৩. যমকসুত্তৰণ্ণনা

৮৫. ততিযে দিট্ঠিগতন্তি সচে হিস্স এৰং ভৰেয্য ‘‘সঙ্খারা উপ্পজ্জন্তি চেৰ নিরুজ্ঝন্তি চ, সঙ্খারপ্পৰত্তমেৰ অপ্পৰত্তং হোতী’’তি, দিট্ঠিগতং নাম ন ভৰেয্য, সাসনাৰচরিকং ঞাণং ভৰেয্য. যস্মা পনস্স ‘‘সত্তো উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতী’’তি অহোসি, তস্মা দিট্ঠিগতং নাম জাতং. থামসা পরামাসাতি দিট্ঠিথামেন চেৰ দিট্ঠিপরামাসেন চ.

যেনাযস্মা সারিপুত্তোতি যথা নাম পচ্চন্তে কুপিতে তং ৰূপসমেতুং অসক্কোন্তা রাজপুরিসা সেনাপতিস্স ৰা রঞ্ঞো ৰা সন্তিকং গচ্ছন্তি, এৰং দিট্ঠিগতৰসেন তস্মিং থেরে কুপিতে তং ৰূপসমেতুং অসক্কোন্তা তে ভিক্খূ যেন ধম্মরাজস্স ধম্মসেনাপতি আযস্মা সারিপুত্তো, তেনুপসঙ্কমিংসু. এৰংব্যাখোতি তেসং ভিক্খূনং সন্তিকে ৰিয থেরস্স সম্মুখা পগ্গয্হ ৰত্তুং অসক্কোন্তো ওলম্বন্তেন হদযেন ‘‘এৰংব্যাখো’’তি আহ. তং কিং মঞ্ঞসি, আৰুসোতি? ইদং থেরো তস্স ৰচনং সুত্ৰা, ‘‘নাযং অত্তনো লদ্ধিযং দোসং পস্সতি, ধম্মদেসনায অস্স তং পাকটং করিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা তিপরিৰট্টং দেসনং দেসেতুং আরভি.

তং কিং মঞ্ঞসি, আৰুসো যমক, রূপং তথাগতোতি ইদং কস্মা আরদ্ধং? অনুযোগৰত্তং দাপনত্থং. তিপরিৰট্টদেসনাৰসানস্মিঞ্হি থেরো সোতাপন্নো জাতো. অথ নং অনুযোগৰত্তং দাপেতুং ‘‘তং কিং মঞ্ঞসী’’তিআদিমাহ? তথাগতোতি সত্তো. রূপং ৰেদনা সঞ্ঞা সঙ্খারা ৰিঞ্ঞাণন্তি ইমে পঞ্চক্খন্ধে সম্পিণ্ডেত্ৰা ‘‘তথাগতো’’তি সমনুপস্সসীতি পুচ্ছতি. এত্থ চ তে, আৰুসোতি ইদং থেরস্স অনুযোগে ভুম্মং. ইদং ৰুত্তং হোতি – এত্থ চ তে এত্তকে ঠানে দিট্ঠেৰ ধম্মে সচ্চতো থিরতো সত্তে অনুপলব্ভিযমানেতি. সচে তং, আৰুসোতি ইদমেতং অঞ্ঞং ব্যাকরাপেতুকামো পুচ্ছতি. যং দুক্খং তং নিরুদ্ধন্তি যং দুক্খং, তদেৰ নিরুদ্ধং, অঞ্ঞো সত্তো নিরুজ্ঝনকো নাম নত্থি, এৰং ব্যাকরেয্যন্তি অত্থো.

এতস্সেৰ অত্থস্সাতি এতস্স পঠমমগ্গস্স. ভিয্যোসোমত্তায ঞাণাযাতি অতিরেকপ্পমাণস্স ঞাণস্স অত্থায, সহৰিপস্সনকানং উপরি চ তিণ্ণং মগ্গানং আৰিভাৰত্থাযাতি অত্থো. আরক্খসম্পন্নোতি অন্তোআরক্খেন চেৰ বহিআরক্খেন চ সমন্নাগতো. অযোগক্খেমকামোতি চতূহি যোগেহি খেমভাৰং অনিচ্ছন্তো. পসয্হাতি পসয্হিত্ৰা অভিভৰিত্ৰা. অনুপখজ্জাতি অনুপৰিসিত্ৰা.

