৬. আনেঞ্জসপ্পাযসুত্তৰণ্ণনা
৬৬. এৰং মে সুতন্তি আনেঞ্জসপ্পাযসুত্তং. তত্থ অনিচ্চাতি হুত্ৰা অভাৰট্ঠেন অনিচ্চা. কামাতি ৰত্থুকামাপি কিলেসকামাপি. তুচ্ছাতি নিচ্চসারধুৰসারঅত্তসারৰিরহিতত্তা রিত্তা, ন পন নত্থীতি গহেতব্বা. ন হি তুচ্ছমুট্ঠীতি ৰুত্তে মুট্ঠি নাম নত্থীতি ৰুত্তং হোতি. যস্স পন অব্ভন্তরে কিঞ্চি নত্থি, সো ৰুচ্চতি তুচ্ছো. মুসাতি নাসনকা. মোসধম্মাতি নস্সনসভাৰা, খেত্তং ৰিয ৰত্থু ৰিয হিরঞ্ঞসুৰণ্ণং ৰিয চ ন পঞ্ঞাযিত্থ, কতিপাহেনেৰ সুপিনকে দিট্ঠা ৰিয নস্সন্তি ন পঞ্ঞাযন্তি. তেন ৰুত্তং ‘‘মোসধম্মা’’তি, মাযাকতমেতন্তি যথা মাযায উদকং মণীতি কত্ৰা দস্সিতং, বদরিপণ্ণং কহাপণোতি কত্ৰা দস্সিতং, অঞ্ঞং ৰা পন এৰরূপং দস্সনূপচারে ঠিতস্সেৰ তথা পঞ্ঞাযতি, উপচারাতিক্কমতো পট্ঠায পাকতিকমেৰ পঞ্ঞাযতি. এৰং কামাপি ইত্তরপচ্চুপট্ঠানট্ঠেন ‘‘মাযাকত’’ন্তি ৰুত্তা. যথা চ মাযাকারো উদকাদীনি মণিআদীনং ৰসেন দস্সেন্তো ৰঞ্চেতি, এৰং কামাপি অনিচ্চাদীনি নিচ্চাদিসভাৰং দস্সেন্তা ৰঞ্চেন্তীতি ৰঞ্চনকট্ঠেনপি ‘‘মাযাকত’’ন্তি ৰুত্তা. বাললাপনন্তি ময্হং পুত্তো, ময্হং ধীতা, ময্হং হিরঞ্ঞং ময্হং সুৰণ্ণন্তি এৰং বালানং লাপনতো বাললাপনং. দিট্ঠধম্মিকা কামাতি মানুসকা পঞ্চ কামগুণা. সম্পরাযিকাতি তে ঠপেত্ৰা অৰসেসা. দিট্ঠধম্মিকা. কামসঞ্ঞাতি মানুসকে কামে আরব্ভ উপ্পন্নসঞ্ঞা. উভযমেতং মারধেয্যন্তি এতে কামা চ কামসঞ্ঞা চ উভযম্পি মারধেয্যং. যেহি উভযমেতং গহিতং, তেসঞ্হি উপরি মারো ৰসং ৰত্তেতি. তং সন্ধায ‘‘উভযমেতং মারধেয্য’’ন্তি ৰুত্তং.
মারস্সেস ৰিসযোতিআদীসুপি যথা চোল়স্স ৰিসযো চোল়ৰিসযো, পণ্ডস্স ৰিসযো পণ্ডৰিসযো, সংৰরানং ৰিসযো সংৰরৰিসযোতি পৰত্তনট্ঠানং ৰিসযোতি ৰুচ্চতি, এৰং যেহি এতে কামা গহিতা, তেসং উপরি মারো ৰসং ৰত্তেতি. তং সন্ধায মারস্সেস ৰিসযোতি ৰুত্তং. পঞ্চ পন কামগুণে নিৰাপবীজং ৰিয ৰিপ্পকিরন্তো মারো গচ্ছতি. যেহি পন তে গহিতা, তেসং উপরি মারো ৰসং ৰত্তেতি. তং সন্ধায মারস্সেস নিৰাপোতি ৰুত্তং. যথা চ যত্থ হত্থিআদযো ৰসং ৰত্তেন্তি, সো হত্থিগোচরো অস্সগোচরো অজগোচরোতি ৰুচ্চতি, এৰং যেহি এতে কামা গহিতা, তেসু মারো ৰসং ৰত্তেতি. তং সন্ধায মারস্সেস গোচরোতি ৰুত্তং.
