৯. থেরৰগ্গো
১. আনন্দসুত্তৰণ্ণনা
৮৩. থেরৰগ্গস্স পঠমে মন্তাণিপুত্তোতি, মন্তাণিযা নাম ব্রাহ্মণিযা পুত্তো. উপাদাযাতি আগম্ম আরব্ভ সন্ধায পটিচ্চ. অস্মীতি হোতীতি অস্মীতি এৰং পৰত্তং তণ্হামানদিট্ঠিপপঞ্চত্তযং হোতি. দহরোতি তরুণো. যুৰাতি যোব্বনেন সমন্নাগতো. মণ্ডনকজাতিকোতি মণ্ডনকসভাৰো মণ্ডনকসীলো. মুখনিমিত্তন্তি মুখপটিবিম্বং. তঞ্হি পরিসুদ্ধং আদাসমণ্ডলং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. কিং পন তং ওলোকযতো সকমুখং পঞ্ঞাযতি, পরমুখন্তি? যদি সকং ভৰেয্য, পরম্মুখং হুত্ৰা পঞ্ঞাযেয্য, অথ পরস্স ভৰেয্য, ৰণ্ণাদীহি অসদিসং হুত্ৰা পঞ্ঞাযেয্য. তস্মা ন তং অত্তনো, ন পরস্স, আদাসং পন নিস্সায নিভাসরূপং নাম তং পঞ্ঞাযতীতি ৰদন্তি. অথ যং উদকে পঞ্ঞাযতি, তং কেন কারণেনাতি? মহাভূতানং ৰিসুদ্ধতায. ধম্মো মে অভিসমিতোতি মযা ঞাণেন চতুসচ্চধম্মো অভিসমাগতো, সোতাপন্নোস্মি জাতোতি কথেসি. পঠমং.
২. তিস্সসুত্তৰণ্ণনা
৮৪. দুতিযে মধুরকজাতো ৰিযাতি সঞ্জাতগরুভাৰো ৰিয অকম্মঞ্ঞো. দিসাপি মেতি অযং পুরত্থিমা অযং দক্খিণাতি এৰং দিসাপি ময্হং ন পক্খাযন্তি, ন পাকটা হোন্তীতি ৰদতি. ধম্মাপি মং ন পটিভন্তীতি পরিযত্তিধম্মাপি ময্হং ন উপট্ঠহন্তি, উগ্গহিতং সজ্ঝাযিতং ন দিস্সতীতি ৰদতি. ৰিচিকিচ্ছাতি নো মহাৰিচিকিচ্ছা. ন হি তস্স ‘‘সাসনং নিয্যানিকং নু খো, ন নু খো’’তি ৰিমতি উপ্পজ্জতি. এৰং পনস্স হোতি ‘‘সক্খিস্সামি নু খো সমণধম্মং কাতুং, উদাহু পত্তচীৰরধারণমত্তমেৰ করিস্সামী’’তি.
কামানমেতং অধিৰচনন্তি যথা হি নিন্নং পল্ললং ওলোকেন্তস্স দস্সনরামণেয্যকমত্তং অত্থি, যো পনেত্থ ওতরতি, তং চণ্ডমীনাকুলতায আকড্ঢিত্ৰা অনযব্যসনং পাপেতি, এৰমেৰং পঞ্চসু কামগুণেসু চক্খুদ্ৰারাদীনং আরম্মণে রামণেয্যকমত্তং অত্থি, যো পনেত্থ গেধং আপজ্জতি, তং আকড্ঢিত্ৰা নিরযাদীসু এৰ পক্খিপন্তি. অপ্পস্সাদা হি কামা বহুদুক্খা বহুপাযাসা, আদীনৰো এত্থ ভিয্যোতি ইমং অত্থৰসং পটিচ্চ ‘‘কামানমেতং অধিৰচন’’ন্তি ৰুত্তং. অহমনুগ্গহেনাতি অহং ধম্মামিসানুগ্গহেহি অনুগ্গণ্হামি. অভিনন্দীতি সম্পটিচ্ছি. ন কেৰলঞ্চ অভিনন্দি, ইমং পন সত্থু সন্তিকা অস্সাসং লভিত্ৰা ঘটেন্তো ৰাযমন্তো কতিপাহেন অরহত্তে পতিট্ঠাসি. দুতিযং.
