৬. সেনাসনক্খন্ধকং
ৰিহারানুজাননকথা
২৯৪. সেনাসনক্খন্ধকে – অপঞ্ঞত্তং হোতীতি অননুঞ্ঞাতং হোতি. ৰিহারো নাম অড্ঢযোগাদিমুত্তকো অৰসেসাৰাসো. অড্ঢযোগোতি সুপণ্ণৰঙ্কগেহং. পাসাদোতি দীঘপাসাদো. হম্মিযন্তি উপরিআকাসতলে পতিট্ঠিতকূটাগারো পাসাদোযেৰ. গুহাতি ইট্ঠকাগুহা সিলাগুহা দারুগুহা পংসুগুহা. আগতানাগতস্স চাতুদ্দিসস্স সঙ্ঘস্সাতি আগতস্স চ অনাগতস্স চ চতূসু দিসাসু অপ্পটিহতচারস্স চাতুদ্দিসস্স সঙ্ঘস্স.
২৯৫. অনুমোদনগাথাসু – সীতং উণ্হন্তি উতুৰিসভাগৰসেন ৰুত্তং. সিসিরে চাপি ৰুট্ঠিযোতি এত্থ সিসিরোতি সম্ফুসিতকৰাতো ৰুচ্চতি. ৰুট্ঠিযোতি উজুকমেঘৰুট্ঠিযো এৰ. এতানি সব্বানি পটিহন্তীতি ইমিনাৰ পদেন যোজেতব্বানি.
পটিহঞ্ঞতীতি ৰিহারেন পটিহঞ্ঞতি. লেণত্থন্তি নিলীযনত্থং. সুখত্থন্তি সীতাদিপরিস্সযাভাৰেন সুখৰিহারত্থং. ঝাযিতুঞ্চ ৰিপস্সিতুন্তি ইদম্পি পদদ্ৰযং ‘‘সুখত্থঞ্চা’’তি ইমিনাৰ পদেন যোজেতব্বং. ইদঞ্হি ৰুত্তং হোতি – সুখত্থঞ্চ ৰিহারদানং, কতমং সুখত্থং? ঝাযিতুং ৰিপস্সিতুঞ্চ যং সুখং, তদত্থং. অথ ৰা পরপদেনপি যোজেতব্বং – ঝাযিতুঞ্চ ৰিপস্সিতুঞ্চ ৰিহারদানং; ইধ ঝাযিস্সন্তি ৰিপস্সিস্সন্তীতি দদতো ৰিহারদানং সঙ্ঘস্স অগ্গং বুদ্ধেন ৰণ্ণিতং. ৰুত্তঞ্হেতং – ‘‘সো চ সব্বদদো হোতি, যো দদাতি উপস্সয’’ন্তি (সং. নি. ১.৪২).
যস্মা চ অগ্গং ৰণ্ণিতং, ‘‘তস্মা হি পণ্ডিতো পোসো’’তি গাথা. ৰাসযেত্থ বহুস্সুতেতি এত্থ ৰিহারে পরিযত্তিবহুস্সুতে চ পটিৰেধবহুস্সুতে চ ৰাসেয্য. তেসং অন্নঞ্চাতি যং তেসং অনুচ্ছৰিকং অন্নঞ্চ পানঞ্চ ৰত্থানি চ মঞ্চপীঠাদিসেনাসনানি চ, তং সব্বং তেসু উজুভূতেসু অকুটিলচিত্তেসু. দদেয্যাতি নিদহেয্য. তঞ্চ খো ৰিপ্পসন্নেন চেতসা ন চিত্তপ্পসাদং ৰিরাধেত্ৰা, এৰং ৰিপ্পসন্নচিত্তস্স হি তে তস্স ধম্মং দেসেন্তি…পে… পরিনিব্বাতি অনাসৰোতি.
২৯৬. আৰিঞ্ছনচ্ছিদ্দং আৰিঞ্ছনরজ্জুন্তি এত্থ রজ্জু নাম সচেপি দীপিনঙ্গুট্ঠেন কতা হোতি, ৰট্টতিযেৰ; ন কাচি ন ৰট্টতি. তীণি তাল়ানীতি তিস্সো কুঞ্চিকাযো. যন্তকং সূচিকন্তি এত্থ যং যং জানাতি তং তং যন্তকং, তস্স ৰিৰরণসূচিকঞ্চ কাতুং ৰট্টতি. ৰেদিকাৰাতপানং নাম চেতিযে ৰেদিকাসদিসং. জালৰাতপানং নাম জালকবদ্ধং. সলাকৰাতপানং নাম থম্ভকৰাতপানং. চক্কলিকন্তি এত্থ চোল়কপাদপুঞ্ছনং বন্ধিতুং অনুজানামীতি অত্থো. ৰাতপানভিসীতি ৰাতপানপ্পমাণেন ভিসিং কত্ৰা বন্ধিতুং অনুজানামীতি অত্থো. মিড্ঢিন্তি মিড্ঢকং. বিদলমঞ্চকন্তি ৰেত্তমঞ্চং; ৰেল়ুৰিলীৰেহি ৰা ৰীতং.
২৯৭. আসন্দিকোতি চতুরস্সপীঠং ৰুচ্চতি. উচ্চকম্পি আসন্দিকন্তি ৰচনতো একতোভাগেন দীঘপীঠমেৰ হি অট্ঠঙ্গুলপাদকং ৰট্টতি, চতুরস্সআসন্দিকো পন পমাণাতিক্কন্তোপি ৰট্টতীতি ৰেদিতব্বো. সত্তঙ্গো নাম তীসু দিসাসু অপস্সযং কত্ৰা কতমঞ্চো, অযম্পি পমাণাতিক্কন্তো ৰট্টতি. ভদ্দপীঠন্তি ৰেত্তমযং পীঠং ৰুচ্চতি. পীঠিকাতি পিলোতিকাবদ্ধপীঠমেৰ. এল়কপাদপীঠং নাম দারুপট্টিকায উপরি পাদে ঠপেত্ৰা ভোজনফলকং ৰিয কতপীঠং ৰুচ্চতি. আমলকৰট্টিকপীঠং নাম আমলকাকারেন যোজিতং বহুপাদকপীঠং. ইমানি তাৰ পাল়িযং আগতপীঠানি. দারুমযং পন সব্বং পীঠং ৰট্টতীতি অযমেত্থ ৰিনিচ্ছযো. কোচ্ছন্তি উসিরমযং ৰা মুঞ্জপব্বজমযং ৰা.
অট্ঠঙ্গুলপরমং মঞ্চপটিপাদকন্তি এত্থ মনুস্সানং পমাণঙ্গুলমেৰ অট্ঠঙ্গুলং. চিমিলিকা নাম পরিকম্মকতায ভূমিযা ছৰিসংরক্খণত্থায অত্থরণং ৰুচ্চতি. রুক্খতূলন্তি সিম্বলিরুক্খাদীনং যেসং কেসঞ্চি রুক্খানং তূলং. লতাতূলন্তি খীরৰল্লিআদীনং যাসং কাসঞ্চি ৰল্লীনং তূলং. পোটকিতূলন্তি পোটকিতিণাদীনং যেসং কেসঞ্চি তিণজাতিকানং অন্তমসো উচ্ছুনল়াদীনম্পি তূলং. এতেহি তীহি সব্বভূতগামা সঙ্গহিতা হোন্তি. রুক্খৰল্লিতিণজাতিযো হি মুঞ্চিত্ৰা অঞ্ঞো ভূতগামো নাম নত্থি, তস্মা যস্স কস্সচি ভূতগামস্স তূলং বিম্বোহনে ৰট্টতি, ভিসিং পন পাপুণিত্ৰা সব্বম্পেতং অকপ্পিযতূলন্তি ৰুচ্চতি. ন কেৰলঞ্চ বিম্বোহনে এতং তূলমেৰ, হংসমোরাদীনং সব্বসকুণানং সীহাদীনং সব্বচতুপ্পদানঞ্চ লোমম্পি ৰট্টতি. পিযঙ্গুপুপ্ফবকুল়পুপ্ফাদি পন যংকিঞ্চি পুপ্ফং ন ৰট্টতি. তমালপত্তং সুদ্ধমেৰ ন ৰট্টতি, মিস্সকং পন ৰট্টতি. ভিসীনং অনুঞ্ঞাতং পঞ্চৰিধং উণ্ণাদিতূলম্পি ৰট্টতি.
অদ্ধকাযিকানীতি উপড্ঢকাযপ্পমাণানি, যেসু কটিতো পট্ঠায যাৰ সীসং উপদহন্তি. সীসপ্পমাণং নাম যস্স ৰিত্থারতো তীসু কণ্ণেসু দ্ৰিন্নং কণ্ণানং অন্তরং মিনীযমানং ৰিদত্থি চেৰ চতুরঙ্গুলঞ্চ হোতি, মজ্ঝট্ঠানং মুট্ঠিরতনং হোতি. দীঘতো পন দিযড্ঢরতনং ৰা দ্ৰিরতনং ৰাতি কুরুন্দিযং ৰুত্তং. অযং সীসপ্পমাণস্স উক্কট্ঠপরিচ্ছেদো. ইতো উদ্ধং ন ৰট্টতি, হেট্ঠা পন ৰট্টতি. অগিলানস্স সীসুপধানঞ্চ পাদুপধানঞ্চাতি দ্ৰযমেৰ ৰট্টতি. গিলানস্স বিম্বোহনানি সন্থরিত্ৰা উপরি পচ্চত্থরণং কত্ৰা নিপজ্জিতুম্পি ৰট্টতি. ‘‘যানি পন ভিসীনং অনুঞ্ঞাতানি পঞ্চ কপ্পিযতূলানি, তেহি বিম্বোহনং মহন্তম্পি ৰট্টতী’’তি ফুস্সদেৰত্থেরো আহ. ৰিনযধরউপতিস্সত্থেরো পন ‘‘বিম্বোহনং করিস্সামী’তি কপ্পিযতূলং ৰা অকপ্পিযতূলং ৰা পক্খিপিত্ৰা করোন্তস্স পমাণমেৰ ৰট্টতী’’তি আহ.
পঞ্চ ভিসিযোতি পঞ্চহি উণ্ণাদীহি পূরিতভিসিযো. তূলগণনায হি এতাসং গণনা ৰুত্তা. তত্থ উণ্ণগ্গহণেন ন কেৰলং এল়কলোমমেৰ গহিতং, ঠপেত্ৰা মনুস্সলোমং যংকিঞ্চি কপ্পিযাকপ্পিযমংসজাতীনং পক্খিচতুপ্পদানং লোমং, সব্বং ইধ উণ্ণগ্গহণেনেৰ গহিতং. তস্মা ছন্নং চীৰরানং ছন্নং অনুলোমচীৰরানঞ্চ অঞ্ঞতরেন ভিসিচ্ছৰিং কত্ৰা তং সব্বং পক্খিপিত্ৰা ভিসিং কাতুং ৰট্টতি. এল়কলোমানি পন অপক্খিপিত্ৰা কম্বলমেৰ চতুগ্গুণং ৰা পঞ্চগুণং ৰা পক্খিপিত্ৰা কতাপি উণ্ণভিসিসঙ্খ্যমেৰ গচ্ছতি.
চোল়ভিসিআদীসু যংকিঞ্চি নৰচোল়ং ৰা পুরাণচোল়ং ৰা সংহরিত্ৰা ৰা অন্তো পক্খিপিত্ৰা ৰা কতা চোল়ভিসি, যংকিঞ্চি ৰাকং পক্খিপিত্ৰা কতা ৰাকভিসি, যংকিঞ্চি তিণং পক্খিপিত্ৰা কতা তিণভিসি, অঞ্ঞত্র সুদ্ধতমালপত্তং যংকিঞ্চি পণ্ণং পক্খিপিত্ৰা কতা পণ্ণভিসীতি ৰেদিতব্বা. তমালপত্তং পন অঞ্ঞেন মিস্সমেৰ ৰট্টতি, সুদ্ধং ন ৰট্টতি. ভিসিযা পমাণনিযমো নত্থি, মঞ্চভিসি পীঠভিসি ভূমত্থরণভিসি চঙ্কমনভিসি পাদপুঞ্ছনভিসীতি এতাসং অনুরূপতো সল্লক্খেত্ৰা অত্তনো রুচিৰসেন পমাণং কাতব্বং. যং পনেতং উণ্ণাদিপঞ্চৰিধতূলম্পি ভিসিযং ৰট্টতি, তং ‘‘মসূরকেপি ৰট্টতী’’তি কুরুন্দিযং ৰুত্তং. এতেন মসূরকং পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতীতি সিদ্ধং হোতি.
মঞ্চভিসিং পীঠে সন্থরন্তীতি মঞ্চভিসিং পীঠে অত্থরন্তি; অত্থরণত্থায হরন্তীতি যুজ্জতি. উল্লোকং অকরিত্ৰাতি হেট্ঠা চিমিলিকং অদত্ৰা. ফোসিতুন্তি রজনেন ৰা হলিদ্দিযা ৰা উপরি ফুসিতানি দাতুং. ভত্তিকম্মন্তি ভিসিচ্ছৰিযা উপরি ভত্তিকম্মং. হত্থভত্তিন্তি পঞ্চঙ্গুলিভত্তিং.
২৯৮. ইক্কাসন্তি রুক্খনিয্যাসং ৰা সিলেসং ৰা. পিট্ঠমদ্দন্তি পিট্ঠখলিং. কুণ্ডকমত্তিকন্তি কুণ্ডকমিস্সকমত্তিকং. সাসপকুট্টন্তি সাসপপিট্ঠং. সিত্থতেলকন্তি ৰিলীনমধুসিত্থকং. অচ্চুস্সন্নং হোতীতি বিন্দু বিন্দু হুত্ৰা তিট্ঠতি. পচ্চুদ্ধরিতুন্তি পুঞ্ছিতুং. গণ্ডুমত্তিকন্তি গণ্ডুপ্পাদগূথমত্তিকং. কসাৰন্তি আমলকহরীতকানং কসাৰং.
২৯৯. ন ভিক্খৰে পটিভানচিত্তন্তি এত্থ ন কেৰলং ইত্থিপুরিসরূপমেৰ, তিরচ্ছানরূপম্পি অন্তমসো গণ্ডুপ্পাদরূপম্পি ভিক্খুনো সযং কাতুং ৰা ‘‘করোহী’’তি ৰত্তুং ৰা ন ৰট্টতি, ‘‘উপাসক দ্ৰারপালং করোহী’’তি ৰত্তুম্পি ন লব্ভতি. জাতকপকরণঅসদিসদানাদীনি পন পসাদনীযানি নিব্বিদাপটিসংযুত্তানি ৰা ৰত্থূনি পরেহি কারাপেতুং লব্ভতি. মালাকম্মাদীনি সযম্পি কাতুং লব্ভতি.
৩০০. অল়কমন্দাতি একঙ্গণা মনুস্সাভিকিণ্ণা. তযো গব্ভেতি এত্থ সিৰিকাগব্ভোতি চতুরস্সগব্ভো. নাল়িকাগব্ভোতি ৰিত্থারতো দিগুণতিগুণাযামো দীঘগব্ভো. হম্মিযগব্ভোতি আকাসতলে কূটাগারগব্ভো ৰা মুণ্ডচ্ছদনগব্ভো ৰা.
কলঙ্কপাদকন্তি রুক্খং ৰিজ্ঝিত্ৰা তত্থ খাণুকে আকোটেত্ৰা কতং, তং আহরিমং ভিত্তিপাদং জিণ্ণকুট্টপাদস্স উপত্থম্ভনত্থং ভূমিযং পতিট্ঠাপেতুং অনুজানামীতি অত্থো. পরিত্তাণকিটিকন্তি ৰস্সপরিত্তাণত্থং কিটিকং. উদ্দসুধন্তি ৰচ্ছকগোমযেন চেৰ ছারিকায চ সদ্ধিং মদ্দিতমত্তিকং.
আল়িন্দো নাম পমুখং ৰুচ্চতি. পঘনং নাম যং নিক্খমন্তা চ পৰিসন্তা চ পাদেহি হনন্তি, তস্স ৰিহারদ্ৰারে উভতো কুট্টং নীহরিত্ৰা কতপদেসস্সেতং অধিৰচনং, ‘‘পঘান’’ন্তিপি ৰুচ্চতি. পকুট্টন্তি মজ্ঝে গব্ভস্স সমন্তা পরিযাগারো ৰুচ্চতি. ‘‘পকুট’’ন্তিপি পাঠো. ওসারকন্তি অনাল়িন্দকে ৰিহারে ৰংসং দত্ৰা ততো দণ্ডকে ওসারেত্ৰা কতছদনপমুখং. সংসারণকিটিকো নাম চক্কলযুত্তো কিটিকো.
৩০১. পানীযভাজনন্তি পিৰন্তানং পানীযদানভাজনং. উল়ুঙ্কো চ থালকঞ্চ পানীযসঙ্খস্স অনুলোমানি.
৩০৩. অপেসীতি দীঘদারুম্হি খাণুকে পৰেসেত্ৰা কণ্টকসাখাহি ৰিনন্ধিত্ৰা কতং দ্ৰারথকনকং. পলিঘোতি গামদ্ৰারেসু ৰিয চক্কযুত্তং দ্ৰারথকনকং.
৩০৫. অস্সতরীহি যুত্তা রথা অস্সতরীরথা. আমুত্তমণিকুণ্ডলাতি আমুত্তমণিকুণ্ডলানি.
পরিনিব্বুতোতি কিলেসপরিনিব্বানেন পরিনিব্বুতো. সীতিভূতোতি কিলেসাতপাভাৰেন সীতিভূতো. নিরূপধীতি কিলেসুপধিঅভাৰেন নিরূপধীতি ৰুচ্চতি.
সব্বা আসত্তিযো ছেত্ৰাতি রূপাদীসু ৰা ৰিসযেসু সব্বভৰেসু ৰা পত্থনাযো ছিন্দিত্ৰা. হদযে দরন্তি চিত্তে কিলেসদরথং ৰিনেত্ৰা. ৰেয্যাযিকন্তি ৰযকরণং ৰুচ্চতি.
৩০৭. আদেয্যৰাচোতি তস্স ৰচনং বহূ জনা আদিযিতব্বং সোতব্বং মঞ্ঞন্তীতি অত্থো. আরামে অকংসূতি যে সধনা, তে অত্তনো ধনেন অকংসু. যে মন্দধনা চেৰ অধনা চ, তেসং ধনং অদাসি. ইতি সো সতসহস্সকহাপণে সতসহস্সগ্ঘনকঞ্চ ভণ্ডং দত্ৰা পঞ্চচত্তালীসযোজনিকে অদ্ধানে যোজনে যোজনে ৰিহারপতিট্ঠানং কত্ৰা সাৰত্থিং অগমাসি.