এত্থাতি এতেসু কামেসু. মানসাতি চিত্তসম্ভূতা. তত্থ সিযা – দুৰিধে তাৰ কামে আরব্ভ অভিজ্ঝানলক্খণা অভিজ্ঝা, করণুত্তরিযলক্খণো সারম্ভো চ উপ্পজ্জতু, ব্যাপাদো কথং উপ্পজ্জতীতি? মমাযিতে ৰত্থুস্মিং অচ্ছিন্নেপি সোচন্তি, অচ্ছিজ্জন্তেপি সোচন্তি, অচ্ছিন্নসঙ্কিনোপি সোচন্তি, যো এৰরূপো চিত্তস্স আঘাতোতি এৰং উপ্পজ্জতি. তেৰ অরিযসাৰকস্সাতি তে অরিযসাৰকস্স. ৰকারো আগমসন্ধিমত্তং হোতি. ইধ মনুসিক্খতোতি ইমস্মিং সাসনে সিক্খন্তস্স তে তযোপি কিলেসা অন্তরাযকরা হোন্তি. অভিভুয্য লোকন্তি কামলোকং অভিভৰিত্ৰা. অধিট্ঠায মনসাতি ঝানারম্মণচিত্তেন অধিট্ঠহিত্ৰা. অপরিত্তন্তি কামাৰচরচিত্তং পরিত্তং নাম, তস্স পটিক্খেপেন মহগ্গতং অপরিত্তং নাম. পমাণন্তিপি কামাৰচরমেৰ, রূপাৰচরং অরূপাৰচরং অপ্পমাণং. সুভাৰিতন্তি পন এতং কামাৰচরাদীনং নামং ন হোতি, লোকুত্তরস্সেৰেতং নামং. তস্মা এতস্স ৰসেন অপরিত্তং অপ্পমাণং সুভাৰিতন্তি সব্বং লোকুত্তরমেৰ ৰট্টতি.
তব্বহুলৰিহারিনোতি কামপটিবাহনেন তমেৰ পটিপদং বহুলং কত্ৰা ৰিহরন্তস্স. আযতনে চিত্তং পসীদতীতি কারণে চিত্তং পসীদতি. কিং পনেত্থ কারণং? অরহত্তং ৰা, অরহত্তস্স ৰিপস্সনং ৰা, চতুত্থজ্ঝানং ৰা, চতুত্থজ্ঝানস্স উপচারং ৰা. সম্পসাদে সতীতি এত্থ দুৰিধো সম্পসাদো অধিমোক্খসম্পসাদো চ পটিলাভসম্পসাদো চ. অরহত্তস্স হি ৰিপস্সনং পট্ঠপেত্ৰা ৰিহরতো মহাভূতাদীসু উপট্ঠহন্তেসু যেনিমে নীহারেন মহাভূতা উপট্ঠহন্তি, উপাদারূপা উপট্ঠহন্তি নামরূপা উপট্ঠহন্তি, পচ্চযা সব্বথা উপট্ঠহন্তি, লক্খণারম্মণা ৰিপস্সনা উপট্ঠহতি, অজ্জেৰ অরহত্তং গণ্হিস্সামীতি অপ্পটিলদ্ধেযেৰ আসা সন্তিট্ঠতি, অধিমোক্খং পটিলভতি. ততিযজ্ঝানং ৰা পাদকং কত্ৰা চতুত্থজ্ঝানত্থায কসিণপরিকম্মং করোন্তস্স নীৰরণৰিক্খম্ভনাদীনি সমনুপস্সতো যেনিমে নীহারেন নীৰরণা ৰিক্খম্ভন্তি, কিলেসা সন্নিসীদন্তি, সতি সন্তিট্ঠতি, সঙ্খারগতং ৰা ৰিভূতং পাকটং হুত্ৰা দিব্বচক্খুকস্স পরলোকো ৰিয উপট্ঠাতি, চিত্তুপ্পাদো লেপপিণ্ডে