২. মোল়িযফগ্গুনসুত্তৰণ্ণনা

১২. দুতিযে সম্ভৰেসীনং ৰা অনুগ্গহাযাতি ইমস্মিংযেৰ ঠানে ভগৰা দেসনং নিট্ঠাপেসি. কস্মা? দিট্ঠিগতিকস্স নিসিন্নত্তা. তস্সঞ্হি পরিসতি মোল়িযফগ্গুনো নাম ভিক্খু দিট্ঠিগতিকো নিসিন্নো. অথ সত্থা চিন্তেসি – ‘‘অযং উট্ঠহিত্ৰা মং পঞ্হং পুচ্ছিস্সতি, অথস্সাহং ৰিস্সজ্জেস্সামী’’তি পুচ্ছায ওকাসদানত্থং দেসনং নিট্ঠাপেসি. মোল়িযফগ্গুনোতি মোল়ীতি চূল়া ৰুচ্চতি. যথাহ –

‘‘ছেত্ৰান মোল়িং ৰরগন্ধৰাসিতং

ৰেহাযসং উক্খিপি সক্যপুঙ্গৰো;

রতনচঙ্কোটৰরেন ৰাসৰো,

সহস্সনেত্তো সিরসা পটিগ্গহী’’তি.

সা তস্স গিহিকালে মহন্তা অহোসি. তেনস্স ‘‘মোল়িযফগ্গুনো’’তি সঙ্খা উদপাদি. পব্বজিতম্পি নং তেনেৰ নামেন সঞ্জানন্তি. এতদৰোচাতি দেসনানুসন্ধিং ঘটেন্তো এতং ‘‘কো নু খো, ভন্তে, ৰিঞ্ঞাণাহারং আহারেতী’’তি ৰচনং অৰোচ. তস্সত্থো – ভন্তে, কো নাম সো, যো এতং ৰিঞ্ঞাণাহারং খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰাতি?

কস্মা পনাযং ইতরে তযো আহারে অপুচ্ছিত্ৰা ইমমেৰ পুচ্ছতীতি? জানামীতি লদ্ধিযা. সো হি মহন্তে পিণ্ডে কত্ৰাৰ কবল়ীকারাহারং ভুঞ্জন্তে পস্সতি, তেনস্স তং জানামীতি লদ্ধি. তিত্তিরৰট্টকমোরকুক্কুটাদযো পন মাতুসম্ফস্সেন যাপেন্তে দিস্ৰা ‘‘এতে ফস্সাহারেন যাপেন্তী’’তি তস্স লদ্ধি. কচ্ছপা পন অত্তনো উতুসমযে মহাসমুদ্দতো নিক্খমিত্ৰা সমুদ্দতীরে ৰালিকন্তরে অণ্ডানি ঠপেত্ৰা ৰালিকায পটিচ্ছাদেত্ৰা মহাসমুদ্দমেৰ ওতরন্তি. তানি মাতুঅনুস্সরণৰসেন ন পূতীনি হোন্তি. তানি মনোসঞ্চেতনাহারেন যাপেন্তীতি তস্স লদ্ধি. কিঞ্চাপি থেরস্স অযং লদ্ধি, ন পন এতায লদ্ধিযা ইমং পঞ্হং পুচ্ছতি. দিট্ঠিগতিকো হি উম্মত্তকসদিসো. যথা উম্মত্তকো পচ্ছিং গহেত্ৰা অন্তরৰীথিং ওতিণ্ণো গোমযম্পি পাসাণম্পি গূথম্পি খজ্জখণ্ডম্পি তং তং মনাপম্পি অমনাপম্পি গহেত্ৰা পচ্ছিযং পক্খিপতি. এৰমেৰ দিট্ঠিগতিকো যুত্তম্পি অযুত্তম্পি পুচ্ছতি. সো ‘‘কস্মা ইমং পুচ্ছসী’’তি ন নিগ্গহেতব্বো, পুচ্ছিতপুচ্ছিতট্ঠানে পন গহণমেৰ নিসেধেতব্বং. তেনেৰ নং ভগৰা ‘‘কস্মা এৰং পুচ্ছসী’’তি অৰত্ৰা গহিতগাহমেৰ তস্স মোচেতুং নো কল্লো পঞ্হোতিআদিমাহ.

