১. দহরসুত্তৰণ্ণনা
১১২. কোসলসংযুত্তস্স পঠমে ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদীতি যথা খমনীযাদীনি পুচ্ছন্তো ভগৰা তেন, এৰং সোপি ভগৰতা সদ্ধিং সমপ্পৰত্তমোদো অহোসি. সীতোদকং ৰিয উণ্হোদকেন সম্মোদিতং একীভাৰং অগমাসি. যায চ – ‘‘কচ্চি, ভো গোতম, খমনীযং, কচ্চি যাপনীযং, কচ্চি ভোতো চ গোতমস্স সাৰকানঞ্চ অপ্পাবাধং অপ্পাতঙ্কং লহুট্ঠানং বলং ফাসুৰিহারো’’তিআদিকায কথায সম্মোদি, তং পীতিপামোজ্জসঙ্খাতসম্মোদজননতো সম্মোদিতুং যুত্তভাৰতো চ সম্মোদনীযং, অত্থব্যঞ্জনমধুরতায চিরম্পি কালং সারেতুং নিরন্তরং পৰত্তেতুং অরহরূপতো সরিতব্বভাৰতো চ সারণীযং. সুয্যমানসুখতো চ সম্মোদনীযং, অনুস্সরিযমানসুখতো সারণীযং. তথা ব্যঞ্জনপরিসুদ্ধতায সম্মোদনীযং, অত্থপরিসুদ্ধতায সারণীযন্তি এৰং অনেকেহি পরিযাযেহি সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা পরিযোসাপেত্ৰা নিট্ঠপেত্ৰা ইতো পুব্বে তথাগতস্স অদিট্ঠত্তা গুণাগুণৰসেন গম্ভীরভাৰং ৰা উত্তানভাৰং ৰা অজানন্তো একমন্তং নিসীদি, একমন্তং নিসিন্নো খো যং ওৰট্টিকসারং কত্ৰা আগতো লোকনিস্সরণভৰোক্কন্তিপঞ্হং সত্থু সম্মাসম্বুদ্ধতং পুচ্ছিতুং ভৰম্পি নোতিআদিমাহ.
তত্থ ভৰম্পীতি পি-কারো সম্পিণ্ডনত্থে নিপাতো, তেন চ ছ সত্থারে সম্পিণ্ডেতি. যথা পূরণাদযো ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধম্হা’’তি পটিজানন্তি, এৰং ভৰম্পি নু পটিজানাতীতি অত্থো. ইদং পন রাজা ন অত্তনো লদ্ধিযা, লোকে মহাজনেন গহিতপটিঞ্ঞাৰসেন পুচ্ছতি. অথ ভগৰা বুদ্ধসীহনাদং নদন্তো যং হি তং মহারাজাতিআদিমাহ. তত্থ অহং হি মহারাজাতি অনুত্তরং সব্বসেট্ঠং সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণসঙ্খাতং সম্মাসম্বোধিং অহং অভিসম্বুদ্ধোতি অত্থো. সমণব্রাহ্মণাতি পব্বজ্জূপগমনেন সমণা, জাতিৰসেন ব্রাহ্মণা. সঙ্ঘিনোতিআদীসু পব্বজিতসমূহসঙ্খাতো সঙ্ঘো এতেসং অত্থীতি সঙ্ঘিনো. স্ৰেৰ গণো এতেসং অত্থীতি গণিনো. আচারসিক্খাপনৰসেন তস্স গণস্স আচরিযাতি গণাচরিযা. ঞাতাতি পঞ্ঞাতা পাকটা. ‘‘অপ্পিচ্ছা সন্তুট্ঠা অপ্পিচ্ছতায ৰত্থম্পি ন নিৰাসেন্তী’’তি এৰং সমুগ্গতো যসো এতেসং অত্থীতি যসস্সিনো. তিত্থকরাতি লদ্ধিকরা. সাধুসম্মতাতি ‘‘সন্তো সপ্পুরিসা’’তি এৰং সম্মতা. বহুজনস্সাতি অস্সুতৰতো অন্ধবালপুথুজ্জনস্স. পূরণোতিআদীনি তেসং নামগোত্তানি. পূরণোতি হি নামমেৰ. তথা, মক্খলীতি. সো পন গোসালায জাতত্তা গোসালোতি ৰুত্তো. নাটপুত্তোতি নাটস্স পুত্তো. বেলট্ঠপুত্তোতি বেলট্ঠস্স পুত্তো. কচ্চাযনোতি পকুধস্স গোত্তং. কেসকম্বলস্স ধারণতো অজিতো কেসকম্বলোতি ৰুত্তো.