লগ্গমানো ৰিয উপচারেন সমাধিযতি, অজ্জেৰ চতুত্থজ্ঝানং নিব্বত্তেস্সামীতি অপটিলদ্ধেযেৰ আসা সন্তিট্ঠতি, অধিমোক্খং পটিলভতি. অযং অধিমোক্খসম্পসাদো নাম. তস্মিং সম্পসাদে সতি. যো পন অরহত্তং ৰা পটিলভতি চতুত্থজ্ঝানং ৰা, তস্স চিত্তং ৰিপ্পসন্নং হোতিযেৰ. ইধ পন ‘‘আযতনে চিত্তং পসীদতী’’তি ৰচনতো অরহত্তৰিপস্সনায চেৰ চতুত্থজ্ঝানূপচারস্স চ পটিলাভো পটিলাভসম্পসাদোতি ৰেদিতব্বো. ৰিপস্সনা হি পঞ্ঞায অধিমুচ্চনস্স কারণং, উপচারং আনেঞ্জসমাপত্তিযা.
এতরহি ৰা আনেঞ্জং সমাপজ্জতি. পঞ্ঞায ৰা অধিমুচ্চতীতি এত্থ এতরহি ৰা পঞ্ঞায অধিমুচ্চতি, আনেঞ্জং ৰা সমাপজ্জতীতি এৰং পদপরিৰত্তনং কত্ৰা অত্থো ৰেদিতব্বো. ইদঞ্হি ৰুত্তং হোতি – তস্মিং সম্পসাদে সতি এতরহি ৰা পঞ্ঞায অধিমুচ্চতি, অরহত্তং সচ্ছিকরোতীতি অত্থো. তং অনভিসম্ভুণন্তো আনেঞ্জং ৰা সমাপজ্জতি, অথ ৰা পঞ্ঞায ৰা অধিমুচ্চতীতি অরহত্তমগ্গং ভাৰেতি, তং অনভিসম্ভুণন্তো আনেঞ্জং ৰা সমাপজ্জতি. অরহত্তমগ্গং ভাৰেতুং অসক্কোন্তো এতরহি চতুসচ্চং ৰা সচ্ছিকরোতি. তং অনভিসম্ভুণন্তো আনেঞ্জং ৰা সমাপজ্জতীতি.
তত্রাযং নযো – ইধ ভিক্খু ততিযজ্ঝানং পাদকং কত্ৰা চতুত্থজ্ঝানস্স কসিণপরিকম্মং করোতি. তস্স নীৰরণা ৰিক্খম্ভন্তি, সতি সন্তিট্ঠতি, উপচারেন চিত্তং সমাধিযতি. সো রূপারূপং পরিগণ্হাতি, পচ্চযং পরিগ্গণ্হাতি, লক্খণারম্মণিকং ৰিপস্সনং ৰৰত্থপেতি, তস্স এৰং হোতি – ‘‘উপচারেন মে ঝানং ৰিসেসভাগিযং ভৰেয্য, তিট্ঠতু ৰিসেসভাগিযতা, নিব্বেধভাগিযং নং করিস্সামী’’তি ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং সচ্ছিকরোতি. এত্তকেনস্স কিচ্চং কতং নাম হোতি. অরহত্তং সচ্ছিকাতুং অসক্কোন্তো পন ততো ওসক্কিতমানসো অন্তরা ন তিট্ঠতি, চতুত্থজ্ঝানং সমাপজ্জতিযেৰ. যথা কিং? যথা পুরিসো ‘‘ৰনমহিংসং ঘাতেস্সামী’’তি সত্তিং গহেত্ৰা অনুবন্ধন্তো সচে তং ঘাতেতি, সকলগামৰাসিনো তোসেস্সতি, অসক্কোন্তো পন অন্তরামগ্গে সসগোধাদযো খুদ্দকমিগে ঘাতেত্ৰা কাজং পূরেত্ৰা এতিযেৰ.
