২. দুতিযৰগ্গো
১. সত্তধাতুসুত্তৰণ্ণনা
৯৫. দুতিযৰগ্গস্স পঠমে আভাধাতূতি আলোকধাতু. আলোকস্সপি আলোককসিণে পরিকম্মং কত্ৰা উপ্পন্নজ্ঝানস্সাপীতি সহারম্মণস্স ঝানস্স এতং নামং. সুভধাতূতি সুভকসিণে উপ্পন্নজ্ঝানৰসেন সহারম্মণজ্ঝানমেৰ. আকাসানঞ্চাযতনমেৰ আকাসানঞ্চাযতনধাতু. সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধোৰ সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধধাতু. ইতি ভগৰা অনুসন্ধিকুসলস্স ভিক্খুনো তত্থ নিসীদিত্ৰা পঞ্হং পুচ্ছিতুকামস্স ওকাসং দেন্তো দেসনং নিট্ঠাপেসি.
অন্ধকারং পটিচ্চাতি অন্ধকারো হি আলোকেন পরিচ্ছিন্নো, আলোকোপি অন্ধকারেন. অন্ধকারেন হি সো পাকটো হোতি. তস্মা ‘‘অন্ধকারং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতী’’তি আহ. অসুভং পটিচ্চাতি এত্থাপি এসেৰ নযো. অসুভঞ্হি সুভেন, সুভঞ্চ অসুভেন পরিচ্ছিন্নং, অসুভে সতি সুভং পঞ্ঞাযতি, তস্মা এৰমাহ. রূপং পটিচ্চাতি রূপাৰচরসমাপত্তিং পটিচ্চ. রূপাৰচরসমাপত্তিযা হি সতি আকাসানঞ্চাযতনসমাপত্তি নাম হোতি রূপসমতিক্কমো ৰা, তস্মা এৰমাহ. ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনধাতুআদীসুপি এসেৰ নযো. নিরোধং পটিচ্চাতি চতুন্নং খন্ধানং পটিসঙ্খাঅপ্পৰত্তিং পটিচ্চ. খন্ধনিরোধঞ্হি পটিচ্চ নিরোধসমাপত্তি নাম পঞ্ঞাযতি, ন খন্ধপৰত্তিং, তস্মা এৰমাহ. এত্থ চ চতুন্নং খন্ধানং নিরোধোৰ নিরোধসমাপত্তীতি ৰেদিতব্বো.
কথং সমাপত্তি পত্তব্বাতি কথং সমাপত্তিযো কীদিসা সমাপত্তিযো নাম হুত্ৰা পত্তব্বাতি? সঞ্ঞাসমাপত্তি পত্তব্বাতি সঞ্ঞায অত্থিভাৰেন সঞ্ঞাসমাপত্তিযো সঞ্ঞাসমাপত্তিযো নাম হুত্ৰা পত্তব্বা. সঙ্খারাৰসেসসমাপত্তি পত্তব্বাতি সুখুমসঙ্খারানং অৰসিট্ঠতায সঙ্খারাৰসেসসমাপত্তি নাম হুত্ৰা পত্তব্বা. নিরোধসমাপত্তি পত্তব্বাতি নিরোধোৰ নিরোধসমাপত্তি নিরোধসমাপত্তি নাম হুত্ৰা পত্তব্বাতি অত্থো. পঠমং.
২. সনিদানসুত্তৰণ্ণনা
৯৬. দুতিযে সনিদানন্তি ভাৰনপুংসকমেতং, সনিদানো সপচ্চযো হুত্ৰা উপ্পজ্জতীতি অত্থো. কামধাতুং, ভিক্খৰে, পটিচ্চাতি এত্থ কামৰিতক্কোপি কামধাতু কামাৰচরধম্মাপি, ৰিসেসতো সব্বাকুসলম্পি. যথাহ –
‘‘তত্থ কতমা কামধাতু? কামপটিসংযুত্তো তক্কো ৰিতক্কো সঙ্কপ্পো অপ্পনা ব্যপ্পনা চেতসো অভিনিরোপনা মিচ্ছাসঙ্কপ্পো, অযং ৰুচ্চতি কামধাতু. হেট্ঠতো অৰীচিনিরযং পরিযন্তং করিত্ৰা উপরিতো পরনিম্মিতৰসৰত্তী দেৰে অন্তোকরিত্ৰা যং এতস্মিং অন্তরে এত্থাৰচরা এত্থ পরিযাপন্না খন্ধধাতুআযতনা রূপা ৰেদনা সঞ্ঞা সঙ্খারা ৰিঞ্ঞাণং, অযং ৰুচ্চতি কামধাতু. সব্বেপি অকুসলা ধম্মা কামধাতূ’’তি (ৰিভ. ১৮২).