কোটিসন্থরং সন্থরাপেসীতি কহাপণকোটিযা কহাপণকোটিং পটিপাদেত্ৰা সন্থরি. যে তত্থ রুক্খা ৰা পোক্খরণিযো ৰা তেসং পরিক্খেপপ্পমাণং গহেত্ৰা অঞ্ঞস্মিং ঠানে সন্থরিত্ৰা অদাসি. এৰমস্স অট্ঠারসকোটিকং নিধানং পরিক্খযং অগমাসি.
কুমারস্স এতদহোসীতি গহপতিনো এৰং বহুধনং চজন্তস্সাপি মুখস্স ৰিপ্পসন্নাকারং দিস্ৰা এতং অহোসি. কোট্ঠকং মাপেসীতি সত্তভূমিকং দ্ৰারকোট্ঠকপাসাদং মাপেসি.
অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি জেতৰনে ৰিহারে কারাপেসি…পে… মণ্ডপে কারাপেসীতি অপরাহিপি অট্ঠারসহি কোটীহি এতে ৰিহারাদযো কারাপেসি অট্ঠকরীসপ্পমাণায ভূমিযা. ৰিপস্সিস্স হি ভগৰতো পুনব্বসুমিত্তো গহপতি যোজনপ্পমাণং ভূমিং সুৰণ্ণিট্ঠকাসন্থরেন কিণিত্ৰা ৰিহারং কারাপেসি. সিখিস্স পন সিরিৰড্ঢো গহপতি তিগাৰুতপ্পমাণং সুৰণ্ণযট্ঠিসন্থরেন, ৰেস্সভুস্স সোত্থিজো গহপতি অড্ঢযোজনপ্পমাণং সুৰণ্ণফালসন্থরেন, ককুসন্ধস্স পন অচ্চুতো গহপতি গাৰুতপ্পমাণং সুৰণ্ণহত্থিপদসন্থরেন, কোণাগমনস্স উগ্গো গহপতি অড্ঢগাৰুতপ্পমাণং সুৰণ্ণিট্ঠকাসন্থরেন, কস্সপস্স সুমঙ্গলো গহপতি ৰীসতিউসভপ্পমাণং সুৰণ্ণকচ্ছপসন্থরেন, অম্হাকং ভগৰতো সুদত্তো গহপতি অট্ঠকরীসপ্পমাণং ভূমিং কহাপণসন্থরেন কিণিত্ৰা ৰিহারং কারাপেসীতি; এৰং অনুপুব্বেন পরিহাযন্তি সম্পত্তিযোতি অলমেৰ সব্বসম্পত্তীসু ৰিরজ্জিতুং অলং ৰিমুচ্চিতুন্তি.
৩০৮. খণ্ডন্তি ভিন্নোকাসো. ফুল্লন্তি ফলিতোকাসো. পটিসঙ্খরিস্সতীতি পাকতিকং করিস্সতি. লদ্ধনৰকম্মেন পন ভিক্খুনা ৰাসিফরসুনিখাদনাদীনি গহেত্ৰা সযং ন কাতব্বং, কতাকতং জানিতব্বং.
৩১০. পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো গন্ত্ৰাতি থেরো কির গিলানে পটিজগ্গন্তো জিণ্ণে ৰুড্ঢে সঙ্গণ্হন্তো সব্বপচ্ছতো আগচ্ছতি. ইদমস্স চারিত্তং. তেন ৰুত্তং – ‘‘পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো গন্ত্ৰা’’তি. অগ্গাসনন্তি থেরাসনং. অগ্গোদকন্তি দক্খিণোদকং. অগ্গপিণ্ডন্তি সঙ্ঘত্থেরপিণ্ডং. অন্তরা সত্থীনং করিত্ৰাতি চতুন্নং পাদানং অন্তরে করিত্ৰা.
৩১৫. পতিট্ঠাপেসীতি অট্ঠারসকোটিপরিচ্চাগং কত্ৰা পতিট্ঠাপেসি. এৰং সব্বাপি চতুপণ্ণাসকোটিযো পরিচ্চজি.
ৰিহারানুজাননকথা নিট্ঠিতা.
আসনপ্পটিবাহনাদিকথা
৩১৬. ৰিপ্পকতভোজনোতি অন্তরঘরে ৰা ৰিহারে ৰা অরঞ্ঞে ৰা যত্থ কত্থচি ভুঞ্জমানো ভিক্খু অনিট্ঠিতে ভোজনে ন ৰুট্ঠাপেতব্বো. অন্তরঘরে পচ্ছা আগতেন ভিক্খং গহেত্ৰা গন্তব্বং. সচে মনুস্সা ৰা ভিক্খূ ৰা ‘‘পৰিসথা’’তি ৰদন্তি, ‘‘মযি পৰিসন্তে ভিক্খূ উট্ঠহিস্সন্তী’’তি ৰত্তব্বং. ‘‘এথ, ভন্তে, আসনং অত্থী’’তি ৰুত্তেন পন পৰিসিতব্বং. সচে কোচি কিঞ্চি ন ৰদতি, আসনসালং গন্ত্ৰা অতিসমীপং অগন্ত্ৰা সভাগট্ঠানে ঠাতব্বং. ওকাসে কতে ‘‘পৰিসথা’’তি ৰুত্তেন পন পৰিসিতব্বং. সচে পন যং আসনং তস্স পাপুণাতি, তত্থ অভুঞ্জন্তো ভিক্খু নিসিন্নো হোতি, তং উট্ঠাপেতুং ৰট্টতি. যাগুখজ্জকাদীসু পন যংকিঞ্চি পিৰিত্ৰা ৰা খাদিত্ৰা ৰা যাৰ অঞ্ঞো আগচ্ছতি, তাৰ নিসিন্নং রিত্তহত্থম্পি ৰুট্ঠাপেতুং ন ৰট্টতি. ৰিপ্পকতভোজনোযেৰ হি সো হোতি.
সচে ৰুট্ঠাপেতীতি সচে আপত্তিং অতিক্কমিত্ৰাপি ৰুট্ঠাপেতিযেৰ. পৰারিতো চ হোতীতি যং সো ৰুট্ঠাপেতি, অযঞ্চ ভিক্খু পৰারিতো চ হোতি, তেন ৰত্তব্বো – ‘‘গচ্ছ উদকং আহরাহী’’তি. ৰুড্ঢতরঞ্হি ভিক্খুং আণাপেতুং ইদমেৰ একং ঠানন্তি. সচে সো উদকম্পি ন আহরতি, ততো যঞ্চ নৰকতরেন কত্তব্বং, তং দস্সেন্তো ‘‘সাধুকং সিত্থানী’’তিআদিমাহ.
গিলানস্স পতিরূপং সেয্যন্তি এত্থ যো কাসভগন্দরাতিসারাদীহি গিলানো হোতি, খেল়মল্লকৰচ্চকপালাদীনি ঠপেতব্বানি হোন্তি. কুট্ঠি ৰা হোতি, সেনাসনং দূসেতি; এৰরূপস্স হেট্ঠাপাসাদপণ্ণসালাদীসু অঞ্ঞতরং একমন্তং সেনাসনং দাতব্বং. যস্মিং ৰসন্তে সেনাসনং ন দুস্সতি, তস্স ৰরসেয্যাপি দাতব্বাৰ. যোপি সিনেহপানৰিরেচননত্থুকম্মাদীসু যংকিঞ্চি ভেসজ্জং করোতি, সব্বো সো গিলানোযেৰ, তস্সাপি সল্লক্খেত্ৰা পতিরূপং সেনাসনং দাতব্বং. লেসকপ্পেনাতি অপ্পকেন সীসাবাধাদিমত্তেন. ভিক্খূ গণেত্ৰাতি ‘‘এত্তকা নাম ভিক্খূ’’তি ৰিহারে ভিক্খূনং পরিচ্ছেদং ঞত্ৰা.
আসনপ্পটিবাহনাদিকথা নিট্ঠিতা.
সেনাসনগ্গাহকথা
৩১৮. সেয্যাতি মঞ্চট্ঠানানি ৰুচ্চন্তি. সেয্যগ্গেনাতি সেয্যাপরিচ্ছেদেন, ৰস্সূপনাযিকদিৰসে কালং ঘোসেত্ৰা একমঞ্চট্ঠানং একস্স ভিক্খুনো গাহেতুং অনুজানামীতি অত্থো. সেয্যগ্গেন গাহেন্তাতি সেয্যাপরিচ্ছেদেন গাহিযমানা. সেয্যা উস্সারযিংসূতি মঞ্চট্ঠানানি অতিরেকানি অহেসুং. ৰিহারগ্গাদীসুপি এসেৰ নযো. অনুভাগন্তি পুন অপরম্পি ভাগং দাতুং. অতিমন্দেসু হি ভিক্খূসু একেকস্স ভিক্খুনো দ্ৰে তীণি পরিৰেণানি দাতব্বানি. ন অকামা দাতব্বোতি অনিচ্ছায ন দাতব্বো. তত্থ ৰস্সূপনাযিকদিৰসে গহিতে অনুভাগে পচ্ছা আগতানং ন অত্তনো অরুচিযা সো অনুভাগো দাতব্বো. সচে পন যেন গহিতো, সো চ অত্তনো রুচিযা তং অনুভাগং ৰা পঠমভাগং ৰা দেতি, ৰট্টতি.
নিস্সীমে ঠিতস্সাতি উপচারসীমতো বহি ঠিতস্স. অন্তো উপচারসীমায পন দূরে ঠিতস্সাপি লব্ভতিযেৰ. সেনাসনং গহেত্ৰাতি ৰস্সূপনাযিকদিৰসে গহেত্ৰা. সব্বকালং পটিবাহন্তীতি চতুমাসচ্চযেন উতুকালেপি পটিবাহন্তি. তীসু সেনাসনগ্গাহেসু পুরিমকো চ পচ্ছিমকো চাতি ইমে দ্ৰে গাহা থাৰরা.
অন্তরামুত্তকে অযং ৰিনিচ্ছযো – একস্মিং ৰিহারে মহালাভসেনাসনং হোতি. সেনাসনসামিকা ৰস্সূপগতং ভিক্খুং সব্বপচ্চযেহি সক্কচ্চং উপট্ঠহিত্ৰা পৰারেত্ৰা গমনকালে বহুং সমণপরিক্খারং দেন্তি. মহাথেরা দূরতোপি আগন্ত্ৰা ৰস্সূপনাযিকদিৰসে তং গহেত্ৰা ফাসুং ৰসিত্ৰা ৰুত্থৰস্সা লাভং গণ্হিত্ৰা পক্কমন্তি. আৰাসিকা ‘‘মযং এত্থুপ্পন্নং লাভং ন লভাম, নিচ্চং আগন্তুকমহাথেরাৰ লভন্তি, তেযেৰ নং আগন্ত্ৰা পটিজগ্গিস্সন্তী’’তি পলুজ্জন্তম্পি ন ওলোকেন্তি. ভগৰা তস্স পটিজগ্গনত্থং ‘‘অপরজ্জুগতায পৰারণায আযতিং ৰস্সাৰাসত্থায অন্তরামুত্তকো গাহেতব্বো’’তি আহ.
তং গাহেন্তেন সঙ্ঘত্থেরো ৰত্তব্বো – ‘‘ভন্তে অন্তরামুত্তকসেনাসনং গণ্হথা’’তি. সচে গণ্হাতি, দাতব্বং; নো চে এতেনেৰ উপাযেন অনুথেরং আদিং কত্ৰা যো গণ্হাতি, তস্স অন্তমসো সামণেরস্সাপি দাতব্বং. তেন তং সেনাসনং অট্ঠমাসে পটিজগ্গিতব্বং. ছদনভিত্তিভূমীসু যং কিঞ্চি খণ্ডং ৰা ফুল্লং ৰা হোতি, তং সব্বং পটিসঙ্খরিতব্বং. উদ্দেসপরিপুচ্ছাদীহি দিৰসং খেপেত্ৰা রত্তিং তত্থ ৰসিতুম্পি ৰট্টতি. রত্তিং পরিৰেণে ৰসিত্ৰা তত্থ দিৰসং খেপেতুম্পি ৰট্টতি. রত্তিন্দিৰং তত্থেৰ ৰসিতুম্পি ৰট্টতি. উতুকালে আগতানং ৰুড্ঢানং ন পটিবাহিতব্বং. ৰস্সূপনাযিকদিৰসে পন সম্পত্তে সচে সঙ্ঘত্থেরো ‘‘ময্হং ইদং সেনাসনং দেথা’’তি ৰদতি, ন লভতি. ‘‘ভন্তে, ইদং অন্তরামুত্তকং গহেত্ৰা অট্ঠমাসে একেন ভিক্খুনা পটিজগ্গিত’’ন্তি ৰত্ৰা ন দাতব্বং. অট্ঠমাসে পটিজগ্গকভিক্খুস্সেৰ গহিতং হোতি.
যস্মিং পন সেনাসনে একসংৰচ্ছরে দ্ৰিক্খত্তুং পচ্চযে দেন্তি ছমাসচ্চযেন ছমাসচ্চযেন, তং অন্তরামুত্তকং ন গাহেতব্বং. যস্মিং ৰা তিক্খত্তুং দেন্তি চতুমাসচ্চযেন চতুমাসচ্চযেন, যস্মিং ৰা চতুক্খত্তুং দেন্তি তেমাসচ্চযেন তেমাসচ্চযেন, তং অন্তরামুত্তকং ন গাহেতব্বং. পচ্চযেনেৰ হি তং পটিজগ্গনং লভিস্সতি. যস্মিং পন একসংৰচ্ছরে সকিদেৰ বহুপচ্চযে দেন্তি, এতং অন্তরামুত্তকং গাহেতব্বন্তি. অযং তাৰ অন্তোৰস্সে ৰস্সূপনাযিকদিৰসেন পাল়িযং আগতসেনাসনগ্গাহকথা.
অযং পন সেনাসনগ্গাহো নাম দুৰিধো হোতি – উতুকালে চ ৰস্সাৰাসে চ. তত্থ উতুকালে তাৰ কেচি আগন্তুকা ভিক্খূ পুরেভত্তং আগচ্ছন্তি, কেচি পচ্ছাভত্তং পঠমযামং ৰা মজ্ঝিমযামং ৰা পচ্ছিমযামং ৰা যে যদা আগচ্ছন্তি, তেসং তদাৰ ভিক্খূ উট্ঠাপেত্ৰা সেনাসনং দাতব্বং. অকালো নাম নত্থি. সেনাসনপঞ্ঞাপকেন পন পণ্ডিতেন ভৰিতব্বং, একং ৰা দ্ৰে ৰা মঞ্চট্ঠানানি ঠপেতব্বানি. সচে ৰিকালে একো ৰা দ্ৰে ৰা থেরা আগচ্ছন্তি, তে ৰত্তব্বা – ‘‘ভন্তে, আদিতো পট্ঠায ৰুট্ঠাপিযমানে সব্বেপি ভিক্খূ উব্ভণ্ডিকা ভৰিস্সন্তি, তুম্হে অম্হাকং ৰসনট্ঠানেযেৰ ৰসথা’’তি.
বহূসু পন আগতেসু ৰুট্ঠাপেত্ৰা পটিপাটিযা দাতব্বং. সচে একেকং পরিৰেণং পহোতি, একেকং পরিৰেণং দাতব্বং. তত্থ অগ্গিসালদীঘসালমণ্ডলমালাদযো সব্বেপি তস্সেৰ পাপুণন্তি. এৰং অপ্পহোন্তে পাসাদগ্গেন দাতব্বং. পাসাদেসু অপ্পহোন্তেসু ওৰরকগ্গেন দাতব্বং. ওৰরকেসু অপ্পহোন্তেসু সেয্যগ্গেন দাতব্বং. সেয্যগ্গেসু অপ্পহোন্তেসু মঞ্চট্ঠানেন দাতব্বং. মঞ্চট্ঠানে অপ্পহোন্তে একপীঠকট্ঠানৰসেন দাতব্বং. ভিক্খুনো পন ঠিতোকাসমত্তং ন গাহেতব্বং. এতঞ্হি সেনাসনং নাম ন হোতি. পীঠকট্ঠানে পন অপ্পহোন্তে একং মঞ্চট্ঠানং ৰা পীঠকট্ঠানং ৰা ৰারেন ৰারেন গহেত্ৰা ‘‘ভন্তে, ৰিস্সমথা’’তি তিণ্ণং জনানং দাতব্বং, ন হি সক্কা সীতসমযে সব্বরত্তিং অজ্ঝোকাসে ৰসিতুং. মহাথেরেন পঠমযামং ৰিস্সমিত্ৰা নিক্খমিত্ৰা দুতিযত্থেরস্স ৰত্তব্বং – ‘‘আৰুসো, ইধ পৰিসাহী’’তি. সচে মহাথেরো নিদ্দাগরুকো হোতি, কালং ন জানাতি, উক্কাসিত্ৰা দ্ৰারং আকোটেত্ৰা ‘‘ভন্তে, কালো জাতো, সীতং অনুদহতী’’তি ৰত্তব্বং. তেন নিক্খমিত্ৰা ওকাসো দাতব্বো, অদাতুং ন লভতি. দুতিযত্থেরেনপি মজ্ঝিমযামং ৰিস্সমিত্ৰা পুরিমনযেনেৰ ইতরস্স দাতব্বং. নিদ্দাগরুকো ৰুত্তনযেনেৰ ৰুট্ঠাপেতব্বো. এৰং একরত্তিং একমঞ্চট্ঠানং তিণ্ণং দাতব্বং. জম্বুদীপে পন একচ্চে ভিক্খূ ‘‘সেনাসনং নাম মঞ্চট্ঠানং ৰা পীঠট্ঠানং ৰা কিঞ্চিদেৰ কস্সচি সপ্পাযং হোতি, কস্সচি অসপ্পায’’ন্তি আগন্তুকা হোন্তু ৰা মা ৰা, দেৰসিকং সেনাসনং গাহেন্তি. অযং উতুকালে সেনাসনগ্গাহো নাম.
