১০. কোকালিকসুত্তৰণ্ণনা
১৮১. দসমে কোকালিকো ভিক্খু যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমীতি, কো অযং কোকালিকো, কস্মা চ উপসঙ্কমি? অযং কির কোকালিকরট্ঠে কোকালিকনগরে কোকালিকসেট্ঠিস্স পুত্তো পব্বজিত্ৰা পিতরা কারাপিতে ৰিহারে পটিৰসতি চূল়কোকালিকোতি নামেন, ন দেৰদত্তস্স সিস্সো. সো হি ব্রাহ্মণপুত্তো মহাকোকালিকো নাম. ভগৰতি পন সাৰত্থিযং ৰিহরন্তে দ্ৰে অগ্গসাৰকা পঞ্চমত্তেহি ভিক্খুসতেহি সদ্ধিং জনপদচারিকং চরমানা উপকট্ঠায ৰস্সূপনাযিকায ৰিৰেকাৰাসং ৰসিতুকামা তে ভিক্খূ উয্যোজেত্ৰা অত্তনো পত্তচীৰরমাদায তস্মিং জনপদে তং নগরং পত্ৰা তং ৰিহারং অগমংসু. তত্থ নেসং কোকালিকো ৰত্তং দস্সেসি. তে তেন সদ্ধিং সম্মোদিত্ৰা, ‘‘আৰুসো, মযং ইধ তেমাসং ৰসিস্সাম, মা কস্সচি আরোচেহী’’তি পটিঞ্ঞং গহেত্ৰা ৰসিংসু. ৰসিত্ৰা পৰারণাদিৰসে পৰারেত্ৰা, ‘‘গচ্ছাম মযং, আৰুসো’’তি কোকালিকং আপুচ্ছিংসু. কোকালিকো ‘‘অজ্জেকদিৰসং, আৰুসো, ৰসিত্ৰা স্ৰে গমিস্সথা’’তি ৰত্ৰা দুতিযদিৰসে নগরং পৰিসিত্ৰা মনুস্সে আমন্তেসি – ‘‘আৰুসো, তুম্হে অগ্গসাৰকে ইধাগন্ত্ৰা ৰসমানেপি ন জানাথ, ন নে কোচি পচ্চযেনাপি নিমন্তেতী’’তি. নগরৰাসিনো, ‘‘কহং, ভন্তে, থেরা, কস্মা নো ন আরোচযিত্থা’’তি? কিং আৰুসো আরোচিতেন, কিং ন পস্সথ দ্ৰে ভিক্খূ থেরাসনে নিসীদন্তে, এতে অগ্গসাৰকাতি. তে খিপ্পং সন্নিপতিত্ৰা সপ্পিফাণিতাদীনি চেৰ চীৰরদুস্সানি চ সংহরিংসু.
কোকালিকো চিন্তেসি – ‘‘পরমপ্পিচ্ছা অগ্গসাৰকা পযুত্তৰাচায উপ্পন্নং লাভং ন সাদিযিস্সন্তি, অসাদিযন্তা ‘আৰাসিকস্স দেথা’তি ৰক্খন্তী’’তি. তং তং লাভং গাহাপেত্ৰা থেরানং সন্তিকং অগমাসি. থেরা দিস্ৰাৰ ‘‘ইমে পচ্চযা নেৰ অম্হাকং, ন কোকালিকস্স কপ্পন্তী’’তি পটিক্খিপিত্ৰা পক্কমিংসু. কোকালিকো ‘‘কথং হি নাম অত্তনা অগণ্হন্তা ময্হম্পি অদাপেত্ৰা পক্কমিস্সন্তী’’তি? আঘাতং উপ্পাদেসি. তেপি ভগৰতো সন্তিকং গন্ত্ৰা ভগৰন্তং ৰন্দিত্ৰা পুন অত্তনো পরিসং আদায জনপদচারিকং চরন্তা অনুপুব্বেন তস্মিং রট্ঠে তমেৰ নগরং পচ্চাগমিংসু. নাগরা থেরে সঞ্জানিত্ৰা সহ পরিক্খারেহি দানং সজ্জিত্ৰা নগরমজ্ঝে মণ্ডপং কত্ৰা দানং অদংসু, থেরানঞ্চ পরিক্খারে উপনামেসুং. থেরা ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিয্যাদযিংসু. তং দিস্ৰা কোকালিকো চিন্তেসি – ‘‘ইমে পুব্বে অপ্পিচ্ছা অহেসুং, ইদানি পাপিচ্ছা জাতা, পুব্বেপি অপ্পিচ্ছসন্তুট্ঠপৰিৰিত্তসদিসা মঞ্ঞে’’তি থেরে উপসঙ্কমিত্ৰা, ‘‘আৰুসো, তুম্হে পুব্বে অপ্পিচ্ছা ৰিয, ইদানি পন পাপভিক্খূ জাতা’’তি ৰত্ৰা ‘‘মূলট্ঠানেযেৰ নেসং পতিট্ঠং ভিন্দিস্সামী’’তি তরমানরূপো নিক্খমিত্ৰা সাৰত্থিং গন্ত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি. অযমেৰ কোকালিকো ইমিনা চ কারণেন উপসঙ্কমীতি ৰেদিতব্বো.