তত্থ নো কল্লোতি অযুত্তো. আহারেতীতি অহং ন ৰদামীতি অহং কোচি সত্তো ৰা পুগ্গলো ৰা আহারেতীতি ন ৰদামি. আহারেতীতি চাহং ৰদেয্যন্তি যদি অহং আহারেতীতি ৰদেয্যং. তত্রস্স কল্লো পঞ্হোতি তস্মিং মযা এৰং ৰুত্তে অযং পঞ্হো যুত্তো ভৰেয্য. কিস্স নু খো, ভন্তে, ৰিঞ্ঞাণাহারোতি, ভন্তে, অযং ৰিঞ্ঞাণাহারো কতমস্স ধম্মস্স পচ্চযোতি অত্থো. তত্র কল্লং ৰেয্যাকরণন্তি তস্মিং এৰং পুচ্ছিতে পঞ্হে ইমং ৰেয্যাকরণং যুত্তং ‘‘ৰিঞ্ঞাণাহারো আযতিং পুনব্ভৰাভিনিব্বত্তিযা পচ্চযো’’তি. এত্থ চ ৰিঞ্ঞাণাহারোতি পটিসন্ধিচিত্তং. আযতিং পুনব্ভৰাভিনিব্বত্তীতি তেনেৰ ৰিঞ্ঞাণেন সহুপ্পন্ননামরূপং. তস্মিং ভূতে সতি সল়াযতনন্তি তস্মিং পুনব্ভৰাভিনিব্বত্তিসঙ্খাতে নামরূপে জাতে সতি সল়াযতনং হোতীতি অত্থো.

সল়াযতনপচ্চযা ফস্সোতি ইধাপি ভগৰা উত্তরি পঞ্হস্স ওকাসং দেন্তো দেসনং নিট্ঠাপেসি. দিট্ঠিগতিকো হি নৰপুচ্ছং উপ্পাদেতুং ন সক্কোতি, নিদ্দিট্ঠং নিদ্দিট্ঠংযেৰ পন গণ্হিত্ৰা পুচ্ছতি, তেনস্স ভগৰা ওকাসং অদাসি. অত্থো পনস্স সব্বপদেসু ৰুত্তনযেনেৰ গহেতব্বো. ‘‘কো নু খো, ভন্তে, ভৰতী’’তি কস্মা ন পুচ্ছতি? দিট্ঠিগতিকস্স হি সত্তো নাম ভূতো নিব্বত্তোযেৰাতি লদ্ধি, তস্মা অত্তনো লদ্ধিৰিরুদ্ধং ইদন্তি ন পুচ্ছতি. অপিচ ইদপ্পচ্চযা ইদং ইদপ্পচ্চযা ইদন্তি বহূসু ঠানেসু কথিতত্তা সঞ্ঞত্তিং উপগতো, তেনাপি ন পুচ্ছতি. সত্থাপি ‘‘ইমস্স বহুং পুচ্ছন্তস্সাপি তিত্তি নত্থি, তুচ্ছপুচ্ছমেৰ পুচ্ছতী’’তি ইতো পট্ঠায দেসনং একাবদ্ধং কত্ৰা দেসেসি. ছন্নং ত্ৰেৰাতি যতো পট্ঠায দেসনারুল়্হং, তমেৰ গহেত্ৰা দেসনং ৰিৰট্টেন্তো এৰমাহ. ইমস্মিং পন সুত্তে ৰিঞ্ঞাণনামরূপানং অন্তরে একো সন্ধি, ৰেদনাতণ্হানং অন্তরে একো, ভৰজাতীনং অন্তরে একোতি. দুতিযং.