তত্থ পুরিসস্স সত্তিং গহেত্ৰা ৰনমহিংসানুবন্ধনং ৰিয ইমস্স ভিক্খুনো ততিযজ্ঝানং পাদকং কত্ৰা চতুত্থজ্ঝানস্স পরিকম্মকরণং, ৰনমহিংসঘাতনং ৰিয – ‘‘নীৰরণৰিক্খম্ভনাদীনি সমনুপস্সতো ৰিসেসভাগিযং ভৰেয্য, তিট্ঠতু ৰিসেসভাগিযতা, নিব্বেধভাগিযং নং করিস্সামী’’তি ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তস্স সচ্ছিকরণং, মহিংসং ঘাতেতুং অসক্কোন্তস্স অন্তরামগ্গে সসগোধাদযো খুদ্দকমিগে ঘাতেত্ৰা কাজং পূরেত্ৰা গমনং ৰিয অরহত্তং সচ্ছিকাতুং অসক্কোন্তস্স, ততো ওসক্কিত্ৰা চতুত্থজ্ঝানসমাপজ্জনং ৰেদিতব্বং. মগ্গভাৰনা চতুসচ্চসচ্ছিকিরিযাযোজনাসুপি এসেৰ নযো.
ইদানি অরহত্তং সচ্ছিকাতুং অসক্কোন্তস্স নিব্বত্তট্ঠানং দস্সেন্তো কাযস্স ভেদাতিআদিমাহ. তত্থ যন্তি যেন কারণেন তং সংৰত্তনিকং ৰিঞ্ঞাণং অস্স আনেঞ্জূপগং, তং কারণং ৰিজ্জতীতি অত্থো. এত্থ চ তংসংৰত্তনিকন্তি তস্স ভিক্খুনো সংৰত্তনিকং. যেন ৰিপাকৰিঞ্ঞাণেন সো ভিক্খু সংৰত্ততি নিব্বত্ততি, তং ৰিঞ্ঞাণং. আনেঞ্জূপগন্তি কুসলানেঞ্জসভাৰূপগতং অস্স, তাদিসমেৰ ভৰেয্যাতি অত্থো. কেচি কুসলৰিঞ্ঞাণং ৰদন্তি. যং তস্স ভিক্খুনো সংৰত্তনিকং উপপত্তিহেতুভূতং কুসলৰিঞ্ঞাণং আনেঞ্জূপগতং অস্স, ৰিপাককালেপি তন্নামকমেৰ অস্সাতি অত্থো. সো পনাযমত্থো – ‘‘পুঞ্ঞং চে সঙ্খারং অভিসঙ্খরোতি, পুঞ্ঞূপগং হোতি ৰিঞ্ঞাণং. অপুঞ্ঞং চে সঙ্খারং অভিসঙ্খারোতি, অপুঞ্ঞুপগং হোতি ৰিঞ্ঞাণং. আনেঞ্জং চে সঙ্খারং অভিসঙ্খরোতি, আনেঞ্জূপগং হোতি ৰিঞ্ঞাণ’’ন্তি (সং. নি. ২.৫১) ইমিনা নযেন ৰেদিতব্বো. আনেঞ্জসপ্পাযাতি আনেঞ্জস্স চতুত্থজ্ঝানস্স সপ্পাযা. ন কেৰলঞ্চ সা আনেঞ্জস্সেৰ, উপরি অরহত্তস্সাপি সপ্পাযাৰ উপকারভূতাযেৰাতি ৰেদিতব্বা. ইতি ইমস্মিং পঠমকআনেঞ্জে সমাধিৰসেন ওসক্কনা কথিতা.