পুব্বুট্ঠাযীতিআদীসু দূরতোৰ আগচ্ছন্তং দিস্ৰা আসনতো পঠমতরং ৰুট্ঠাতীতি পুব্বুট্ঠাযী. তস্স আসনং দত্ৰা তস্মিং নিসিন্নে পচ্ছা নিপততি নিসীদতীতি, পচ্ছানিপাতী. পাতোৰ ৰুট্ঠায ‘‘এত্তকা কসিতুং গচ্ছথ, এত্তকা ৰপিতু’’ন্তি ৰা সব্বপঠমং ৰুট্ঠাতীতি পুব্বুট্ঠাযী. সাযং সব্বেসু অত্তনো অত্তনো ৰসনট্ঠানং গতেসু গেহস্স সমন্ততো আরক্খং সংৰিধায দ্ৰারানি থকেত্ৰা সব্বপচ্ছা নিপজ্জনতোপি পচ্ছানিপাতী. ‘‘কিং করোমি, অয্যপুত্ত? কিং করোমি অয্যপুত্তা’’তি? মুখং ওলোকেন্তো কিংকারং পটিসাৰেতীতি কিংকারপটিস্সাৰী. মনাপং চরতীতি মনাপচারী. পিযং ৰদতীতি পিযৰাদী. মিত্ততোপি নং সদ্দহেয্যাতি মিত্তো মে অযন্তি সদ্দহেয্য. ৰিস্সাসং আপজ্জেয্যাতি একতো পানভোজনাদিং করোন্তো ৰিস্সাসিকো ভৰেয্য. সংৰিস্সত্থোতি সুট্ঠু ৰিস্সত্থো.

এৰমেৰ খোতি এত্থ ইদং ওপম্মসংসন্দনং – বালগহপতিপুত্তো ৰিয হি ৰট্টসন্নিস্সিতকালে অস্সুতৰা পুথুজ্জনো, ৰধকপচ্চামিত্তো ৰিয অবলদুব্বলা পঞ্চক্খন্ধা, ৰধকপচ্চামিত্তস্স ‘‘বালগহপতিপুত্তং উপট্ঠহিস্সামী’’তি উপগতকালো ৰিয পটিসন্ধিক্খণে উপগতা পঞ্চক্খন্ধা, তস্স হি ‘‘ন মে অযং সহাযো, ৰধকপচ্চত্থিকো অয’’ন্তি অজাননকালো ৰিয ৰট্টনিস্সিতপুথুজ্জনস্স পঞ্চক্খন্ধে ‘‘ন ইমে ময্হ’’ন্তি অগহেত্ৰা ‘‘মম রূপং, মম ৰেদনা, মম সঞ্ঞা, মম সঙ্খারা, মম ৰিঞ্ঞাণ’’ন্তি গহিতকালো, ৰধকপচ্চত্থিকস্স ‘‘মিত্তো মে অয’’ন্তি গহেত্ৰা সক্কারকরণকালো ৰিয ‘‘মম ইমে’’তি গহেত্ৰা পঞ্চন্নং খন্ধানং ন্হাপনভোজনাদীহি সক্কারকরণকালো, ‘‘অতিৰিস্সত্থো মে অয’’ন্তি ঞত্ৰা সক্কারং করোন্তস্সেৰ অসিনা সীসচ্ছিন্দনং ৰিয ৰিস্সত্থস্স বালপুথুজ্জনস্স তিখিণেহি ভিজ্জমানেহি খন্ধেহি জীৰিতপরিযাদানং ৰেদিতব্বং.

উপেতীতি উপগচ্ছতি. উপাদিযতীতি গণ্হাতি. অধিট্ঠাতীতি অধিতিট্ঠতি. অত্তা মেতি অযং মে অত্তাতি. সুতৰা চ খো, আৰুসো, অরিযসাৰকোতি যথা পন পণ্ডিতো গহপতিপুত্তো এৰং উপগতং পচ্চত্থিকং ‘‘পচ্চত্থিকো মে অয’’ন্তি ঞত্ৰা অপ্পমত্তো তানি তানি কম্মানি কারেত্ৰা অনত্থং পরিহরতি, অত্থং পাপুণাতি, এৰং সুতৰা অরিযসাৰকোপি ‘‘ন রূপং অত্ততো সমনুপস্সতী’’তিআদিনা নযেন পঞ্চক্খন্ধে অহন্তি ৰা মমন্তি ৰা অগহেত্ৰা, ‘‘পচ্চত্থিকা মে এতে’’তি ঞত্ৰা রূপসত্তকঅরূপসত্তকাদিৰসেন ৰিপস্সনায যোজেত্ৰাৰ ততোনিদানং দুক্খং পরিৰজ্জেত্ৰা অগ্গফলং অরহত্তং পাপুণাতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ. ততিযং.