৩. যমকসুত্তৰণ্ণনা
৮৫. ততিযে দিট্ঠিগতন্তি সচে হিস্স এৰং ভৰেয্য ‘‘সঙ্খারা উপ্পজ্জন্তি চেৰ নিরুজ্ঝন্তি চ, সঙ্খারপ্পৰত্তমেৰ অপ্পৰত্তং হোতী’’তি, দিট্ঠিগতং নাম ন ভৰেয্য, সাসনাৰচরিকং ঞাণং ভৰেয্য. যস্মা পনস্স ‘‘সত্তো উচ্ছিজ্জতি ৰিনস্সতী’’তি অহোসি, তস্মা দিট্ঠিগতং নাম জাতং. থামসা পরামাসাতি দিট্ঠিথামেন চেৰ দিট্ঠিপরামাসেন চ.
যেনাযস্মা সারিপুত্তোতি যথা নাম পচ্চন্তে কুপিতে তং ৰূপসমেতুং অসক্কোন্তা রাজপুরিসা সেনাপতিস্স ৰা রঞ্ঞো ৰা সন্তিকং গচ্ছন্তি, এৰং দিট্ঠিগতৰসেন তস্মিং থেরে কুপিতে তং ৰূপসমেতুং অসক্কোন্তা তে ভিক্খূ যেন ধম্মরাজস্স ধম্মসেনাপতি আযস্মা সারিপুত্তো, তেনুপসঙ্কমিংসু. এৰংব্যাখোতি তেসং ভিক্খূনং সন্তিকে ৰিয থেরস্স সম্মুখা পগ্গয্হ ৰত্তুং অসক্কোন্তো ওলম্বন্তেন হদযেন ‘‘এৰংব্যাখো’’তি আহ. তং কিং মঞ্ঞসি, আৰুসোতি? ইদং থেরো তস্স ৰচনং সুত্ৰা, ‘‘নাযং অত্তনো লদ্ধিযং দোসং পস্সতি, ধম্মদেসনায অস্স তং পাকটং করিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা তিপরিৰট্টং দেসনং দেসেতুং আরভি.
তং কিং মঞ্ঞসি, আৰুসো যমক, রূপং তথাগতোতি ইদং কস্মা আরদ্ধং? অনুযোগৰত্তং দাপনত্থং. তিপরিৰট্টদেসনাৰসানস্মিঞ্হি থেরো সোতাপন্নো জাতো. অথ নং অনুযোগৰত্তং দাপেতুং ‘‘তং কিং মঞ্ঞসী’’তিআদিমাহ? তথাগতোতি সত্তো. রূপং ৰেদনা সঞ্ঞা সঙ্খারা ৰিঞ্ঞাণন্তি ইমে পঞ্চক্খন্ধে সম্পিণ্ডেত্ৰা ‘‘তথাগতো’’তি সমনুপস্সসীতি পুচ্ছতি. এত্থ চ তে, আৰুসোতি ইদং থেরস্স অনুযোগে ভুম্মং. ইদং ৰুত্তং হোতি – এত্থ চ তে এত্তকে ঠানে দিট্ঠেৰ ধম্মে সচ্চতো থিরতো সত্তে অনুপলব্ভিযমানেতি. সচে তং, আৰুসোতি ইদমেতং অঞ্ঞং ব্যাকরাপেতুকামো পুচ্ছতি. যং দুক্খং তং নিরুদ্ধন্তি যং দুক্খং, তদেৰ নিরুদ্ধং, অঞ্ঞো সত্তো নিরুজ্ঝনকো নাম নত্থি, এৰং ব্যাকরেয্যন্তি অত্থো.
এতস্সেৰ অত্থস্সাতি এতস্স পঠমমগ্গস্স. ভিয্যোসোমত্তায ঞাণাযাতি অতিরেকপ্পমাণস্স ঞাণস্স অত্থায, সহৰিপস্সনকানং উপরি চ তিণ্ণং মগ্গানং আৰিভাৰত্থাযাতি অত্থো. আরক্খসম্পন্নোতি অন্তোআরক্খেন চেৰ বহিআরক্খেন চ সমন্নাগতো. অযোগক্খেমকামোতি চতূহি যোগেহি খেমভাৰং অনিচ্ছন্তো. পসয্হাতি পসয্হিত্ৰা অভিভৰিত্ৰা. অনুপখজ্জাতি অনুপৰিসিত্ৰা.
