৮. চেতনাসুত্তৰণ্ণনা
৩৮. অট্ঠমে যঞ্চ, ভিক্খৰে, চেতেতীতি যং চেতনং চেতেতি, পৰত্তেতীতি অত্থো. যঞ্চ পকপ্পেতীতি যং পকপ্পনং পকপ্পেতি, পৰত্তেতিচ্চেৰ অত্থো. যঞ্চ অনুসেতীতি যঞ্চ অনুসযং অনুসেতি, পৰত্তেতিচ্চেৰ অত্থো. এত্থ চ চেতেতীতি তেভূমককুসলাকুসলচেতনা গহিতা, পকপ্পেতীতি অট্ঠসু লোভসহগতচিত্তেসু তণ্হাদিট্ঠিকপ্পা গহিতা, অনুসেতীতি দ্ৰাদসন্নং চেতনানং সহজাতকোটিযা চেৰ উপনিস্সযকোটিযা চ অনুসযো গহিতো. আরম্মণমেতং হোতীতি (চেতনাদিধম্মজাতে সতি কম্মৰিঞ্ঞাণস্স উপ্পত্তিযা অৰারিতত্তা) এতং চেতনাদিধম্মজাতং পচ্চযো হোতি. পচ্চযো হি ইধ আরম্মণন্তি অধিপ্পেতা. ৰিঞ্ঞাণস্স ঠিতিযাতি কম্মৰিঞ্ঞাণস্স ঠিতত্থং. আরম্মণে সতীতি তস্মিং পচ্চযে সতি. পতিট্ঠা ৰিঞ্ঞাণস্স হোতীতি তস্স কম্মৰিঞ্ঞাণস্স পতিট্ঠা হোতি. তস্মিং পতিট্ঠিতে ৰিঞ্ঞাণেতি তস্মিং কম্মৰিঞ্ঞাণে পতিট্ঠিতে. ৰিরূল়্হেতি কম্মং জৰাপেত্ৰা পটিসন্ধিআকড্ঢনসমত্থতায নিব্বত্তমূলে জাতে. পুনব্ভৰাভিনিব্বত্তীতি পুনব্ভৰসঙ্খাতা অভিনিব্বত্তি.
নো চে, ভিক্খৰে, চেতেতীতি ইমিনা তেভূমকচেতনায অপ্পৰত্তনক্খণো ৰুত্তো. নো চে পকপ্পেতীতি ইমিনা তণ্হাদিট্ঠিকপ্পানং অপ্পৰত্তনক্খণো. অথ চে অনুসেতীতি ইমিনা তেভূমকৰিপাকেসু পরিত্তকিরিযাসু রূপেতি এত্থ অপ্পহীনকোটিযা অনুসযো গহিতো. আরম্মণমেতং হোতীতি অনুসযে সতি কম্মৰিঞ্ঞাণস্স উপ্পত্তিযা অৰারিতত্তা এতং অনুসযজাতং পচ্চযোৰ হোতি.
নো চেৰ চেতেতীতিআদীসু পঠমপদে তেভূমককুসলাকুসলচেতনা নিৰত্তা, দুতিযপদে অট্ঠসু চিত্তেসু তণ্হাদিট্ঠিযো, ততিযপদে ৰুত্তপ্পকারেসু ধম্মেসু যো অপ্পহীনকোটিযা অনুসযিতো অনুসযো, সো নিৰত্তো.
অপিচেত্থ অসম্মোহত্থং চেতেতি পকপ্পেতি অনুসেতি, চেতেতি ন পকপ্পেতি অনুসেতি, ন চেতেতি ন পকপ্পেতি অনুসেতি, ন চেতেতি ন পকপ্পেতি ন অনুসেতীতি ইদম্পি চতুক্কং ৰেদিতব্বং. তত্থ পঠমনযে ধম্মপরিচ্ছেদো দস্সিতো. দুতিযনযে চেতেতীতি তেভূমককুসলচেতনা চেৰ চতস্সো চ অকুসলচেতনা গহিতা. ন পকপ্পেতীতি অট্ঠসু চিত্তেসু তণ্হাদিট্ঠিযো নিৰত্তা. অনুসেতীতি তেভূমককুসলে উপনিস্সযকোটিযা, চতূসু অকুসলচেতনাসু সহজাতকোটিযা চেৰ উপনিস্সযকোটিযা চ অনুসযো গহিতো. ততিযনযে ন চেতেতীতি তেভূমককুসলাকুসলং নিৰত্তং, ন পকপ্পেতীতি অট্ঠসু চিত্তেসু তণ্হাদিট্ঠিযো নিৰত্তা, অনুসেতীতি সুত্তে আগতং ৰারেত্ৰা তেভূমককুসলাকুসলৰিপাককিরিযারূপেসু অপ্পহীনকোটিযা উপনিস্সযো গহিতো. চতুত্থনযো পুরিমসদিসোৰ.
তদপ্পতিট্ঠিতেতি তস্মিং অপ্পতিট্ঠিতে. অৰিরূল়্হেতি কম্মং জৰাপেত্ৰা পটিসন্ধিআকড্ঢনসমত্থতায অনিব্বত্তমূলে. এত্থ পন কিং কথিতন্তি? অরহত্তমগ্গস্স কিচ্চং, খীণাসৰস্স কিচ্চকরণন্তিপি নৰলোকুত্তরধম্মাতিপি ৰত্তুং ৰট্টতি. এত্থ চ ৰিঞ্ঞাণস্স চেৰ আযতিং পুনব্ভৰস্স চ অন্তরে একো সন্ধি, ৰেদনাতণ্হানমন্তরে একো, ভৰজাতীনমন্তরে একোতি. অট্ঠমং.