্ৰা ৰত্তুং ৰট্টতি. ‘‘ইমং ৰল্লিং খণ, ইমস্মিং ওকাসে কন্দং ৰা মূলং ৰা খণা’’তি ৰত্তুং ন ৰট্টতি. পোক্খরণিং সোধেন্তেহি যো কুটেহি উস্সিঞ্চিতুং সক্কা হোতি তনুককদ্দমো, তং অপনেতুং ৰট্টতি, বহলং ন ৰট্টতি. আতপেন সুক্খকদ্দমো ফলতি, তত্র যো হেট্ঠা পথৰিযা অসম্বদ্ধো, তমেৰ অপনেতুং ৰট্টতি. উদকেন গতট্ঠানে উদকপপ্পটকো নাম হোতি, ৰাতপ্পহারেন চলতি, তং অপনেতুং ৰট্টতি.

পোক্খরণীআদীনং তটং ভিজ্জিত্ৰা উদকসামন্তা পততি, সচে ওমকচাতুমাসং ওৰট্ঠং, ছিন্দিতুং ৰা ভিন্দিতুং ৰা ৰট্টতি, চাতুমাসতো উদ্ধং ন ৰট্টতি. সচে পন উদকেযেৰ পততি, দেৰে অতিরেকচাতুমাসং ওৰট্ঠেপি উদকেযেৰ উদকস্স পতিতত্তা ৰট্টতি. পাসাণপিট্ঠিযং সোণ্ডিং খণন্তি, সচে তত্থ পঠমমেৰ সুখুমরজং পততি, তঞ্চে দেৰেন ওৰট্ঠং হোতি, চাতুমাসচ্চযেন অকপ্পিযপথৰীসঙ্খ্যং গচ্ছতি. উদকে পরিযাদিণ্ণে সোণ্ডিং সোধেন্তেহি তং ৰিকোপেতুং ন ৰট্টতি. সচে পঠমমেৰ উদকেন পূরতি, পচ্ছা রজং পততি, তং ৰিকোপেতুং ৰট্টতি. তত্থ হি দেৰে ৰস্সন্তেপি উদকেযেৰ উদকং পততীতি. পিট্ঠিপাসাণে সুখুমরজং হোতি, দেৰে ফুসাযন্তে অল্লীযতি, তম্পি চাতুমাসচ্চযেন ৰিকোপেতুং ন ৰট্টতি. সচে পন অকতপব্ভারে ৰম্মিকো উট্ঠিতো হোতি, যথাসুখং ৰিকোপেতুং ৰট্টতি. সচে অব্ভোকাসে উট্ঠহতি, ওমকচাতুমাসং ওৰট্ঠোযেৰ ৰট্টতি. রুক্খাদীসু আরুল়্হউপচিকামত্তিকাযপি এসেৰ নযো. গণ্ডুপ্পাদগূথমূসিকুক্করগোকণ্টকাদীসুপি এসেৰ নযো.

গোকণ্টকো নাম গাৰীনং খুরচ্ছিন্নকদ্দমো ৰুচ্চতি. সচে পন হেট্ঠিমতলেন ভূমিসম্বন্ধো হোতি, একদিৰসম্পি ন ৰট্টতি. কসিতট্ঠানেপি নঙ্গলচ্ছিন্নমত্তিকাপিণ্ডং গণ্হন্তস্স এসেৰ নযো. পুরাণসেনাসনং হোতি অচ্ছদনং ৰা ৰিনট্ঠচ্ছদনং ৰা, অতিরেকচাতুমাসং ওৰট্ঠং জাতপথৰীসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি. ততো অৰসেসং ছদনিট্ঠকং ৰা গোপানসীআদিকং উপকরণং ৰা ‘‘ইট্ঠকং গণ্হামি গোপনসিং ভিত্তিপাদং পদরত্থরণং পাসাণত্থম্ভং গণ্হামী’’তি সঞ্ঞায গণ্হিতুং ৰট্টতি. তেন সদ্ধিং মত্তিকা পততি, অনাপত্তি. ভিত্তিমত্তিকং গণ্হন্তস্স পন আপত্তি. সচে যা যা অতিন্তা তং তং গণ্হাতি, অনাপত্তি.

অন্তোগেহে মত্তিকাপুঞ্জো হোতি, তস্মিং একদিৰসং ওৰট্ঠে গেহং ছাদেন্তি, সচে সব্বো তিন্তো চাতুমাসচ্চযেন জাতপথৰীযেৰ. অথস্স উপরিভাগোযেৰ তিন্তো, অন্তো অতিন্তো, যত্তকং তিন্তং তং কপ্পিযকারকেহি কপ্পিযৰোহারেন অপনামেত্ৰা সেসং যথাসুখং ৰল়ঞ্জেতুং ৰট্টতি. উদকেন তেমেত্ৰা একাবদ্ধাযেৰ হি জাতপথৰী হোতি, ন ইতরাতি.