ৰস্সাৰাসে পন অত্থি আগন্তুকৰত্তং, অত্থি আৰাসিকৰত্তং, আগন্তুকেন তাৰ সকট্ঠানং মুঞ্চিত্ৰা অঞ্ঞত্থ গন্ত্ৰা ৰসিতুকামেন ৰস্সূপনাযিকদিৰসমেৰ তত্থ ন গন্তব্বং. ৰসনট্ঠানং ৰা হি তত্র সম্বাধং ভৰেয্য, ভিক্খাচারো ৰা ন সম্পজ্জেয্য, তেন ন ফাসুং ৰিহরেয্য. তস্মা ‘‘ইদানি মাসমত্তেন ৰস্সূপনাযিকা ভৰিস্সতী’’তি তং ৰিহারং পৰিসিতব্বং. তত্থ মাসমত্তং ৰসন্তো সচে উদ্দেসত্থিকো উদ্দেসসম্পত্তিং সল্লক্খেত্ৰা, সচে কম্মট্ঠানিকো কম্মট্ঠানসপ্পাযতং সল্লক্খেত্ৰা, সচে পচ্চযত্থিকো পচ্চযলাভং সল্লক্খেত্ৰা অন্তোৰস্সে সুখং ৰসিস্সতি.
সকট্ঠানতো চ তত্থ গচ্ছন্তেন ন গোচরগামো ঘট্টেতব্বো, ন তত্থ মনুস্সা ৰত্তব্বা – ‘‘তুম্হে নিস্সায সলাকভত্তাদীনি ৰা যাগুখজ্জকাদীনি ৰা ৰস্সাৰাসিকং ৰা নত্থি, অযং চেতিযস্স পরিক্খারো, অযং উপোসথাগারস্স, ইদং তাল়ঞ্চেৰ সূচি চ সম্পটিচ্ছথ তুম্হাকং ৰিহার’’ন্তি. সেনাসনং পন জগ্গিত্ৰা দারুভণ্ডমত্তিকাভণ্ডানি পটিসামেত্ৰা গমিযৰত্তং পূরেত্ৰা গন্তব্বং. এৰং গচ্ছন্তেনাপি দহরেহি পত্তচীৰরভণ্ডিকাযো উক্খিপাপেত্ৰা তেলনাল়িকত্তরদণ্ডাদীনি গাহাপেত্ৰা ছত্তং পগ্গয্হ অত্তানং দস্সেন্তেন গামদ্ৰারেনেৰ ন গন্তব্বং, পটিচ্ছন্নেন অটৰিমগ্গেন গন্তব্বং. অটৰিমগ্গে অসতি গুম্বাদীনি মদ্দন্তেন ন গন্তব্বং, গমিযৰত্তং পন পূরেত্ৰা ৰিতক্কং ছিন্দিত্ৰা সুদ্ধচিত্তেন গমনৰত্তেনেৰ গন্তব্বং. সচে পন গামদ্ৰারেন মগ্গো হোতি, গচ্ছন্তঞ্চ নং সপরিৰারং দিস্ৰা মনুস্সা ‘‘অম্হাকং থেরো ৰিযা’’তি উপধাৰিত্ৰা ‘‘কুহিং, ভন্তে, সব্বপরিক্খারে গহেত্ৰা গচ্ছথা’’তি ৰদন্তি, তেসু চে একো এৰং ৰদতি – ‘‘ৰস্সূপনাযিককালো নামাযং, যত্থ অন্তোৰস্সে নিবদ্ধভিক্খাচারো ভণ্ডপটিচ্ছাদনঞ্চ লব্ভতি, তত্থ ভিক্খূ গচ্ছন্তী’’তি. তস্স চে সুত্ৰা তে মনুস্সা ‘‘ভন্তে, ইমস্মিম্পি গামে জনো ভুঞ্জতি চেৰ নিৰাসেতি চ, মা অঞ্ঞত্থ গচ্ছথা’’তি ৰত্ৰা মিত্তামচ্চে পক্কোসাপেত্ৰা সব্বে সম্মন্তযিত্ৰা ৰিহারে নিবদ্ধৰত্তঞ্চ সলাকভত্তাদীনি চ ৰস্সাৰাসিকঞ্চ পট্ঠপেত্ৰা ‘‘ইধেৰ ভন্তে ৰসথা’’তি যাচন্তি, সব্বং সাদিতুং ৰট্টতি. সব্বঞ্হেতং কপ্পিযঞ্চেৰ অনৰজ্জঞ্চ. কুরুন্দিযং পন ‘‘‘কুহিং গচ্ছথা’তি ৰুত্তে ‘অসুকট্ঠান’ন্তি ৰত্ৰা, ‘কস্মা তত্থ গচ্ছথা’তি ৰুত্তে ‘কারণং আচিক্খিতব্ব’’’ন্তি ৰুত্তং. উভযম্পি পনেত্থ সুদ্ধচিত্তত্তাৰ অনৰজ্জং. ইদং আগন্তুকৰত্তং নাম.
ইদং পন আৰাসিকৰত্তং – পটিকচ্চেৰ হি আৰাসিকেহি ৰিহারো জগ্গিতব্বো. খণ্ডফুল্লপটিসঙ্খরণপরিভণ্ডানি কাতব্বানি. রত্তিট্ঠানদিৰাট্ঠানৰচ্চকুটিপস্সাৰট্ঠানানি পধানঘরৰিহারমগ্গোতি ইমানি সব্বানি পটিজগ্গিতব্বানি, চেতিযে সুধাকম্মং মুদ্দৰেদিকায তেলমক্খনং মঞ্চপীঠপটিজগ্গনন্তি ইদম্পি সব্বং কাতব্বং – ‘‘ৰস্সং ৰসিতুকামা আগন্ত্ৰা উদ্দেসপরিপুচ্ছাকম্মট্ঠানানুযোগাদীনি করোন্তা সুখং ৰসিস্সন্তী’’তি. কতপরিকম্মেহি আসাল়্হীজুণ্হপঞ্চমিতো পট্ঠায ৰস্সাৰাসিকং পুচ্ছিতব্বং. কত্থ পুচ্ছিতব্বং? যতো পকতিযা লব্ভতি. যেহি পন ন দিন্নপুব্বং, তে পুচ্ছিতুং ন ৰট্টতি. কস্মা পুচ্ছিতব্বং? কদাচি হি মনুস্সা দেন্তি, কদাচি দুব্ভিক্খাদীহি উপদ্দুতা ন দেন্তি. তত্থ যে ন দস্সন্তি, তে অপুচ্ছিত্ৰা ৰস্সাৰাসিকে গাহিতে গাহিতভিক্খূনং লাভন্তরাযো হোতি, তস্মা পুচ্ছিত্ৰাৰ গাহেতব্বং, পুচ্ছন্তেন ‘‘তুম্হাকং ৰস্সাৰাসিকগ্গাহককালো উপকট্ঠো’’তি ৰত্তব্বং. সচে ৰদন্তি ‘‘ভন্তে, ইমং সংৰচ্ছরং ছাতকাদীহি উপদ্দুতম্হ, ন সক্কোম দাতু’’ন্তি ৰা ‘‘যং মযং পুব্বে দেম, ততো ঊনতরং দস্সামা’’তি ৰা ‘‘ইদানি কপ্পাসো সুলভো, যং পুব্বে দেম, ততো বহুতরং দস্সামা’’তি ৰা ৰদন্তি, তং সল্লক্খেত্ৰা তদনুরূপেন নযেন তেসং তেসং সেনাসনে ভিক্খূনং ৰস্সাৰাসিকং গাহেতব্বং.
সচে মনুস্সা ৰদন্তি – ‘‘যস্স অম্হাকং ৰস্সাৰাসিকং পাপুণাতি, সো তেমাসং পানীযং উপট্ঠাপেতু, ৰিহারমগ্গং জগ্গতু, চেতিযঙ্গণবোধিযঙ্গণানি জগ্গতু, বোধিরুক্খে উদকং আসিঞ্চতূ’’তি, যস্স তং পাপুণাতি, তস্স আচিক্খিতব্বং. যো পন গামো পটিক্কম্ম যোজনদ্ৰিযোজনন্তরে হোতি, তত্র চে কুলানি উপনিক্খেপং ঠপেত্ৰা ৰিহারে ৰস্সাৰাসিকং দেন্তিযেৰ, তানি কুলানি অপুচ্ছিত্ৰাপি তেসং সেনাসনে ৰত্তং কত্ৰা ৰসন্তস্স ৰস্সাৰাসিকং গাহেতব্বং. সচে পন তেসং সেনাসনে পংসুকূলিকো ৰসতি, আগতঞ্চ তং দিস্ৰা ‘‘তুম্হাকং ৰস্সাৰাসিকং দেমা’’তি ৰদন্তি, তেন সঙ্ঘস্স আচিক্খিতব্বং. সচে তানি কুলানি সঙ্ঘস্স দাতুং ন ইচ্ছন্তি, ‘‘তুম্হাকংযেৰ দেমা’’তি ৰদন্তি, সভাগো ভিক্খু ‘‘ৰত্তং কত্ৰা গণ্হাহী’’তি ৰত্তব্বো. পংসুকূলিকস্স পনেতং ন ৰট্টতি, ইতি সদ্ধাদেয্যে দাযকমনুস্সা পুচ্ছিতব্বা.
তত্রুপ্পাদে পন কপ্পিযকারকা পুচ্ছিতব্বা. কথং পুচ্ছিতব্বা? ‘‘কিং, আৰুসো, সঙ্ঘস্স ভণ্ডপটিচ্ছাদনং ভৰিস্সতী’’তি. সচে ৰদন্তি – ‘‘ভৰিস্সতি, ভন্তে, একেকস্স নৰহত্থং সাটকং দস্সাম, ৰস্সাৰাসিকং গাহেথা’’তি, গাহেতব্বং. সচেপি ৰদন্তি – ‘‘সাটকং নত্থি; ৰত্থু পন অত্থি, গাহেথ, ভন্তে’’তি, ৰত্থুম্হি সন্তেপি গাহেতুং ৰট্টতিযেৰ. কপ্পিযকারকানঞ্হি হত্থে ‘‘কপ্পিযভণ্ডং পরিভুঞ্জথা’’তি দিন্নৰত্থুতো যং যং কপ্পং, তং তং সব্বং পরিভুঞ্জিতুং অনুঞ্ঞাতং.
যং পনেত্থ পিণ্ডপাতত্থায গিলানপচ্চযত্থায ৰা উদ্দিস্স দিন্নং, তং চীৰরে উপনামেন্তেহি সঙ্ঘসুট্ঠুতায অপলোকেত্ৰা উপনামেতব্বং. সেনাসনত্থায উদ্দিস্স দিন্নং গরুভণ্ডং হোতি, চীৰরৰসেনেৰ চতুপচ্চযৰসেন ৰা দিন্নং চীৰরে উপনামেন্তানং অপলোকনকম্মকিচ্চং নত্থি, অপলোকনকম্মং করোন্তেহি চ পুগ্গলৰসেনেৰ কাতব্বং, সঙ্ঘৰসেন ন কাতব্বং. জাতরূপরজতৰসেনাপি আমকধঞ্ঞৰসেন ৰা অপলোকনকম্মং ন ৰট্টতি. কপ্পিযভণ্ডৰসেন চীৰরতণ্ডুলাদিৰসেনেৰ চ ৰট্টতি. তং পন এৰং কত্তব্বং – ‘‘ইদানি সুভিক্খং সুলভপিণ্ডং, ভিক্খূ চীৰরেন কিলমন্তি, এত্তকং নাম তণ্ডুলভাগং ভিক্খূনং চীৰরং কাতুং রুচ্চতী’’তি. ‘‘গিলানপচ্চযো সুলভো গিলানো ৰা নত্থি, এত্তকং নাম তণ্ডুলভাগং ভিক্খূনং চীৰরং কাতুং রুচ্চতী’’তি.
এৰং চীৰরপচ্চযং সল্লক্খেত্ৰা সেনাসনস্স কালে ঘোসিতে সন্নিপতিতে সঙ্ঘে সেনাসনগ্গাহকো সম্মন্নিতব্বো. সম্মন্নন্তেন চ দ্ৰে সম্মন্নিতব্বাতি ৰুত্তং. এৰঞ্হি নৰকো ৰুড্ঢতরস্স, ৰুড্ঢো চ নৰকস্স গাহেস্সতি. মহন্তে পন মহাৰিহারসদিসে ৰিহারে তযো চত্তারো জনা সম্মন্নিতব্বা. কুরুন্দিযং পন ‘‘অট্ঠপি সোল়সপি জনে সম্মন্নিতুং ৰট্টতী’’তি ৰুত্তং. তেসং সম্মুতি কম্মৰাচাযপি অপলোকনেনপি ৰট্টতিযেৰ.
তেহি সম্মতেহি ভিক্খূহি সেনাসনং সল্লক্খেতব্বং, চেতিযঘরং বোধিঘরং আসনঘরং সম্মুঞ্জনিঅট্টো দারুঅট্টো ৰচ্চকুটি ইট্ঠকসালা ৰড্ঢকিসালা দ্ৰারকোট্ঠকো পানীযমাল়ো মগ্গো পোক্খরণীতি এতানি হি অসেনাসনানি, ৰিহারো অড্ঢযোগো পাসাদো হম্মিযং গুহা মণ্ডপো রুক্খমূলং ৰেল়ুগুম্বোতি ইমানি সেনাসনানি, তানি গাহেতব্বানি. গাহেন্তেন চ ‘‘পঠমং ভিক্খূ গণেতুং, ভিক্খূ গণেত্ৰা সেয্যা গণেতু’’ন্তি এত্থ ৰুত্তনযেন গাহেতব্বানি. সচে সঙ্ঘিকো চ সদ্ধাদেয্যো চাতি দ্ৰে চীৰরপচ্চযা হোন্তি, তেসু যং ভিক্খূ পঠমং গণ্হিতুং ইচ্ছন্তি, তং গাহেত্ৰা তস্স ঠিতিকতো পট্ঠায ইতরো গাহেতব্বো.
সচে পন ভিক্খূনং অপ্পতায পরিৰেণগ্গেন সেনাসনে গাহিযমানে একং পরিৰেণং মহালাভং হোতি, দস ৰা দ্ৰাদস ৰা চীৰরানি লভন্তি, তং ৰিজটেত্ৰা অঞ্ঞেসু অলাভকেসু আৰাসেসু পক্খিপিত্ৰা অঞ্ঞেসম্পি ভিক্খূনং গাহেতব্বন্তি মহাসুমত্থেরো আহ. মহাপদুমত্থেরো পনাহ – ‘‘ন এৰং কাতব্বং, মনুস্সা হি অত্তনো আৰাসজগ্গনত্থায পচ্চযং দেন্তি, তস্মা অঞ্ঞেহি ভিক্খূহি তত্থ পৰিসিতব্ব’’ন্তি. সচে পনেত্থ মহাথেরো পটিক্কোসতি – ‘‘মাৰুসো, এৰং গাহেথ, ভগৰতো অনুসিট্ঠিং করোথ, ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা – ‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পরিৰেণগ্গেন গাহেতু’’’ন্তি তস্স পটিক্কোসনায অট্ঠত্ৰা ‘‘ভন্তে ভিক্খূ বহূ, পচ্চযো মন্দো, সঙ্গহং কাতুং ৰট্টতী’’তি তং সঞ্ঞাপেত্ৰা গাহেতব্বমেৰ.
গাহেন্তেন চ সম্মতেন ভিক্খুনা মহাথেরস্স সন্তিকং গন্ত্ৰা এৰং ৰত্তব্বং – ‘‘ভন্তে, তুম্হাকং সেনাসনং পাপুণাতি, গণ্হথ পচ্চযং ধারেথা’’তি. ‘‘অসুককুলস্স পচ্চযো অসুকসেনাসনঞ্চ ময্হং পাপুণাতি, আৰুসো’’তি, ‘‘পাপুণাতি, ভন্তে, গণ্হথ ন’’ন্তি, ‘‘গণ্হামি, আৰুসো’’তি, গহিতং হোতি. সচে পন ‘‘গহিতং ৰো, ভন্তে’’তি ৰুত্তে ‘‘গহিতং মে’’তি ৰা ‘‘গণ্হিস্সথ, ভন্তে’’তি ৰুত্তে ‘‘গণ্হিস্সামী’’তি ৰা ৰদতি, ‘‘অগহিতং হোতী’’তি মহাসুমত্থেরো আহ. মহাপদুমত্থেরো পনাহ – ‘‘অতীতানাগতৰচনং ৰা হোতু, ৰত্তমানৰচনং ৰা, সতুপ্পাদমত্তআলযকরণমত্তমেৰ চেত্থ পমাণং, তস্মা গহিতমেৰ হোতী’’তি.
যোপি পংসুকূলিকো ভিক্খু সেনাসনং গহেত্ৰা পচ্চযং ৰিস্সজ্জেতি, অযম্পি ন অঞ্ঞস্মিং আৰাসে পক্খিপিতব্বো. তস্মিংযেৰ পরিৰেণে অগ্গিসালায ৰা দীঘসালায ৰা রুক্খমূলে ৰা অঞ্ঞস্স গাহেতুং ৰট্টতি. পংসুকূলিকো ‘‘ৰসামী’’তি সেনাসনং জগ্গিস্সতি, ইতরো ‘‘পচ্চযং গণ্হামী’’তি, এৰং দ্ৰীহি কারণেহি সেনাসনং সুজগ্গিততরং ভৰিস্সতি. মহাপচ্চরিযং পন ৰুত্তং – ‘‘পংসুকূলিকে ৰাসত্থায সেনাসনং গণ্হন্তে সেনাসনগ্গাহাপকেন ৰত্তব্বং – ‘ভন্তে, ইধ পচ্চযো অত্থি, সো কিং কাতব্বো’তি. তেন ‘হেট্ঠা অঞ্ঞং গাহাপেহী’তি ৰত্তব্বো. সচে পন কিঞ্চি অৰত্ৰাৰ ৰসতি, ৰুত্থৰস্সস্স চ পাদমূলে ঠপেত্ৰা সাটকং দেন্তি, ৰট্টতি. অথ ৰস্সাৰাসিকং দেমাতি ৰদন্তি, তস্মিং সেনাসনে ৰস্সংৰুত্থভিক্খূনং পাপুণাতী’’তি. যেসং পন সেনাসনং নত্থি; কেৰলং পচ্চযমেৰ দেন্তি, তেসং পচ্চযং অৰস্সাৰাসিকে সেনাসনে গাহেতুং ৰট্টতি.
