১. চক্কৰত্তিরাজসুত্তৰণ্ণনা
৯৯৭. সোতাপত্তিসংযুত্তস্স পঠমে কিঞ্চাপীতি অনুগ্গহগরহণেসু নিপাতো. চতুন্নঞ্হি মহাদীপানং ইস্সরিযাধিপচ্চং রজ্জং অনুগ্গণ্হন্তো চতুন্নঞ্চ অপাযানং অপ্পহীনভাৰং গরহন্তো সত্থা ‘‘কিঞ্চাপি, ভিক্খৰে, রাজা চক্কৰত্তী’’তিআদিমাহ. তত্থ চতুন্নং দীপানন্তি দ্ৰিসহস্সদীপপরিৰারানং চতুন্নং মহাদীপানং. ইস্সরিযাধিপচ্চন্তি ইস্সরভাৰো ইস্সরিযং, অধিপতিভাৰো আধিপচ্চং, ইস্সরিযং আধিপচ্চং এতস্মিং রজ্জে, ন ছেদনভেদনন্তি ইস্সরিযাধিপচ্চং. কারেত্ৰাতি এৰরূপং রজ্জং পৰত্তাপেত্ৰা. কিঞ্চাপি, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকোতি এত্থ অনুগ্গহপসংসাসু নিপাতো. পিণ্ডিযালোপেন হি যাপনং অনুগ্গহন্তো চতুন্নঞ্চ অপাযানং পহীনভাৰং পসংসন্তো সত্থা ‘‘কিঞ্চাপি, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো’’তিআদিমাহ. তত্থ নন্তকানীতি অনন্তকানি. তেরসহত্থোপি হি ৰত্থসাটকো দসচ্ছেদনতো পট্ঠায নন্তকন্তেৰ সঙ্খং গচ্ছতি.
অৰেচ্চপ্পসাদেনাতি অচলপ্পসাদেন. সো পনাযং পসাদো কিং একো, অনেকোতি? একোৰ, সো মগ্গেন আগতপ্পসাদো. যেসু পন ৰত্থূসু অপুব্বং অচরিমং রুহতি, তেসং ৰসেন ‘‘বুদ্ধে অৰেচ্চপ্পসাদেনা’’তিআদিনা নযেন তিধা ৰুত্তো. যস্মা চ একো, তস্মাৰ নিন্নানাকরণো হোতি. অরিযসাৰকস্স হি বুদ্ধেযেৰ পসাদো চ পেমঞ্চ গারৰঞ্চ মহন্তং, ন ধম্মে ৰা সঙ্ঘে ৰা, ধম্মেযেৰ ৰা মহন্তং, ন বুদ্ধে ৰা সঙ্ঘে ৰা, সঙ্ঘেযেৰ ৰা মহন্তং, ন বুদ্ধে ৰা ধম্মে ৰাতি এতং নত্থি. ইতিপি সো ভগৰাতিআদীনি ৰিসুদ্ধিমগ্গে ৰিত্থারিতানেৰ.
অরিযকন্তেহীতি অরিযানং কন্তেহি পিযেহি মনাপেহি. পঞ্চ হি সীলানি ভৰন্তরগতাপি অরিযা ন কোপেন্তি, এৰং তেসং পিযানি. তানি সন্ধাযেতং ৰুত্তং. অখণ্ডেহীতিআদি সদিসৰসেন ৰুত্তং. মুখৰট্টিযঞ্হি ছিন্নেকদেসা পাতি খণ্ডাতি ৰুচ্চতি, মজ্ঝে ভিন্না ছিদ্দাতি, একস্মিং পদেসে ৰিসভাগৰণ্ণা গাৰী সবলাতি, নানাবিন্দুচিত্তা কম্মাসাতি, এৰমেৰ পটিপাটিযা আদিম্হি ৰা অন্তে ৰা ভিন্নং সীলং খণ্ডং নাম, মজ্ঝে ভিন্নং ছিদ্দং, যত্থ কত্থচি দ্ৰিন্নং ৰা তিণ্ণং ৰা পটিপাটিযা ভিন্নত্তা সবলং, একন্তরং ভিন্নং কম্মাসং. তেসং দোসানং অভাৰেন অখণ্ডাদিতা ৰেদিতব্বা. ভুজিস্সেহীতি ভুজিস্সভাৰকরেহি. ৰিঞ্ঞুপ্পসত্থেহীতি বুদ্ধাদীহি ৰিঞ্ঞূহি পসংসিতেহি. অপরামট্ঠেহীতি ‘‘ইদং নাম তযা কতং, ইদং ৰীতিক্কন্ত’’ন্তি এৰং পরামসিতুং অসক্কুণেয্যেহি. সমাধিসংৰত্তনিকেহীতি অপ্পনাসমাধিং উপচারসমাধিং ৰা সংৰত্তেতুং সমত্থেহি.