তেপি মযাতি কপ্পকোলাহলং বুদ্ধকোলাহলং চক্কৰত্তিকোলাহলন্তি তীণি কোলাহলানি. তত্থ ‘‘ৰস্সসতসহস্সমত্থকে কপ্পুট্ঠানং ভৰিস্সতী’’তি কপ্পকোলাহলং নাম হোতি – ‘‘ইতো ৰস্সসতসহস্সমত্থকে লোকো ৰিনস্সিস্সতি, মেত্তং মারিসা, ভাৰেথ, করুণং মুদিতং উপেক্খ’’ন্তি মনুস্সপ্পথে দেৰতা ঘোসেন্তিযো ৰিচরন্তি. ‘‘ৰস্সসহস্সমত্থকে পন বুদ্ধো উপ্পজ্জিস্সতী’’তি বুদ্ধকোলাহলং নাম হোতি – ‘‘ইতো ৰস্সসহস্সমত্থকে বুদ্ধো উপ্পজ্জিত্ৰা ধম্মানুধম্মপটিপদং পটিপন্নেন সঙ্ঘরতনেন পরিৰারিতো ধম্মং দেসেন্তো ৰিচরিস্সতী’’তি দেৰতা উগ্ঘোসেন্তি. ‘‘ৰস্সসতমত্থকে পন চক্কৰত্তী উপ্পজ্জিস্সতী’’তি চক্কৰত্তিকোলাহলং নাম হোতি – ‘‘ইতো ৰস্সসতমত্থকে সত্তরতনসম্পন্নো চতুদ্দীপিস্সরো সহস্স পুত্তপরিৰারো ৰেহাসঙ্গমো চক্কৰত্তিরাজা উপ্পজ্জিস্সতী’’তি দেৰতা উগ্ঘোসেন্তি.
ইমেসু তীসু কোলাহলেসু ইমে ছ সত্থারো বুদ্ধকোলাহলং সুত্ৰা আচরিযে পযিরুপাসিত্ৰা চিন্তামাণিৰিজ্জাদীনি উগ্গণ্হিত্ৰা – ‘‘মযং বুদ্ধম্হা’’তি পটিঞ্ঞং কত্ৰা মহাজনপরিৰুতা জনপদং ৰিচরন্তা অনুপুব্বেন সাৰত্থিযং পত্তা. তেসং উপট্ঠাকা রাজানং উপসঙ্কমিত্ৰা, ‘‘মহারাজ, পূরণো কস্সপো…পে… অজিতো কেসকম্বলো বুদ্ধো কির সব্বঞ্ঞূ কিরা’’তি আরোচেসুং. রাজা ‘‘তুম্হেৰ নে নিমন্তেত্ৰা আনেথা’’তি আহ. তে গন্ত্ৰা তেহি, ‘‘রাজা ৰো নিমন্তেতি. রঞ্ঞো গেহে ভিক্খং গণ্হথা’’তি ৰুত্তা গন্তুং ন উস্সহন্তি, পুনপ্পুনং ৰুচ্চমানা উপট্ঠাকানং চিত্তানুরক্খণত্থায অধিৰাসেত্ৰা সব্বে একতোৰ অগমংসু. রাজা আসনানি পঞ্ঞাপেত্ৰা ‘‘নিসীদন্তূ’’তি আহ. নিগ্গুণানং অত্তভাৰে রাজুস্মা নাম ফরতি, তে মহারহেসু আসনেসু নিসীদিতুং অসক্কোন্তা ফলকেসু চেৰ ভূমিযং চ নিসীদিংসু.