মনুস্সা থূপং কত্ৰা ৰস্সাৰাসিকং গাহাপেন্তি, থূপো নাম অসেনাসনং, তস্স সমীপে রুক্খে ৰা মণ্ডপে ৰা উপনিবন্ধিত্ৰা গাহাপেতব্বং. তেন ভিক্খুনা চেতিযং পটিজগ্গিতব্বং. বোধিরুক্খবোধিঘরআসনঘরসম্মুঞ্জনিঅট্টদারুঅট্টৰচ্চকুটিদ্ৰারকোট্ঠকপানীযমাল়কদন্তকট্ঠমাল়কেসুপি এসেৰ নযো. ভোজনসালা পন সেনাসনমেৰ, তস্মা তং একস্স ৰা বহূনং ৰা পরিচ্ছিন্দিত্ৰা গাহেতুং ৰট্টতীতি সব্বমিদং ৰিত্থারেন মহাপচ্চরিযং ৰুত্তং.
সেনাসনগ্গাহাপকেন পন পাটিপদঅরুণতো পট্ঠায যাৰ পুন অরুণং ন ভিজ্জতি তাৰ গাহেতব্বং, ইদঞ্হি সেনাসনগ্গাহস্স খেত্তং. সচে পাতোৰ গাহিতে সেনাসনে অঞ্ঞো ৰিতক্কচারিকো ভিক্খু আগন্ত্ৰা সেনাসনং যাচতি, ‘‘গহিতং, ভন্তে, সেনাসনং, ৰস্সূপগতো সঙ্ঘো, রমণীযো ৰিহারো, রুক্খমূলাদীসু যত্থ ইচ্ছথ তত্থ ৰসথা’’তি ৰত্তব্বো. ৰস্সূপগতেহি অন্তোৰস্সে নিবদ্ধৰত্তং ঠপেত্ৰা ৰস্সূপগতা ভিক্খূ ‘‘সম্মুঞ্জনিযো বন্ধথা’’তি ৰত্তব্বা. সুলভা চে দণ্ডকা চেৰ সলাকাযো চ হোন্তি, একেকেন ছ পঞ্চ মুট্ঠিসম্মুঞ্জনিযো, দ্ৰে তিস্সো যট্ঠিসম্মুঞ্জনিযো ৰা বন্ধিতব্বা. দুল্লভা চে হোন্তি, দ্ৰে তিস্সো মুট্ঠিসম্মুঞ্জনিযো একা যট্ঠিসম্মুঞ্জনী বন্ধিতব্বা. সামণেরেহি পঞ্চ পঞ্চ উক্কা কোট্টেতব্বা. ৰসনট্ঠানে কসাৰপরিভণ্ডং কাতব্বং.
ৰত্তং করোন্তেহি পন ‘‘ন উদ্দিসিতব্বং, ন উদ্দিসাপেতব্বং, ন সজ্ঝাযো কাতব্বো, ন পব্বাজেতব্বং, ন উপসম্পাদেতব্বং, ন নিস্সযো দাতব্বো, ন ধম্মসৰনং কাতব্বং, সব্বেৰ হি এতে পপঞ্চা. নিপ্পপঞ্চা হুত্ৰা সমণধম্মমেৰ করিস্সামা’’তি ৰা ‘‘সব্বে তেরস ধুতঙ্গানি সমাদিযন্তু, সেয্যং অকপ্পেত্ৰা ঠানচঙ্কমেহি ৰীতিনামেন্তু, মূগব্বতং গণ্হন্তু, সত্তাহকরণীযেন গতাপি ভাজনীযভণ্ডং লভন্তূ’’তি ৰা এৰরূপং অধম্মিকৰত্তং ন কাতব্বং. এৰং পন কাতব্বং – পরিযত্তিধম্মো নাম তিৰিধম্পি সদ্ধম্মং পতিট্ঠাপেতি; তস্মা সক্কচ্চং উদ্দিসথ, উদ্দিসাপেথ, সজ্ঝাযং করোথ, পধানঘরে ৰসন্তানং সঙ্ঘট্টনং অকত্ৰা অন্তোৰিহারে নিসীদিত্ৰা উদ্দিসথ, উদ্দিসাপেথ, সজ্ঝাযং করোথ, ধম্মসৰনং সমিদ্ধং করোথ, পব্বাজেন্তা সোধেত্ৰা পব্বাজেথ, সোধেত্ৰা উপসম্পাদেথ, সোধেত্ৰা নিস্সযং দেথ, একোপি হি কুলপুত্তো পব্বজ্জং উপসম্পদঞ্চ লভিত্ৰা সকলসাসনং পতিট্ঠাপেতি, অত্তনো থামেন যত্তকানি সক্কোথ তত্তকানি ধুতঙ্গানি সমাদিযথ. অন্তোৰস্সং নামেতং সকলদিৰসং রত্তিযা চ পঠমপচ্ছিমযামেসু অপ্পমত্তেহি ভৰিতব্বং, ৰীরিযং আরভিতব্বং. পোরাণকমহাথেরাপি সব্বপলিবোধে ছিন্দিত্ৰা অন্তোৰস্সে একচারিকৰত্তং পূরযিংসু, ভস্সে মত্তং জানিত্ৰা দসৰত্থুককথং দসঅসুভদসানুস্সতিঅট্ঠতিংসারম্মণকথঞ্চ কাতুং ৰট্টতি, আগন্তুকানং ৰত্তং কাতুং সত্তাহকরণীযেন গতানং অপলোকেত্ৰা দাতুং ৰট্টতীতি এৰরূপং ৰত্তং কাতব্বং.
অপিচ ভিক্খূ ওৰদিতব্বা – ‘‘ৰিগ্গাহিকপিসুণফরুসৰচনানি মা ৰদথ, দিৰসে দিৰসে সীলানি আৰজ্জেন্তা চতুরারক্খং অহাপেন্তা মনসিকারবহুলা ৰিহরথা’’তি. দন্তকট্ঠখাদনৰত্তং আচিক্খিতব্বং, চেতিযং ৰা বোধিং ৰা ৰন্দন্তেন গন্ধমালং ৰা পূজেন্তেন পত্তং ৰা থৰিকায পক্খিপন্তেন ন কথেতব্বং, ভিক্খাচারৰত্তং আচিক্খিতব্বং – ‘‘অন্তোগামে মনুস্সেহি সদ্ধিং পচ্চযসঞ্ঞুত্তকথা ৰা ৰিসভাগকথা ৰা ন কথেতব্বা, রক্খিতিন্দ্রিযেহি ভৰিতব্বং, খন্ধকৰত্তঞ্চ সেখিযৰত্তঞ্চ পূরেতব্ব’’ন্তি এৰরূপা বহুকাপি নিয্যানিককথা আচিক্খিতব্বাতি.
পচ্ছিমৰস্সূপনাযিকদিৰসে পন সচে কালং ঘোসেত্ৰা সন্নিপতিতে সঙ্ঘে কোচি দসহত্থং ৰত্থং আহরিত্ৰা ৰস্সাৰাসিকং দেতি, আগন্তুকো সচে ভিক্খু সঙ্ঘত্থেরো হোতি, তস্স দাতব্বং. নৰকো চে হোতি, সম্মতেন ভিক্খুনা সঙ্ঘত্থেরো ৰত্তব্বো – ‘‘সচে ভন্তে ইচ্ছথ, পঠমভাগং মুঞ্চিত্ৰা ইদং ৰত্থং গণ্হথা’’তি, অমুঞ্চন্তস্স ন দাতব্বং. সচে পন পুব্বে গাহিতং মুঞ্চিত্ৰা গণ্হাতি, দাতব্বং. এতেনেৰুপাযেন দুতিযত্থেরতো পট্ঠায পরিৰত্তেত্ৰা পত্তট্ঠানে আগন্তুকস্স দাতব্বং. সচে পঠমৰস্সূপগতা দ্ৰে তীণি চত্তারি পঞ্চ ৰা ৰত্থানি অলত্থুং, লদ্ধং লদ্ধং এতেনেৰুপাযেন ৰিস্সজ্জাপেত্ৰা যাৰ আগন্তুকস্স সমকং হোতি, তাৰ দাতব্বং. তেন পন সমকে লদ্ধে অৰসিট্ঠো অনুভাগো থেরাসনে দাতব্বো. পচ্চুপ্পন্নে লাভে সতি ঠিতিকায গাহেতুং কতিকং কাতুং ৰট্টতি.
সচে দুব্ভিক্খং হোতি, দ্ৰীসুপি ৰস্সূপনাযিকাসু ৰস্সূপগতা ভিক্খূ ভিক্খায কিলমন্তা ‘‘আৰুসো, ইধ ৰসন্তা সব্বেৰ কিলমাম, সাধু ৰত দ্ৰেভাগা হোম, যেসং ঞাতিপৰারিতট্ঠানানি অত্থি, তে তত্থ ৰসিত্ৰা পৰারণায আগন্ত্ৰা অত্তনো পত্তং ৰস্সাৰাসিকং গণ্হন্তূ’’তি ৰদন্তি, তেসু যে তত্থ ৰসিত্ৰা পৰারণায আগচ্ছন্তি, তেসং অপলোকেত্ৰা ৰস্সাৰাসিকং দাতব্বং. সাদিযন্তাপি হি তে নেৰ ৰস্সাৰাসিকস্স সামিনো, খীযন্তাপি চ আৰাসিকা নেৰ অদাতুং লভন্তি. কুরুন্দিযং পন ৰুত্তং – ‘‘কতিকৰত্তং কাতব্বং – ‘সব্বেসং নো ইধ যাগুভত্তং নপ্পহোতি, সভাগট্ঠানে ৰসিত্ৰা আগচ্ছথ, তুম্হাকং পত্তং ৰস্সাৰাসিকং লভিস্সথা’তি. তঞ্চে একো পটিবাহতি, সুপটিবাহিতং; নো চে পটিবাহতি, কতিকা সুকতা. পচ্ছা তেসং তত্থ ৰসিত্ৰা আগতানং অপলোকেত্ৰা দাতব্বং, অপলোকনকালে পটিবাহিতুং ন লব্ভতী’’তি. পুনপি ৰুত্তং – ‘‘সচে ৰস্সূপগতেসু একচ্চানং ৰস্সাৰাসিকে অপাপুণন্তে ভিক্খূ কতিকং করোন্তি – ‘ছিন্নৰস্সানং ৰস্সাৰাসিকঞ্চ ইদানি উপ্পজ্জনকৰস্সাৰাসিকঞ্চ ইমেসং দাতুং রুচ্চতী’তি এৰং কতিকায কতায গাহিতসদিসমেৰ হোতি, উপ্পন্নুপ্পন্নং তেসমেৰ দাতব্ব’’ন্তি.
তেমাসং পানীযং উপট্ঠাপেত্ৰা ৰিহারমগ্গচেতিযঙ্গণবোধিযঙ্গণানি জগ্গিত্ৰা বোধিরুক্খে উদকং সিঞ্চিত্ৰা পক্কন্তোপি ৰিব্ভন্তোপি ৰস্সাৰাসিকং লভতিযেৰ. ভতিনিৰিট্ঠঞ্হি তেন কতং. সঙ্ঘিকং পন অপলোকনকম্মং কত্ৰা গাহিতং অন্তোৰস্সে ৰিব্ভন্তোপি লভতেৰ. পচ্চযৰসেন গাহিতং পন ন লভতীতি ৰদন্তি.
সচে ৰুত্থৰস্সো দিসংগমিকো ভিক্খু আৰাসিকস্স হত্থতো কিঞ্চিদেৰ কপ্পিযভণ্ডং গহেত্ৰা ‘‘অসুককুলে ময্হং ৰস্সাৰাসিকং পত্তং, তং গণ্হথা’’তি ৰত্ৰা গতট্ঠানে ৰিব্ভমতি, ৰস্সাৰাসিকং সঙ্ঘিকং হোতি. সচে পন মনুস্সে সম্মুখা সম্পটিচ্ছাপেত্ৰা গচ্ছতি, লভতি. ‘‘ইদং ৰস্সাৰাসিকং অম্হাকং সেনাসনে ৰুত্থভিক্খুনো দেমা’’তি ৰুত্তে, যস্স গাহিতং তস্সেৰ হোতি. সচে পন সেনাসনসামিকস্স পিযকম্যতায পুত্তধীতাদযো বহূনি ৰত্থানি আহরিত্ৰা ‘‘অম্হাকং সেনাসনে দেমা’’তি দেন্তি, তত্থ ৰস্সূপগতস্স একমেৰ ৰত্থং দাতব্বং, সেসানি সঙ্ঘিকানি হোন্তি, ৰস্সাৰাসিকট্ঠিতিকায গাহেতব্বানি. ঠিতিকায অসতি থেরাসনতো পট্ঠায গাহেতব্বানি. সেনাসনে ৰস্সূপগতং ভিক্খুং নিস্সায উপ্পন্নেন চিত্তপ্পসাদেন বহূনি ৰত্থানি আহরিত্ৰা ‘‘সেনাসনস্স দেমা’’তি দিন্নেসুপি এসেৰ নযো. সচে পন পাদমূলে ঠপেত্ৰা ‘‘এতস্স ভিক্খুনো দেমা’’তি ৰদন্তি, তস্সেৰ হোন্তি.
একস্স গেহে দ্ৰে ৰস্সাৰাসিকানি – পঠমভাগো সামণেরস্স গাহিতো হোতি, দুতিযো থেরাসনে. সো একং দসহত্থং, একং অট্ঠহত্থং সাটকং পেসেতি ‘‘ৰস্সাৰাসিকং পত্তভিক্খূনং দেথা’’তি ৰিচিনিত্ৰা ৰরভাগং সামণেরস্স দত্ৰা অনুভাগো থেরাসনে দাতব্বো. সচে পন উভোপি ঘরং নেত্ৰা ভোজেত্ৰা সযমেৰ পাদমূলে ঠপেতি, যং যস্স দিন্নং, তদেৰ তস্স হোতি.
ইতো পরং মহাপচ্চরিযং আগতনযো হোতি – ‘‘একস্স ঘরে দহরসামণেরস্স ৰস্সাৰাসিকং পাপুণাতি, সো চে পুচ্ছতি – ‘অম্হাকং ৰস্সাৰাসিকং কস্স পত্ত’ন্তি, ‘সামণেরস্সা’তি অৰত্ৰা ‘দানকালে জানিস্সসী’তি ৰত্ৰা দানদিৰসে একং মহাথেরং পেসেত্ৰা নীহরাপেতব্বং. সচে যস্স ৰস্সাৰাসিকং পত্তং, সো ৰিব্ভমতি ৰা কালং ৰা করোতি, মনুস্সা চে পুচ্ছন্তি – ‘কস্স অম্হাকং ৰস্সাৰাসিকং পত্ত’ন্তি, তেসং যথাভূতং আচিক্খিতব্বং. সচে তে ৰদন্তি – ‘তুম্হাকং দেমা’তি, তস্স ভিক্খুনো পাপুণাতি. অথ সঙ্ঘস্স ৰা গণস্স ৰা দেন্তি, সঙ্ঘস্স ৰা গণস্স ৰা পাপুণাতি. সচে ৰস্সূপগতা সুদ্ধপংসুকূলিকাযেৰ হোন্তি, আনেত্ৰা দিন্নং ৰস্সাৰাসিকং সেনাসনপরিক্খারং ৰা কত্ৰা ঠপেতব্বং, বিম্বোহনাদীনি ৰা কাতব্বানী’’তি. ইদং নেৰাসিকৰত্তং.
সেনাসনগ্গাহকথা নিট্ঠিতা.
উপনন্দৰত্থুকথা
৩১৯. উপনন্দৰত্থুস্মিং – তত্থ তযা মোঘপুরিস গহিতং ইধ মুত্তং, ইধ তযা গহিতং তত্র মুত্তন্তি এত্থ অযমত্থো – যং তযা তত্থ সেনাসনং গহিতং, তং তে গণ্হন্তেনেৰ ইধ মুত্তং হোতি. ‘‘ইধ দানাহং, আৰুসো, মুঞ্চামী’’তি ৰদন্তেন পন তং তত্রাপি মুত্তং. এৰং ত্ৰং উভযত্থ পরিবাহিরোতি.
অযং পনেত্থ ৰিনিচ্ছযো – গহণেন গহণং পটিপ্পস্সম্ভতি, গহণেন আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি, আলযেন গহণং পটিপ্পস্সম্ভতি, আলযেন আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি. কথং? ইধেকচ্চো ৰস্সূপনাযিকদিৰসে একস্মিং ৰিহারে সেনাসনং গহেত্ৰা সামন্তৰিহারং গন্ত্ৰা তত্রাপি গণ্হাতি, তস্স ইমিনা গহণেন পুরিমং গহণং পটিপ্পস্সম্ভতি. অপরো ‘‘ইধ ৰসিস্সামী’’তি আলযমত্তং কত্ৰা সামন্তৰিহারং গন্ত্ৰা তত্থ সেনাসনং গণ্হাতি, তস্স ইমিনা গহণেন পুরিমো আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি. একো ‘‘ইধ ৰসিস্সামী’’তি সেনাসনং ৰা গহেত্ৰা আলযং ৰা কত্ৰা সামন্তৰিহারং গন্ত্ৰা ‘‘ইধেৰ দানি ৰসিস্সামী’’তি আলযং করোতি, ইচ্চস্স আলযেন ৰা গহণং আলযেন ৰা আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি, সব্বত্থ পচ্ছিমে গহণে ৰা আলযে ৰা তিট্ঠতি. যো পন ‘‘একস্মিং ৰিহারে সেনাসনং গহেত্ৰা অঞ্ঞস্মিং ৰিহারে ৰসিস্সামী’’তি গচ্ছতি, তস্স উপচারসীমাতিক্কমে সেনাসনগ্গাহো পটিপ্পস্সম্ভতি. যদি পন ‘‘তত্থ ফাসু ভৰিস্সতি, ৰসিস্সামি; নো চে, আগমিস্সামী’’তি গন্ত্ৰা অফাসুভাৰং ঞত্ৰা পচ্চাগচ্ছতি, ৰট্টতি.
৩২০. তিৰস্সন্তরেনাতি এত্থ তিৰস্সন্তরো নাম যো দ্ৰীহি ৰস্সেহি মহন্ততরো ৰা দহরতরো ৰা হোতি. যো পন একেন ৰস্সেন মহন্ততরো ৰা দহরতরো ৰা হোতি, যো ৰা সমানৰস্সো, তত্থ ৰত্তব্বমেৰ নত্থি. ইমে সব্বে একস্মিং মঞ্চে ৰা পীঠে ৰা দ্ৰে দ্ৰে হুত্ৰা নিসীদিতুং লভন্তি. যং তিণ্ণং পহোতি, তং সংহারিমং ৰা হোতু অসংহারিমং ৰা, তথারূপে অপি ফলকখণ্ডে অনুপসম্পন্নেনাপি সদ্ধিং নিসীদিতুং ৰট্টতি.
