১০. কণ্ণকত্থলসুত্তৰণ্ণনা

৩৭৫. এৰং মে সুতন্তি কণ্ণকত্থলসুত্তং. তত্থ উরুঞ্ঞাযন্তি উরুঞ্ঞাতি তস্স রট্ঠস্সপি নগরস্সপি এতদেৰ নামং, ভগৰা উরুঞ্ঞানগরং উপনিস্সায ৰিহরতি. কণ্ণকত্থলে মিগদাযেতি তস্স নগরস্স অৰিদূরে কণ্ণকত্থলং নাম একো রমণীযো ভূমিভাগো অত্থি, সো মিগানং অভযত্থায দিন্নত্তা মিগদাযোতি ৰুচ্চতি, তস্মিং কণ্ণকত্থলে মিগদাযে. কেনচিদেৰ করণীযেনাতি ন অঞ্ঞেন, অনন্তরসুত্তে ৰুত্তকরণীযেনেৰ. সোমা চ ভগিনী সকুলা চ ভগিনীতি ইমা দ্ৰে ভগিনিযো রঞ্ঞো পজাপতিযো. ভত্তাভিহারেতি ভত্তং অভিহরণট্ঠানে. রঞ্ঞো ভুঞ্জনট্ঠানঞ্হি সব্বাপি ওরোধা কটচ্ছুআদীনি গহেত্ৰা রাজানং উপট্ঠাতুং গচ্ছন্তি, তাপি তথেৰ অগমংসু.

৩৭৬. কিং পন, মহারাজাতি কস্মা এৰমাহ? রঞ্ঞো গরহপরিমোচনত্থং. এৰঞ্হি পরিসা চিন্তেয্য – ‘‘অযং রাজা আগচ্ছমানোৰ মাতুগামানং সাসনং আরোচেতি, মযং অত্তনো ধম্মতায ভগৰন্তং দট্ঠুং আগতোতি মঞ্ঞাম, অযং পন মাতুগামানং সাসনং গহেত্ৰা আগতো, মাতুগামদাসো মঞ্ঞে, এস পুব্বেপি ইমিনাৰ কারণেন আগচ্ছতী’’তি. পুচ্ছিতো পন সো অত্তনো আগমনকারণং কথেস্সতি, এৰমস্স অযং গরহা ন উপ্পজ্জিস্সতীতি গরহমোচনত্থং এৰমাহ.

৩৭৮. অব্ভুদাহাসীতি কথেসি. সকিদেৰ সব্বং উস্সতি সব্বং দক্খিতীতি যো একাৰজ্জনেন একচিত্তেন অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং সব্বং উস্সতি ৰা দক্খিতি ৰা, সো নত্থীতি অত্থো. একেন হি চিত্তেন অতীতং সব্বং জানিস্সামীতি আৰজ্জিত্ৰাপি অতীতং সব্বং জানিতুং ন সক্কা, একদেসমেৰ জানাতি. অনাগতপচ্চুপ্পন্নং পন তেন চিত্তেন সব্বেনেৰ সব্বং ন জানাতীতি. এস নযো ইতরেসু. এৰং একচিত্তৰসেনাযং পঞ্হো কথিতো. হেতুরূপন্তি হেতুসভাৰং কারণজাতিকং. সহেতুরূপন্তি সকারণজাতিকং. সম্পরাযিকাহং, ভন্তেতি সম্পরাযগুণং অহং, ভন্তে, পুচ্ছামি.