রাজা ‘‘এত্তকেনেৰ নত্থি তেসং অন্তো সুক্কধম্মো’’তি ৰত্ৰা আহারং অদত্ৰাৰ তালতো পতিতং মুগ্গরেন পোথেন্তো ৰিয ‘‘তুম্হে বুদ্ধা, ন বুদ্ধা’’তি পঞ্হং পুচ্ছি. তে চিন্তযিংসু – ‘‘সচে ‘বুদ্ধম্হা’তি ৰক্খাম, রাজা বুদ্ধৰিসযে পঞ্হং পুচ্ছিত্ৰা কথেতুং অসক্কোন্তে ‘তুম্হে মযং বুদ্ধাতি মহাজনং ৰঞ্চেত্ৰা আহিণ্ডথা’তি জিৰ্হম্পি ছিন্দাপেয্য, অঞ্ঞম্পি অনত্থং করেয্যা’’তি সকপটিঞ্ঞায এৰ ‘ন মযং বুদ্ধা’তি ৰদিংসু. অথ নে রাজা গেহতো নিকড্ঢাপেসি. তে রাজঘরতো নিক্খন্তে উপট্ঠাকা পুচ্ছিংসু – ‘‘কিং আচরিযা রাজা তুম্হে পঞ্হং পুচ্ছিত্ৰা সক্কারসম্মানং অকাসী’’তি? রাজা ‘‘বুদ্ধা তুম্হে’’তি পুচ্ছি, ততো মযং – ‘‘সচে অযং রাজা বুদ্ধৰিসযে পঞ্হং কথিযমানং অজানন্তো অম্হেসু মনং পদোসেস্সতি, বহুং অপুঞ্ঞং পসৰিস্সতী’’তি রঞ্ঞো অনুকম্পায ‘ন মযং বুদ্ধা’তি ৰদিম্হা, মযং পন বুদ্ধা এৰ, অম্হাকং বুদ্ধভাৰো, উদকেন ধোৰিত্ৰাপি হরিতুং ন সক্কাতি. ইতি বহিদ্ধা ‘বুদ্ধম্হা’তি আহংসু – রঞ্ঞো সন্তিকে ‘ন মযং বুদ্ধা’তি ৰদিংসূতি, ইদং গহেত্ৰা রাজা এৰমাহ. তত্থ কিং পন ভৰং গোতমো দহরো চেৰ জাতিযা, নৰো চ পব্বজ্জাযাতি ইদং অত্তনো পটিঞ্ঞং গহেত্ৰা ৰদতি. তত্থ কিন্তি পটিক্খেপৰচনং. এতে জাতিমহল্লকা চ চিরপব্বজিতা চ ‘‘বুদ্ধম্হা’’তি ন পটিজানন্তি, ভৰং গোতমো জাতিযা চ দহরো পব্বজ্জায চ নৰো কিং পটিজানাতি? মা পটিজানাহীতি অত্থো.