পুব্বুট্ঠাযীতিআদীসু দূরতোৰ আগচ্ছন্তং দিস্ৰা আসনতো পঠমতরং ৰুট্ঠাতীতি পুব্বুট্ঠাযী. তস্স আসনং দত্ৰা তস্মিং নিসিন্নে পচ্ছা নিপততি নিসীদতীতি, পচ্ছানিপাতী. পাতোৰ ৰুট্ঠায ‘‘এত্তকা কসিতুং গচ্ছথ, এত্তকা ৰপিতু’’ন্তি ৰা সব্বপঠমং ৰুট্ঠাতীতি পুব্বুট্ঠাযী. সাযং সব্বেসু অত্তনো অত্তনো ৰসনট্ঠানং গতেসু গেহস্স সমন্ততো আরক্খং সংৰিধায দ্ৰারানি থকেত্ৰা সব্বপচ্ছা নিপজ্জনতোপি পচ্ছানিপাতী. ‘‘কিং করোমি, অয্যপুত্ত? কিং করোমি অয্যপুত্তা’’তি? মুখং ওলোকেন্তো কিংকারং পটিসাৰেতীতি কিংকারপটিস্সাৰী. মনাপং চরতীতি মনাপচারী. পিযং ৰদতীতি পিযৰাদী. মিত্ততোপি নং সদ্দহেয্যাতি মিত্তো মে অযন্তি সদ্দহেয্য. ৰিস্সাসং আপজ্জেয্যাতি একতো পানভোজনাদিং করোন্তো ৰিস্সাসিকো ভৰেয্য. সংৰিস্সত্থোতি সুট্ঠু ৰিস্সত্থো.
এৰমেৰ খোতি এত্থ ইদং ওপম্মসংসন্দনং – বালগহপতিপুত্তো ৰিয হি ৰট্টসন্নিস্সিতকালে অস্সুতৰা পুথুজ্জনো, ৰধকপচ্চামিত্তো ৰিয অবলদুব্বলা পঞ্চক্খন্ধা, ৰধকপচ্চামিত্তস্স ‘‘বালগহপতিপুত্তং উপট্ঠহিস্সামী’’তি উপগতকালো ৰিয পটিসন্ধিক্খণে উপগতা পঞ্চক্খন্ধা, তস্স হি ‘‘ন মে অযং সহাযো, ৰধকপচ্চত্থিকো অয’’ন্তি অজাননকালো ৰিয ৰট্টনিস্সিতপুথুজ্জনস্স পঞ্চক্খন্ধে ‘‘ন ইমে ময্হ’’ন্তি অগহেত্ৰা ‘‘মম রূপং, মম ৰেদনা, মম সঞ্ঞা, মম সঙ্খারা, মম ৰিঞ্ঞাণ’’ন্তি গহিতকালো, ৰধকপচ্চত্থিকস্স ‘‘মিত্তো মে অয’’ন্তি গহেত্ৰা সক্কারকরণকালো ৰিয ‘‘মম ইমে’’তি গহেত্ৰা পঞ্চন্নং খন্ধানং ন্হাপনভোজনাদীহি সক্কারকরণকালো, ‘‘অতিৰিস্সত্থো মে অয’’ন্তি ঞত্ৰা সক্কারং করোন্তস্সেৰ অসিনা সীসচ্ছিন্দনং ৰিয ৰিস্সত্থস্স বালপুথুজ্জনস্স তিখিণেহি ভিজ্জমানেহি খন্ধেহি জীৰিতপরিযাদানং ৰেদিতব্বং.
উপেতীতি উপগচ্ছতি. উপাদিযতীতি গণ্হাতি. অধিট্ঠাতীতি অধিতিট্ঠতি. অত্তা মেতি অযং মে অত্তাতি. সুতৰা চ খো, আৰুসো, অরিযসাৰকোতি যথা পন পণ্ডিতো গহপতিপুত্তো এৰং উপগতং পচ্চত্থিকং ‘‘পচ্চত্থিকো মে অয’’ন্তি ঞত্ৰা অপ্পমত্তো তানি তানি কম্মানি কারেত্ৰা অনত্থং পরিহরতি, অত্থং পাপুণাতি, এৰং সুতৰা অরিযসাৰকোপি ‘‘ন রূপং অত্ততো সমনুপস্সতী’’তিআদিনা নযেন পঞ্চক্খন্ধে অহন্তি ৰা মমন্তি ৰা অগহেত্ৰা, ‘‘পচ্চত্থিকা মে এতে’’তি ঞত্ৰা রূপসত্তকঅরূপসত্তকাদিৰসেন ৰিপস্সনায যোজেত্ৰাৰ ততোনিদানং দুক্খং পরিৰজ্জেত্ৰা অগ্গফলং অরহত্তং পাপুণাতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ. ততিযং.