অব্ভোকাসে মত্তিকাপাকারো হোতি, অতিরেকচাতুমাসং চে ওৰট্ঠো জাতপথৰীসঙ্খ্যং গচ্ছতি. তত্থ লগ্গপংসুং পন অল্লহত্থেন ছুপিত্ৰা গহেতুং ৰট্টতি. সচে ইট্ঠকপাকারো হোতি, যেভুয্যেনকথলট্ঠানে তিট্ঠতি, যথাসুখং ৰিকোপেতুং ৰট্টতি. অব্ভোকাসে ঠিতমণ্ডপত্থম্ভং ইতো চিতো চ সঞ্চালেত্ৰা পথৰিং ৰিকোপেন্তেন গহেতুং ন ৰট্টতি, উজুকমেৰ উদ্ধরিতুং ৰট্টতি. অঞ্ঞম্পি সুক্খরুক্খং ৰা সুক্খখাণুকং ৰা গণ্হন্তস্স এসেৰ নযো. নৰকম্মত্থং পাসাণং ৰা রুক্খং ৰা দণ্ডকেহি উচ্চালেত্ৰা পৰট্টেন্তা গচ্ছন্তি, তত্থ পথৰী ভিজ্জতি, সচে সুদ্ধচিত্তা পৰট্টেন্তি, অনাপত্তি. অথ পন তেন অপদেসেন পথৰিং ভিন্দিতুকামাযেৰ হোন্তি, আপত্তি. সাখাদীনি কড্ঢন্তানম্পি পথৰিযং দারূনি ফালেন্তানম্পি এসেৰ নযো.

পথৰিযং অট্ঠিসূচিকণ্টকাদীসুপি যংকিঞ্চি আকোটেতুং ৰা পৰেসেতুং ৰা ন ৰট্টতি. পস্সাৰধারায ৰেগেন পথৰিং ভিন্দিস্সামীতি এৰং পস্সাৰম্পি কাতুং ন ৰট্টতি, করোন্তস্স ভিজ্জতি, আপত্তি. ৰিসমভূমিং সমং করিস্সামীতি সম্মুঞ্জনিযা ঘংসিতুম্পি ন ৰট্টতি, ৰত্তসীসেনেৰ হি সম্মজ্জিতব্বং. কেচি কত্তরযট্ঠিযা ভূমিং কোট্টেন্তি, পাদঙ্গুট্ঠকেন ৰিলিখন্তি, ‘‘চঙ্কমিতট্ঠানং দস্সেস্সামা’’তি পুনপ্পুনং ভূমিং ভিন্দন্তা চঙ্কমন্তি, সব্বং ন ৰট্টতি. ৰীরিযসম্পগ্গহত্থং পন সমণধম্মং করোন্তেন সুদ্ধচিত্তেন চঙ্কমিতুং ৰট্টতি, ‘‘হত্থং ধোৰিস্সামা’’তি পথৰিযং ঘংসন্তি, ন ৰট্টতি. অঘংসন্তেন পন অল্লহত্থং পথৰিযং ঠপেত্ৰা রজং গহেতুং ৰট্টতি. কেচি কণ্ডুকচ্ছুআদীহি আবাধিকা ছিন্নতটাদীসু অঙ্গপচ্চঙ্গানি ঘংসন্তি ন ৰট্টতি.

৮৭. খণতি ৰা খণাপেতি ৰাতি অন্তমসো পাদঙ্গুট্ঠকেনপি সম্মজ্জনীসলাকাযপি সযং ৰা খণতি, অঞ্ঞেন ৰা খণাপেতি. ভিন্দতি ৰা ভেদাপেতি ৰাতি অন্তমসো উদকম্পি ছড্ডেন্তো সযং ৰা ভিন্দতি, অঞ্ঞেন ৰা ভিন্দাপেতি. দহতি ৰা দহাপেতি ৰাতি অন্তমসো পত্তম্পি পচন্তো সযং ৰা দহতি, অঞ্ঞেন ৰা দহাপেতি. যত্তকেসু ঠানেসু অগ্গিং দেতি ৰা দাপেতি ৰা তত্তকানি পাচিত্তিযানি. পত্তং পচন্তেনপি হি পুব্বে পক্কট্ঠানেযেৰ হি পচিতব্বো. অদড্ঢায পথৰিযা অগ্গিং ঠপেতুং ন ৰট্টতি. পত্তপচনকপালস্স পন উপরি অগ্গিং ঠপেতুং ৰট্টতি. দারূনং উপরি ঠপেতি, সো অগ্গি তানি দহন্তো গন্ত্ৰা পথৰিং দহতি, ন ৰট্টতি. ইট্ঠককপালাদীসুপি এসেৰ নযো.

