২. উণ্ণাভব্রাহ্মণসুত্তৰণ্ণনা
৫১২. দুতিযে গোচরৰিসযন্তি গোচরভূতং ৰিসযং. অঞ্ঞমঞ্ঞস্সাতি চক্খু সোতস্স, সোতং ৰা চক্খুস্সাতি এৰং একং একস্স গোচরৰিসযং ন পচ্চনুভোতি. সচে হি নীলাদিভেদং রূপারম্মণং সমোধানেত্ৰা সোতিন্দ্রিযস্স উপনেয্য – ‘‘ইঙ্ঘ ত্ৰং তাৰ নং ৰৰত্থপেহি ৰিভাৰেহি ‘কিন্নামেতং আরম্মণ’’’ন্তি. চক্খুৰিঞ্ঞাণং ৰিনাপি মুখেন অত্তনো ধম্মতায এৰং ৰদেয্য – ‘‘অরে, অন্ধবাল, ৰস্সসতম্পি ৰস্সসহস্সম্পি ৰস্সসতসহস্সম্পি পরিধাৰমানো অঞ্ঞত্র মযা কুহিং এতস্স জাননকং লভিস্সসি, তং আহর, চক্খুপসাদে উপনেহি, অহমেতং আরম্মণং জানিস্সামি – যদি ৰা নীলং, যদি ৰা পীতকং. ন হি এসো অঞ্ঞস্স ৰিসযো, ময্হমেৰেসো ৰিসযো’’তি. সেসদ্ৰারেসুপি এসেৰ নযো. এৰমেতানি অঞ্ঞমঞ্ঞস্স গোচরৰিসযং ন পচ্চনুভোন্তি নাম.
কিং পটিসরণন্তি এতেসং কিং পটিসরণং, কিং এতানি পটিসরন্তীতি পুচ্ছতি. মনো পটিসরণন্তি জৰনমনো পটিসরণং. মনোৰ নেসন্তি মনোদ্ৰারিকজৰনমনোৰ এতেসং গোচরৰিসযং রজ্জনাদিৰসেন অনুভোতি. চক্খুৰিঞ্ঞাণঞ্হি রূপদস্সনমত্তমেৰ, এত্থ রজ্জনং ৰা দুস্সনং ৰা মুয্হনং ৰা নত্থি. একস্মিং পন দ্ৰারে জৰনং রজ্জতি ৰা দুস্সতি ৰা মুয্হতি ৰা. সোতৰিঞ্ঞাণাদীসুপি এসেৰ নযো.
তত্রাযং উপমা – পঞ্চ কির দুব্বলভোজকা রাজানং সেৰিত্ৰা কিচ্ছেন কসিরেন একস্মিং পঞ্চকুলিকে গামে পরিত্তকং আযং লভিংসু. তেসং তত্থ মচ্ছভাগো মংসভাগো, অদ্দুকহাপণো ৰা যোত্তকহাপণো ৰা মাসকহাপণো ৰা অট্ঠকহাপণো ৰা সোল়সকহাপণো ৰা চতুসট্ঠিকহাপণো ৰা দণ্ডোতি এত্তকমত্তমেৰ পাপুণাতি, সতৰত্থুকং পঞ্চসতৰত্থুকং সহস্সৰত্থুকং মহাবলিং রাজাৰ গণ্হাতি.
তত্থ পঞ্চকুলিকগামা ৰিয পঞ্চপসাদা দট্ঠব্বা, পঞ্চ দুব্বলভোজকা ৰিয পঞ্চৰিঞ্ঞাণানি; রাজা ৰিয জৰনং, দুব্বলভোজকানং পরিত্তকআযপাপুণনং ৰিয চক্খুৰিঞ্ঞাণাদীনং রূপদস্সনাদিমত্তং, রজ্জনাদি পন এতেসু নত্থি. রঞ্ঞো মহাবলিগ্গহণং ৰিয তেসু দ্ৰারেসু জৰনস্স রজ্জনাদীনি ৰেদিতব্বানি. এৰমেত্থ মনোতি কুসলাকুসলজৰনং ৰুত্তং.
সতি পটিসরণন্তি মগ্গসতি পটিসরণং. জৰনমনো হি মগ্গসতিং পটিসরতি. ৰিমুত্তীতি ফলৰিমুত্তি. পটিসরণন্তি ফলৰিমুত্তিযা নিব্বানং পটিসরণং. তঞ্হি সা পটিসরতি. নাসক্খি পঞ্হস্স পরিযন্তং গহেতুন্তি পঞ্হস্স পরিচ্ছেদং পমাণং গহেতুং নাসক্খি, অপ্পটিসরণং ধম্মং ‘‘সপ্পটিসরণ’’ন্তি পুচ্ছি. নিব্বানং নামেতং অপ্পটিসরণং, ন কিঞ্চি পটিসরতি. নিব্বানোগধন্তি নিব্বানব্ভন্তরং নিব্বানং অনুপৰিট্ঠং. ব্রহ্মচরিযন্তি মগ্গব্রহ্মচরিযং. নিব্বানপরাযণন্তি নিব্বানং পরং অযনমস্স পরা গতি, ন ততো পরং গচ্ছতীতি অত্থো. নিব্বানং পরিযোসানং অৰসানং অস্সাতি নিব্বানপরিযোসানং.
মূলজাতা পতিট্ঠিতাতি মগ্গেন আগতসদ্ধা ৰুচ্চতি. ইমম্হি চে, ভিক্খৰে, সমযেতি কিং সন্ধাযাহ? ঝানঅনাগামিতং. তস্মিঞ্হি সমযে ব্রাহ্মণস্স পঠমমগ্গেন পঞ্চ অকুসলচিত্তানি পহীনানি, পঠমজ্ঝানেন পঞ্চ নীৰরণানীতি ঝানঅনাগামিট্ঠানে ঠিতো. সো অপরিহীনজ্ঝানো কালং কত্ৰা তত্থেৰ পরিনিব্বাযেয্য. সচে পনস্স পুত্তদারং অনুসাসন্তস্স কম্মন্তে ৰিচারেন্তস্স ঝানং নস্সতি, নট্ঠে ঝানে গতি অনিবদ্ধা হোতি, অনট্ঠে পন নিবদ্ধাতি ইমং ঝানঅনাগামিতং সন্ধায এৰমাহ.