২. মালুক্যপুত্তসুত্তৰণ্ণনা

৯৫. দুতিযে মালুক্যপুত্তোতি মালুক্যব্রাহ্মণিযা পুত্তো. এত্থাতি এতস্মিং তৰ ওৰাদাযাচনে. ইমিনা থেরং অপসাদেতিপি উস্সাদেতিপি. কথং? অযং কির দহরকালে রূপাদীসু পমজ্জিত্ৰা পচ্ছা মহল্লককালে অরঞ্ঞৰাসং পত্থেন্তো কম্মট্ঠানং যাচতি. অথ ভগৰা ‘‘এত্থ দহরে কিং ৰক্খাম? মালুক্যপুত্তো ৰিয তুম্হেপি তরুণকালে পমজ্জিত্ৰা মহল্লককালে অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা সমণধম্মং করেয্যাথা’’তি ইমিনা অধিপ্পাযেন ভণন্তো থেরং অপসাদেতি নাম.

যস্মা পন থেরো মহল্লককালেপি অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা সমণধম্মং কাতুকামো, তস্মা ভগৰা ‘‘এত্থ দহরে কিং ৰক্খাম? অযং অম্হাকং মালুক্যপুত্তো মহল্লককালেপি অরঞ্ঞং পৰিসিত্ৰা সমণধম্মং কত্তুকামো কম্মট্ঠানং যাচতি, তুম্হে নাম তরুণকালেপি ৰীরিযং ন করোথা’’তি ইমিনা অধিপ্পাযেন ভণন্তো থেরং উস্সাদেতি নাম.

যত্র হি নামাতি যো নাম. কিঞ্চাপাহন্তি কিঞ্চাপি ‘‘অহং মহল্লকো’’তি ঞাতং. যদি অহং মহল্লকো, মহল্লকো সমানোপি সক্খিস্সামি সমণধম্মং কাতুং, দেসেতু মে, ভন্তে, ভগৰাতি অধিপ্পাযেন মহল্লকভাৰং অনুগ্গণ্হন্তো ওৰাদঞ্চ পসংসন্তো এৰমাহ.

অদিট্ঠা অদিট্ঠপুব্বাতি ইমস্মিং অত্তভাৰে অদিট্ঠা অতীতেপি অদিট্ঠপুব্বা. ন চ পস্সসীতি এতরহিপি ন পস্সসি. ন চ তে হোতি পস্সেয্যন্তি এৰং সমন্নাহারোপি তে যত্থ নত্থি, অপি নু তে তত্থ ছন্দাদযো উপ্পজ্জেয্যুন্তি পুচ্ছতি.

দিট্ঠে দিট্ঠমত্তন্তি রূপাযতনে চক্খুৰিঞ্ঞাণেন দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং ভৰিস্সতি. চক্খুৰিঞ্ঞাণঞ্হি রূপে রূপমত্তমেৰ পস্সতি, ন নিচ্চাদিসভাৰং, ইতি সেসৰিঞ্ঞাণেহিপি মে এত্থ দিট্ঠমত্তমেৰ চিত্তং ভৰিস্সতীতি অত্থো. অথ ৰা দিট্ঠে দিট্ঠং নাম চক্খুৰিঞ্ঞাণং, রূপে রূপৰিজাননন্তি অত্থো. মত্তাতি পমাণং, দিট্ঠং মত্তা অস্সাতি দিট্ঠমত্তং, চিত্তং, চক্খুৰিঞ্ঞাণমত্তমেৰ মে চিত্তং ভৰিস্সতীতি অত্থো. ইদং ৰুত্তং হোতি – যথা আপাথগতরূপে চক্খুৰিঞ্ঞাণং ন রজ্জতি ন দুস্সতি ন মুয্হতি, এৰং রাগাদিৰিরহেন চক্খুৰিঞ্ঞাণমত্তমেৰ জৰনং ভৰিস্সতি, চক্খুৰিঞ্ঞাণপমাণেনেৰ জৰনং ঠপেস্সামীতি. অথ ৰা দিট্ঠং নাম চক্খুৰিঞ্ঞাণেন দিট্ঠরূপং, দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং নাম তত্থেৰ উপ্পন্নং সম্পটিচ্ছনসন্তীরণৰোট্ঠব্বনসঙ্খাতং চিত্তত্তযং. যথা তং ন রজ্জতি, ন দুস্সতি, ন মুয্হতি, এৰং আপাথগতে রূপে তেনেৰ সম্পটিচ্ছনাদিপ্পমাণেন জৰনং উপ্পাদেস্সামি, নাহং তং পমাণং অতিক্কমিত্ৰা রজ্জনাদিৰসেন উপ্পজ্জিতুং দস্সামীতি অযমেত্থ অত্থো. এসেৰ নযো সুতমুতেসু.