ন উঞ্ঞাতব্বাতি ন অৰজানিতব্বা. ন পরিভোতব্বাতি ন পরিভৰিতব্বা. কতমে চত্তারোতি কথেতুকম্যতাপুচ্ছা. খত্তিযোতি রাজকুমারো. উরগোতি আসীৰিসো. অগ্গীতি অগ্গিযেৰ. ভিক্খূতি ইমস্মিং পন পদে দেসনাকুসলতায অত্তানং অব্ভন্তরং কত্ৰা সীলৰন্তং পব্বজিতং দস্সেতি. এত্থ চ দহরং রাজকুমারং দিস্ৰা, উক্কমিত্ৰা মগ্গং অদেন্তো, পারুপনং অনপনেন্তো, নিসিন্নাসনতো অনুট্ঠহন্তো, হত্থিপিট্ঠাদীহি অনোতরন্তো, হেট্ঠা কত্ৰা মঞ্ঞনৰসেন অঞ্ঞম্পি এৰরূপং অনাচারং করোন্তো খত্তিযং অৰজানাতি নাম. ‘‘ভদ্দকো ৰতাযং রাজকুমারো, মহাকণ্ডো মহোদরো – কিং নাম যংকিঞ্চি চোরূপদ্দৰং ৰূপসমেতুং যত্থ কত্থচি ঠানে রজ্জং অনুসাসিতুং সক্খিস্সতী’’তিআদীনি ৰদন্তো পরিভোতি নাম. অঞ্জনিসলাকমত্তম্পি আসীৰিসপোতকং কণ্ণাদীসু পিল়ন্ধন্তো অঙ্গুলিম্পি জিৰ্হম্পি ডংসাপেন্তো উরগং অৰজানাতি নাম. ‘‘ভদ্দকো ৰতাযং আসীৰিসো উদকদেড্ডুভো ৰিয কিং নাম কিঞ্চিদেৰ ডংসিতুং কস্সচিদেৰ কাযে ৰিসং ফরিতুং সক্খিস্সতী’’তিআদীনি ৰদন্তো পরিভোতি নাম. খজ্জোপনকমত্তম্পি অগ্গিং গহেত্ৰা হত্থেন কীল়ন্তো ভণ্ডুক্খলিকায খিপন্তো চূল়ায ৰা সযনপিট্ঠসাটকপসিব্বকাদীসু ৰা ঠপেন্তো অগ্গিং অৰজানাতি নাম. ‘‘ভদ্দকো ৰতাযং অগ্গি কতরং নু খো যাগুভত্তং পচিস্সতি, কতরং মচ্ছমংসং, কস্স সীতং ৰিনোদেস্সতী’’তিআদীনি ৰদন্তো পরিভোতি নাম. দহরসামণেরম্পি পন দিস্ৰা উক্কমিত্ৰা মগ্গং অদেন্তোতি রাজকুমারে ৰুত্তং অনাচারং করোন্তো ভিক্খুং অৰজানাতি নাম. ‘‘ভদ্দকো ৰতাযং সামণেরো মহাকণ্ঠো মহোদরো যংকিঞ্চি বুদ্ধৰচনং উগ্গহেতুং যংকিঞ্চি অরঞ্ঞং অজ্ঝোগাহেত্ৰা ৰসিতুং সক্খিস্সতি, সঙ্ঘত্থেরকালে মনাপো ভৰিস্সতী’’তিআদীনি ৰদন্তো পরিভোতি নাম. তং সব্বম্পি ন কাতব্বন্তি দস্সেন্তো ন উঞ্ঞাতব্বো ন পরিভোতব্বোতি আহ.
এতদৰোচাতি এতং গাথাবন্ধং অৰোচ. গাথা চ নামেতা তদত্থদীপনাপি হোন্তি ৰিসেসত্থদীপনাপি, তত্রিমা তদত্থম্পি ৰিসেসত্থম্পি দীপেন্তিযেৰ. তত্থ খত্তিযন্তি খেত্তানং অধিপতিং. ৰুত্তঞ্হেতং ‘‘খেত্তানং অধিপতীতি খো, ৰাসেট্ঠ, ‘খত্তিযো খত্তিযো’ত্ৰেৰ দুতিযং অক্খরং উপনিব্বত্ত’’ন্তি (দী. নি. ৩.১৩১). জাতিসম্পন্নন্তি তাযেৰ খত্তিযজাতিযা জাতিসম্পন্নং. অভিজাতন্তি তীণি কুলানি অতিক্কমিত্ৰা জাতং.