এত্থ সব্বসঙ্গাহিকা অসম্ভিন্নাতি দ্ৰে কথা হোন্তি. কথং? কামধাতুগ্গহণেন হি ব্যাপাদধাতুৰিহিংসাধাতুযো গহিতা হোন্তীতি অযং সব্বসঙ্গাহিকা. তাসং পন দ্ৰিন্নং ধাতূনং ৰিসুং আগতত্তা সেসধম্মা কামধাতূতি অযং অসম্ভিন্নকথা. অযমিধ গহেতব্বা ইমং কামধাতুং আরম্মণৰসেন ৰা সম্পযোগৰসেন ৰা পটিচ্চ কামসঞ্ঞা নাম উপ্পজ্জতি. কামসঞ্ঞং পটিচ্চাতি কামসঞ্ঞং পন সম্পযোগৰসেন ৰা উপনিস্সযৰসেন ৰা পটিচ্চ কামসঙ্কপ্পো নাম উপ্পজ্জতি. ইমিনা নযেন সব্বপদেসু অত্থো ৰেদিতব্বো. তীহি ঠানেহীতি তীহি কারণেহি. মিচ্ছা পটিপজ্জতীতি অযাথাৰপটিপদং অনিয্যানিকপটিপদং পটিপজ্জতি.
ব্যাপাদধাতুং, ভিক্খৰেতি এত্থ ব্যাপাদৰিতক্কোপি ব্যাপাদধাতু ব্যাপাদোপি. যথাহ –
‘‘তত্থ কতমা ব্যাপাদধাতু? ব্যাপাদপটিসংযুত্তো তক্কো ৰিতক্কো…পে… অযং ৰুচ্চতি ব্যাপাদধাতু. দসসু আঘাতৰত্থূসু চিত্তস্স আঘাতো পটিৰিরোধো কোপো পকোপো…পে… অনত্তমনতা চিত্তস্স, অযং ৰুচ্চতি ব্যাপাদধাতূ’’তি (ৰিভ. ১৮২).
ইমং ব্যাপাদধাতুং সহজাতপচ্চযাদিৰসেন পটিচ্চ ব্যাপাদসঞ্ঞা নাম উপ্পজ্জতি. সেসং পুরিমনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.
ৰিহিংসাধাতুং, ভিক্খৰেতি এত্থ ৰিহিংসাৰিতক্কোপি ৰিহিংসাধাতু ৰিহিংসাপি. যথাহ –
‘‘তত্থ কতমা ৰিহিংসাধাতু? ৰিহিংসাপটিসংযুত্তো তক্কো ৰিতক্কো…পে… অযং ৰুচ্চতি ৰিহিংসাধাতু. ইধেকচ্চো পাণিনা ৰা লেড্ডুনা ৰা দণ্ডেন ৰা সত্থেন ৰা রজ্জুযা ৰা অঞ্ঞতরঞ্ঞতরেন ৰা সত্তে ৰিহেঠেতি. যা এৰরূপা হেঠনা ৰিহেঠনা হিংসনা ৰিহিংসনা রোসনা পরূপঘাতো, অযং ৰুচ্চতি ৰিহিংসাধাতূ’’তি (ৰিভ. ১৮২).
ইমং ৰিহিংসাধাতুং সহজাতপচ্চযাদিৰসেন পটিচ্চ ৰিহিংসাসঞ্ঞা নাম উপ্পজ্জতি. সেসমিধাপি পুরিমনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.