৬৭. ইতি পটিসঞ্চিক্খতীতি চতুত্থজ্ঝানং পত্ৰা এৰং পটিসঞ্চিক্খতি. অযঞ্হি ভিক্খু হেট্ঠিমেন ভিক্খুনা পঞ্ঞৰন্ততরো তস্স চ ভিক্খুনো অত্তনো চাতি দ্ৰিন্নম্পি কম্মট্ঠানং একতো কত্ৰা সম্মসতি. তব্বহুলৰিহারিনোতি রূপপটিবাহনেন তমেৰ পটিপদং বহুলং কত্ৰা ৰিহরন্তস্স. আনেঞ্জং সমাপজ্জতীতি আকাসানঞ্চাযতানানেঞ্জং সমাপজ্জতি. সেসং পুরিমসদিসমেৰ. যথা চ ইধ, এৰং সব্বত্থ ৰিসেসমত্তমেৰ পন ৰক্খাম. ইতি ইমস্মিং দুতিযআনেঞ্জে ৰিপস্সনাৰসেন ওসক্কনা কথিতা, ‘‘যংকিঞ্চি রূপ’’ন্তি এৰং ৰিপস্সনামগ্গং দস্সেন্তেন কথিতাতি অত্থো.
ইতি পটিসঞ্চিক্খতীতি আকাসানঞ্চাযতনং পত্ৰা এৰং পটিসঞ্চিক্খতি. অযঞ্হি হেট্ঠা দ্ৰীহি ভিক্খূহি পঞ্ঞৰন্ততরো তেসঞ্চ ভিক্খূনং অত্তনো চাতি তিণ্ণম্পি কম্মট্ঠানং একতো কত্ৰা সম্মসতি. উভযমেতং অনিচ্চন্তি এত্থ অট্ঠ একেককোট্ঠাসা দিট্ঠধম্মিকসম্পরাযিকৰসেন পন সঙ্খিপিত্ৰা উভযন্তি ৰুত্তং. নালং অভিনন্দিতুন্তি তণ্হাদিট্ঠিৰসেন অভিনন্দিতুং ন যুত্তং. সেসপদদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. তব্বহুলৰিহারিনোতি কামপটিবাহনেন চ রূপপটিবাহনেন চ তমেৰ পটিপদং বহুলং কত্ৰা ৰিহরন্তস্স. আনেঞ্জং সমাপজ্জতীতি ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনানেঞ্জং সমাপজ্জতি. ইমস্মিং ততিযআনেঞ্জে ৰিপস্সনাৰসেন ওসক্কনা কথিতা.
৬৮. ইতি পটিসঞ্চিক্খতীতি ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং পত্ৰা এৰং পটিসঞ্চিক্খতি. অযঞ্হি হেট্ঠা তীহি ভিক্খূহি পঞ্ঞৰন্ততরো তেসঞ্চ ভিক্খূনং অত্তনো চাতি চতুন্নম্পি কম্মট্ঠানং একতো কত্ৰা সম্মসতি. যত্থেতা অপরিসেসা নিরুজ্ঝন্তীতি যং আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং পত্ৰা এতা হেট্ঠা ৰুত্তা সব্বসঞ্ঞা নিরুজ্ঝন্তি. এতং সন্তং এতং পণীতন্তি এতং অঙ্গসন্ততায আরম্মণসন্ততায চ সন্তং, অতপ্পকট্ঠেন পণীতং. তব্বহুলৰিহারিনোতি তাসং সঞ্ঞানং পটিবাহনেন তমেৰ পটিপদং বহুলং কত্ৰা ৰিহরন্তস্স. ইমস্মিং পঠমাকিঞ্চঞ্ঞাযতনে সমাধিৰসেন ওসক্কনা কথিতা.
ইতি পটিসঞ্চিক্খতীতি ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনমেৰ পত্ৰা এৰং পটিসঞ্চিক্খতি. অযঞ্হি হেট্ঠা চতূহি ভিক্খূহি পঞ্ঞৰন্ততরো তেসঞ্চ ভিক্খূনং অত্তনো চাতি পঞ্চন্নম্পি কম্মট্ঠানং একতো কত্ৰা সম্মসতি. অত্তেন ৰা অত্তনিযেন ৰাতি অহং মমাতি গহেতব্বেন সুঞ্ঞং তুচ্ছং রিত্তং. এৰমেত্থ দ্ৰিকোটিকা সুঞ্ঞতা দস্সিতা. তব্বহুলৰিহারিনোতি হেট্ঠা ৰুত্তপটিপদঞ্চ ইমঞ্চ সুঞ্ঞতপটিপদং বহুলং কত্ৰা ৰিহরন্তস্স. ইমস্মিং দুতিযাকিঞ্চঞ্ঞাযতনে ৰিপস্সনাৰসেন ওসক্কনা কথিতা.
