৩. ব্রহ্মদেৰসুত্তৰণ্ণনা
১৭৪. ততিযে একোতি ঠানাদীসু ইরিযাপথেসু এককো, একৰিহারীতি অত্থো. ৰূপকট্ঠোতি কাযেন ৰূপকট্ঠো নিস্সটো. অপ্পমত্তোতি সতিযা অৰিপ্পৰাসে ঠিতো. আতাপীতি ৰীরিযাতাপেন সমন্নাগতো. পহিতত্তোতি পেসিতত্তো. কুলপুত্তাতি আচারকুলপুত্তা. সম্মদেৰাতি ন ইণট্টা ন ভযট্টা ন জীৰিতপকতা হুত্ৰা, যথা ৰা তথা ৰা পব্বজিতাপি যে অনুলোমপটিপদং পূরেন্তি, তে সম্মদেৰ অগারস্মা অনগারিযং পব্বজন্তি নাম. ব্রহ্মচরিযপরিযোসানন্তি মগ্গব্রহ্মচরিযস্স পরিযোসানভূতং অরিযফলং. দিট্ঠেৰ ধম্মেতি ইমস্মিংযেৰ অত্তভাৰে. সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰাতি সামং জানিত্ৰা পচ্চক্খং কত্ৰা. উপসম্পজ্জাতি পটিলভিত্ৰা সম্পাদেত্ৰা ৰিহাসি. এৰং ৰিহরন্তো চ খীণা জাতি…পে… অব্ভঞ্ঞাসীতি. এতেনস্স পচ্চৰেক্খণভূমি দস্সিতা.
কতমা পনস্স জাতি খীণা, কথঞ্চ নং অব্ভঞ্ঞাসীতি? ৰুচ্চতে, ন তাৰস্স অতীতা জাতি খীণা পুব্বেৰ খীণত্তা, ন অনাগতা তত্থ ৰাযামাভাৰতো, ন পচ্চুপ্পন্না ৰিজ্জমানত্তা. মগ্গস্স পন অভাৰিতত্তা যা উপ্পজ্জেয্য একচতুপঞ্চৰোকারভৰেসু একচতুপঞ্চক্খন্ধপ্পভেদা জাতি. সা মগ্গস্স ভাৰিতত্তা অনুপ্পাদধম্মতং আপজ্জনেন খীণা. তং সো মগ্গভাৰনায পহীনকিলেসে পচ্চৰেক্খিত্ৰা – ‘‘কিলেসাভাৰে ৰিজ্জমানম্পি কম্মং আযতিং অপ্পটিসন্ধিকং হোতী’’তি জানন্তো জানাতি.
ৰুসিতন্তি ৰুত্থং পরিৰুত্থং, কতং চরিতং নিট্ঠাপিতন্তি অত্থো. ব্রহ্মচরিযন্তি মগ্গব্রহ্মচরিযং. কতং করণীযন্তি চতূসু সচ্চেসু চতূহি মগ্গেহি পরিঞ্ঞাপহানসচ্ছিকিরিযভাৰনাৰসেন সোল়সৰিধম্পি কিচ্চং নিট্ঠাপিতন্তি অত্থো. নাপরং ইত্থত্তাযাতি ইদানি পুন ইত্থভাৰায, এৰং সোল়সকিচ্চভাৰায, কিলেসক্খযায ৰা কতমগ্গভাৰনা নত্থীতি. অথ ৰা ইত্থত্তাযাতি ইত্থত্তভাৰতো, ইমস্মা এৰংপকারা ইদানি ৰত্তমানক্খন্ধসন্তানা অপরং খন্ধসন্তানং নত্থি, ইমে পন পঞ্চক্খন্ধা পরিঞ্ঞাতা তিট্ঠন্তি ছিন্নমূলকো রুক্খো ৰিযাতি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতরোতি একো. অরহতন্তি অরহন্তানং, ভগৰতো সাৰকানং অরহতং অব্ভন্তরো অহোসি.
সপদানন্তি সপদানচারং, সম্পত্তঘরং অনুক্কম্ম পটিপাটিযা চরন্তো. উপসঙ্কমীতি উপসঙ্কমন্তো. মাতা পনস্স পুত্তং দিস্ৰাৰ ঘরা নিক্খম্ম পত্তং গহেত্ৰা অন্তোনিৰেসনং পৰেসেত্ৰা পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদাপেসি.