হত্থিনখকন্তি হত্থিকুম্ভে পতিট্ঠিতং; এৰং কতস্স কিরেতং নামং. সব্বং পাসাদপরিভোগন্তি সুৰণ্ণরজতাদিৰিচিত্রানি কৰাটানি মঞ্চপীঠানি তালৰণ্টানি সুৰণ্ণরজতমযপানীযঘটপানীযসরাৰানি যংকিঞ্চি চিত্তকম্মকতং, সব্বং ৰট্টতি. ‘‘পাসাদস্স দাসিদাসং খেত্তৰত্থুং গোমহিংসং দেমা’’তি ৰদন্তি, পাটেক্কং গহণকিচ্চং নত্থি, পাসাদে পটিগ্গহিতে পটিগ্গহিতমেৰ হোতি. গোনকাদীনি সঙ্ঘিকৰিহারে ৰা পুগ্গলিকৰিহারে ৰা মঞ্চপীঠকেসু অত্থরিত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং ন ৰট্টন্তি. ধম্মাসনে পন গিহিৰিকটনিহারেন লব্ভন্তি, তত্রাপি নিপজ্জিতুং ন ৰট্টতি.
উপনন্দৰত্থুকথা নিট্ঠিতা.
অৰিস্সজ্জিযৰত্থুকথা
৩২১. পঞ্চিমানীতি রাসিৰসেন পঞ্চ, সরূপৰসেন পনেতানি বহূনি হোন্তি. তত্থ আরামো নাম পুপ্ফারামো ৰা ফলারামো ৰা. আরামৰত্থু নাম তেসংযেৰ আরামানং অত্থায পরিচ্ছিন্দিত্ৰা ঠপিতোকাসো; তেসু ৰা আরামেসু ৰিনট্ঠেসু তেসং পোরাণকভূমিভাগো. ৰিহারো নাম যংকিঞ্চি পাসাদাদিসেনাসনং. ৰিহারৰত্থু নাম তস্স পতিট্ঠানোকাসো. মঞ্চো নাম – মসারকো, বুন্দিকাবদ্ধো, কুল়ীরপাদকো আহচ্চপাদকোতি ইমেসং পুব্বে ৰুত্তানং চতুন্নং মঞ্চানং অঞ্ঞতরো. পীঠং নাম মসারকাদীনংযেৰ চতুন্নং পীঠানং অঞ্ঞতরং. ভিসি নাম উণ্ণভিসিআদীনং পঞ্চন্নং অঞ্ঞতরা. বিম্বোহনং নাম ৰুত্তপ্পকারানং বিম্বোহনানং অঞ্ঞতরং. লোহকুম্ভী নাম কাল়লোহেন ৰা তম্বলোহেন ৰা যেন কেনচি লোহেন কতা কুম্ভী. লোহভাণকাদীসুপি এসেৰ নযো. এত্থ পন ভাণকন্তি অরঞ্জরো ৰুচ্চতি. ৰারকোতি ঘটো. কটাহং কটাহমেৰ. ৰাসিআদীসু ৰল্লিআদীসু চ দুৰিঞ্ঞেয্যং নাম নত্থি. এৰং –
দ্ৰিসঙ্গহানি দ্ৰে হোন্তি, ততিযং চতুসঙ্গহং;
চতুত্থং নৰকোট্ঠাসং, পঞ্চমং অট্ঠভেদনং.
ইতি পঞ্চহি রাসীহি, পঞ্চনিম্মললোচনো;
পঞ্চৰীসৰিধং নাথো, গরুভণ্ডং পকাসযি.
তত্রাযং ৰিনিচ্ছযকথা – ইদঞ্হি সব্বম্পি গরুভণ্ডং ইধ অৰিস্সজ্জিযং, কীটাগিরিৰত্থুস্মিং ‘‘অৰেভঙ্গিয’’ন্তি ৰুত্তং. পরিৰারে পন –
‘‘অৰিস্সজ্জিযং অৰেভঙ্গিযং, পঞ্চ ৰুত্তা মহেসিনা;
ৰিস্সজ্জেন্তস্স পরিভুঞ্জন্তস্স অনাপত্তি,
পঞ্হা মেসা কুসলেহি চিন্তিতা’’তি. (পরি. ৪৭৯) –
আগতং. তস্মা মূলচ্ছেজ্জৰসেন অৰিস্সজ্জিযং অৰেভঙ্গিযঞ্চ পরিৰত্তনৰসেন পন ৰিস্সজ্জেন্তস্স পরিভুঞ্জন্তস্স চ অনাপত্তীতি এৰমেত্থ অধিপ্পাযো ৰেদিতব্বো.
তত্রাযং অনুপুব্বিকথা – ইদং তাৰ পঞ্চৰিধম্পি চীৰরপিণ্ডপাতভেসজ্জত্থায উপনেতুং ন ৰট্টতি. থাৰরেন চ থাৰরং গরুভণ্ডেন চ গরুভণ্ডং পরিৰত্তেতুং ৰট্টতি. থাৰরে পন খেত্তং ৰত্থু তল়াকং মাতিকাতি এৰরূপং ভিক্খুসঙ্ঘস্স ৰিচারেতুং ৰা সম্পটিচ্ছিতুং ৰা অধিৰাসেতুং ৰা ন ৰট্টতি, কপ্পিযকারকেহেৰ ৰিচারিততো কপ্পিযভণ্ডং ৰট্টতি. আরামেন পন আরামং আরামৰত্থুং ৰিহারং ৰিহারৰত্থুন্তি ইমানি চত্তারি পরিৰত্তেতুং ৰট্টতি.
তত্রাযং পরিৰত্তননযো – সঙ্ঘস্স নাল়িকেরারামো দূরে হোতি, কপ্পিযকারকা ৰা বহুতরং খাদন্তি. যম্পি ন খাদন্তি, ততো সকটৰেতনং দত্ৰা অপ্পমেৰ হরন্তি. অঞ্ঞেসং পন তস্স আরামস্স অৰিদূরগামৰাসীনং মনুস্সানং ৰিহারস্স সমীপে আরামো হোতি, তে সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা সকেন আরামেন তং আরামং যাচন্তি, সঙ্ঘেন ‘‘রুচ্চতি সঙ্ঘস্সা’’তি অপলোকেত্ৰা সম্পটিচ্ছিতব্বো. সচেপি ভিক্খূনং রুক্খসহস্সং হোতি, মনুস্সানং পঞ্চ সতানি, ‘‘তুম্হাকং আরামো খুদ্দকো’’তি ন ৰত্তব্বং. কিঞ্চাপি হি অযং খুদ্দকো, অথ খো ইতরতো বহুতরং আযং দেতি. সচেপি সমকমেৰ দেতি; এৰম্পি ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে পরিভুঞ্জিতুং সক্কাতি গহেতব্বমেৰ. সচে পন মনুস্সানং বহুতরা রুক্খা হোন্তি, ‘‘ননু তুম্হাকং বহুতরা রুক্খা’’তি ৰত্তব্বং. সচে ‘‘অতিরেকং অম্হাকং পুঞ্ঞং হোতু, সঙ্ঘস্স দেমা’’তি ৰদন্তি, জানাপেত্ৰা সম্পটিচ্ছিতুং ৰট্টতি. ভিক্খূনং রুক্খা ফলধারিনো, মনুস্সানং রুক্খা ন তাৰ ফলং গণ্হন্তি, কিঞ্চাপি ন গণ্হন্তি, ন চিরেন গণ্হিস্সন্তীতি সম্পটিচ্ছিতব্বমেৰ. মনুস্সানং রুক্খা ফলধারিনো, ভিক্খূনং ন তাৰ ফলং গণ্হন্তি, ‘‘ননু তুম্হাকং রুক্খা ফলধারিনো’’তি ৰত্তব্বং. সচে ‘‘গণ্হথ, ভন্তে, অম্হাকং পুঞ্ঞং ভৰিস্সতী’’তি দেন্তি, জানাপেত্ৰা সম্পটিচ্ছিতুং ৰট্টতি; এৰং আরামেন আরামো পরিৰত্তেতব্বো. এতেনেৰ নযেন আরামৰত্থুপি ৰিহারোপি ৰিহারৰত্থুপি আরামেন পরিৰত্তেতব্বং. আরামৰত্থুনা চ মহন্তেন ৰা খুদ্দকেন ৰা আরামআরামৰত্থু ৰিহারৰিহারৰত্থূনি.
কথং ৰিহারেন ৰিহারো পরিৰত্তেতব্বো? সঙ্ঘস্স অন্তোগামে গেহং হোতি, মনুস্সানং ৰিহারমজ্ঝে পাসাদো, উভোপি অগ্ঘেন সমকা, সচে মনুস্সা তেন পাসাদেন তং গেহং যাচন্তি, সম্পটিচ্ছিতুং ৰট্টতি. ভিক্খূনং চে মহগ্ঘতরং গেহং হোতি, ‘‘মহগ্ঘতরং অম্হাকং গেহ’’ন্তি ৰুত্তে ‘‘কিঞ্চাপি মহগ্ঘতরং, পব্বজিতানং অসারুপ্পং, ন সক্কা তত্থ পব্বজিতেহি ৰসিতুং, ইদং পন সারুপ্পং গণ্হথা’’তি ৰদন্তি; এৰম্পি সম্পটিচ্ছিতুং ৰট্টতি. সচে পন মনুস্সানং মহগ্ঘং হোতি, ‘‘ননু তুম্হাকং গেহং মহগ্ঘ’’ন্তি ৰত্তব্বং. ‘‘হোতু, ভন্তে, অম্হাকং পুঞ্ঞং ভৰিস্সতি, গণ্হথা’’তি ৰুত্তে পন সম্পটিচ্ছিতুং ৰট্টতি. এৰং ৰিহারেন ৰিহারো পরিৰত্তেতব্বো. এতেনেৰ নযেন ৰিহারৰত্থুপি আরামোপি আরামৰত্থুপি ৰিহারেন পরিৰত্তেতব্বং. ৰিহারৰত্থুনা চ মহগ্ঘেন ৰা অপ্পগ্ঘেন ৰা ৰিহারৰিহারৰত্থুআরামআরামৰত্থূনি. এৰং তাৰ থাৰরেন থাৰরপরিৰত্তনং ৰেদিতব্বং.
গরুভণ্ডেন গরুভণ্ডপরিৰত্তনে পন মঞ্চপীঠং মহন্তং ৰা হোতু খুদ্দকং ৰা, অন্তমসো চতুরঙ্গুলপাদকং ৰা গামদারকেহি পংস্ৰাগারকেসু কীল়ন্তেহি কতম্পি সঙ্ঘস্স দিন্নকালতো পট্ঠায গরুভণ্ডং হোতি. সচেপি রাজরাজমহামত্তাদযো একপ্পহারেনেৰ মঞ্চসতং ৰা মঞ্চসহস্সং ৰা দেন্তি, সব্বে কপ্পিযমঞ্চা সম্পটিচ্ছিতব্বা, সম্পটিচ্ছিত্ৰা ৰুড্ঢপটিপাটিযা ‘‘সঙ্ঘিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জথা’’তি দাতব্বা, পুগ্গলিকৰসেন ন দাতব্বা. অতিরেকমঞ্চে ভণ্ডাগারাদীসু পঞ্ঞপেত্ৰা পত্তচীৰরং নিক্খিপিতুম্পি ৰট্টতি. বহিসীমায ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি দিন্নমঞ্চো সঙ্ঘত্থেরস্স ৰসনট্ঠানে দাতব্বো. তত্থ চে বহূ মঞ্চা হোন্তি, মঞ্চেন কম্মং নত্থি; যস্স ৰসনট্ঠানে কম্মং অত্থি, তত্থ ‘‘সঙ্ঘিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জথা’’তি দাতব্বো. মহগ্ঘেন সতগ্ঘনকেন ৰা সহস্সগ্ঘনকেন ৰা সতসহস্সগ্ঘনকেন ৰা মঞ্চেন অঞ্ঞং মঞ্চসতং লভতি, পরিৰত্তেত্ৰা গহেতব্বং. ন কেৰলং মঞ্চেন মঞ্চোযেৰ, আরামআরামৰত্থুৰিহারৰিহারৰত্থুপীঠভিসিবিম্বোহনানিপি পরিৰত্তেতুং ৰট্টন্তি. এস নযো পীঠভিসিবিম্বোহনেসুপি. এতেসু হি কপ্পিযাকপ্যিযং ৰুত্তনযমেৰ. তত্থ অকপ্পিযং ন পরিভুঞ্জিতব্বং, কপ্পিযং সঙ্ঘিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জিতব্বং. অকপ্পিযং ৰা মহগ্ঘং কপ্পিযং ৰা পরিৰত্তেত্ৰা ৰুত্তৰত্থূনি গহেতব্বানি. অগরুভণ্ডুপগং পন ভিসিবিম্বোহনং নাম নত্থি.
লোহকুম্ভী লোহভাণকং লোহকটাহন্তি ইমানি তীণি মহন্তানি ৰা হোন্তু খুদ্দকানি ৰা অন্তমসো পসতমত্তউদকগণ্হনকানিপি গরুভণ্ডানিযেৰ. লোহৰারকো পন কাল়লোহতম্বলোহৰট্টলোহকংসলোহানং যেন কেনচি কতো সীহল়দীপে পাদগণ্হনকো ভাজেতব্বো. পাদো চ নাম মগধনাল়িযা পঞ্চনাল়িমত্তং গণ্হাতি, ততো অধিকগণ্হনকো গরুভণ্ডং. ইমানি তাৰ পাল়িযং আগতানি লোহভাজনানি.
পাল়িযং পন অনাগতানিপি ভিঙ্গারপটিগ্গহউল়ুঙ্কদব্বিকটচ্ছুপাতিতট্টকসরকসমুগ্গঅঙ্গারকপল্লধূমকটচ্ছুআদীনি খুদ্দকানি ৰা মহন্তানি ৰা সব্বানি গরুভণ্ডানি. পত্তো, অযথালকং, তম্বলোহথালকন্তি ইমানি পন ভাজনীযানি. কংসলোহৰট্টলোহভাজনৰিকতি সঙ্ঘিকপরিভোগেন ৰা গিহিৰিকটা ৰা ৰট্টতি, পুগ্গলিকপরিভোগেন ন ৰট্টতি. কংসলোহাদিভাজনং সঙ্ঘস্স দিন্নম্পি হি পারিহারিযং ন ৰট্টতি. ‘‘গিহিৰিকটনিহারেনেৰ পরিভুঞ্জিতব্ব’’ন্তি মহাপচ্চরিযং ৰুত্তং.
ঠপেত্ৰা পন ভাজনৰিকতিং অঞ্ঞস্মিম্পি কপ্পিযলোহভণ্ডে – অঞ্জনী, অঞ্জনিসলাকা, কণ্ণমলহরণী, সূচি, পণ্ণসূচি, খুদ্দকো, পিপ্ফলকো, খুদ্দকং, আরকণ্টকং, কুঞ্চিকা, তাল়ং, কত্তরযট্ঠি ৰেধকো, নত্থুদানং, ভিন্দিৰালো, লোহকূটো, লোহকুট্টি, লোহগুল়ো, লোহপিণ্ডি, লোহচক্কলিকং, অঞ্ঞম্পি ৰিপ্পকতলোহভণ্ডং ভাজনীযং. ধূমনেত্তফালদীপরুক্খদীপকপল্লকওলম্বকদীপইত্থিপুরিসতিরচ্ছানগতরূপকানি পন অঞ্ঞানি ৰা ভিত্তিচ্ছদনকৰাটাদীসু উপনেতব্বানি, অন্তমসো লোহখিলকং উপাদায সব্বানি লোহভণ্ডানি গরুভণ্ডানিযেৰ হোন্তি, অত্তনা লদ্ধানিপি পরিহরিত্ৰা পুগ্গলিকপরিভোগেন ন পরিভুঞ্জিতব্বানি, সঙ্ঘিকপরিভোগেন ৰা গিহিৰিকটানি ৰা ৰট্টন্তি. তিপুভণ্ডেপি এসেৰ নযো. খীরপাসাণমযানি তট্টকসরকাদীনি গরুভণ্ডানিযেৰ.
ঘটকো পন তেলভাজনং ৰা পাদগণ্হনকতো অতিরেকমেৰ গরুভণ্ডং. সুৰণ্ণরজতহারকূটজাতিফলিকভাজনানি গিহিৰিকটানিপি ন ৰট্টন্তি, পগেৰ সঙ্ঘিকপরিভোগেন ৰা পুগ্গলিকপরিভোগেন ৰা. সেনাসনপরিভোগে পন আমাসম্পি অনামাসম্পি সব্বং ৰট্টতি.
ৰাসিআদীসু যায ৰাসিযা ঠপেত্ৰা দণ্ডকট্ঠচ্ছেদনং ৰা উচ্ছুতচ্ছনং ৰা অঞ্ঞং মহাকম্মং কাতুং ন সক্কা, অযং ভাজনীযা. ততো মহত্তরী যেন কেনচি আকারেন কতা ৰাসি গরুভণ্ডমেৰ. ফরসু পন অন্তমসো ৰেজ্জানং সিরাৰেধনফরসুপি গরুভণ্ডমেৰ. কুঠারিযং ফরসুসদিসো এৰ ৰিনিচ্ছযো. যা পন আৰুধসঙ্খেপেন কতা, অযং অনামাসা. কুদালো অন্তমসো চতুরঙ্গুলমত্তোপি গরুভণ্ডমেৰ. নিখাদনং চতুরস্সমুখং ৰা হোতু দোণিমুখং ৰা ৰঙ্কং ৰা উজুকং ৰা, অন্তমসো সম্মুঞ্জনিদণ্ডকৰেধনম্পি দণ্ডবদ্ধং চে, গরুভণ্ডমেৰ. সম্মুঞ্জনিদণ্ডখণনকং পন অদণ্ডকং ফলমত্তমেৰ, যং সক্কা সিপাটিকায পক্খিপিত্ৰা পরিহরিতুং, তং ভাজনীযং. সিখরম্পি নিখাদনেনেৰ সঙ্গহিতং. যেহি মনুস্সেহি ৰিহারে ৰাসিআদীনি দিন্নানি হোন্তি, তে চ ঘরে দড্ঢে ৰা চোরেহি ৰা ৰিলুত্তে ‘‘দেথ নো, ভন্তে, উপকরণে, পুন পাকতিকে করিস্সামা’’তি ৰদন্তি, দাতব্বা. সচে আহরন্তি, ন ৰারেতব্বা; অনাহরন্তাপি ন চোদেতব্বা.