৭০. ইতি পটিসঞ্চিক্খতীতি ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনমেৰ পত্ৰা এৰং পটিসঞ্চিক্খতি. অযঞ্হি হেট্ঠা পঞ্চহি ভিক্খূহি পঞ্ঞৰন্ততরো তেসঞ্চ ভিক্খূনং অত্তনো চাতি ছন্নম্পি কম্মট্ঠানং একতো কত্ৰা সম্মসতি. নাহং ক্ৰচনি কস্সচি কিঞ্চনতস্মিং, ন চ মম ক্ৰচনি কিস্মিঞ্চি কিঞ্চনং নত্থীতি এত্থ পন চতুকোটিকা সুঞ্ঞতা কথিতা. কথং? অযঞ্হি নাহং ক্ৰচনীতি ক্ৰচি অত্তানং ন পস্সতি, কস্সচি কিঞ্চনতস্মিন্তি অত্তনো অত্তানং কস্সচি পরস্স কিঞ্চনভাৰে উপনেতব্বং ন পস্সতি, অত্তনো ভাতিট্ঠানে ভাতরং সহাযট্ঠানে সহাযং পরিক্খারট্ঠানে ৰা পরিক্খারং মঞ্ঞিত্ৰা উপগন্ত্ৰা উপনেতব্বং ন পস্সতীতি অত্থো. ন চ মম ক্ৰচনীতি এত্থ মম – সদ্দং তাৰ ঠপেত্ৰা ন চ ক্ৰচনি পরস্স চ অত্তানং ক্ৰচি ন পস্সতীতি অযমত্থো. ইদানি মম – সদ্দং আহরিত্ৰা মম কিস্মিঞ্চি কিঞ্চনং নত্থীতি সো পরস্স অত্তা মম কিস্মিঞ্চি কিঞ্চনভাৰে অত্থীতি ন পস্সতি. অত্তনো ভাতিট্ঠানে ভাতরং সহাযট্ঠানে সহাযং পরিক্খারট্ঠানে ৰা পরিক্খারন্তি কিস্মিঞ্চি ঠানে পরস্স অত্তানং ইমিনা কিঞ্চনভাৰেন উপনেতব্বং ন পস্সতীতি অত্থো. এৰমযং যস্মা নেৰ কত্থচি অত্তানং পস্সতি, ন তং পরস্স কিঞ্চনভাৰে উপনেতব্বং পস্সতি, ন পরস্স অত্তানং পস্সতি, ন পরস্স অত্তানং অত্তনো কিঞ্চনভাৰে উপনেতব্বং পস্সতি, তস্মা অযং সুঞ্ঞতা চতুকোটিকাতি ৰেদিতব্বা. তব্বহুলৰিহারিনোতি হেট্ঠা ৰুত্তপ্পটিপদং ইমং চতুকোটিসুঞ্ঞতঞ্চ বহুলং কত্ৰা ৰিহরন্তস্স. ইমস্মিং ততিযাকিঞ্চঞ্ঞাযতনেপি ৰিপস্সনাৰসেনেৰ ওসক্কনা কথিতা.
ইতি পটিসঞ্চিক্খতীতি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং পত্ৰা এৰং পটিসঞ্চিক্খতি. অযঞ্হি হেট্ঠা ছহি ভিক্খূহি পঞ্ঞৰন্ততরো তেসঞ্চ ভিক্খূনং অত্তনো চাতি সত্তন্নম্পি কম্মট্ঠানং একতো কত্ৰা সম্মসতি. যত্থেতা অপরিসেসা নিরুজ্ঝন্তীতি যং নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং পত্ৰা এত্থ এতা হেট্ঠা ৰুত্তা সব্বসঞ্ঞা নিরুজ্ঝন্তি. তব্বহুলৰিহারিনোতি তাসং সঞ্ঞানং পটিবাহনেন তমেৰ পটিপদং বহুলং কত্ৰা ৰিহরন্তস্স. ইমস্মিং নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে সমাধিৰসেন ওসক্কনা কথিতা.