৩৭৯. পঞ্চিমানীতি ইমস্মিং সুত্তে পঞ্চ পধানিযঙ্গানি লোকুত্তরমিস্সকানি কথিতানি. কথিনঙ্গণৰাসীচূল়সমুদ্দত্থেরো পন ‘‘তুম্হাকং, ভন্তে, কিং রুচ্চতী’’তি ৰুত্তে ‘‘ময্হং লোকুত্তরানেৰাতি রুচ্চতী’’তি আহ. পধানৰেমত্ততন্তি পধাননানত্তং. অঞ্ঞাদিসমেৰ হি পুথুজ্জনস্স পধানং, অঞ্ঞাদিসং সোতাপন্নস্স, অঞ্ঞাদিসং সকদাগামিনো, অঞ্ঞাদিসং অনাগামিনো, অঞ্ঞাদিসং অরহতো, অঞ্ঞাদিসং অসীতিমহাসাৰকানং, অঞ্ঞাদিসং দ্ৰিন্নং অগ্গসাৰকানং, অঞ্ঞাদিসং পচ্চেকবুদ্ধানং, অঞ্ঞাদিসং সব্বঞ্ঞুবুদ্ধানং. পুথুজ্জনস্স পধানং সোতাপন্নস্স পধানং ন পাপুণাতি…পে… পচ্চেকবুদ্ধস্স পধানং সব্বঞ্ঞুবুদ্ধস্স পধানং ন পাপুণাতি. ইমমত্থং সন্ধায ‘‘পধানৰেমত্ততং ৰদামী’’তি আহ. দন্তকারণং গচ্ছেয্যুন্তি যং অকূটকরণং, অনৰচ্ছিন্দনং, ধুরস্স অচ্ছিন্দনন্তি দন্তেসু কারণং দিস্সতি, তং কারণং উপগচ্ছেয্যুন্তি অত্থো. দন্তভূমিন্তি দন্তেহি গন্তব্বভূমিং. অস্সদ্ধোতিআদীসু পুথুজ্জনসোতাপন্নসকদাগামিঅনাগামিনো চত্তারোপি অস্সদ্ধা নাম. পুথুজ্জনো হি সোতাপন্নস্স সদ্ধং অপ্পত্তোতি অস্সদ্ধো, সোতাপন্নো সকদাগামিস্স, সকদাগামী অনাগামিস্স, অনাগামী অরহতো সদ্ধং অপ্পত্তোতি অস্সদ্ধো, আবাধো অরহতোপি উপ্পজ্জতীতি পঞ্চপি বহ্ৰাবাধা নাম হোন্তি. অরিযসাৰকস্স পন সঠো মাযাৰীতি নামং নত্থি. তেনেৰ থেরো – ‘‘পঞ্চ পধানিযঙ্গানি লোকুত্তরানি কথিতানীতি ময্হং রুচ্চতী’’তি আহ. অস্সখল়ুঙ্কসুত্তন্তে পন – ‘‘তযো চ, ভিক্খৰে, অস্সখল়ুঙ্কে তযো চ পুরিসখল়ুঙ্কে দেসেস্সামী’’তি (অ. নি. ৩.১৪১) এত্থ অরিযসাৰকস্সাপি সম্বোধিনামং আগতং, তস্স ৰসেন লোকুত্তরমিস্সকা কথিতাতি ৰুত্তং. পুথুজ্জনো পন সোতাপত্তিমগ্গৰীরিযং অসম্পত্তো…পে… অনাগামী অরহত্তমগ্গৰীরিযং অসম্পত্তোতি কুসীতোপি অস্সদ্ধো ৰিয চত্তারোৰ হোন্তি, তথা দুপ্পঞ্ঞো.

এৰং পনেত্থ ওপম্মসংসন্দনং ৰেদিতব্বং – অদন্তহত্থিআদযো ৰিয হি মগ্গপধানরহিতো পুগ্গলো. দন্তহত্থিআদযো ৰিয মগ্গপধানৰা. যথা অদন্তা হত্থিআদযো কূটাকারং অকত্ৰা অৰিচ্ছিন্দিত্ৰা ধুরং অপাতেত্ৰা দন্তগমনং ৰা গন্তুং দন্তভূমিং ৰা পত্তুং ন সক্কোন্তি, এৰমেৰং মগ্গপধানরহিতো মগ্গপধানৰতা পত্তব্বং পাপুণিতুং নিব্বত্তেতব্বং গুণং নিব্বত্তেতুং ন সক্কোতি. যথা পন দন্তহত্থিআদযো কূটাকারং অকত্ৰা অৰিচ্ছিন্দিত্ৰা ধুরং অপাতেত্ৰা দন্তগমনং ৰা গন্তুং দন্তভূমিং ৰা পত্তুং সক্কোন্তি, এৰমেৰং মগ্গপধানৰা মগ্গপধানৰতা পত্তব্বং পাপুণিতুং নিব্বত্তেতব্বং গুণং নিব্বত্তেতুং সক্কোতি. ইদং ৰুত্তং হোতি – ‘‘সোতাপত্তিমগ্গপধানৰা সোতাপত্তিমগ্গপধানৰতা পত্তোকাসং পাপুণিতুং নিব্বত্তেতব্বং গুণং নিব্বত্তেতুং সক্কোতি…পে… অরহত্তমগ্গপধানৰা অরহত্তমগ্গপধানৰতা পত্তোকাসং পাপুণিতুং নিব্বত্তেতব্বং গুণং নিব্বত্তেতুং সক্কোতী’’তি.