কম্মারতট্টকারচুন্দকারনল়কারমণিকারপত্তবন্ধকানং অধিকরণিমুট্ঠিকসণ্ডাসতুলাদীনি সব্বানি লোহমযউপকরণানি সঙ্ঘে দিন্নকালতো পট্ঠায গরুভণ্ডানি. তিপুকোট্টকসুৰণ্ণকারচম্মকারউপকরণেসুপি এসেৰ নযো. অযং পন ৰিসেসো – তিপুকোট্টকউপকরণেসুপি তিপুচ্ছেদনসত্থকং, সুৰণ্ণকারউপকরণেসু সুৰণ্ণচ্ছেদনসত্থকং, চম্মকারউপকরণেসু কতপরিকম্মচম্মছিদ্দনকং খুদ্দকসত্থকন্তি ইমানি ভাজনীযভণ্ডানি. নহাপিততুন্নকারউপকরণেসুপি ঠপেত্ৰা মহাকত্তরিং মহাসণ্ডাসং মহাপিপ্ফলকঞ্চ সব্বং ভাজনীযং. মহাকত্তরিআদীনি গরুভণ্ডানি.
ৰল্লিআদীসু ৰেত্তৰল্লিআদিকা যা কাচি অড্ঢবাহুপ্পমাণা ৰল্লি সঙ্ঘস্স দিন্না ৰা তত্থজাতকা ৰা রক্খিতগোপিতা গরুভণ্ডং হোতি, সা সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে সচে অতিরেকা হোতি, পুগ্গলিককম্মেপি উপনেতুং ৰট্টতি; অরক্খিতা পন গরুভণ্ডমেৰ ন হোতি. সুত্তমকচিৰাকনাল়িকেরহীরচম্মমযা রজ্জুকা ৰা যোত্তানি ৰা ৰাকে চ নাল়িকেরহীরে চ ৰট্টেত্ৰা কতা একৰট্টা ৰা দ্ৰিৰট্টা ৰা সঙ্ঘস্স দিন্নকালতো পট্ঠায গরুভণ্ডং. সুত্তং পন অৰট্টেত্ৰা দিন্নং মকচিৰাকনাল়িকেরহীরা চ ভাজনীযা. যেহি পনেতানি রজ্জুকযোত্তাদীনি দিন্নানি হোন্তি, তে অত্তনো করণীযেন হরন্তা ন ৰারেতব্বা.
যো কোচি অন্তমসো অট্ঠঙ্গুলসূচিদণ্ডমত্তোপি ৰেল়ু সঙ্ঘস্স দিন্নো ৰা তত্থজাতকো ৰা রক্খিতগোপিতো গরুভণ্ডং, সোপি সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে অতিরেকো পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৰট্টতি. পাদগণ্হনকতেলনাল়ি পন কত্তরযট্ঠি, উপাহনদণ্ডকো, ছত্তদণ্ডো, ছত্তসলাকাতি ইদমেত্থ ভাজনীযভণ্ডং. দড্ঢগেহমনুস্সা গণ্হিত্ৰা গচ্ছন্তা ন ৰারেতব্বা. রক্খিতগোপিতং ৰেল়ুং গণ্হন্তেন সমকং ৰা অতিরেকং ৰা থাৰরং অন্তমসো তংঅগ্ঘনকম্পি ফাতিকম্মং কত্ৰা গহেতব্বো. ফাতিকম্মং অকত্ৰা গণ্হন্তেন তত্থেৰ ৰল়ঞ্জেতব্বো, গমনকালে সঙ্ঘিকাৰাসে ঠপেত্ৰা গন্তব্বং. অসতিযা গহেত্ৰা গতেন পহিণিত্ৰা দাতব্বো. দেসন্তরং গতেন সম্পত্তৰিহারে সঙ্ঘিকাৰাসে ঠপেতব্বো.
তিণন্তি মুঞ্জং পব্বজঞ্চ ঠপেত্ৰা অৰসেসং যংকিঞ্চি তিণং. যত্থ পন তিণং নত্থি, তত্থ পণ্ণেহি ছাদেন্তি; তস্মা পণ্ণম্পি তিণেনেৰ সঙ্গহিতং. ইতি মুঞ্জাদীসু যংকিঞ্চি মুট্ঠিপ্পমাণম্পি তিণং তালপণ্ণাদীসু চ একং পণ্ণম্পি সঙ্ঘস্স দিন্নং ৰা তত্থজাতকং ৰা বহারামে সঙ্ঘস্স তিণৰত্থুতো জাততিণং ৰা রক্খিতগোপিতং গরুভণ্ডং হোতি, তম্পি সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে অতিরেকং পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৰট্টতি. দড্ঢগেহমনুস্সা গহেত্ৰা গচ্ছন্তা ন ৰারেতব্বা. অট্ঠঙ্গুলপ্পমাণোপি রিত্তপোত্থকো গরুভণ্ডমেৰ.
মত্তিকা পকতিমত্তিকা ৰা হোতু পঞ্চৰণ্ণা ৰা সুধা ৰা সজ্জুরসকঙ্গুট্ঠসিলেসাদীসু ৰা যংকিঞ্চি, দুল্লভট্ঠানে আনেত্ৰা ৰা দিন্নং তত্থজাতকং ৰা রক্খিতগোপিতং তালফলপক্কমত্তং গরুভণ্ডং হোতি. তম্পি সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ নিট্ঠিতে অতিরেকং পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৰট্টতি. হিঙ্গুহিঙ্গুলকহরিতালমনোসিলঞ্জনানি পন ভাজনীযভণ্ডানি.
দারুভণ্ডে যো কোচি অট্ঠঙ্গুলসূচিদণ্ডমত্তোপি দারুভণ্ডকো দারুদুল্লভট্ঠানে সঙ্ঘস্স দিন্নো ৰা তত্থজাতকো ৰা রক্খিতগোপিতো, অযং গরুভণ্ডং হোতীতি কুরুন্দিযং ৰুত্তং. মহাঅট্ঠকথাযং পন সব্বম্পি দারুৰেল়ুচম্মপাসাণাদিৰিকতিং দারুভণ্ডেন সঙ্গণ্হিত্ৰা ‘‘তেন খো পন সমযেন সঙ্ঘস্স আসন্দিকো উপ্পন্নো হোতী’’তি ইতো পট্ঠায দারুভণ্ডৰিনিচ্ছযো ৰুত্তো.
তত্রাযং অত্থুদ্ধারো, আসন্দিকো, সত্তঙ্গো, ভদ্দপীঠং, পীঠিকা, এল়কপাদকপীঠং, আমলকৰট্টকপীঠং, ফলকং, কোচ্ছং, পলালপীঠকন্তি ইমেসু তাৰ যংকিঞ্চি খুদ্দকং ৰা হোতু মহন্তং ৰা, সঙ্ঘস্স দিন্নং গরুভণ্ডং হোতি. পলালপীঠেন চেত্থ কদলিপত্তাদিপীঠানিপি সঙ্গহিতানি. ব্যগ্ঘচম্মওনদ্ধম্পি ৰাল়রূপপরিক্খিত্তং, রতনপরিসিব্বিতং, কোচ্ছকং গরুভণ্ডমেৰ.
ৰঙ্কফলকং, দীঘফলকং, চীৰরধোৰনফলকং, ঘট্টনফলকং, ঘট্টনমুগ্গরো, দন্তকট্ঠচ্ছেদনগণ্ঠিকা, দণ্ডমুগ্গরো, অম্বণং, রজনদোণি, উদকপটিচ্ছকো, দারুমযো ৰা দন্তমযো ৰা ৰেল়ুমযো ৰা সপাদকোপি অপাদকোপি সমুগ্গো, মঞ্জূসা, পাদগণ্হনকতো অতিরেকপ্পমাণো করণ্ডো, উদকদোণি, উদককটাহং, উল়ুঙ্কো, কটচ্ছু, পানীযসরাৰং, পানীযসঙ্খোতি এতেসুপি যংকিঞ্চি সঙ্ঘে দিন্নং গরুভণ্ডং. সঙ্খথালকং পন ভাজনীযং, তথা দারুমযো উদকতুম্বো.
পাদকথলিকমণ্ডলং দারুমযং ৰা হোতু চোল়পণ্ণাদিমযং ৰা সব্বং গরুভণ্ডং. আধারকো পত্তপিধানং, তালৰণ্টং, বীজনী, চঙ্কোটকং, পচ্ছি, যট্ঠিসম্মুঞ্জনী মুট্ঠিসম্মুঞ্জনীতি এতেসুপি যংকিঞ্চি খুদ্দকং ৰা মহন্তং ৰা দারুৰেল়ুপণ্ণচম্মাদীসু যেন কেনচি কতং গরুভণ্ডমেৰ.
থম্ভতুলাসোপানফলকাদীসু দারুমযং ৰা পাসাণমযং ৰা যংকিঞ্চি গেহসম্ভাররূপং, যো কোচি কটসারকো, যংকিঞ্চি ভূমত্থরণং, যংকিঞ্চি অকপ্পিযচম্মং, সব্বং সঙ্ঘে দিন্নং গরুভণ্ডং, ভূমত্থরণং কাতুং ৰট্টতি. এল়কচম্মং পন পচ্চত্থরণগতিকং হোতি, তম্পি গরুভণ্ডমেৰ. কপ্পিযচম্মানি ভাজনীযানি. কুরুন্দিযং পন ‘‘সব্বং মঞ্চপ্পমাণং চম্মং গরুভণ্ড’’ন্তি ৰুত্তং.
উদুক্খলং, মুসলং, সুপ্পং, নিসদং, নিসদপোতো, পাসাণদোণি, পাসাণকটাহং, তুরিৰেমভস্তাদি সব্বং পেসকারাদিভণ্ডং, সব্বং কসিভণ্ডং, সব্বং চক্কযুত্তকযানং গরুভণ্ডমেৰ. মঞ্চপাদো, মঞ্চঅটনী, পীঠপাদো, পীঠঅটনী, ৰাসিফরসুআদীনং দণ্ডাতি এতেসু যংকিঞ্চি ৰিপ্পকততচ্ছনকম্মং অনিট্ঠিতমেৰ ভাজনীযং, তচ্ছিতমট্ঠং পন গরুভণ্ডং হোতি. অনুঞ্ঞাতৰাসিযা পন দণ্ডো ছত্তমুট্ঠিপণ্ণং কত্তরযট্ঠি উপাহনা অরণিসহিতং ধম্মকরণো পাদগণ্হনকতো অনতিরিত্তং আমলকতুম্বং আমলকঘটো লাবুকতুম্বং লাবুঘটো ৰিসাণকতুম্বন্তি সব্বমেতং ভাজনীযং, ততো মহন্ততরং গরুভণ্ডং.
হত্থিদন্তো ৰা যংকিঞ্চি ৰিসাণং ৰা অতচ্ছিতং যথাজাতমেৰ ভাজনীযং, তেহি কতমঞ্চপাদাদীসু পুরিমসদিসোযেৰ ৰিনিচ্ছযো. তচ্ছিতনিট্ঠিতোপি হিঙ্গুকরণ্ডকো অঞ্জনকরণ্ডকো গণ্ঠিকা ৰিধো অঞ্জনী অঞ্জনিসলাকা উদকপুঞ্ছনীতি ইদং সব্বং ভাজনীযমেৰ.
মত্তিকাভণ্ডে সব্বং মনুস্সানং উপভোগপরিভোগং ঘটপিঠরাদিকুলালভাজনং পত্তকটাহং অঙ্গারকটাহং ধূমদানকং দীপরুক্খকো দীপকপল্লিকা চযনিট্ঠকা ছদনিট্ঠকা থূপিকাতি সঙ্ঘস্স দিন্নকালতো পট্ঠায গরুভণ্ডং, পাদগণ্হনকতো অনতিরিত্তপ্পমাণো পন ঘটকো পত্তং থালকং কঞ্চনকো কুণ্ডিকাতি ইদমেত্থ ভাজনীযভণ্ডং. যথা চ মত্তিকাভণ্ডে; এৰং লোহভণ্ডেপি কুণ্ডিকা ভাজনীযকোট্ঠাসমেৰ ভজতীতি অযমেত্থ অনুপুব্বিকথা.
অৰিস্সজ্জিযৰত্থুকথা নিট্ঠিতা.
নৰকম্মদানকথা
৩২৩. ভণ্ডিকাট্ঠপনমত্তেনাতি দ্ৰারবাহানং উপরি কপোতভণ্ডিকযোজনমত্তেন. পরিভণ্ডকরণমত্তেনাতি গোমযপরিভণ্ডকসাৰপরিভণ্ডকরণমত্তেন. ধূমকালিকন্তি ইদং যাৰস্স চিতকধূমো ন পঞ্ঞাযতি, তাৰ অযং ৰিহারো এতস্সেৰাতি এৰং ধূমকালে অপলোকেত্ৰা কতপরিযোসিতং ৰিহারং দেন্তি. ৰিপ্পকতন্তি এত্থ ৰিপ্পকতো নাম যাৰ গোপানসিযো ন আরোহন্তি. গোপানসীসু পন আরুল়্হাসু বহুকতো নাম হোতি, তস্মা ততো পট্ঠায ন দাতব্বো, কিঞ্চিদেৰ সমাদপেত্ৰা কারেস্সতি. খুদ্দকে ৰিহারে কম্মং ওলোকেত্ৰা ছপ্পঞ্চৰস্সিকন্তি কম্মং ওলোকেত্ৰা চতুহত্থৰিহারে চতুৰস্সিকং, পঞ্চহত্থে পঞ্চৰস্সিকং, ছহত্থে ছৰস্সিকং দাতব্বং. অড্ঢযোগো পন যস্মা সত্তট্ঠহত্থো হোতি, তস্মা এত্থ ‘‘সত্তট্ঠৰস্সিক’’ন্তি ৰুত্তং. সচে পন সো নৰহত্থো হোতি নৰৰস্সিকম্পি দাতব্বং. মহল্লকে পন দসহত্থে একাদসহত্থে ৰিহারে ৰা পাসাদে ৰা দসৰস্সিকং ৰা একাদসৰস্সিকং ৰা দাতব্বং. দ্ৰাদসহত্থে পন ততো অধিকে ৰা লোহপাসাদসদিসেপি দ্ৰাদসৰস্সিকমেৰ দাতব্বং, ন ততো উত্তরি.
নৰকম্মিকো ভিক্খু অন্তোৰস্সে তং আৰাসং লভতি, উতুকালে পটিবাহিতুং ন লভতি. সচে সো আৰাসো জীরতি, আৰাসসামিকস্স ৰা তস্স ৰংসে উপ্পন্নস্স ৰা কস্সচি কথেতব্বং – ‘‘আৰাসো তে নস্সতি, জগ্গথ এতং আৰাস’’ন্তি. সচে সো ন সক্কোতি, ভিক্খূহি ঞাতী ৰা উপট্ঠাকে ৰা সমাদপেত্ৰা জগ্গিতব্বো. সচে তেপি ন সক্কোন্তি, সঙ্ঘিকেন পচ্চযেন জগ্গিতব্বো. তস্মিম্পি অসতি একং আৰাসং ৰিস্সজ্জেত্ৰা অৰসেসা জগ্গিতব্বা. বহূ ৰিস্সজ্জেত্ৰা একং সণ্ঠাপেতুম্পি ৰট্টতিযেৰ.
দুব্ভিক্খে ভিক্খূসু পক্কন্তেসু সব্বে আৰাসা নস্সন্তি, তস্মা একং ৰা দ্ৰে ৰা তযো ৰা আৰাসে ৰিস্সজ্জেত্ৰা ততো যাগুভত্তচীৰরাদীনি পরিভুঞ্জন্তেহি সেসাৰাসা জগ্গিতব্বাযেৰ. কুরুন্দিযং পন ৰুত্তং ‘‘সঙ্ঘিকে পচ্চযে অসতি একো ভিক্খু ‘তুয্হং একং মঞ্চট্ঠানং গহেত্ৰা জগ্গাহী’তি ৰত্তব্বো. সচে বহুতরং ইচ্ছতি, তিভাগং ৰা উপড্ঢভাগং ৰা দত্ৰাপি জগ্গাপেতব্বং. অথ ‘থম্ভমত্তমেৰেত্থ অৰসিট্ঠং, বহুকম্মং কাতব্ব’ন্তি ন ইচ্ছতি, ‘তুয্হং পুগ্গলিকমেৰ কত্ৰা জগ্গ; এৰম্পি হি সঙ্ঘস্স ভণ্ডকট্ঠপনট্ঠানং নৰকানঞ্চ ৰসনট্ঠানং লভিস্সতী’তি জগ্গাপেতব্বো. এৰং জগ্গিতো পন তস্মিং জীৰন্তে পুগ্গলিকো হোতি, মতে সঙ্ঘিকোযেৰ. সচে সদ্ধিৰিহারিকানং দাতুকামো হোতি, কম্মং ওলোকেত্ৰা তিভাগং ৰা উপড্ঢং ৰা পুগ্গলিকং কত্ৰা জগ্গাপেতব্বো. এৰঞ্হি সদ্ধিৰিহারিকানং দাতুং লভতি. এৰং জগ্গনকে পন অসতি ‘একং আৰাসং ৰিস্সজ্জেত্ৰা’তিআদিনা নযেন জগ্গাপেতব্বো’’তি.
ইদম্পি চ অঞ্ঞং তত্থেৰ ৰুত্তং – দ্ৰে ভিক্খূ সঙ্ঘিকং ভূমিং গহেত্ৰা সোধেত্ৰা সঙ্ঘিকং সেনাসনং করোন্তি. যেন সা ভূমি পঠমং গহিতা, সো সামী. উভোপি পুগ্গলিকং করোন্তি, সোযেৰ সামী. সো সঙ্ঘিকং করোতি, ইতরো পুগ্গলিকং করোতি, অঞ্ঞং চে বহুং সেনাসনট্ঠানং অত্থি, পুগ্গলিকং করোন্তোপি ন ৰারেতব্বো. অঞ্ঞস্মিং পন তাদিসে পটিরূপে ঠানে অসতি তং পটিবাহিত্ৰা সঙ্ঘিকং করোন্তেনেৰ কাতব্বং. যং পন তস্স তত্থ ৰযকম্মং কতং, তং দাতব্বং. সচে পন কতাৰাসে ৰা আৰাসকরণট্ঠানে ৰা ছাযূপগফলূপগরুক্খা হোন্তি, অপলোকেত্ৰা হারেতব্বা. পুগ্গলিকা চে হোন্তি, সামিকা আপুচ্ছিতব্বা; নো চে দেন্তি, যাৰততিযং আপুচ্ছিত্ৰা ‘‘রুক্খঅগ্ঘনকমূলং দস্সামা’’তি হারেতব্বা.