তিণদাযেতি তিণগহনে অরঞ্ঞে. অনযব্যসনন্তি অৰুড্ঢিং ৰিনাসং. এৰমেৰ খোতি এত্থ সুক্খতিণদাযো ৰিয আরম্মণং দট্ঠব্বং, তিণুক্কা ৰিয অকুসলসঞ্ঞা, তিণকট্ঠনিস্সিতা পাণা ৰিয ইমে সত্তা. যথা সুক্খতিণদাযে ঠপিতং তিণুক্কং খিপ্পং ৰাযমিত্ৰা অনিব্বাপেন্তস্স তে পাণা অনযব্যসনং পাপুণন্তি. এৰমেৰ যে সমণা ৰা ব্রাহ্মণা ৰা উপ্পন্নং অকুসলসঞ্ঞং ৰিক্খম্ভনতদঙ্গসমুচ্ছেদপ্পহানেহি নপ্পজহন্তি, তে দুক্খং ৰিহরন্তি.
ৰিসমগতন্তি রাগৰিসমাদীনি অনুগতং অকুসলসঞ্ঞং. ন খিপ্পমেৰ পজহতীতি ৰিক্খম্ভনাদিৰসেন সীঘং নপ্পজহতি. ন ৰিনোদেতীতি ন নীহরতি. ন ব্যন্তীকরোতীতি ভঙ্গমত্তম্পি অনৰসেসেন্তো ন ৰিগতন্তং করোতি. ন অনভাৰং গমেতীতি ন অনুঅভাৰং গমেতি. এৰং সব্বপদেসু ন – কারো আহরিতব্বো. পাটিকঙ্খাতি পাটিকঙ্খিতব্বা ইচ্ছিতব্বা.
নেক্খম্মধাতুং, ভিক্খৰেতি এত্থ নেক্খম্মৰিতক্কোপি নেক্খম্মধাতু সব্বেপি কুসলা ধম্মা. যথাহ –
‘‘তত্থ কতমা নেক্খম্মধাতু? নেক্খম্মপটিসংযুত্তো তক্কো ৰিতক্কো…পে… সম্মাসঙ্কপ্পো, অযং ৰুচ্চতি নেক্খম্মধাতূ’’তি (ৰিভ. ১৮২).
ইধাপি দুৰিধা কথা. নেক্খম্মধাতুগ্গহণেন হি ইতরাপি দ্ৰে ধাতুযো গহণং গচ্ছন্তি কুসলধম্মপরিযাপন্নত্তা, অযং সব্বসঙ্গাহিকা. তা পন ধাতুযো ৰিসুং দীপেতব্বাতি তা ঠপেত্ৰা সেসা সব্বকুসলা নেক্খম্মধাতূতি অযং অসম্ভিন্না. ইমং নেক্খম্মধাতুং সহজাতাদিপচ্চযৰসেন পটিচ্চ নেক্খম্মসঞ্ঞা নাম উপ্পজ্জতি. সঞ্ঞাদীনি পটিচ্চ ৰিতক্কাদযো যথানুরূপং.
অব্যাপাদধাতুং, ভিক্খৰেতি এত্থ অব্যাপাদৰিতক্কোপি অব্যাপাদধাতু অব্যাপাদোপি. যথাহ –
‘‘তত্থ কতমা অব্যাপাদধাতু? অব্যাপাদপটিসংযুত্তো তক্কো…পে… অযং ৰুচ্চতি অব্যাপাদধাতু. যা সত্তেসু মেত্তি মেত্তাযনা মেত্তাযিতত্তং মেত্তাচেতোৰিমুত্তি, অযং ৰুচ্চতি অব্যাপাদধাতূ’’তি (ৰিভ. ১৮২).
ইমং অব্যাপাদধাতুং পটিচ্চ ৰুত্তনযেনেৰ অব্যাপাদসঞ্ঞা নাম উপ্পজ্জতি.
অৰিহিংসাধাতুং, ভিক্খৰেতি এত্থাপি অৰিহিংসাৰিতক্কোপি অৰিহিংসাধাতু করুণাপি. যথাহ –
‘‘তত্থ কতমা অৰিহিংসাধাতু? অৰিহিংসাপটিসংযুত্তো তক্কো…পে… অযং ৰুচ্চতি অৰিহিংসাধাতু. যা সত্তেসু করুণা করুণাযনা করুণাযিতত্তং করুণাচেতোৰিমুত্তি, অযং ৰুচ্চতি অৰিহিংসাধাতূ’’তি (ৰিভ. ১৮২).