৩৮০. সম্মপ্পধানাতি মগ্গপধানেন সম্মপ্পধানা. ন কিঞ্চি নানাকরণং ৰদামি যদিদং ৰিমুত্তিযা ৰিমুত্তিন্তি যং একস্স ফলৰিমুত্তিযা ইতরস্স ফলৰিমুত্তিং আরব্ভ নানাকরণং ৰত্তব্বং সিযা, তং ন কিঞ্চি ৰদামীতি অত্থো. অচ্চিযা ৰা অচ্চিন্তি অচ্চিযা ৰা অচ্চিম্হি. সেসপদদ্ৰযেপি এসেৰ নযো, ভুম্মত্থে হি এতং উপযোগৰচনং. কিং পন ত্ৰং, মহারাজাতি, মহারাজ, কিং ত্ৰং? ‘‘সন্তি দেৰা চাতুমহারাজিকা, সন্তি দেৰা তাৰতিংসা…পে… সন্তি দেৰা পরনিম্মিতৰসৰত্তিনো, সন্তি দেৰা ততুত্তরি’’ন্তি এৰং দেৰানং অত্থিভাৰং ন জানাসি, যেন এৰং ৰদেসীতি. ততো অত্থিভাৰং জানামি, মনুস্সলোকং পন আগচ্ছন্তি নাগচ্ছন্তীতি ইদং পুচ্ছন্তো যদি ৰা তে, ভন্তেতিআদিমাহ. সব্যাবজ্ঝাতি সদুক্খা, সমুচ্ছেদপ্পহানেন অপ্পহীনচেতসিকদুক্খা. আগন্তারোতি উপপত্তিৰসেন আগন্তারো. অব্যাবজ্ঝাতি সমুচ্ছিন্নদুক্খা. অনাগন্তারোতি উপপত্তিৰসেন অনাগন্তারো.

৩৮১. পহোতীতি সক্কোতি. রাজা হি পুঞ্ঞৰন্তম্পি লাভসক্কারসম্পন্নং যথা ন কোচি উপসঙ্কমতি, এৰং করোন্তো তম্হা ঠানা চাৰেতুং সক্কোতি. তং অপুঞ্ঞৰন্তম্পি সকলগামং পিণ্ডায চরিত্ৰা যাপনমত্তং অলভন্তং যথা লাভসক্কারসম্পন্নো হোতি, এৰং করোন্তো তম্হা ঠানা চাৰেতুং সক্কোতি. ব্রহ্মচরিযৰন্তম্পি ইত্থীহি সদ্ধিং সম্পযোজেত্ৰা সীলৰিনাসং পাপেন্তো বলক্কারেন ৰা উপ্পব্বাজেন্তো তম্হা ঠানা চাৰেতুং সক্কোতি. অব্রহ্মচরিযৰন্তম্পি সম্পন্নকামগুণং অমচ্চং বন্ধনাগারং পৰেসেত্ৰা ইত্থীনং মুখম্পি পস্সিতুং অদেন্তো তম্হা ঠানা চাৰেতি নাম. রট্ঠতো পন যং ইচ্ছতি, তং পব্বাজেতি নাম.

দস্সনাযপি নপ্পহোন্তীতি কামাৰচরে তাৰ অব্যাবজ্ঝে দেৰে সব্যাবজ্ঝা দেৰা চক্খুৰিঞ্ঞাণদস্সনাযপি নপ্পহোন্তি. কস্মা? অরহতো তত্থ ঠানাভাৰতো. রূপাৰচরে পন একৰিমানস্মিংযেৰ তিট্ঠন্তি চ নিসীদন্তি চাতি চক্খুৰিঞ্ঞাণদস্সনায পহোন্তি, এতেহি দিট্ঠং পন সল্লক্খিতং পটিৰিদ্ধং লক্খণং দট্ঠুং সল্লক্খিতুং পটিৰিজ্ঝিতুং ন সক্কোন্তীতি ঞাণচক্খুনা দস্সনায নপ্পহোন্তি, উপরিদেৰে চ চক্খুৰিঞ্ঞাণদস্সনেনাপীতি.

৩৮২. কো নামো অযং, ভন্তেতি রাজা থেরং জানন্তোপি অজানন্তো ৰিয পুচ্ছতি. কস্মা? পসংসিতুকামতায. আনন্দরূপোতি আনন্দসভাৰো. ব্রহ্মপুচ্ছাপি ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বা. অথ খো অঞ্ঞতরো পুরিসোতি সা কির কথা ৰিটটূভেনেৰ কথিতা, তে ‘‘তযা কথিতা, তযা কথিতা’’তি কুপিতা অঞ্ঞমঞ্ঞং ইমস্মিংযেৰ ঠানে অত্তনো অত্তনো বলকাযং উট্ঠাপেত্ৰা কলহম্পি করেয্যুন্তি নিৰারণত্থং সো রাজপুরিসো এতদৰোচ. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰ. অযং পন দেসনা নেয্যপুগ্গলস্স ৰসেন নিট্ঠিতাতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

কণ্ণকত্থলসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

চতুত্থৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.