যো পন সঙ্ঘিকৰল্লিমত্তম্পি অগ্গহেত্ৰা আহরিমেন উপকরণেন সঙ্ঘিকায ভূমিযা পুগ্গলিকৰিহারং কারেতি, উপড্ঢং সঙ্ঘিকং হোতি; উপড্ঢং পুগ্গলিকং. পাসাদো চে হোতি, হেট্ঠাপাসাদো সঙ্ঘিকো; উপরি পুগ্গলিকো. সচে সো হেট্ঠাপাসাদং ইচ্ছতি, তস্স হোতি. অথ হেট্ঠা চ উপরি চ ইচ্ছতি, উভযত্থ উপড্ঢং লভতি. দ্ৰে সেনাসনানি কারেতি – একং সঙ্ঘিকং, একং পুগ্গলিকং. সচে ৰিহারে উট্ঠিতেন দব্বসম্ভারেন কারেতি, ততিযভাগং লভতি. সচে অকতট্ঠানে চযং ৰা পমুখং ৰা করোতি, বহিকুট্টে উপড্ঢং সঙ্ঘস্স, উপড্ঢং তস্স. অথ মহন্তং ৰিসমং পূরেত্ৰা অপদে পদং দস্সেত্ৰা কতং হোতি, অনিস্সরো তত্থ সঙ্ঘো.
একং ৰরসেয্যন্তি এত্থ নৰকম্মদানট্ঠানে ৰা ৰস্সগ্গেন পত্তট্ঠানে ৰা যং ইচ্ছতি, তং একং ৰরসেয্যং অনুজানামীতি অত্থো.
পরিযোসিতে পক্কমতি তস্সেৰেতন্তি পুন আগন্ত্ৰা ৰসন্তস্স অন্তোৰস্সং তস্সেৰ তং; অনাগচ্ছন্তস্স পন সদ্ধিৰিহারিকাদযো গহেতুং ন লভন্তি.
নৰকম্মদানকথা নিট্ঠিতা.
অঞ্ঞত্রপটিভোগপটিক্খেপাদিকথা
৩২৪. নাতিহরন্তীতি অঞ্ঞত্র হরিত্ৰা ন পরিভুঞ্জন্তি. গুত্তত্থাযাতি যং তত্থ মঞ্চপীঠাদি, তস্স গুত্তত্থায, তং অঞ্ঞত্র হরিতুং অনুজানামীতি অত্থো. তস্মা তং অঞ্ঞত্র হরিত্ৰা সঙ্ঘিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জন্তস্স নট্ঠং সুনট্ঠং, জিণ্ণং সুজিণ্ণং. সচে অরোগং তস্মিং ৰিহারে পটিসঙ্খতে পুন পাকতিকং কাতব্বং. পুগ্গলিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জতো নট্ঠং ৰা জিণ্ণং ৰা গীৰা হোতি, তস্মিং পটিসঙ্খতে দাতব্বমেৰ. সচে ততো গোপানসিআদীনি গহেত্ৰা অঞ্ঞস্মিং সঙ্ঘিকাৰাসে যোজেন্তি, সুযোজিতানি. পুগ্গলিকাৰাসে যোজেন্তেহি পন মূলং ৰা দাতব্বং, পটিপাকতিকং ৰা কাতব্বং ছড্ডিতৰিহারতো মঞ্চপীঠাদীনি থেয্যচিত্তেন গণ্হন্তো উদ্ধারেযেৰ ভণ্ডগ্ঘেন কারেতব্বো. পুন আৰাসিককালে দস্সামীতি গহেত্ৰা সঙ্ঘিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জন্তস্স নট্ঠং সুনট্ঠং, জিণ্ণং সুজিণ্ণং. অরোগঞ্চে পাকতিকং কাতব্বং. পুগ্গলিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জন্তস্স নট্ঠং গীৰা হোতি. ততো দ্ৰারৰাতপানাদীনি সঙ্ঘিকাৰাসে ৰা পুগ্গলিকাৰাসে ৰা যোজিতানি পটিদাতব্বানিযেৰ.
ফাতিকম্মত্থাযাতি ৰড্ঢিকম্মত্থায. ফাতিকম্মঞ্চেত্থ সমকং ৰা অতিরেকং ৰা অগ্ঘনকং মঞ্চপীঠাদিসেনাসনমেৰ ৰট্টতি.
চক্কলিকন্তি কম্বলাদীহি ৰেঠেত্ৰা কতচক্কলিকং. অল্লেহি পাদেহীতি যেহি অক্কন্তট্ঠানে উদকং পঞ্ঞাযতি, এৰরূপেহি পাদেহি পরিভণ্ডকতভূমি ৰা সেনাসনং ৰা ন অক্কমিতব্বং. সচে পন উদকসিনেহমত্তমেৰ পঞ্ঞাযতি, ন উদকং, ৰট্টতি. পাদপুঞ্ছনিং পন অল্লপাদেহিপি অক্কমিতুং ৰট্টতিযেৰ. সউপাহনেন ধোতপাদেহি অক্কমিতব্বট্ঠানেযেৰ ন ৰট্টতি.
চোল়কেন পলিৰেঠেতুন্তি সুধাভূমিযং ৰা পরিভণ্ডভূমিযং ৰা সচে তট্টিকা ৰা কটসারকো ৰা নত্থি, চোল়কেন পাদা ৰেঠেতব্বা, তস্মিং অসতি পণ্ণম্পি অত্থরিতুং ৰট্টতি. কিঞ্চি অনত্থরিত্ৰা ঠপেন্তস্স পন দুক্কটং. যদি পন তত্থ নেৰাসিকা অনত্থতাযপি ভূমিযা ঠপেন্তি, অধোতপাদেহিপি ৰল়ঞ্জেন্তি, তথেৰ ৰল়ঞ্জেতুং ৰট্টতি.
ন ভিক্খৰে পরিকম্মকতা ভিত্তীতি সেতভিত্তি ৰা চিত্তকম্মকতা ৰা. ন কেৰলঞ্চ ভিত্তিমেৰ, দ্ৰারম্পি ৰাতপানম্পি অপস্সেনফলকম্পি পাসাণত্থম্ভম্পি রুক্খত্থম্ভম্পি চীৰরেন ৰা কেনচি ৰা অপ্পটিচ্ছাদেত্ৰা অপস্সযিতুং ন লব্ভতিযেৰ.
ধোতপাদকাতি ধোতপাদকা হুত্ৰা ধোতেহি পাদেহি অক্কমিতব্বট্ঠানে নিপজ্জিতুং কুক্কুচ্চাযন্তি. ‘‘ধোতপাদকে’’তিপি পাঠো. ধোতেহি পাদেহি অক্কমিতব্বট্ঠানস্সেতং অধিৰচনং. পচ্চত্থরিত্ৰাতি পরিভণ্ডকতং ভূমিং ৰা ভূমত্থরণসেনাসনং ৰা সঙ্ঘিকমঞ্চপীঠং ৰা অত্তনো সন্তকেন পচ্চত্থরণেন পচ্চত্থরিত্ৰাৰ নিপজ্জিতব্বং. সচে নিদ্দাযতোপি পচ্চত্থরণে সঙ্কুটিতে কোচি সরীরাৰযৰো মঞ্চং ৰা পীঠং ৰা ফুসতি, আপত্তিযেৰ. লোমেসু পন লোমগণনায আপত্তিযেৰ. পরিভোগসীসেন অপস্সযন্তস্সাপি এসেৰ নযো. হত্থতলপাদতলেহি পন ফুসিতুং ৰা অক্কমিতুং ৰা ৰট্টতি. মঞ্চপীঠং নীহরন্তস্স কাযে পটিহঞ্ঞতি, অনাপত্তি.
অঞ্ঞত্রপরিভোগপটিক্খেপাদিকথা নিট্ঠিতা.
সঙ্ঘভত্তাদিঅনুজাননকথা
৩২৫. ন সক্কোন্তি সঙ্ঘভত্তং কাতুন্তি সকলস্স সঙ্ঘস্স ভত্তং কাতুং ন সক্কোন্তি. উদ্দেসভত্তন্তিআদীসু ‘‘একং ৰা দ্ৰে ৰা…পে… দস ৰা ভিক্খূ সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা দেথা’’তি এৰং উদ্দেসেন লদ্ধভিক্খূনং ভত্তং কাতুং ইচ্ছন্তি. অপরে তথেৰ ভিক্খূ পরিচ্ছিন্দিত্ৰা নিমন্তেত্ৰা তেসং ভত্তং কাতুং ইচ্ছন্তি. অপরে সলাকাযো ছিন্দিত্ৰা, অপরে পক্খিকং উপোসথিকং পাটিপদিকন্তি এৰং নিযামেত্ৰা, একস্স ৰা দ্ৰিন্নং ৰা…পে… দসন্নং ৰা ভিক্খূনং ভত্তং কাতুং ইচ্ছন্তি. ইতি এতানি ভত্তানি উদ্দেসভত্তং নিমন্তনন্তি ইমং ৰোহারং পত্তানি. যস্মা পন তে সচেপি দুব্ভিক্খে ন সক্কোন্তি, সুভিক্খে জাতে পন পুন সঙ্ঘভত্তং কাতুং সক্খিস্সন্তি, তস্মা ভগৰা তম্পি অন্তো কত্ৰা ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘভত্তং উদ্দেসভত্ত’’ন্তিআদিমাহ.
তত্থ সঙ্ঘভত্তে ঠিতিকা নাম নত্থি, তস্মা ‘‘অম্হাকং অজ্জ দস দ্ৰাদস দিৰসা ভুঞ্জন্তানং ইদানি অঞ্ঞতো ভিক্খূ আনেথা’’তি ন এৰং তত্থ ৰত্তব্বং. ‘‘পুরিমদিৰসেসু অম্হেহি ন লদ্ধং, ইদানি তং অম্হাকং গাহেথা’’তি এৰম্পি ৰত্তুং ন লব্ভতি. তঞ্হি আগতাগতানং পাপুণাতিযেৰ.
সঙ্ঘভত্তাদিঅনুজাননকথা নিট্ঠিতা.
উদ্দেসভত্তকথা
উদ্দেসভত্তাদীসু পন অযং নযো – রঞ্ঞা ৰা রাজমহামত্তেন ৰা সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা ‘‘এত্তকে ভিক্খূ আনেথা’’তি পহিতে কালং ঘোসেত্ৰা ঠিতিকা পুচ্ছিতব্বা. সচে অত্থি, ততো পট্ঠায গাহেতব্বং; নো চে, থেরাসনতো পট্ঠায গাহেতব্বং. উদ্দেসকেন পিণ্ডপাতিকানম্পি ন অতিক্কামেতব্বং. তে পন ধুতঙ্গং রক্খন্তা সযমেৰ অতিক্কমিস্সন্তি; এৰং গাহিযমানে অলসজাতিকা মহাথেরা পচ্ছা আগচ্ছন্তি, ‘‘ভন্তে, ৰীসতিৰস্সানং গাহিযতি, তুম্হাকং ঠিতিকা অতিক্কন্তা’’তি ন ৰত্তব্বা, ঠিতিকং ঠপেত্ৰা তেসং গাহেত্ৰা পচ্ছা ঠিতিকায গাহেতব্বং. ‘‘অসুকৰিহারে বহুং উদ্দেসভত্তং উপ্পন্ন’’ন্তি সুত্ৰা যোজনন্তরিকৰিহারতোপি ভিক্খূ আগচ্ছন্তি, সম্পত্তসম্পত্তানং ঠিতট্ঠানতো পট্ঠায গাহেতব্বং. অসম্পত্তানম্পি উপচারসীমং পৰিট্ঠানং অন্তেৰাসিকাদীসু গণ্হন্তেসু গাহেতব্বমেৰ. বহিউপচারসীমায ঠিতানং গাহেথাতি ৰদন্তি, ন গাহেতব্বং. সচে পন উপচারসীমং ওক্কন্তেহি একাবদ্ধা হুত্ৰা অত্তনো ৰিহারদ্ৰারে ৰা অন্তোৰিহারেযেৰ ৰা হোন্তি, পরিসাৰসেন ৰড্ঢিতা নাম সীমা হোতি, তস্মা গাহেতব্বং. সঙ্ঘনৰকস্স দিন্নেপি পচ্ছা আগতানং গাহেতব্বমেৰ. দুতিযভাগে পন থেরাসনং আরুল়্হে পুন আগতানং পঠমভাগো ন পাপুণাতি, দুতিযভাগতো ৰস্সগ্গেন গাহেতব্বং.
একস্মিং ৰিহারে একং ভত্তুদ্দেসট্ঠানং পরিচ্ছিন্দিত্ৰা গাৰুতপ্পমাণাযপি উপচারসীমায যত্থ কত্থচি আরোচিতং উদ্দেসভত্তং, তস্মিংযেৰ ভত্তুদ্দেসট্ঠানে গাহেতব্বং. একো একস্স ভিক্খুনো পহিণাতি ‘‘স্ৰেপি সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা দস ভিক্খূ পহিণথা’’তি, তেন সো অত্থো ভত্তুদ্দেসকস্স আরোচেতব্বো. সচে তং দিৰসং পমুস্সতি, দুতিযদিৰসে পাতোৰ আরোচেতব্বো. অথ পমুস্সিত্ৰাৰ পিণ্ডায পৰিসন্তো সরতি, যাৰ উপচারসীমং নাতিক্কমতি, তাৰ যা ভোজনসালায পকতিট্ঠিতিকা, তস্সাযেৰ ৰসেন গাহেতব্বং. সচেপি উপচারসীমং অতিক্কন্তা ভিক্খূ চ উপচারসীমট্ঠকেহি একাবদ্ধা হোন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞং দ্ৰাদসহত্থন্তরং অৰিজহিত্ৰা গচ্ছন্তি, পকতিট্ঠিতিকায ৰসেন গাহেতব্বং. ভিক্খূনং পন তাদিসে একাবদ্ধে অসতি বহিউপচারসীমায যস্মিং ঠানে সরতি, তত্থ নৰং ঠিতিকং কত্ৰা গাহেতব্বং. অন্তোগামে আসনসালায সরন্তেন আসনসালায ঠিতিকায গাহেতব্বং. যত্থ কত্থচি সরিত্ৰা গাহেতব্বমেৰ, অগাহেতুং ন ৰট্টতি. ন হি এতং দুতিযদিৰসে লব্ভতীতি.
সচে সকৰিহারতো অঞ্ঞং ৰিহারং গচ্ছন্তে ভিক্খূ দিস্ৰা কোচি উদ্দেসভত্তং উদ্দিসাপেতি, যাৰ অন্তোউপচারে ৰা উপচারসীমট্ঠকেহি সদ্ধিং ৰুত্তনযেন একাবদ্ধা ৰা হোন্তি, তাৰ সকৰিহারে ঠিতিকাৰসেনেৰ গাহেতব্বং. বহিউপচারে ঠিতানং দিন্নং পন ‘‘সঙ্ঘতো ভন্তে এত্তকে নাম ভিক্খূ উদ্দিসথা’’তি ৰুত্তে সম্পত্তানং গাহেতব্বং. তত্থ দ্ৰাদসহত্থন্তরং অৰিজহিত্ৰা একাবদ্ধনযেন দূরে ঠিতাপি সম্পত্তাযেৰাতি ৰেদিতব্বং. সচে যং ৰিহারং গচ্ছন্তি, তত্থ পৰিট্ঠানং আরোচেন্তি, তস্স ৰিহারস্স ঠিতিকাৰসেন গাহেতব্বং. সচেপি গামদ্ৰারে ৰা ৰীথিযং ৰা চতুক্কে ৰা অন্তরঘরে ৰা ভিক্খূ দিস্ৰা কোচি সঙ্ঘুদ্দেসং আরোচেতি, তস্মিং তস্মিং ঠানে অন্তোউপচারগতানং গাহেতব্বং.
ঘরূপচারো চেত্থ ‘‘একং ঘরং একূপচারং, একং ঘরং নানূপচারং, নানাঘরং একূপচারং, নানাঘরং নানূপচার’’ন্তি ইমেসং ৰসেন ৰেদিতব্বো. তত্থ যং এককুলস্স ঘরং একৰল়ঞ্জং হোতি, তং সুপ্পপাতপরিচ্ছেদস্স অন্তো একূপচারং নাম. তত্থুপ্পন্নো উদ্দেসলাভো তস্মিং উপচারে ভিক্খাচারৰত্তেনপি ঠিতানং সব্বেসং পাপুণাতি, এতং ‘‘একং ঘরং একূপচারং’’ নাম.
যং পন একং ঘরং দ্ৰিন্নং ভরিযানং সুখৰিহারত্থায মজ্ঝে ভিত্তিং উট্ঠাপেত্ৰা নানাদ্ৰারৰল়ঞ্জং কতং, তত্থুপ্পন্নো উদ্দেসলাভো ভিত্তিঅন্তরিকস্স ন পাপুণাতি, তস্মিং তস্মিং ঠানে নিসিন্নস্সেৰ পাপুণাতি, এতং ‘‘একং ঘরং নানূপচারং’’ নাম.
যস্মিং পন ঘরে বহূ ভিক্খূ নিমন্তেত্ৰা অন্তোগেহতো পট্ঠায একাবদ্ধে কত্ৰা পটিৰিস্সকঘরানিপি পূরেত্ৰা নিসীদাপেন্তি, তত্থুপ্পন্নো উদ্দেসলাভো সব্বেসং পাপুণাতি. যম্পি নানাকুলস্স নিৰেসনং মজ্ঝে ভিত্তিং অকত্ৰা একদ্ৰারেনেৰ ৰল়ঞ্জন্তি, তত্রাপি এসেৰ নযো. এতং ‘‘নানাঘরং একূপচারং’’ নাম.
যো পন নানানিৰেসনেসু নিসিন্নানং ভিক্খূনং উদ্দেসলাভো উপ্পজ্জতি, কিঞ্চাপি ভিত্তিচ্ছিদ্দেন ভিক্খূ দিস্সন্তি, তস্মিং তস্মিং নিৰেসনে নিসিন্নানংযেৰ পাপুণাতি, এতং ‘‘নানাঘরং নানূপচারং’’ নাম.