আহুতিং নিচ্চং পগ্গণ্হাতীতি নিচ্চকালে আহুতিপিণ্ডং পগ্গণ্হাতি. তং দিৰসং পন তস্মিং ঘরে ভূতবলিকম্মং হোতি. সব্বগেহং হরিতুপলিত্তং ৰিপ্পকিণ্ণলাজং ৰনমালপরিক্খিত্তং উস্সিতদ্ধজপটাকং তত্থ তত্থ পুণ্ণঘরে ঠপেত্ৰা দণ্ডদীপিকা জালেত্ৰা গন্ধচুণ্ণমালাদীহি অলঙ্কতং, সমন্ততো সঞ্ছাদিযমানা ধূমকটচ্ছু অহোসি. সাপি ব্রাহ্মণী কালস্সেৰ ৰুট্ঠায সোল়সহি গন্ধোদকঘটেহি ন্হাযিত্ৰা সব্বালঙ্কারেন অত্তভাৰং অলঙ্করি. সা তস্মিং সমযে মহাখীণাসৰং নিসীদাপেত্ৰা, যাগুউল়ুঙ্কমত্তম্পি অদত্ৰা, ‘‘মহাব্রহ্মং ভোজেস্সামী’’তি সুৰণ্ণপাতিযং পাযাসং পূরেত্ৰা সপ্পিমধুসক্খরাদীহি যোজেত্ৰা নিৰেসনস্স পচ্ছাভাগে হরিতুপলিত্তভাৰাদীহি অলঙ্কতা ভূতপীঠিকা অত্থি. সা তং পাতিং আদায, তত্থ গন্ত্ৰা, চতূসু কোণেসু মজ্ঝে চ একেকং পাযাসপিণ্ডং ঠপেত্ৰা, একং পিণ্ডং হত্থেন গহেত্ৰা, যাৰ কপ্পরা সপ্পিনা পগ্ঘরন্তেন পথৰিযং জাণুমণ্ডলং পতিট্ঠাপেত্ৰা ‘‘ভুঞ্জতু ভৰং মহাব্রহ্মা, সাযতু ভৰং মহাব্রহ্মা, তপ্পেতু ভৰং মহাব্রহ্মা’’তি ৰদমানা ব্রহ্মানং ভোজেতি.
এতদহোসীতি মহাখীণাসৰস্স সীলগন্ধং ছদেৰলোকে অজ্ঝোত্থরিত্ৰা ব্রহ্মলোকং উপগতং ঘাযমানস্স এতং অহোসি. সংৰেজেয্যন্তি চোদেয্যং, সম্মাপটিপত্তিযং যোজেয্যং. ‘অযং হি এৰরূপং অগ্গদক্খিণেয্যং মহাখীণাসৰং নিসীদাপেত্ৰা যাগুউল়ুঙ্কমত্তম্পি অদত্ৰা, ‘‘মহাব্রহ্মং ভোজেস্সামী’’তি তুলং পহায হত্থেন তুলযন্তী ৰিয, ভেরিং পহায কুচ্ছিং ৰাদেন্তী ৰিয, অগ্গিং পহায খজ্জোপনকং ধমমানা ৰিয ভূতবলিং কুরুমানা আহিণ্ডতি. গচ্ছামিস্সা মিচ্ছাদস্সনং ভিন্দিত্ৰা অপাযমগ্গতো উদ্ধরিত্ৰা যথা অসীতিকোটিধনং বুদ্ধসাসনে ৰিপ্পকিরিত্ৰা সগ্গমগ্গং আরোহতি, তথা করোমীতি ৰুত্তং হোতি.