৭১. নো চস্স নো চ মে সিযাতি সচে ময্হং পুব্বে পঞ্চৰিধং কম্মৰট্টং ন আযূহিতং অস্স, যং মে ইদং এতরহি এৰং পঞ্চৰিধং ৰিপাকৰট্টং এতং মে ন সিযা নপ্পৰত্তেয্যাতি অত্থো. ন ভৰিস্সতীতি সচে এতরহি পঞ্চৰিধং কম্মৰট্টং আযূহিতং ন ভৰিস্সতি. ন মে ভৰিস্সতীতি তস্মিং অসতি অনাগতে মে পঞ্চৰিধং ৰিপাকৰট্টং ন ভৰিস্সতি. যদত্থি যং ভূতং তং পজহামীতি যং অত্থি যং ভূতং এতরহি খন্ধপঞ্চকং, তং পজহামি. এৰং উপেক্খং পটিলভতীতি সো ভিক্খু এৰং ৰিপস্সনুপেক্খং লভতীতি অত্থো.
পরিনিব্বাযেয্য নু খো সো, ভন্তে, ভিক্খু ন ৰা পরিনিব্বাযেয্যাতি কিং পুচ্ছামীতি পুচ্ছতি, ততিযজ্ঝানং পাদকং কত্ৰা ঠিতস্স অরহত্তম্পি ওসক্কনাপি পটিপদাপি পটিসন্ধিপি কথিতা, তথা চতুত্থজ্ঝানাদীনি পাদকানি কত্ৰা ঠিতানং, নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং পাদকং কত্ৰা ঠিতস্স ন কিঞ্চি কথিতং, তং পুচ্ছামীতি পুচ্ছতি. অপেত্থাতি অপি এত্থ. সো তং উপেক্খং অভিনন্দতীতি সো তং ৰিপস্সনুপেক্খং তণ্হাদিট্ঠিঅভিনন্দনাহি অভিনন্দতি. সেসপদদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. তন্নিস্সিতং হোতি ৰিঞ্ঞাণন্তি ৰিঞ্ঞাণং ৰিপস্সনানিস্সিতং হোতি. তদুপাদানন্তি যং নিকন্তিৰিঞ্ঞাণং, তং তস্স উপাদানং নাম গহণং নাম হোতি. সউপাদানোতি সগহণো. ন পরিনিব্বাযতীতি ৰিপস্সনায সালযো ভিক্খু মম সাসনে ন পরিনিব্বাযতি. যো পন ৰিহারপরিৰেণউপট্ঠাকাদীসু সালযো, তস্মিং ৰত্তব্বমেৰ নত্থীতি দস্সেতি. কহং পনাতি? কত্থ পন? উপাদিযমানো উপাদিযতীতি পটিসন্ধিং গণ্হমানো গণ্হাতি. উপাদানসেট্ঠং কির সো, ভন্তেতি, ভন্তে, সো কির ভিক্খু গহেতব্বট্ঠানং সেট্ঠং উত্তমং ভৰং উপাদিযতি, সেট্ঠভৰে পটিসন্ধিং গণ্হাতীতি অত্থো. ইমিনা তস্স ভিক্খুনো পটিসন্ধি কথিতা. ইদানিস্স অরহত্তং কথেতুং ইধানন্দাতিআদিমাহ.
৭৩. নিস্সায নিস্সাযাতি তং তং সমাপত্তিং নিস্সায. ওঘস্স নিত্থরণা অক্খাতাতি ওঘতরণং কথিতং, ততিযজ্ঝানং পাদকং কত্ৰা ঠিতভিক্খুনো ওঘনিত্থরণা কথিতা…পে… নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং পাদকং কত্ৰা ঠিতভিক্খুনো ওঘনিত্থরণা কথিতাতি ৰদতি.