৪. অনুরাধসুত্তৰণ্ণনা
৮৬. চতুত্থে অরঞ্ঞকুটিকাযন্তি তস্সেৰ ৰিহারস্স পচ্চন্তে পণ্ণসালাযং. তং তথাগতোতি তুম্হাকং সত্থা তথাগতো তং সত্তং তথাগতং. অঞ্ঞত্র ইমেহীতি তস্স কির এৰং অহোসি ‘‘ইমে সাসনস্স পটিপক্খা পটিৰিলোমা, যথা ইমে ভণন্তি, ন এৰং সত্থা পঞ্ঞাপেস্সতি, অঞ্ঞথা পঞ্ঞাপেস্সতী’’তি. তস্মা এৰমাহ. এৰং ৰুত্তে তে অঞ্ঞতিত্থিযাতি এৰং থেরেন অত্তনো চ পরেসঞ্চ সমযং অজানিত্ৰা ৰুত্তে একদেসেন সাসনসমযং জানন্তা থেরস্স ৰাদে দোসং দাতুকামা তে অঞ্ঞতিত্থিযা পরিব্বাজকা আযস্মন্তং অনুরাধং এতদৰোচুং.
তং কিং মঞ্ঞসি অনুরাধাতি সত্থা তস্স কথং সুত্ৰা চিন্তেসি – ‘‘অযং ভিক্খু অত্তনো লদ্ধিযং দোসং ন জানাতি, কারকো পনেস যুত্তযোগো, ধম্মদেসনায এৰ নং জানাপেস্সামী’’তি তিপরিৰট্টং দেসনং দেসেতুকামো ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, অনুরাধা’’তিআদিমাহ. অথস্স তায দেসনায অরহত্তপ্পত্তস্স অনুযোগৰত্তং আরোপেন্তো তং কিং মঞ্ঞসি, অনুরাধ? রূপং তথাগতোতিআদিমাহ. দুক্খঞ্চেৰ পঞ্ঞপেমি, দুক্খস্স চ নিরোধন্তি ৰট্টদুক্খঞ্চেৰ ৰট্টদুক্খস্স চ নিরোধং নিব্বানং পঞ্ঞপেমি. দুক্খন্তি ৰা ৰচনেন দুক্খসচ্চং গহিতং. তস্মিং গহিতে সমুদযসচ্চং গহিতমেৰ হোতি, তস্স মূলত্তা. নিরোধন্তি ৰচনেন নিরোধসচ্চং গহিতং. তস্মিং গহিতে মগ্গসচ্চং গহিতমেৰ হোতি তস্স উপাযত্তা. ইতি পুব্বে চাহং, অনুরাধ, এতরহি চ চতুসচ্চমেৰ পঞ্ঞপেমীতি দস্সেতি. এৰং ইমস্মিং সুত্তে ৰট্টৰিৰট্টমেৰ কথিতং. চতুত্থং.
৫. ৰক্কলিসুত্তৰণ্ণনা
৮৭. পঞ্চমে কুম্ভকারনিৰেসনেতি কুম্ভকারসালাযং. থেরো কির ৰুত্থৰস্সো পৰারেত্ৰা ভগৰন্তং দস্সনায আগচ্ছতি. তস্স নগরমজ্ঝে মহাআবাধো উপ্পজ্জি, পাদা ন ৰহন্তি. অথ নং মঞ্চকসিৰিকায কুম্ভকারসালং আহরিংসু. সা চ সালা তেসং কম্মসালা, ন নিৰেসনসালা. তং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘কুম্ভকারনিৰেসনে ৰিহরতী’’তি. বাল়্হগিলানোতি অধিমত্তগিলানো. সমধোসীতি সমন্ততো অধোসি, চলনাকারেন অপচিতিং দস্সেসি. ৰত্তং কিরেতং বাল়্হগিলানেনপি বুড্ঢতরং দিস্ৰা উট্ঠানাকারেন অপচিতি দস্সেতব্বা. তেন পন ‘‘মা চলি মা চলী’’তি ৰত্তব্বো. সন্তিমানি আসনানীতি বুদ্ধকালস্মিঞ্হি একস্সপি ভিক্খুনো ৰসনট্ঠানে ‘‘সচে সত্থা আগচ্ছিস্সতি, ইধ নিসীদিস্সতী’’তি আসনং পঞ্ঞত্তমেৰ হোতি অন্তমসো ফলকমত্তম্পি পণ্ণসন্থারমত্তম্পি. খমনীযং যাপনীযন্তি কচ্চি দুক্খং খমিতুং ইরিযাপথং ৰা যাপেতুং সক্কাতি পুচ্ছতি. পটিক্কমন্তীতি নিৰত্তন্তি. অভিক্কমন্তীতি অধিগচ্ছন্তি. পটিক্কমোসানন্তি পটিক্কমো এতাসং. সীলতো ন উপৰদতীতি সীলং আরব্ভ সীলভাৰেন ন উপৰদতি. চিরপটিকাহন্তি চিরপটিকো অহং, চিরতো পট্ঠায অহন্তি অত্থো. পূতিকাযেনাতি অত্তনো সুৰণ্ণৰণ্ণম্পি কাযং ভগৰা ধুৰপগ্ঘরণট্ঠেন এৰমাহ. যো খো, ৰক্কলি, ধম্মন্তি ইধ ভগৰা ‘‘ধম্মকাযো খো, মহারাজ, তথাগতো’’তি ৰুত্তং ধম্মকাযতং দস্সেতি. নৰৰিধো হি লোকুত্তরধম্মো তথাগতস্স কাযো নাম.