ইমং অৰিহিংসাধাতুং পটিচ্চ ৰুত্তনযেনেৰ অৰিহিংসাসঞ্ঞা নাম উপ্পজ্জতি. সেসং সব্বত্থ ৰুত্তানুসারেনেৰ ৰেদিতব্বং. দুতিযং.
৩. গিঞ্জকাৰসথসুত্তৰণ্ণনা
৯৭. ততিযে ধাতুং, ভিক্খৰেতি ইতো পট্ঠায অজ্ঝাসযং ধাতূতি দীপেতি. উপ্পজ্জতি সঞ্ঞাতি অজ্ঝাসযং পটিচ্চ সঞ্ঞা উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি, ৰিতক্কো উপ্পজ্জতীতি. ইধাপি ‘‘কচ্চানো পঞ্হং পুচ্ছিস্সতী’’তি তস্স ওকাসদানত্থং এত্তাৰতাৰ দেসনং নিট্ঠাপেসি. অসম্মাসম্বুদ্ধেসূতি ছসু সত্থারেসু. সম্মাসম্বুদ্ধাতি মযমস্ম সম্মাসম্বুদ্ধাতি. কিং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতীতি কিস্মিং সতি হোতীতি? সত্থারানং উপ্পন্নং দিট্ঠিং পুচ্ছতি. অসম্মাসম্বুদ্ধেসু তেসু সম্মাসম্বুদ্ধা এতেতি এৰং উপ্পন্নং তিত্থিযসাৰকানম্পি দিট্ঠিং পুচ্ছতিযেৰ.
ইদানি যস্মা তেসং অৰিজ্জাধাতুং পটিচ্চ সা দিট্ঠি হোতি, অৰিজ্জাধাতু চ নাম মহতী ধাতু, তস্মা মহতিং ধাতুং পটিচ্চ তস্সা উপ্পত্তিং দীপেন্তো মহতী খো এসাতিআদিমাহ. হীনং, কচ্চান, ধাতুং পটিচ্চাতি হীনং অজ্ঝাসযং পটিচ্চ. পণিধীতি চিত্তট্ঠপনং. সা পনেসা ইত্থিভাৰং ৰা মক্কটাদিতিরচ্ছানভাৰং ৰা পত্থেন্তস্স উপ্পজ্জতি. হীনো পুগ্গলোতি যস্সেতে হীনা ধম্মা উপ্পজ্জন্তি, সব্বো সো পুগ্গলোপি হীনো নাম. হীনা ৰাচাতি যা তস্স ৰাচা, সাপি হীনা. হীনং আচিক্খতীতি সো আচিক্খন্তোপি হীনমেৰ আচিক্খতি, দেসেন্তোপি হীনমেৰ দেসেতীতি সব্বপদানি যোজেতব্বানি. উপপত্তীতি দ্ৰে উপপত্তিযো পটিলাভো চ নিব্বত্তি চ. নিব্বত্তি হীনকুলাদিৰসেন ৰেদিতব্বা, পটিলাভো চিত্তুপ্পাদক্খণে হীনত্তিকৰসেন. কথং? তস্স হি পঞ্চসু নীচকুলেসু উপ্পজ্জনতো হীনা নিব্বত্তি, ৰেস্সসুদ্দকুলেসু উপ্পজ্জনতো মজ্ঝিমা, খত্তিযব্রাহ্মণকুলেসু উপ্পজ্জনতো পণীতা. দ্ৰাদসাকুসলচিত্তুপ্পাদানং পন পটিলাভতো হীনো পটিলাভো, তেভূমকধম্মানং পটিলাভতো মজ্ঝিমো, নৰলোকুত্তরধম্মানং পটিলাভতো পণীতো. ইমস্মিং পন ঠানে নিব্বত্তিযেৰ অধিপ্পেতাতি. ততিযং.
৪. হীনাধিমুত্তিকসুত্তৰণ্ণনা
৯৮. চতুত্থে সংসন্দন্তীতি একতো হোন্তি. সমেন্তীতি সমাগচ্ছন্তি, নিরন্তরা হোন্তি. হীনাধিমুত্তিকাতি হীনজ্ঝাসযা. কল্যাণাধিমুত্তিকাতি কল্যাণজ্ঝাসযা. চতুত্থং.