কতমো পন, ভন্তে, অরিযো ৰিমোক্খোতি ইধ কিং পুচ্ছতি? সমাপত্তিং তাৰ পদট্ঠানং কত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং গণ্হন্তো ভিক্খু নাৰং ৰা উল়ুম্পাদীনি ৰা নিস্সায মহোঘং তরিত্ৰা পারং গচ্ছন্তো ৰিয ন কিলমতি. সুক্খৰিপস্সকো পন পকিণ্ণকসঙ্খারে সম্মসিত্ৰা অরহত্তং গণ্হন্তো বাহুবলেন সোতং ছিন্দিত্ৰা পারং গচ্ছন্তো ৰিয কিলমতি. ইতি ইমস্স সুক্খৰিপস্সকস্স অরহত্তং পুচ্ছামীতি পুচ্ছতি. অরিযসাৰকোতি সুক্খৰিপস্সকো অরিযসাৰকো. অযঞ্হি হেট্ঠা অট্ঠহি ভিক্খূহি পঞ্ঞৰন্ততরো তেসঞ্চ ভিক্খূনং অত্তনো চাতি নৰন্নম্পি কম্মট্ঠানং একতো কত্ৰা সম্মসতি. এস সক্কাযো যাৰতা সক্কাযোতি যত্তকো তেভূমকৰট্টসঙ্খাতো সক্কাযো নাম অত্থি, সব্বোপি সো এস সক্কাযো, ন ইতো পরং সক্কাযো অত্থীতি পটিসঞ্চিক্খতি.
এতং অমতং যদিদং অনুপাদা চিত্তস্স ৰিমোক্খোতি যো পনেস চিত্তস্স অনুপাদাৰিমোক্খো নাম, এতং অমতং এতং সন্তং এতং পণীতন্তি পটিসঞ্চিক্খতি. অঞ্ঞত্থ চ ‘‘অনুপাদা চিত্তস্স ৰিমোক্খো’’তি নিব্বানং ৰুচ্চতি. ইমস্মিং পন সুত্তে সুক্খৰিপস্সকস্স অরহত্তং কথিতং. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰ.
কেৰলং পন ইমস্মিং সুত্তে সত্তসু ঠানেসু ওসক্কনা কথিতা, অট্ঠসু ঠানেসু পটিসন্ধি, নৰসু ঠানেসু অরহত্তং কথিতন্তি ৰেদিতব্বং. কথং? ততিযং ঝানং তাৰ পাদকং কত্ৰা ঠিতস্স ভিক্খুনো ওসক্কনা কথিতা, পটিসন্ধি কথিতা, অরহত্তং কথিতং, তথা চতুত্থজ্ঝানং, তথা আকাসানঞ্চাযতনং. ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং পন পদট্ঠানং কত্ৰা ঠিতানং তিণ্ণং ভিক্খূনং ওসক্কনা কথিতা, পটিসন্ধি কথিতা, অরহত্তং কথিতং. তথা আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং পাদকং কত্ৰা ঠিতস্স ভিক্খুনো. নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং পাদকং কত্ৰা ঠিতস্স পন ওসক্কনা নত্থি, পটিসন্ধি পন অরহত্তঞ্চ কথিতং. সুক্খৰিপস্সকস্স অরহত্তমেৰ কথিতন্তি. এৰং সত্তসু ঠানেসু ওসক্কনা কথিতা, অট্ঠসু ঠানেসু পটিসন্ধি, নৰসু ঠানেসু অরহত্তং কথিতন্তি ৰেদিতব্বং. ইমঞ্চ পন সত্তসু ঠানেসু ওসক্কনং অট্ঠসু পটিসন্ধিং নৰসু অরহত্তং সমোধানেত্ৰা কথেন্তেন ইমং আনেঞ্জসপ্পাযসুত্তং সুকথিতং নাম হোতীতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
আনেঞ্জসপ্পাযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.