তত্রাপি হি ইট্ঠকাদীনংযেৰ উপরি ঠপেতুং ৰট্টতি. কস্মা? তেসং অনুপাদানত্তা. ন হি তানি অগ্গিস্স উপাদানসঙ্খ্যং গচ্ছন্তি. সুক্খখাণুসুক্খরুক্খাদীসুপি অগ্গিং দাতুং ন ৰট্টতি. সচে পন পথৰিং অপ্পত্তমেৰ নিব্বাপেত্ৰা গমিস্সামীতি দেতি, ৰট্টতি. পচ্ছা নিব্বাপেতুং ন সক্কোতি, অৰিসযত্তা অনাপত্তি. তিণুক্কং গহেত্ৰা গচ্ছন্তো হত্থে ডয্হমানে ভূমিযং পাতেতি, অনাপত্তি. পতিতট্ঠানেযেৰ উপাদানং দত্ৰা অগ্গিং কাতুং ৰট্টতীতি মহাপচ্চরিযং ৰুত্তং. দড্ঢপথৰিযা চ যত্তকং ঠানং উসুমায অনুগতং, সব্বং ৰিকোপেতুং ৰট্টতীতি তত্থেৰ ৰুত্তং. যো পন অজাননকো ভিক্খু অরণীসহিতেন অগ্গিং নিব্বত্তেত্ৰা হত্থেন উক্খিপিত্ৰা ‘‘কিং করোমী’’তি ৰদতি, ‘‘জালেহী’’তি ৰত্তব্বো, ‘‘হত্থো ডয্হতী’’তি ৰদতি, ‘‘যথা ন ডয্হতি তথা করোহী’’তি ৰত্তব্বো. ‘‘ভূমিযং পাতেহী’’তি পন ন ৰত্তব্বো. সচে হত্থে ডয্হমানে পাতেতি ‘‘পথৰিং দহিস্সামী’’তি অপাতিতত্তা অনাপত্তি. পতিতট্ঠানে পন অগ্গিং কাতুং ৰট্টতীতি কুরুন্দিযং ৰুত্তং.

৮৮. অনাপত্তি ইমং জানাতিআদীসু ‘‘ইমস্স থম্ভস্স আৰাটং জান, মহামত্তিকং জান, থুসমত্তিকং জান, মহামত্তিকং দেহি, থুসমত্তিকং দেহি, মত্তিকং আহর, পংসুং আহর, মত্তিকায অত্থো, পংসুনা অত্থো, ইমস্স থম্ভস্স আৰাটং কপ্পিযং করোহি, ইমং মত্তিকং কপ্পিযং করোহি, ইমং পংসুং কপ্পিযং করোহী’’তি এৰমত্থো ৰেদিতব্বো.

অসঞ্চিচ্চাতি পাসাণরুক্খাদীনি ৰা পৰট্টেন্তস্স কত্তরদণ্ডেন ৰা আহচ্চ আহচ্চ গচ্ছন্তস্স পথৰী ভিজ্জতি, সা ‘‘তেন ভিন্দিস্সামী’’তি এৰং সঞ্চিচ্চ অভিন্নত্তা অসঞ্চিচ্চ ভিন্না নাম হোতি. ইতি অসঞ্চিচ্চ ভিন্দন্তস্স অনাপত্তি. অসতিযাতি অঞ্ঞৰিহিতো কেনচি সদ্ধিং কিঞ্চি কথেন্তো পাদঙ্গুট্ঠকেন ৰা কত্তরযট্ঠিযা ৰা পথৰিং ৰিলিখন্তো তিট্ঠতি, এৰং অসতিযা ৰিলিখন্তস্স ৰা ভিন্দন্তস্স ৰা অনাপত্তি. অজানন্তস্সাতি অন্তোগেহে ওৰট্ঠং ছন্নং পথৰিং ‘‘অকপ্পিযপথৰী’’তি ন জানাতি, ‘‘কপ্পিযপথৰী’’তি সঞ্ঞায ৰিকোপেতি, ‘‘খণামি ভিন্দামি দহামী’’তি ৰা ন জানাতি, কেৰলং সঙ্গোপনত্থায খণিত্তাদীনি ৰা ঠপেতি, ডয্হমানহত্থো ৰা অগ্গিং পাতেতি, এৰং অজানন্তস্স অনাপত্তি. সেসং উত্তানমেৰ.

তিসমুট্ঠানং – কাযচিত্ততো ৰাচাচিত্ততো কাযৰাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠাতি. কিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.

পথৰীখণনসিক্খাপদং দসমং.

সমত্তো ৰণ্ণনাক্কমেন মুসাৰাদৰগ্গো পঠমো.