ইদানি থেরস্স তিপরিৰট্টধম্মদেসনং আরভন্তো তং কিং মঞ্ঞসীতিআদিমাহ. কাল়সিলাতি কাল়সিলাৰিহারো. ৰিমোক্খাযাতি মগ্গৰিমোক্খত্থায. সুৰিমুত্তো ৰিমুচ্চিস্সতীতি অরহত্তফলৰিমুত্তিযা ৰিমুত্তো হুত্ৰা ৰিমুচ্চিস্সতি. তা কির দেৰতা ‘‘যেন নীহারেন ইমিনা ৰিপস্সনা আরদ্ধা, অনন্তরাযেন অরহত্তং পাপুণিস্সতী’’তি ঞত্ৰা এৰমাহংসু. অপাপকন্তি অলামকং. সত্থং আহরেসীতি থেরো কির অধিমানিকো অহোসি. সো সমাধিৰিপস্সনাহি ৰিক্খম্ভিতানং কিলেসানং সমুদাচারং অপস্সন্তো ‘‘খীণাসৰোম্হী’’তি সঞ্ঞী হুত্ৰা ‘‘কিং মে ইমিনা দুক্খেন জীৰিতেন? সত্থং আহরিত্ৰা মরিস্সামী’’তি তিখিণেন সত্থেন কণ্ঠনাল়ং ছিন্দি. অথস্স দুক্খা ৰেদনা উপ্পজ্জি. সো তস্মিং খণে অত্তনো পুথুজ্জনভাৰং ঞত্ৰা অৰিস্সট্ঠকম্মট্ঠানত্তা সীঘং মূলকম্মট্ঠানং আদায সম্মসন্তো অরহত্তং পাপুণিত্ৰাৰ কালমকাসি. পচ্চৰেক্খণা পনস্স চ কথং অহোসীতি? খীণাসৰস্স একূনৰীসতি পচ্চৰেক্খণা ন সব্বাৰ অৰস্সং লদ্ধব্বা, তিখিণেনাপি পন অসিনা সীসে ছিজ্জন্তে একং দ্ৰে ঞাণানি অৰস্সং উপ্পজ্জন্তি.
ৰিৰত্তক্খন্ধন্তি পরিৰত্তক্খন্ধং. সেমানন্তি সযমানং. থেরো কির উত্তানকো নিপন্নো সত্থং আহরি. তস্স সরীরং যথাঠিতমেৰ অহোসি. সীসং পন দক্খিণপস্সেন পরিৰত্তিত্ৰা অট্ঠাসি. অরিযসাৰকা হি যেভুয্যেন দক্খিণপস্সেনেৰ কালং করোন্তি. তেনস্স সরীরং যথাঠিতংযেৰ অহোসি. সীসং পন দক্খিণপস্সেন পরিৰত্তিত্ৰা ঠিতং. তং সন্ধায ৰিৰত্তক্খন্ধো নাম জাতোতিপি ৰদন্তি. ধূমাযিতত্তন্তি ধূমাযনভাৰং. তিমিরাযিতত্তন্তি তিমিরাযনভাৰং. ধূমৰলাহকং ৰিয তিমিরৰলাহকং ৰিয চাতি অত্থো. পঞ্চমং.