ভগৰা তং তুরিততুরিতং আগচ্ছন্তং দিস্ৰাৰ আৰজ্জেন্তো অঞ্ঞাসি – ‘‘অযং অগ্গসাৰকে অক্কোসিতুকামো আগতো’’তি. ‘‘সক্কা নু খো পটিসেধেতু’’ন্তি চ আৰজ্জেন্তো, ‘‘ন সক্কা পটিসেধেতুং, থেরেসু অপরজ্ঝিত্ৰা কালঙ্কতো একংসেন পদুমনিরযে নিব্বত্তিস্সতী’’তি দিস্ৰা, ‘‘সারিপুত্তমোগ্গল্লানেপি নাম গরহন্তং সুত্ৰা ন নিসেধেতী’’তি ৰাদমোচনত্থং অরিযূপৰাদস্স চ মহাসাৰজ্জভাৰদস্সনত্থং মা হেৰন্তি তিক্খত্তুং পটিসেধেসি. তত্থ মা হেৰন্তি মা এৰং অভণি. সদ্ধাযিকোতি সদ্ধায আকরো পসাদাৰহো সদ্ধাতব্বৰচনো ৰা. পচ্চযিকোতি পত্তিযাযিতব্বৰচনো.
পক্কামীতি কম্মানুভাৰেন চোদিযমানো পক্কামি. ওকাসকতং হি কম্মং ন সক্কা পটিবাহিতুং, তং তস্স তত্থ ঠাতুং ন অদাসি. অচিরপক্কন্তস্সাতি পক্কন্তস্স সতো ন চিরেনেৰ. সব্বো কাযো ফুটো অহোসীতি কেসগ্গমত্তম্পি ওকাসং আৰজ্জেত্ৰা সকলসরীরং অট্ঠীনি ভিন্দিত্ৰা উগ্গতাহি পীল়কাহি অজ্ঝোত্থটং অহোসি. যস্মা পন বুদ্ধানুভাৰেন তথারূপং কম্মং বুদ্ধানং সম্মুখীভাৰে ৰিপাকং ন দেতি, দস্সনূপচারে ৰিজহিতমত্তে দেতি, তস্মা তস্স অচিরপক্কন্তস্স পীল়কা উট্ঠহিংসু. কলাযমত্তিযোতি চণকমত্তিযো. বেলুৰসলাটুকমত্তিযোতি তরুণবেলুৰমত্তিযো. (বিল্লমত্তিযোতি মহাবেলুৰমত্তিযো.) পভিজ্জিংসূতি ভিজ্জিংসু. তাসু ভিন্নাসু সকলসরীরং পনসপক্কং ৰিয অহোসি. সো পক্কেন গত্তেন জেতৰনদ্ৰারকোট্ঠকে ৰিসগিলিতো মচ্ছো ৰিয কদলিপত্তেসু সযি. অথ ধম্মসৰনত্থং আগতাগতা মনুস্সা – ‘‘ধি কোকালিক, ধি কোকালিক, অযুত্তমকাসি, অত্তনোযেৰ মুখং নিস্সায অনযব্যসনং পত্তো’’তি আহংসু. তেসং সুত্ৰা আরক্খদেৰতা ধি-কারং অকংসু. আরক্খকদেৰতানং আকাসদেৰতাতি ইমিনা উপাযেন যাৰ অকনিট্ঠভৰনা একধিকারো উদপাদি. অথস্স উপজ্ঝাযো আগন্ত্ৰা ওৰাদং অগণ্হন্তং ঞত্ৰা গরহিত্ৰা পক্কামি.
কালমকাসীতি উপজ্ঝাযে পক্কন্তে কালমকাসি. পদুমং নিরযন্তি পাটিযেক্কো পদুমনিরযো নাম নত্থি, অৰীচিমহানিরযম্হিযেৰ পন পদুমগণনায পচ্চিতব্বে একস্মিং ঠানে নিব্বত্তি.
ৰীসতিখারিকোতি মাগধকেন পত্থেন চত্তারো পত্থা কোসলরট্ঠে একপত্থো হোতি, তেন পত্থেন চত্তারো পত্থা আল়্হকং, চত্তারি আল়্হকানি দোণং, চতুদোণা মানিকা, চতুমানিকা খারী, তায খারিযা ৰীসতিখারিকো. তিলৰাহোতি মাগধকানং সুখুমতিলানং তিলসকটং. অব্বুদো নিরযোতি অব্বুদো নাম পাটিযেক্কো নিরযো নত্থি. অৰীচিম্হিযেৰ পন অব্বুদগণনায পচ্চিতব্বট্ঠানস্সেতং নামং. নিরব্বুদাদীসুপি এসেৰ নযো.
ৰস্সগণনাপি পনেত্থ এৰং ৰেদিতব্বা – যথেৰ হি সতং সতসহস্সানি কোটি হোতি, এৰং সতং সতসহস্সকোটিযো পকোটি নাম হোতি, সতং সতসহস্সপকোটিযো কোটিপকোটি নাম, সতং সতসহস্সকোটিপকোটিযো নহুতং, সতং সতসহস্সনহুতানি নিন্নহুতং, সতং সতসহস্সনিন্নহুতানি একং অব্বুদং, ততো ৰীসতিগুণং নিরব্বুদং. এসেৰ নযো সব্বত্থাতি. দসমং.
পঠমো ৰগ্গো.