দূরে ইতোতি ইমম্হা ঠানা দূরে ব্রহ্মলোকো. ততো হি কূটাগারমত্তা সিলা পাতিতা একেন অহোরত্তেন অট্ঠচত্তালীসযোজনসহস্সানি খেপযমানা চতূহি মাসেহি পথৰিযং পতিট্ঠহেয্য, সব্বহেট্ঠিমোপি ব্রহ্মলোকো এৰং দূরে. যস্সাহুতিন্তি যস্স ব্রহ্মুনো আহুতিং পগ্গণ্হাসি, তস্স ব্রহ্মলোকো দূরেতি অত্থো. ব্রহ্মপথন্তি এত্থ ব্রহ্মপথো নাম চত্তারি কুসলজ্ঝানানি, ৰিপাকজ্ঝানানি পন নেসং জীৰিতপথো নাম, তং ব্রহ্মপথং অজানন্তী ত্ৰং কিং জপ্পসি ৰিপ্পলপসি? ব্রহ্মানো হি সপ্পীতিকজ্ঝানেন যাপেন্তি, ন এতং তিণবীজানি পক্খিপিত্ৰা রন্ধং গোযূসং খাদন্তি, মা অকারণা কিলমসীতি.
এৰং ৰত্ৰা পুন সো মহাব্রহ্মা অঞ্জলিং পগ্গয্হ অৰকুজ্জো হুত্ৰা থেরং উপদিসন্তো এসো হি তে ব্রাহ্মণি ব্রহ্মদেৰোতিআদিমাহ. তত্থ নিরূপধিকোতি কিলেসাভিসঙ্খারকামগুণোপধীহি ৰিরহিতো. অতিদেৰপত্তোতি দেৰানং অতিদেৰভাৰং ব্রহ্মানং অতিব্রহ্মভাৰং পত্তো. অনঞ্ঞপোসীতি ঠপেত্ৰা ইমং অত্তভাৰং অঞ্ঞস্স অত্তভাৰস্স ৰা পুত্তদারস্স ৰা অপোসনতায অনঞ্ঞপোসী.
আহুনেয্যোতি আহুনপিণ্ডং পটিগ্গহেতুং যুত্তো. ৰেদগূতি চতুমগ্গসঙ্খাতেহি ৰেদেহি দুক্খস্সন্তং গতো. ভাৰিতত্তোতি অত্তানং ভাৰেত্ৰা ৰড্ঢেত্ৰা ঠিতো. অনূপলিত্তোতি তণ্হাদীহি লেপেহি আলিত্তো. ঘাসেসনং ইরিযতীতি আহারপরিযেসনং চরতি.
ন তস্স পচ্ছা ন পুরত্থমত্থীতি পচ্ছা ৰুচ্চতি অতীতং, পুরত্থং ৰুচ্চতি অনাগতং, অতীতানাগতেসু খন্ধেসু ছন্দরাগৰিরহিতস্স পচ্ছা ৰা পুরত্থং ৰা নত্থীতি ৰদতি. সন্তোতিআদীসু রাগাদিসন্ততায সন্তো. কোধধূমৰিগমা ৰিধূমো, দুক্খাভাৰা অনীঘো, কত্তরদণ্ডাদীনি গহেত্ৰা ৰিচরন্তোপি ৰধকচেতনায অভাৰা নিক্খিত্তদণ্ডো. তসথাৰরেসূতি এত্থ পন পুথুজ্জনা তসা নাম, খীণাসৰা থাৰরা নাম. সত্ত পন সেখা তসাতি ৰত্তুং ন সক্কা, থাৰরা ন হোন্তি, ভজমানা পন থাৰরপক্খমেৰ ভজন্তি. সো ত্যাহুতিন্তি সো তে আহুতিং.
ৰিসেনিভূতোতি কিলেসসেনায ৰিসেনো জাতো. অনেজোতি নিত্তণ্হো. সুসীলোতি খীণাসৰসীলেন সুসীলো. সুৰিমুত্তচিত্তোতি ফলৰিমুত্তিযা সুট্ঠু ৰিমুত্তচিত্তো. ওঘতিণ্ণন্তি চত্তারো ওঘে তিণ্ণং. এত্তকেন কথামগ্গেন ব্রহ্মা থেরস্স ৰণ্ণং কথেন্তো আযতনে ব্রাহ্মণিং নিযোজেসি. অৰসানগাথা পন সঙ্গীতিকারেহি ঠপিতা. পতিট্ঠপেসি দক্খিণন্তি চতুপচ্চযদক্খিণং পতিট্ঠপেসি. সুখমাযতিকন্তি সুখাযতিকং আযতিং সুখৰিপাকং, সুখাৰহন্তি অত্থো. ততিযং.