ঠানং হীতি কারণং ৰিজ্জতি. মনুজিন্দোতি মনুস্সজেট্ঠকো. রাজদণ্ডেনাতি রঞ্ঞো উদ্ধটদণ্ডেন, সো অপ্পকো নাম ন হোতি, দসসহস্সৰীসতিসহস্সপ্পমাণো হোতিযেৰ. তস্মিং পক্কমতে ভুসন্তি তস্মিং পুগ্গলে বলৰউপক্কমং উপক্কমতি. রক্খং জীৰিতমত্তনোতি অত্তনো জীৰিতং রক্খমানো তং খত্তিযং পরিৰজ্জেয্য ন ঘট্টেয্য.
উচ্চাৰচেহীতি নানাৰিধেহি. ৰণ্ণেহীতি সণ্ঠানেহি. যেন যেন হি ৰণ্ণেন চরন্তো গোচরং লভতি, যদি সপ্পৰণ্ণেন, যদি দেড্ডুভৰণ্ণেন, যদি ধমনিৰণ্ণেন, অন্তমসো কলন্দকৰণ্ণেনপি চরতিযেৰ. আসজ্জাতি পত্ৰা. বালন্তি যেন বালেন ঘট্টিতো, তং বালং নরং ৰা নারিং ৰা ডংসেয্য.
পহূতভক্খন্তি বহুভক্খং. অগ্গিস্স হি অভক্খং নাম নত্থি. জালিনন্তি জালৰন্তং. পাৰকন্তি অগ্গিং. পাৰগন্তিপি পাঠো. কণ্হৰত্তনিন্তি ৰত্তনীতি মগ্গো, অগ্গিনা গতমগ্গো কণ্হো হোতি কাল়কো, তস্মা ‘‘কণ্হৰত্তনী’’তি ৰুচ্চতি.
মহা হুত্ৰানাতি মহন্তো হুত্ৰা. অগ্গি হি একদা যাৰব্রহ্মলোকপ্পমাণোপি হোতি. জাযন্তি তত্থ পারোহাতি তত্থ অগ্গিনা দড্ঢৰনে পারোহা জাযন্তি. পারোহাতি তিণরুক্খাদযো ৰুচ্চন্তি. তে হি অগ্গিনা দড্ঢট্ঠানে মূলমত্তেপি অৰসিট্ঠে পাদতো রোহন্তি জাযন্তি ৰড্ঢন্তি, তস্মা ‘‘পারোহা’’তি ৰুচ্চন্তি. পুন রোহনত্থেন ৰা পারোহা. অহোরত্তানমচ্চযেতি রত্তিন্দিৰানং অতিক্কমে. নিদাঘেপি দেৰে ৰুট্ঠমত্তে জাযন্তি.
ভিক্খু ডহতি তেজসাতি এত্থ অক্কোসন্তং পচ্চক্কোসন্তো ভণ্ডন্তং পটিভণ্ডন্তো পহরন্তং পটিপহরন্তো ভিক্খু নাম কিঞ্চি ভিক্খুতেজসা ডহিতুং ন সক্কোতি. যো পন অক্কোসন্তং ন পচ্চক্কোসতি, ভণ্ডন্তং ন পটিভণ্ডতি. পহরন্তং ন পটিপহরতি, তস্মিং ৰিপ্পটিপন্নো তস্স সীলতেজেন ডয্হতি. তেনেৰেতং ৰুত্তং. ন তস্স পুত্তা পসৰোতি তস্স পুত্তধীতরোপি গোমহিংসকুক্কুটসূকরাদযো পসৰোপি ন ভৰন্তি, ৰিনস্সন্তীতি অত্থো. দাযাদা ৰিন্দরে ধনন্তি তস্স দাযাদাপি ধনং ন ৰিন্দন্তি. তালাৰত্থূ ভৰন্তি তেতি তে ভিক্খুতেজসা দড্ঢা ৰত্থুমত্তাৰসিট্ঠো মত্থকচ্ছিন্নতালো ৰিয ভৰন্তি, পুত্তধীতাদিৰসেন ন ৰড্ঢন্তীতি অত্থো.
তস্মাতি যস্মা সমণতেজেন দড্ঢা মত্থকচ্ছিন্নতালো ৰিয অৰিরুল়্হিধম্মা ভৰন্তি, তস্মা. সম্মদেৰ সমাচরেতি সম্মা সমাচরেয্য. সম্মা সমাচরন্তেন পন কিং কাতব্বন্তি? খত্তিযং তাৰ নিস্সায লদ্ধব্বং গামনিগমযানৰাহনাদিআনিসংসং, উরগং নিস্সায তস্স কীল়াপনেন লদ্ধব্বং ৰত্থহিরঞ্ঞসুৰণ্ণাদিআনিসংসং অগ্গিং নিস্সায তস্সানুভাৰেন পত্তব্বং যাগুভত্তপচনসীতৰিনোদনাদিআনিসংসং, ভিক্খুং নিস্সায তস্স ৰসেন পত্তব্বং অসুতসৰনসুতপরিযোদপন-সগ্গমগ্গাধিগমাদিআনিসংসং সম্পস্সমানেন ‘‘এতে নিস্সায পুব্বে ৰুত্তপ্পকারো আদীনৰো অত্থি. কিং ইমেহী’’তি? ন সব্বসো পহাতব্বা. ইস্সরিযত্থিকেন পন ৰুত্তপ্পকারং অৰজাননঞ্চ পরিভৰনঞ্চ অকত্ৰা পুব্বুট্ঠাযিপচ্ছানিপাতিতাদীহি উপাযেহি খত্তিযকুমারো তোসেতব্বো, এৰং ততো ইস্সরিযং অধিগমিস্সতি. অহিতুণ্ডিকেন উরগে ৰিস্সাসং অকত্ৰা নাগৰিজ্জং পরিৰত্তেত্ৰা অজপদেন দণ্ডেন গীৰায গহেত্ৰা ৰিসহরেন মূলেন দাঠা ধোৰিত্ৰা পেল়াযং পক্খিপিত্ৰা কীল়াপেন্তেন চরিতব্বং. এৰং তং নিস্সায ঘাসচ্ছাদনাদীনি লভিস্সতি. যাগুপচনাদীনি কত্তুকামেন অগ্গিং ৰিস্সাসেন ভণ্ডুক্খলিকাদীসু অপক্খিপিত্ৰা হত্থেহি অনামসন্তেন গোমযচুণ্ণাদীহি জালেত্ৰা যাগুপচনাদীনি কত্তব্বানি, এৰং তং নিস্সায আনিসংসং লভিস্সতি. অসুতসৰনাদীনি পত্থযন্তেনপি ভিক্খুং অতিৰিস্সাসেন ৰেজ্জকম্মনৰকম্মাদীসু অযোজেত্ৰা চতূহি পচ্চযেহি সক্কচ্চং উপট্ঠাতব্বো, এৰং তং নিস্সায অসুতপুব্বং বুদ্ধৰচনং অসুতপুব্বং পঞ্হাৰিনিচ্ছযং দিট্ঠধম্মিকসম্পরাযিকং অত্থং তিস্সো কুলসম্পত্তিযো ছ কামসগ্গানি নৰ চ ব্রহ্মলোকে পত্ৰা অমতমহানিব্বানদস্সনম্পি লভিস্সতীতি ইমমত্থং সন্ধায সম্মদেৰ সমাচরেতি আহ.
এতদৰোচাতি ধম্মদেসনং সুত্ৰা পসন্নো পসাদং আৰিকরোন্তো এতং ‘‘অভিক্কন্ত’’ন্তিআদিৰচনং অৰোচ. তত্থ অভিক্কন্তন্তি অভিকন্তং অতিইট্ঠং অতিমনাপং, অতিসুন্দরন্তি অত্থো. এত্থ একেন অভিক্কন্তসদ্দেন দেসনং থোমেতি ‘‘অভিক্কন্তং, ভন্তে, যদিদং ভগৰতো ধম্মদেসনা’’তি. একেন অত্তনো পসাদং ‘‘অভিক্কন্তং, ভন্তে, যদিদং ভগৰতো ধম্মদেসনং আগম্ম মম পসাদো’’তি.