৫. চঙ্কমসুত্তৰণ্ণনা
৯৯. পঞ্চমে পস্সথ নোতি পস্সথ নু. সব্বে খো এতেতি সারিপুত্তত্থেরো ভগৰতা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং মহাপঞ্ঞানং যদিদং সারিপুত্তো’’তি (অ. নি. ১.১৮৯) মহাপঞ্ঞেসু এতদগ্গে ঠপিতো. ইতি নং ‘‘খন্ধন্তরং ধাত্ৰন্তরং আযতনন্তরং সতিপট্ঠানবোধিপক্খিযধম্মন্তরং তিলক্খণাহতং গম্ভীরং পঞ্হং পুচ্ছিস্সামা’’তি মহাপঞ্ঞাৰ পরিৰারেন্তি. সোপি তেসং পথৰিং পত্থরেন্তো ৰিয সিনেরুপাদতো ৰালিকং উদ্ধরন্তো ৰিয চক্কৰাল়পব্বতং ভিন্দন্তো ৰিয সিনেরুং উক্খিপন্তো ৰিয আকাসং ৰিত্থারেন্তো ৰিয চন্দিমসূরিযে উট্ঠাপেন্তো ৰিয চ পুচ্ছিতপুচ্ছিতং কথেতি. তেন ৰুত্তং ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ মহাপঞ্ঞা’’তি.
মহামোগ্গল্লানোপি ভগৰতা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং ইদ্ধিমন্তানং যদিদং মহামোগ্গল্লানো’’তি ইদ্ধিমন্তেসু এতদগ্গে ঠপিতো. ইতি নং ‘‘পরিকম্মং আনিসংসং অধিট্ঠানং ৰিকুব্বনং পুচ্ছিস্সামা’’তি ইদ্ধিমন্তোৰ পরিৰারেন্তি. সোপি তেসং ৰুত্তনযেনেৰ পুচ্ছিতপুচ্ছিতং কথেতি. তেন ৰুত্তং ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ মহিদ্ধিকা’’তি.
মহাকস্সপোপি ভগৰতা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং ধুতৰাদানং যদিদং মহাকস্সপো’’তি ধুতৰাদেসু এতদগ্গে ঠপিতো. ইতি নং ‘‘ধুতঙ্গপরিহারং আনিসংসং সমোধানং অধিট্ঠানং ভেদং পুচ্ছিস্সামা’’তি ধুতৰাদাৰ পরিৰারেন্তি. সোপি তেসং তথেৰ পুচ্ছিতপুচ্ছিতং ব্যাকরোতি. তেন ৰুত্তং ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ ধুতৰাদা’’তি.
অনুরুদ্ধত্থেরোপি ভগৰতা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং দিব্বচক্খুকানং যদিদং অনুরুদ্ধো’’তি (অ. নি. ১.১৯২) দিব্বচক্খুকেসু এতদগ্গে ঠপিতো. ইতি নং ‘‘দিব্বচক্খুস্স পরিকম্মং আনিসংসং উপক্কিলেসং পুচ্ছিস্সামা’’তি দিব্বচক্খুকাৰ পরিৰারেন্তি. সোপি তেসং তথেৰ পুচ্ছিতপুচ্ছিতং কথেতি. তেন ৰুত্তং ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ দিব্বচক্খুকা’’তি.
পুণ্ণত্থেরোপি ভগৰতা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং ধম্মকথিকানং যদিদং পুণ্ণো মন্তাণিপুত্তো’’তি (অ. নি. ১.১৯৬) ধম্মকথিকেসু এতদগ্গে ঠপিতো. ইতি নং ‘‘ধম্মকথায সঙ্খেপৰিত্থারগম্ভীরুত্তানৰিচিত্রকথাদীসু তং তং আকারং পুচ্ছিস্সামা’’তি ধম্মকথিকাৰ পরিৰারেন্তি. সোপি তেসং ‘‘আৰুসো, ধম্মকথিকেন নাম আদিতো পরিসং ৰণ্ণেতুং ৰট্টতি, মজ্ঝে সুঞ্ঞতং পকাসেতুং, অন্তে চতুসচ্চৰসেন কূটং গণ্হিতু’’ন্তি এৰং তং তং ধম্মকথানযং আচিক্খতি. তেন ৰুত্তং ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ ধম্মকথিকা’’তি.
