৫. মাগণ্ডিযসুত্তৰণ্ণনা
২০৭. এৰং মে সুতন্তি মাগণ্ডিযসুত্তং. তত্থ অগ্যাগারেতি অগ্গিহোমসালযং. তিণসন্থারকেতি দ্ৰে মাগণ্ডিযা মাতুলো চ ভাগিনেয্যো চ. তেসু মাতুলো পব্বজিত্ৰা অরহত্তং পত্তো, ভাগিনেয্যোপি সউপনিস্সযো নচিরস্সেৰ পব্বজিত্ৰা অরহত্তং পাপুণিস্সতি. অথস্স ভগৰা উপনিস্সযং দিস্ৰা রমণীযং দেৰগব্ভসদিসং গন্ধকুটিং পহায তত্থ ছারিকতিণকচৰরাদীহি উক্লাপে অগ্যাগারে তিণসন্থারকং পঞ্ঞাপেত্ৰা পরসঙ্গহকরণত্থং কতিপাহং ৰসিত্থ. তং সন্ধাযেতং ৰুত্তং. তেনুপসঙ্কমীতি ন কেৰলং তংদিৰসমেৰ, যস্মা পন তং অগ্যাগারং গামূপচারে দারকদারিকাহি ওকিণ্ণং অৰিৰিত্তং, তস্মা ভগৰা নিচ্চকালম্পি দিৰসভাগং তস্মিং ৰনসণ্ডে ৰীতিনামেত্ৰা সাযং ৰাসত্থায তত্থ উপগচ্ছতি.
অদ্দসা খো…পে… তিণসন্থারকং পঞ্ঞত্তন্তি ভগৰা অঞ্ঞেসু দিৰসেসু তিণসন্থারকং সঙ্ঘরিত্ৰা সঞ্ঞাণং কত্ৰা গচ্ছতি, তংদিৰসং পন পঞ্ঞপেত্ৰাