৩. কিসাগোতমীসুত্তৰণ্ণনা
১৬৪. ততিযে কিসাগোতমীতি অপ্পমংসলোহিততায কিসা, গোতমীতি পনস্সা নামং. পুব্বে কির সাৰত্থিযং একস্মিং কুলে অসীতিকোটিধনং সব্বং অঙ্গারাৰ জাতং. কুটুম্বিকো অঙ্গারজাতানি অনীহরিত্ৰা – ‘‘অৰস্সং কোচি পুঞ্ঞৰা ভৰিস্সতি, তস্স পুঞ্ঞেন পুন পাকতিকং ভৰিস্সতী’’তি সুৰণ্ণহিরঞ্ঞস্স চাটিযো পূরেত্ৰা আপণে ঠপেত্ৰা সমীপে নিসীদি. অথেকা দুগ্গতকুলস্স ধীতা – ‘‘অড্ঢমাসকং গহেত্ৰা দারুসাকং আহরিস্সামী’’তি ৰীথিং গতা তং দিস্ৰা কুটুম্বিকং আহ – ‘‘আপণে তাৰ ধনং এত্তকং, গেহে কিত্তকং ভৰিস্সতী’’তি. কিং দিস্ৰা অম্ম এৰং কথেসীতি? ইমং হিরঞ্ঞসুৰণ্ণন্তি. সো ‘‘পুঞ্ঞৰতী এসা ভৰিস্সতী’’তি তস্সা ৰসনট্ঠানং পুচ্ছিত্ৰা আপণে ভণ্ডং পটিসামেত্ৰা তস্সা মাতাপিতরো উপসঙ্কমিত্ৰা এৰমাহ – ‘‘অম্হাকং গেহে ৰযপ্পত্তো দারকো অত্থি, তস্সেতং দারিকং দেথা’’তি. কিং সামি দুগ্গতেহি সদ্ধিং কেল়িং করোসীতি? মিত্তসন্থৰো নাম দুগ্গতেহিপি সদ্ধিং হোতি, দেথ নং, কুটুম্বসামিনী ভৰিস্সতীতি নং গহেত্ৰা ঘরং আনেসি. সা সংৰাসমন্ৰায পুত্তং ৰিজাতা. পুত্তো পদসা আহিণ্ডনকালে কালমকাসি. সা দুগ্গতকুলে উপ্পজ্জিত্ৰা মহাকুলং গন্ত্ৰাপি ‘‘পুত্তৰিনাসং পত্তাম্হী’’তি উপ্পন্নবলৰসোকা পুত্তস্স সরীরকিচ্চং ৰারেত্ৰা তং মতকল়েৰরং আদায নগরে ৰিপ্পলপন্তী চরতি.
একদিৰসং মহতিযা বুদ্ধৰীথিযা দসবলস্স সন্তিকং গন্ত্ৰা – ‘‘পুত্তস্স মে অরোগভাৰত্থায ভেসজ্জং দেথ ভগৰা’’তি আহ. গচ্ছ সাৰত্থিং আহিণ্ডিত্ৰা যস্মিং গেহে মতপুব্বো নত্থি, ততো সিদ্ধত্থকং আহর, পুত্তস্স তে ভেসজ্জং ভৰিস্সতীতি. সা নগরং পৰিসিত্ৰা ধুরগেহতো পট্ঠায ভগৰতা ৰুত্তনযেন গন্ত্ৰা সিদ্ধত্থকং যাচন্তী ঘরে ঘরে, ‘‘কুতো ত্ৰং এৰরূপং ঘরং পস্সিস্সসী’’তি ৰুত্তা কতিপযানি গেহানি আহিণ্ডিত্ৰা – ‘‘সব্বেসম্পি কিরাযং ধম্মতা, ন ময্হং পুত্তস্সেৰা’’তি সালাযং ছৰং ছড্ডেত্ৰা পব্বজ্জং যাচি. সত্থা ‘‘ইমং পব্বাজেতূ’’তি ভিক্খুনিউপস্সযং পেসেসি. সা খুরগ্গেযেৰ অরহত্তং পাপুণি. ইমং থেরিং সন্ধায ‘‘অথ খো কিসাগোতমী’’তি ৰুত্তং.
একমাসীতি একা আসি. রুদম্মুখীতি রুদমানমুখী ৰিয. অচ্চন্তং মতপুত্তাম্হীতি এত্থ অন্তং অতীতং অচ্চন্তং, ভাৰনপুংসকমেতং. ইদং ৰুত্তং হোতি – যথা পুত্তমরণং অন্তং অতীতং হোতি, এৰং মতপুত্তা অহং, ইদানি মম পুন পুত্তমরণং নাম নত্থি. পুরিসা এতদন্তিকাতি পুরিসাপি মে এতদন্তিকাৰ. যো মে পুত্তমরণস্স অন্তো, পুরিসানম্পি মে এসেৰন্তো, অভব্বা অহং ইদানি পুরিসং গৰেসিতুন্তি. সব্বত্থ ৰিহতা নন্দীতি সব্বেসু খন্ধাযতনধাতুভৰযোনিগতিঠিতিনিৰাসেসু মম তণ্হানন্দী ৰিহতা. তমোক্খন্ধোতি অৰিজ্জাক্খন্ধো. পদালিতোতি ঞাণেন ভিন্নো. ততিযং.