উপালিত্থেরোপি ভগৰতা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং ৰিনযধরানং যদিদং উপালী’’তি (অ. নি. ১.২২৮) ৰিনযধরেসু এতদগ্গে ঠপিতো. ইতি নং ‘‘গরুকলহুকং সতেকিচ্ছঅতেকিচ্ছং আপত্তানাপত্তিং পুচ্ছিস্সামা’’তি ৰিনযধরাৰ পরিৰারেন্তি. সোপি তেসং পুচ্ছিতপুচ্ছিতং তথেৰ কথেতি. তেন ৰুত্তং ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ ৰিনযধরা’’তি.
আনন্দত্থেরোপি ভগৰতা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং বহুস্সুতানং যদিদং আনন্দো’’তি (অ. নি. ১.২২৩) বহুস্সুতেসু এতদগ্গে ঠপিতো. ইতি নং ‘‘দসৰিধং ব্যঞ্জনবুদ্ধিং অট্ঠুপ্পত্তিং অনুসন্ধিং পুব্বাপরং পুচ্ছিস্সামা’’তি বহুস্সুতাৰ পরিৰারেন্তি. সোপি তেসং ‘‘ইদং এৰং ৰত্তব্বং, ইদং এৰং গহেতব্ব’’ন্তি সব্বং কথেতি. তেন ৰুত্তং ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ বহুস্সুতা’’তি.
দেৰদত্তো পন পাপিচ্ছো ইচ্ছাপকতো, তেন নং ‘‘কুলসঙ্গণ্হনপরিহারং নানপ্পকারকং কোহঞ্ঞতং পুচ্ছিস্সামা’’তি পাপিচ্ছাৰ পরিৰারেন্তি. সোপি তেসং তং তং নিযামং আচিক্খতি. তেন ৰুত্তং ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ পাপিচ্ছা’’তি.
কস্মা পনেতে অৰিদূরে চঙ্কমিংসূতি. ‘‘দেৰদত্তো সত্থরি পদুট্ঠচিত্তো অনত্থম্পি কাতুং উপক্কমেয্যা’’তি আরক্খগ্গহণত্থং. অথ দেৰদত্তো কস্মা চঙ্কমীতি? ‘‘অকারকো অযং, যদি কারকো ভৰেয্য, ন ইধ আগচ্ছেয্যা’’তি অত্তনো কতদোসপটিচ্ছাদনত্থং. কিং পন দেৰদত্তো ভগৰতো অনত্থং কাতুং সমত্থো, ভগৰতো ৰা আরক্খকিচ্চং অত্থীতি? নত্থি. তেন ৰুত্তং ‘‘অট্ঠানমেতং, আনন্দ, অনৰকাসো, যং তথাগতো পরূপক্কমেন পরিনিব্বাযেয্যা’’তি (চূল়ৰ. ৩৪১). ভিক্খূ পন সত্থরি গারৰেন আগতা. তেনেৰ ভগৰা এৰং ৰত্ৰা ‘‘ৰিস্সজ্জেহি, আনন্দ, ভিক্খুসঙ্ঘ’’ন্তি ৰিস্সজ্জাপেসি. পঞ্চমং.
৬. সগাথাসুত্তৰণ্ণনা
১০০. ছট্ঠে গূথো গূথেন সংসন্দতি সমেতীতি সমুদ্দন্তরে জনপদন্তরে চক্কৰাল়ন্তরে ঠিতোপি ৰণ্ণেনপি গন্ধেনপি রসেনপি নানত্তং অনুপগচ্ছন্তো সংসন্দতি সমেতি, একসদিসোৰ হোতি নিরন্তরো. সেসেসুপি এসেৰ নযো. অযং পন অনিট্ঠউপমা হীনজ্ঝাসযানং হীনঅজ্ঝাসযস্স সরিক্খভাৰদস্সনত্থং আহটা, খীরাদিৰিসিট্ঠোপমা কল্যাণজ্ঝাসযানং অজ্ঝাসযস্স সরিক্খভাৰদস্সনত্থং.