ৰিঞ্ঞাতে ৰিঞ্ঞাতমত্তন্তি এত্থ পন ৰিঞ্ঞাতং নাম মনোদ্ৰারাৰজ্জনেন ৰিঞ্ঞাতারম্মণং, তস্মিং ৰিঞ্ঞাতে ৰিঞ্ঞাতমত্তন্তি আৰজ্জনপমাণং. যথা আৰজ্জনেন ন রজ্জতি ন দুস্সতি ন মুয্হতি, এৰং রজ্জনাদিৰসেন উপ্পজ্জিতুং অদত্ৰা আৰজ্জনপমাণেনেৰ চিত্তং ঠপেস্সামীতি অযমেত্থ অত্থো.

যতোতি যদা. ততোতি তদা. ন তেনাতি তেন রাগেন ৰা রত্তো, দোসেন ৰা দুট্ঠো, মোহেন ৰা মূল়্হো ন ভৰিস্সতি. ততো ত্ৰং মালুক্যপুত্ত ন তত্থাতি যদা ত্ৰং তেন রাগেন ৰা দোসমোহেহি ৰা রত্তো ৰা দুট্ঠো ৰা মূল়্হো ৰা ন ভৰিস্সসি, তদা ত্ৰং ন তত্থ তস্মিং দিট্ঠে ৰা সুতমুতৰিঞ্ঞাতে ৰা পটিবদ্ধো অল্লীনো পতিট্ঠিতো নাম ভৰিস্সসি. নেৰিধাতিআদি ৰুত্তত্থমেৰ.

সতি মুট্ঠাতি সতি নট্ঠা. তঞ্চ অজ্ঝোসাতি তং আরম্মণং গিলিত্ৰা. অভিজ্ঝা চ ৰিহেসা চাতি অভিজ্ঝায চ ৰিহিংসায চ. অথ ৰা ‘‘তস্স ৰড্ঢন্তী’’তি পদেনাপি সদ্ধিং যোজেতব্বং, অভিজ্ঝা চ ৰিহেসা চাতি ইমেপি দ্ৰে ধম্মা তস্স ৰড্ঢন্তীতি অত্থো.

চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতীতি অভিজ্ঝাৰিহেসাহি অস্স চিত্তং উপহঞ্ঞতি. আচিনতোতি আচিনন্তস্স. আরা নিব্বান ৰুচ্চতীতি এৰরূপস্স পুগ্গলস্স নিব্বানং নাম দূরে পৰুচ্চতি. ঘত্ৰাতি ঘাযিত্ৰা. ভোত্ৰাতি ভুত্ৰা সাযিত্ৰা লেহিত্ৰা. ফুস্সাতি ফুসিত্ৰা. পটিস্সতোতি পটিস্সতিসঙ্খাতায সতিযা যুত্তো. সেৰতো চাপি ৰেদনন্তি চতুমগ্গসম্পযুত্তং নিব্বত্তিতলোকুত্তরৰেদনং সেৰন্তস্স. খীযতীতি খযং গচ্ছতি. কিং তং? দুক্খম্পি কিলেসজাতম্পি. অঞ্ঞতরোতি অসীতিযা মহাসাৰকানং অব্ভন্তরো একো. ইতি ইমস্মিং সুত্তে গাথাহিপি ৰট্টৰিৰট্টমেৰ কথিতং.