৬. অস্সজিসুত্তৰণ্ণনা
৮৮. ছট্ঠে কস্সপকারামেতি কস্সপসেট্ঠিনা কারিতে আরামে. কাযসঙ্খারেতি অস্সাসপস্সাসে. সো হি তে চতুত্থজ্ঝানেন পস্সম্ভিত্ৰা পস্সম্ভিত্ৰা ৰিহাসি. এৰং হোতীতি ইদানি তং সমাধিং অপ্পটিলভন্তস্স এৰং হোতি. নো চস্সাহং পরিহাযামীতি কচ্চি নু খো অহং সাসনতো ন পরিহাযামি? তস্স কির আবাধদোসেন অপ্পিতপ্পিতা সমাপত্তি পরিহাযি, তস্মা এৰং চিন্তেসি. সমাধিসারকা সমাধিসামঞ্ঞাতি সমাধিংযেৰ সারঞ্চ সামঞ্ঞঞ্চ মঞ্ঞন্তি. ময্হং পন সাসনে ন এতং সারং, ৰিপস্সনামগ্গফলানি সারং. সো ত্ৰং সমাধিতো পরিহাযন্তো কস্মা চিন্তেসি ‘‘সাসনতো পরিহাযামী’’তি. এৰং থেরং অস্সাসেত্ৰা ইদানিস্স তিপরিৰট্টং ধম্মদেসনং আরভন্তো তং কিং মঞ্ঞসীতিআদিমাহ. অথস্স তিপরিৰট্টদেসনাৰসানে অরহত্তং পত্তস্স সততৰিহারং দস্সেন্তো সো সুখং চে ৰেদনং ৰেদযতীতিআদিমাহ. তত্থ অনভিনন্দিতাতি পজানাতীতি সুখৰেদনায তাৰ অভিনন্দনা হোতু, দুক্খৰেদনায কথং হোতীতি? দুক্খং পত্ৰা সুখং পত্থেতি, যদগ্গেন সুখং পত্থেতি, তদগ্গেন দুক্খং পত্থেতিযেৰ. সুখৰিপরিণামেন হি দুক্খং আগতমেৰ হোতীতি এৰং দুক্খে অভিনন্দনা ৰেদিতব্বা. সেসং পুব্বে ৰুত্তনযমেৰাতি. ছট্ঠং.
৭. খেমকসুত্তৰণ্ণনা
৮৯. সত্তমে অত্তনিযন্তি অত্তনো পরিক্খারজাতং. অস্মীতি অধিগতন্তি অস্মীতি এৰং পৰত্তা তণ্হামানা অধিগতা. সন্ধাৰনিকাযাতি পুনপ্পুনং গমনাগমনেন. উপসঙ্কমীতি বদরিকারামতো গাৰুতমত্তং ঘোসিতারামং অগমাসি. দাসকত্থেরো পন চতুক্খত্তুং গমনাগমনেন তংদিৰসং দ্ৰিযোজনং অদ্ধানং আহিণ্ডি. কস্মা পন তং থেরা পহিণিংসু? ৰিস্সুতস্স ধম্মকথিকস্স সন্তিকা ধম্মং সুণিস্সামাতি. সযং কস্মা ন গতাতি? থেরস্স ৰসনট্ঠানং অরঞ্ঞং সম্বাধং, তত্থ সট্ঠিমত্তানং থেরানং ঠাতুং ৰা নিসীদিতুং ৰা ওকাসো নত্থীতি ন গতা. ‘‘ইধাগন্ত্ৰা অম্হাকং ধম্মং কথেতূ’’তিপি কস্মা পন ন পহিণিংসূতি? থেরস্স আবাধিকত্তা. অথ কস্মা পুনপ্পুনং পহিণিংসূতি? সযমেৰ ঞত্ৰা অম্হাকং কথেতুং আগমিস্সতীতি. থেরোপি তেসং অজ্ঝাসযং ঞত্ৰাৰ অগমাসীতি.
ন খ্ৰাহং, আৰুসো, রূপন্তি যো হি রূপমেৰ অস্মীতি ৰদতি, তেন ইতরে চত্তারো খন্ধা পচ্চক্খাতা হোন্তি. যো অঞ্ঞত্র রূপা ৰদতি, তেন রূপং পচ্চক্খাতং হোতি. ৰেদনাদীসুপি এসেৰ নযো. থেরস্স পন সমূহতো পঞ্চসুপি খন্ধেসু অস্মীতি অধিগতো, তস্মা এৰমাহ. হোতেৰাতি হোতিযেৰ. অনুসহগতোতি সুখুমো. ঊসেতি ছারিকাখারে. খারেতি ঊসখারে. সম্মদ্দিত্ৰাতি তেমেত্ৰা খাদেত্ৰা.