যো পন গামদ্ৰারৰীথিচতুক্কেসু অঞ্ঞতরস্মিং ঠানে উদ্দেসভত্তং লভিত্ৰা অঞ্ঞস্মিং ভিক্খুস্মিং অসতি অত্তনোৰ পাপুণাপেত্ৰা দুতিযদিৰসেপি তস্মিংযেৰ ঠানে অঞ্ঞং লভতি, তেন যং অঞ্ঞং নৰকং ৰা ৰুড্ঢং ৰা ভিক্খুং পস্সতি, তস্স গাহেতব্বং. সচে কোচি নত্থি, অত্তনোৰ পাপেত্ৰা ভুঞ্জিতব্বং.
সচে আসনসালায নিসীদিত্ৰা কালং পটিমানেন্তেসু ভিক্খূসু কোচি আগন্ত্ৰা ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসপত্তং দেথ, উদ্দেসপত্তং দেথ, সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা পত্তং দেথ, সঙ্ঘিকং পত্তং দেথা’’তি ৰা ৰদতি, উদ্দেসপত্তং ঠিতিকায গাহেত্ৰা দাতব্বং. ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসভিক্খুং দেথ, সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা ভিক্খুং দেথ, সঙ্ঘিকং ভিক্খুং দেথা’’তি ৰুত্তেপি এসেৰ নযো.
উদ্দেসকো পনেত্থ পেসলো লজ্জী মেধাৰী ইচ্ছিতব্বো, তেন তিক্খত্তুং ঠিতিকং পুচ্ছিত্ৰা সচে কোচি ঠিতিকং জানন্তো নত্থি, থেরাসনতো গাহেতব্বং. সচে পন ‘‘অহং জানামি, দসৰস্সেন লদ্ধ’’ন্তি কোচি ভণতি, ‘‘অত্থাৰুসো, দসৰস্সা ভিক্খূ’’তি পুচ্ছিতব্বং. সচে তস্স সুত্ৰা ‘‘দসৰস্সম্হ দসৰস্সম্হা’’তি বহূ আগচ্ছন্তি, ‘‘তুয্হং পাপুণাতি, তুয্হং পাপুণাতী’’তি অৰত্ৰা ‘‘সব্বে অপ্পসদ্দা হোথা’’তি ৰত্ৰা পটিপাটিযা ঠপেতব্বা. ঠপেত্ৰা ‘‘কতি ইচ্ছথা’’তি উপাসকো পুচ্ছিতব্বো. ‘‘এত্তকে নাম, ভন্তে, ভিক্খূ’’তি ৰুত্তে ‘‘তুয্হং পাপুণাতি, তুয্হং পাপুণাতী’’তি অৰত্ৰা সব্বনৰকস্স ৰস্সগ্গঞ্চ উতু চ দিৰসভাগো চ ছাযা চ পুচ্ছিতব্বা. সচে ছাযাযপি পুচ্ছিযমানায অঞ্ঞো ৰুড্ঢতরো আগচ্ছতি, তস্স দাতব্বং. অথ ছাযং পুচ্ছিত্ৰা ‘‘তুয্হং পাপুণাতী’’তি ৰুত্তে ৰুড্ঢতরো আগচ্ছতি, ন লভতি. কথাপপঞ্চেন হি নিসিন্নস্সাপি নিদ্দাযন্তস্সাপি গাহিতং সুগ্গাহিতং, অতিক্কন্তং সুঅতিক্কন্তং, ভাজনীযভণ্ডঞ্হি নামেতং সম্পত্তস্সেৰ পাপুণাতি, তত্থ সম্পত্তভাৰো উপচারেন পরিচ্ছিন্দিতব্বো. আসনসালায চ অন্তোপরিক্খেপো উপচারো, তস্মিং ঠিতস্স লাভো পাপুণাতীতি.
কোচি আসনসালতো অট্ঠ উদ্দেসপত্তে আহরাপেত্ৰা সত্ত পত্তে পণীতভোজনানং একং উদকস্স পূরেত্ৰা আসনসালাযং পহিণাতি, গহেত্ৰা আগতা কিঞ্চি অৰত্ৰা ভিক্খূনং হত্থেসু পতিট্ঠাপেত্ৰা পক্কমন্তি. যেন যং লদ্ধং, তস্সেৰ তং হোতি. যেন পন উদকং লদ্ধং, তস্স অতিক্কন্তম্পি ঠিতিকং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞং উদ্দেসভত্তং গাহেতব্বং. তঞ্চ লূখং ৰা লভতু পণীতং ৰা তিচীৰরপরিৰারং ৰা, তস্সেৰেতং. ঈদিসো হিস্স পুঞ্ঞৰিসেসো. উদকং পন যস্মা আমিসং ন হোতি, তস্মা অঞ্ঞং উদ্দেসভত্তং লব্ভতি.
সচে পন তে গহেত্ৰা আগতা ‘‘ইদং কির ভন্তে সব্বং ভাজেত্ৰা ভুঞ্জথা’’তি ৰত্ৰা গচ্ছন্তি, সব্বেহি ভাজেত্ৰা ভুঞ্জিত্ৰা উদকং পাতব্বং. সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা ‘‘অট্ঠ মহাথেরে দেথ, মজ্ঝিমে দেথ, নৰকে দেথ, পরিপুণ্ণৰস্সসামণেরে দেথ, মজ্ঝিমভাণকাদযো দেথ, ময্হং ঞাতিভিক্খূ দেথা’’তি ৰদন্তস্স পন ‘‘উপাসক, ত্ৰং এৰং ৰদসি, ঠিতিকায পন তেসং ন পাপুণাতী’’তি ৰত্ৰা ঠিতিকাৰসেনেৰ দাতব্বা. দহরসামণেরেহি পন উদ্দেসভত্তেসু লদ্ধেসু সচে দাযকানং ঘরে মঙ্গলং হোতি, ‘‘তুম্হাকং আচরিযুপজ্ঝাযে পেসেথা’’তি ৰত্তব্বং.
যস্মিং পন উদ্দেসভত্তে পঠমভাগো সামণেরানং পাপুণাতি, অনুভাগো মহাথেরানং, ন তত্থ সামণেরা ‘‘মযং পঠমভাগং লভিম্হা’’তি পুরতো গন্তুং লভন্তি, যথাপটিপাটিযা এৰ গন্তব্বং. ‘‘সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৰা ‘তুম্হে এথা’তি ৰুত্তে ‘ময্হং অঞ্ঞদাপি জানিস্সসি, ঠিতিকা পন এৰং গচ্ছতী’’’তি ঠিতিকাৰসেনেৰ গাহেতব্বং. অথ ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসপত্তং দেথা’’তি ৰত্ৰা অগাহিতেযেৰ পত্তে যস্স কস্সচি পত্তং গহেত্ৰা পূরেত্ৰা আহরতি, আহটম্পি ঠিতিকায এৰ গাহেতব্বং.
একো ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসপত্তং আহরা’’তি পেসিতো ‘‘ভন্তে, একং পত্তং দেথ, নিমন্তনভত্তং আহরিস্সামী’’তি ৰদতি, সো চে উদ্দেসভত্তঘরতো অযং আগতোতি ঞত্ৰা ভিক্খূহি ‘‘ননু ত্ৰং অসুকঘরতো আগতো’’তি ৰুত্তো ‘‘আম, ভন্তে, ন নিমন্তনভত্তং, উদ্দেসভত্ত’’ন্তি ভণতি, ঠিতিকায গহেতব্বং. যো পন ‘‘একং পত্তং আহরা’’তি ৰুত্তো ‘‘‘কি’ন্তি ৰত্ৰা আহরামী’’তি ৰত্ৰা ‘‘যথা তে রুচ্চতী’’তি ৰুত্তো আগচ্ছতি, অযং ৰিস্সট্ঠদূতো নাম. উদ্দেসপত্তং ৰা পটিপাটিপত্তং ৰা পুগ্গলিকপত্তং ৰা যং ইচ্ছতি, তং তস্স দাতব্বং. একো বালো অব্যত্তো ‘‘উদ্দেসপত্তং আহরা’’তি পেসিতো ৰত্তুং ন জানাতি, তুণ্হীভূতো তিট্ঠতি, সো ‘‘কস্স সন্তিকং আগতোসী’’তি ৰা ‘‘কস্স পত্তং হরিস্সসী’’তি ৰা ন ৰত্তব্বো. এৰঞ্হি ৰুত্তো পুচ্ছাসভাগেন ‘‘তুম্হাকং সন্তিকং আগতোম্হী’’তি ‘‘তুম্হাকং পত্তং হরিস্সামী’’তি ৰা ৰদেয্য, ততো তং ভিক্খুং অঞ্ঞে ভিক্খূ জিগুচ্ছন্তা ন ওলোকেয্যুং. ‘‘কুহিং গচ্ছসি, কিং করোন্তো আহিণ্ডসী’’তি পন ৰত্তব্বো. তস্স ‘‘উদ্দেসপত্তত্থায আগতোম্হী’’তি ৰদন্তস্স গাহেত্ৰা পত্তো দাতব্বো.
একা কূটট্ঠিতিকা নাম হোতি. রঞ্ঞো ৰা হি রাজমহামত্তস্স ৰা গেহে অতিপণীতানি অট্ঠ উদ্দেসভত্তানি নিচ্চং দিয্যন্তি, তানি একচারিকভত্তানি কত্ৰা ভিক্খূ ৰিসুং ঠিতিকায পরিভুঞ্জন্তি. একচ্চে ভিক্খূ ‘‘স্ৰে দানি অম্হাকং পাপুণিস্সন্তী’’তি অত্তনো ঠিতিকং সল্লক্খেত্ৰা গতা, তেসু অনাগতেসুযেৰ অঞ্ঞে আগন্তুকা ভিক্খূ আগন্ত্ৰা আসনসালায নিসীদন্তি; তঙ্খণঞ্ঞেৰ রাজপুরিসা আগন্ত্ৰা ‘‘পণীতভত্তপত্তে দেথা’’তি ৰদন্তি. আগন্তুকা ঠিতিকং অজানন্তা গাহেন্তি. তঙ্খণঞ্ঞেৰ চ ঠিতিকং জাননকভিক্খূ আগন্ত্ৰা ‘‘কিং গাহেথা’’তি ৰদন্তি. ‘‘রাজগেহে পণীতভত্ত’’ন্তি. ‘‘কতিৰস্সতো পট্ঠাযা’’তি? ‘‘এত্তকৰস্সতো নামা’’তি. ‘‘মা গাহেথা’’তি নিৰারেত্ৰা ঠিতিকায গাহেতব্বং. গাহিতে আগতেহিপি পত্তদানকালে আগতেহিপি দিন্নকালে আগতেহিপি রাজগেহতো পত্তে পূরেত্ৰা আহটকালে আগতেহিপি রাজা ‘‘অজ্জ ভিক্খূযেৰ আগচ্ছন্তূ’’তি পেসেত্ৰা ভিক্খূনংযেৰ হত্থে পিণ্ডপাতং দেতি; এৰং দিন্নপিণ্ডপাতং গহেত্ৰা আগতকালে আগতেহিপি ঠিতিকং জাননকভিক্খূহি ‘‘মা ভুঞ্জিত্থা’’তি ৰারেত্ৰা ঠিতিকাযমেৰ গাহেতব্বং.
অথ নে রাজা ভোজেত্ৰা পত্তেপি নেসং পূরেত্ৰা দেতি, যং আহটং তং ঠিতিকায গাহেতব্বং. সচে পন ‘‘মা তুচ্ছহত্থা গচ্ছন্তূ’’তি থোকমেৰ পত্তেসু পক্খিত্তং হোতি, তং ন গাহেতব্বং. অথ ভুঞ্জিত্ৰা তুচ্ছপত্তাৰ আগচ্ছন্তি, যং তেহি ভুত্তং, তং নেসং গীৰা হোতীতি মহাসুমত্থেরো আহ. মহাপদুমত্থেরো পনাহ – ‘‘গীৰাকিচ্চং এত্থ নত্থি, ঠিতিকং পন অজানন্তেহি যাৰ জাননকা আগচ্ছন্তি, তাৰ নিসীদিতব্বং সিযা; এৰং সন্তেপি ভুত্তং সুভুত্তং, ইদানি পত্তট্ঠানেন গাহেতব্ব’’ন্তি.
একো তিচীৰরপরিৰারো সতগ্ঘনকো পিণ্ডপাতো অৰস্সিকস্স ভিক্খুনো পত্তো, ৰিহারে চ ‘‘এৰরূপো পিণ্ডপাতো অৰস্সিকস্স পত্তো’’তি লিখিত্ৰা ঠপেসুং. অথ সট্ঠিৰস্সচ্চযেন অঞ্ঞো তথারূপো পিণ্ডপাতো উপ্পন্নো, অযং কিং অৰস্সিকট্ঠিতিকায গাহেতব্বো, উদাহু সট্ঠিৰস্সিকট্ঠিতিকাযাতি. সট্ঠিৰস্সিকট্ঠিতিকাযাতি ৰুত্তং, অযঞ্হি ভিক্খু ঠিতিকং গহেত্ৰাযেৰ ৰড্ঢিতোতি.
একো উদ্দেসভত্তং ভুঞ্জিত্ৰা সামণেরো জাতো, পুন তং ভত্তং সামণেরট্ঠিতিকায পত্তং গণ্হিতুং লভতি. অযং কির অন্তরাভট্ঠকো নাম. যো পন পরিপুণ্ণৰস্সো সামণেরো ‘‘স্ৰে উদ্দেসভত্তং লভিস্সতী’’তি অজ্জেৰ উপসম্পজ্জতি, অতিক্কন্তা তস্স ঠিতিকা. একস্স ভিক্খুনো উদ্দেসভত্তং পত্তং, পত্তো চস্স ন তুচ্ছো হোতি, সো অঞ্ঞস্স সমীপে নিসিন্নস্স পত্তং দাপেতি, তঞ্চে থেয্যায হরন্তি, গীৰা হোতি. সচে পন সো ভিক্খু ‘‘ময্হং পত্তং দম্মী’’তি সযমেৰ দেতি, অস্স গীৰা ন হোতি. অথাপি তেন ভত্তেন অনত্থিকো হুত্ৰা ‘‘অলং ময্হং, তৰেতং ভত্তং দম্মি, পত্তং পেসেত্ৰা আহরাপেহী’’তি অঞ্ঞং ৰদতি, যং ততো আহরীযতি সব্বং পত্তসামিকস্স হোতি. পত্তঞ্চে থেয্যায হরন্তি, সুহটো; ভত্তস্স দিন্নত্তা গীৰা ন হোতি.
ৰিহারে দস ভিক্খূ হোন্তি, তেসু নৰ পিণ্ডপাতিকা, একো সাদিযনকো. ‘‘দস উদ্দেসপত্তে দেথা’’তি ৰুত্তে পিণ্ডপাতিকা গহেতুং ন ইচ্ছন্তি. ইতরো ভিক্খু ‘‘সব্বানি ময্হং পাপুণন্তী’’তি গণ্হাতি, ঠিতিকা ন হোতি. একেকং চে পাপেত্ৰা গণ্হাতি, ঠিতিকা তিট্ঠতি. এৰং গাহেত্ৰা দসহিপি পত্তেহি আহরাপেত্ৰা ‘‘ভন্তে, ময্হং সঙ্গহং করোথা’’তি নৰ পত্তে পিণ্ডপাতিকানং দেতি, ভিক্খুদত্তিযং নামেতং, গণ্হিতুং ৰট্টতি.
সচে সো উপাসকো ‘‘ভন্তে, ঘরং আগন্তব্ব’’ন্তি ৰদতি, সো চ ভিক্খু তে ভিক্খূ ‘‘এথ, ভন্তে, ময্হং সহাযা হোথা’’তি তস্স ঘরং গচ্ছতি. যং তত্থ লভতি, সব্বং তস্সেৰ হোতি. ইতরে তেন দিন্নং লভন্তি. অথ নেসং ঘরেযেৰ নিসীদাপেত্ৰা দক্খিণোদকং দত্ৰা যাগুখজ্জকাদীনি দেন্তি, ‘‘ভন্তে, যং মনুস্সা দেন্তি, তং গণ্হথা’’তি তস্স ভিক্খুনো ৰচনেনেৰ ইতরেসং ৰট্টতি. ভুত্তাৰীনং পত্তে পূরেত্ৰা গণ্হিত্ৰা গমনত্থায দেন্তি, সব্বং তস্সেৰ ভিক্খুনো হোতি, তেন দিন্নং ইতরেসং ৰট্টতি.
যদি পন তে ৰিহারেযেৰ তেন ভিক্খুনা ‘‘ভন্তে, ময্হং ভিক্খং গণ্হথ, মনুস্সানঞ্চ ৰচনং কাতুং ৰট্টতী’’তি ৰুত্তা গচ্ছন্তি, যং তত্থ ভুঞ্জন্তি চেৰ নীহরন্তি চ, সব্বং তং তস্সেৰ সন্তকং. অথাপি ‘‘ময্হং ভিক্খং গণ্হথা’’তি অৰুত্তা ‘‘মনুস্সানং ৰচনং কাতুং ৰট্টতী’’তি গচ্ছন্তি, তত্র চে একস্স মধুরেন সরেন অনুমোদনং করোন্তস্স সুত্ৰা থেরানঞ্চ উপসমে পসীদিত্ৰা বহুং সমণপরিক্খারং দেন্তি, অযং থেরেসু পসাদেন উপ্পন্নো ‘‘অকতভাগো’’ নাম, তস্মা সব্বেসং পাপুণাতি.
একো সঙ্ঘতো উদ্দিসাপেত্ৰা ঠিতিকায গাহিতং পত্তং হরিত্ৰা পণীতস্স খাদনীযভোজনীযস্স পূরেত্ৰা আহরিত্ৰা ‘‘ইমং, ভন্তে, সব্বো সঙ্ঘো পরিভুঞ্জতূ’’তি দেতি, সব্বেহি ভাজেত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং. পত্তসামিকস্স পন অতিক্কন্তম্পি ঠিতিকং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞং উদ্দেসভত্তং দাতব্বং. অথ ‘‘পঠমংযেৰ সব্বং সঙ্ঘিকং পত্তং দেথা’’তি ৰদতি, একস্স লজ্জিভিক্খুনো সন্তকো পত্তো দাতব্বো. আহরিত্ৰা চ ‘‘সব্বো সঙ্ঘো পরিভুঞ্জতূ’’তি ৰুত্তে ভাজেত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং.