১. ভদ্দেকরত্তসুত্তৰণ্ণনা

২৭২. এৰং মে সুতন্তি ভদ্দেকরত্তসুত্তং. তত্থ ভদ্দেকরত্তস্সাতি ৰিপস্সনানুযোগসমন্নাগতত্তা ভদ্দকস্স একরত্তস্স. উদ্দেসন্তি মাতিকং. ৰিভঙ্গন্তি ৰিত্থারভাজনীযং.

অতীতন্তি অতীতে পঞ্চক্খন্ধে. নান্ৰাগমেয্যাতি তণ্হাদিট্ঠীহি নানুগচ্ছেয্য. নপ্পটিকঙ্খেতি তণ্হাদিট্ঠীহি ন পত্থেয্য. যদতীতন্তি ইদমেত্থ কারণৰচনং. যস্মা যং অতীতং, তং পহীনং নিরুদ্ধং অত্থঙ্গতং, তস্মা তং পুন নানুগচ্ছেয্য. যস্মা চ যং অনাগতং, তং অপ্পত্তং অজাতং অনিব্বত্তং, তস্মা তম্পি ন পত্থেয্য.

তত্থ তত্থাতি পচ্চুপ্পন্নম্পি ধম্মং যত্থ যত্থেৰ উপ্পন্নো, তত্থ তত্থেৰ চ নং অনিচ্চানুপস্সনাদীহি সত্তহি অনুপস্সনাহি যো ৰিপস্সতি অরঞ্ঞাদীসু ৰা তত্থ তত্থেৰ ৰিপস্সতি. অসংহীরং অসংকুপ্পন্তি ইদং ৰিপস্সনাপটিৰিপস্সনাদস্সনত্থং ৰুত্তং. ৰিপস্সনা হি রাগাদীহি ন সংহীরতি ন সংকুপ্পতীতি অসংহীরং অসংকুপ্পং, তং অনুব্রূহযে ৰড্ঢেয্য, পটিৰিপস্সেয্যাতি ৰুত্তং হোতি. অথ ৰা নিব্বানং রাগাদীহি ন সংহীরতি ন সংকুপ্পতীতি অসংহীরং অসংকুপ্পং. তং ৰিদ্ৰা পণ্ডিতো ভিক্খু অনুব্রূহযে, পুনপ্পুনং তদারম্মণং তং তং ফলসমাপত্তিং অপ্পেন্তো ৰড্ঢেয্যাতি অত্থো.

তস্স পন অনুব্রূহন্তস্স অত্থায – অজ্জেৰ কিচ্চমাতপ্পন্তি কিলেসানং আতাপনপরিতাপনেন আতপ্পন্তি লদ্ধনামং ৰীরিযং অজ্জেৰ কাতব্বং. কো জঞ্ঞা মরণং সুৰেতি স্ৰে জীৰিতং ৰা মরণং ৰা কো জানাতি. অজ্জেৰ দানং ৰা দস্সামি, সীলং ৰা রক্খিস্সামি, অঞ্ঞতরং ৰা পন কুসলং করিস্সামীতি হি ‘‘অজ্জ তাৰ পপঞ্চো অত্থি, স্ৰে ৰা পুনদিৰসে ৰা করিস্সামী’’তি চিত্তং অনুপ্পাদেত্ৰা অজ্জেৰ করিস্সামীতি এৰং ৰীরিযং কাতব্বন্তি দস্সেতি. মহাসেনেনাতি অগ্গিৰিসসত্থাদীনি অনেকানি মরণকারণানি তস্স সেনা, তায মহতিযা সেনায ৰসেন মহাসেনেন এৰরূপেন মচ্চুনা সদ্ধিং ‘‘কতিপাহং তাৰ আগমেহি যাৰাহং বুদ্ধপূজাদিং অত্তনো অৰস্সযকম্মং করোমী’’তি. এৰং মিত্তসন্থৰাকারসঙ্খাতো ৰা, ‘‘ইদং সতং ৰা সহস্সং ৰা গহেত্ৰা কতিপাহং আগমেহী’’তি এৰং লঞ্জানুপ্পদানসঙ্খাতো ৰা, ‘‘ইমিনাহং বলরাসিনা পটিবাহিস্সামী’’তি এৰং বলরাসিসঙ্খাতো ৰা সঙ্গরো নত্থি. সঙ্গরোতি হি মিত্তসন্থৰাকারলঞ্জানুপ্পদানবলরাসীনং নামং, তস্মা অযমত্থো ৰুত্তো.

অতন্দিতন্তি অনলসং উট্ঠাহকং. এৰং পটিপন্নত্তা ভদ্দো একরত্তো অস্সাতি ভদ্দেকরত্তো. ইতি তং এৰং পটিপন্নপুগ্গলং ‘‘ভদ্দেকরত্তো অয’’ন্তি. রাগাদীনং সন্ততায সন্তো বুদ্ধমুনি আচিক্খতি.

২৭৩. এৰংরূপোতিআদীসু কাল়োপি সমানো ইন্দনীলমণিৰণ্ণো অহোসিন্তি এৰং মনুঞ্ঞরূপৰসেনেৰ এৰংরূপো অহোসিং. কুসলসুখসোমনস্সৰেদনাৰসেনেৰ এৰংৰেদনো. তংসম্পযুত্তানংযেৰ সঞ্ঞাদীনং ৰসেন এৰংসঞ্ঞো এৰংসঙ্খারো এৰংৰিঞ্ঞাণো অহোসিং অতীতমদ্ধানন্তি.

তত্থ নন্দিং সমন্ৰানেতীতি তেসু রূপাদীসু তণ্হং সমন্ৰানেতি অনুপৰত্তেতি. হীনরূপাদিৰসেন পন এৰংরূপো অহোসিং…পে… এৰংৰিঞ্ঞাণো অহোসিন্তি ন মঞ্ঞতি.

নন্দিং ন সমন্ৰানেতীতি তণ্হং ৰা তণ্হাসম্পযুত্তদিট্ঠিং ৰা নানুপৰত্তযতি.

২৭৪. এৰংরূপো সিযন্তিআদীসুপি তংমনুঞ্ঞরূপাদিৰসেনেৰ তণ্হাদিট্ঠিপৰত্তসঙ্খাতা নন্দিসমন্ৰানযনাৰ ৰেদিতব্বা.

২৭৫. কথঞ্চ, ভিক্খৰে, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু সংহীরতীতি ইদং ‘‘পচ্চুপ্পন্নঞ্চ যো ধম্মং, তত্থ তত্থ ৰিপস্সতি. অসংহীরং অসংকুপ্প’’ন্তি উদ্দেসস্স নিদ্দেসত্থং ৰুত্তং. কামঞ্চেত্থ ‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, পচ্চুপ্পন্নং ধম্মং ন ৰিপস্সতী’’তিআদি ৰত্তব্বং সিযা, যস্মা পন অসংহীরাতি চ অসংকুপ্পাতি চ ৰিপস্সনা ৰুত্তা, তস্মা তস্সা এৰ অভাৰঞ্চ ভাৰঞ্চ দস্সেতুং সংহীরতীতি মাতিকং উদ্ধরিত্ৰা ৰিত্থারো ৰুত্তো. তত্থ সংহীরতীতি ৰিপস্সনায অভাৰতো তণ্হাদিট্ঠীহি আকড্ঢিযতি. ন সংহীরতীতি ৰিপস্সনায ভাৰেন তণ্হাদিট্ঠীহি নাকড্ঢিযতি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

ভদ্দেকরত্তসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.