এৰমেৰ খোতি এত্থ ইদং ওপম্মসংসন্দনং – কিলিট্ঠৰত্থং ৰিয হি পুথুজ্জনস্স চিত্তাচারো, তযো খারা ৰিয তিস্সো অনুপস্সনা, তীহি খারেহি ধোতৰত্থং ৰিয দেসনায মদ্দিত্ৰা ঠিতো অনাগামিনো চিত্তাচারো, অনুসহগতো ঊসাদিগন্ধো ৰিয অরহত্তমগ্গৰজ্ঝা কিলেসা, গন্ধকরণ্ডকো ৰিয অরহত্তমগ্গঞাণং গন্ধকরণ্ডকং আগম্ম অনুসহগতানং ঊসগন্ধাদীনং সমুগ্ঘাতো ৰিয অরহত্তমগ্গেন সব্বকিলেসক্খযো, গন্ধপরিভাৰিতৰত্থং নিৰাসেত্ৰা ছণদিৰসে অন্তরৰীথিযং সুগন্ধগন্ধিনো ৰিচরণং ৰিয খীণাসৰস্স সীলগন্ধাদীহি দস দিসা উপৰাযন্তস্স যথাকামচারো.
আচিক্খিতুন্তি কথেতুং. দেসেতুন্তি পকাসেতুং. পঞ্ঞাপেতুন্তি জানাপেতুং. পট্ঠপেতুন্তি পতিট্ঠাপেতুং. ৰিৰরিতুন্তি ৰিৰটং কাতুং. ৰিভজিতুন্তি সুৰিভত্তং কাতুং. উত্তানীকাতুন্তি উত্তানকং কাতুং. সট্ঠিমত্তানং থেরানন্তি তে কির থেরেন কথিতকথিতট্ঠানে ৰিপস্সনং পট্ঠপেত্ৰা উপরূপরি সম্মসন্তা দেসনাপরিযোসানে অরহত্তং পাপুণিংসু. থেরোপি অঞ্ঞেন নীহারেন অকথেত্ৰা ৰিপস্সনাসহগতচিত্তেনেৰ কথেসি. তস্মা সোপি অরহত্তং পাপুণি. তেন ৰুত্তং – ‘‘সট্ঠিমত্তানং থেরানং ভিক্খূনং অনুপাদায আসৰেহি চিত্তানি ৰিমুচ্চিংসু আযস্মতো খেমকস্স চা’’তি. সত্তমং.
৮. ছন্নসুত্তৰণ্ণনা
৯০. অট্ঠমে আযস্মা ছন্নোতি তথাগতেন সদ্ধিং একদিৰসে জাতো মহাভিনিক্খমনদিৰসে সদ্ধিং নিক্খমিত্ৰা পুন অপরভাগে সত্থু সন্তিকে পব্বজিত্ৰা ‘‘অম্হাকং বুদ্ধো অম্হাকং ধম্মো’’তি এৰং মক্খী চেৰ পল়াসী চ হুত্ৰা সব্রহ্মচারীনং ফরুসৰাচায সঙ্ঘট্টনং করোন্তো থেরো. অৰাপুরণং আদাযাতি কুঞ্চিকং গহেত্ৰা. ৰিহারেন ৰিহারং উপসঙ্কমিত্ৰাতি একং ৰিহারং পৰিসিত্ৰা ততো অঞ্ঞং, ততো অঞ্ঞন্তি এৰং তেন তেন ৰিহারেন তং তং ৰিহারং উপসঙ্কমিত্ৰা. এতদৰোচ ওৰদন্তু মন্তি কস্মা এৰং মহন্তেন উস্সাহেন তত্থ তত্থ গন্ত্ৰা এতং অৰোচাতি? উপ্পন্নসংৰেগতায. তস্স হি পরিনিব্বুতে সত্থরি ধম্মসঙ্গাহকত্থেরেহি পেসিতো আযস্মা আনন্দো কোসম্বিং গন্ত্ৰা ব্রহ্মদণ্ডং অদাসি. সো দিন্নে ব্রহ্মদণ্ডে সঞ্জাতপরিল়াহো ৰিসঞ্ঞীভূতো পতিত্ৰা পুন সঞ্ঞং লভিত্ৰা ৰুট্ঠায একস্স ভিক্খুনো সন্তিকং গতো, সো তেন সদ্ধিং কিঞ্চি ন কথেসি. অঞ্ঞস্স সন্তিকং অগমাসি, সোপি ন কথেসীতি এৰং সকলৰিহারং ৰিচরিত্ৰা নিব্বিন্নো পত্তচীৰরং আদায বারাণসিং গন্ত্ৰা উপ্পন্নসংৰেগো তত্থ তত্থ গন্ত্ৰা এৰং অৰোচ.