সংসগ্গাতি দস্সনসৰনসংসগ্গাদিৰত্থুকেন তণ্হাস্নেহেন. ৰনথো জাতোতি কিলেসৰনং জাতং. অসংসগ্গেন ছিজ্জতীতি একতো ঠাননিসজ্জাদীনি অকরোন্তস্স অসংসগ্গেন অদস্সনেন ছিজ্জতি. সাধুজীৰীতি পরিসুদ্ধজীৰিতং জীৰমানো. সহাৰসেতি সহৰাসং ৰসেয্য. ছট্ঠং.
৭. অস্সদ্ধসংসন্দনসুত্তৰণ্ণনা
১০১. সত্তমে অস্সদ্ধা অস্সদ্ধেহীতিআদীসু বুদ্ধে ৰা ধম্মে ৰা সঙ্ঘে ৰা সদ্ধাৰিরহিতা নিরোজা নিরসা পুগ্গলা সমুদ্দস্স ওরিমতীরে ঠিতা পারিমতীরেপি ঠিতেহি অস্সদ্ধেহি সদ্ধিং তায অস্সদ্ধতায একসদিসা নিরন্তরা হোন্তি. তথা অহিরিকা ভিন্নমরিযাদা অলজ্জিপুগ্গলা অহিরিকেহি, অনোত্তপ্পিনো পাপকিরিযায অভাযমানা অনোত্তপ্পীহি, অপ্পস্সুতা সুতৰিরহিতা অপ্পস্সুতেহি, কুসীতা আলসিযপুগ্গলা কুসীতেহি, মুট্ঠস্সতিনো ভত্তনিক্খিত্তকাকমংসনিক্খিত্তসিঙ্গালসদিসা মুট্ঠস্সতীহি, দুপ্পঞ্ঞা খন্ধাদিপরিচ্ছেদিকায পঞ্ঞায অভাৰেন নিপ্পঞ্ঞা তাদিসেহেৰ দুপ্পঞ্ঞেহি, সদ্ধাসম্পন্না চেতিযৰন্দনাদিকিচ্চপসুতা সদ্ধেহি, হিরিমনা লজ্জিপুগ্গলা হিরিমনেহি, ওত্তপ্পিনো পাপভীরুকা ওত্তপ্পীহি, বহুস্সুতা সুতধরা আগমধরা তন্তিপালকা ৰংসানুরক্খকা বহুস্সুতেহি, আরদ্ধৰীরিযা পরিপুণ্ণপরক্কমা আরদ্ধৰীরিযেহি, উপট্ঠিতস্সতী সব্বকিচ্চপরিগ্গাহিকায সতিযা সমন্নাগতা উপট্ঠিতস্সতীহি, পঞ্ঞৰন্তো মহাপঞ্ঞেহি ৰজিরূপমঞাণেহি পঞ্ঞৰন্তেহি সদ্ধিং দূরে ঠিতাপি তায পঞ্ঞাসম্পত্তিযা সংসন্দন্তি সমেন্তি. সত্তমং.
৮-১২. অস্সদ্ধমূলকসুত্তাদিৰণ্ণনা
১০২-১০৬. অট্ঠমাদীনি তেযেৰ অস্সদ্ধাদিধম্মে তিকৰসেন কত্ৰা দেসিতানি. তত্থ অট্ঠমে অস্সদ্ধাদিমূলকা কণ্হপক্খসুক্কপক্খৰসেন পঞ্চ তিকা ৰুত্তা, নৰমে অহিরিকমূলকা চত্তারো. দসমে অনোত্তপ্পমূলকা তযো, একাদসমে অপ্পস্সুতমূলকা দ্ৰে, দ্ৰাদসমে কুসীতমূলকো একো তিকো ৰুত্তোতি সব্বেপি পঞ্চসু সুত্তন্তেসু পন্নরস তিকা হোন্তি. পন্নরস চেতে সুত্তন্তাতিপি ৰদন্তি. অযং তিকপেয্যালো নাম. অট্ঠমাদীনি.
দুতিযো ৰগ্গো.