ততো পরং চতূহি উপমাহি দেসনংযেৰ থোমেতি. তত্থ নিক্কুজ্জিতন্তি অধোমুখঠপিতং, হেট্ঠামুখজাতং ৰা. উক্কুজ্জেয্যাতি উপরিমুখং করেয্য. পটিচ্ছন্নন্তি তিণপণ্ণাদিছাদিতং. ৰিৰরেয্যাতি উগ্ঘাটেয্য. মূল়্হস্সাতি দিসামূল়্হস্স. মগ্গং আচিক্খেয্যাতি হত্থে গহেত্ৰা ‘‘এস মগ্গো’’তি ৰদেয্য. অন্ধকারেতি কাল়পক্খচাতুদ্দসী অড্ঢরত্তঘনৰনসণ্ড মেঘপটলেহি চতুরঙ্গে তমে. ইদং ৰুত্তং হোতি – যথা কোচি নিক্কুজ্জিতং উক্কুজ্জেয্য, এৰং সদ্ধম্মৰিমুখং অসদ্ধম্মে পতিতং মং অসদ্ধম্মা ৰুট্ঠাপেন্তেন, যথা পটিচ্ছন্নং ৰিৰরেয্য, এৰং কস্সপস্স ভগৰতো সাসনন্তরধানা পভুতি মিচ্ছাদিট্ঠিগহনপটিচ্ছন্নং সাসনং ৰিৰরন্তেন, যথা মূল়্হস্স মগ্গং আচিক্খেয্য, এৰং কুম্মগ্গমিচ্ছামগ্গপটিপন্নস্স মে সগ্গমোক্খমগ্গং আৰিকরোন্তেন, যথা অন্ধকারে তেলপজ্জোতং ধারেয্য, এৰং মোহন্ধকারে নিমুগ্গস্স মে বুদ্ধাদিরতনরূপানি অপস্সতো তপ্পটিচ্ছাদকমোহন্ধকারৰিদ্ধংসকদেসনাপজ্জোতং ধারেন্তেন ময্হং ভগৰতা এতেহি পরিযাযেহি পকাসিতত্তা অনেকপরিযাযেন ধম্মো পকাসিতোতি.
এৰং দেসনং থোমেত্ৰা ইমায দেসনায রতনত্তযে পসন্নচিত্তো পসন্নাকারং করোন্তো এসাহন্তিআদিমাহ. তত্থ এসাহন্তি এসো অহং. ভগৰন্তং সরণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চাতি ভগৰন্তঞ্চ ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চাতি ইমং রতনত্তযং সরণং গচ্ছামি. উপাসকং মং, ভন্তে, ভগৰা ধারেতূতি মং ভগৰা ‘উপাসকো অয’ন্তি এৰং ধারেতু, জানাতূতি অত্থো. অজ্জতগ্গেতি অজ্জতং আদিং কত্ৰা. অজ্জদগ্গেতি ৰা পাঠো, দ-কারো পদসন্ধিকরো, অজ্জ অগ্গং কত্ৰাতি অত্থো. পাণুপেতন্তি পাণেহি উপেতং যাৰ মে জীৰিতং পৰত্ততি, তাৰ উপেতং অনঞ্ঞসত্থুকং তীহি সরণগমনেহি সরণং গতং উপাসকং কপ্পিযকারকং মং ভগৰা ধারেতূতি অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৰিত্থারো পন সুমঙ্গলৰিলাসিনিযা দীঘনিকাযট্ঠকথায সামঞ্ঞফলসুত্তে সব্বাকারেন ৰুত্তোতি. পঠমং.