সব্বে সঙ্খারা অনিচ্চাতি সব্বে তেভূমকসঙ্খারা অনিচ্চা. সব্বে ধম্মা অনত্তাতি সব্বে চতুভূমকধম্মা অনত্তা. ইতি সব্বেপি তে ভিক্খূ থেরং ওৰদন্তা অনিচ্চলক্খণং অনত্তলক্খণন্তি দ্ৰেৰ লক্খণানি কথেত্ৰা দুক্খলক্খণং ন কথযিংসু. কস্মা? এৰং কির নেসং অহোসি – ‘‘অযং ভিক্খু ৰাদী দুক্খলক্খণে পঞ্ঞাপিযমানে রূপং দুক্খং…পে… ৰিঞ্ঞাণং দুক্খং, মগ্গো দুক্খো, ফলং দুক্খন্তি ‘তুম্হে দুক্খপ্পত্তা ভিক্খূ নামা’তি গহণং গণ্হেয্য, যথা গহণং গহেতুং ন সক্কোতি, এৰং নিদ্দোসমেৰস্স কত্ৰা কথেস্সামা’’তি দ্ৰেৰ লক্খণানি কথযিংসু.
পরিতস্সনা উপাদানং উপ্পজ্জতীতি পরিতস্সনা চ উপাদানঞ্চ উপ্পজ্জতি. পচ্চুদাৰত্ততি মানসং, অথ কো চরহি মে অত্তাতি যদি রূপাদীসু একোপি অনত্তা, অথ কো নাম মে অত্তাতি এৰং পটিনিৰত্ততি ‘‘ময্হং মানস’’ন্তি. অযং কির থেরো পচ্চযে অপরিগ্গহেত্ৰা ৰিপস্সনং পট্ঠপেসি, সাস্স দুব্বলৰিপস্সনা অত্তগাহং পরিযাদাতুং অসক্কুণন্তী সঙ্খারেসু সুঞ্ঞতো উপট্ঠহন্তেসু ‘‘উচ্ছিজ্জিস্সামি ৰিনস্সিস্সামী’’তি উচ্ছেদদিট্ঠিযা চেৰ পরিতস্সনায চ পচ্চযো অহোসি. সো চ অত্তানং পাপতে পপতন্তং ৰিয দিস্ৰা, ‘‘পরিতস্সনা উপাদানং উপ্পজ্জতি, পচ্চুদাৰত্ততি মানসং, অথ কো চরহি মে অত্তা’’তি আহ. ন খো পনেৰং ধম্মং পস্সতো হোতীতি চতুসচ্চধম্মং পস্সন্তস্স এৰং ন হোতি. তাৰতিকা ৰিস্সট্ঠীতি তত্তকো ৰিস্সাসো. সম্মুখা মেতন্তি থেরো তস্স ৰচনং সুত্ৰা, ‘‘কীদিসা নু খো ইমস্স ধম্মদেসনা সপ্পাযা’’তি? চিন্তেন্তো তেপিটকং বুদ্ধৰচনং ৰিচিনিত্ৰা কচ্চানসুত্তং (সং. নি. ২.১৫) অদ্দস ‘‘ইদং আদিতোৰ দিট্ঠিৰিনিৰেঠনং কত্ৰা মজ্ঝে বুদ্ধবলং দীপেত্ৰা সণ্হসুখুমপচ্চযাকারং পকাসযমানং গতং, ইদমস্স দেসেস্সামী’’তি দস্সেন্তো ‘‘সম্মুখা মেত’’ন্তিআদিমাহ. অট্ঠমং.
৯-১০. রাহুলসুত্তাদিৰণ্ণনা
৯১-৯২. নৰমদসমানি রাহুলসংযুত্তে (সং. নি. ২.১৮৮) ৰুত্তত্থানেৰ. কেৰলং হেতানি অযং থেরৰগ্গোতি কত্ৰা ইধাগতানীতি. নৰমদসমানি.
থেরৰগ্গো নৰমো.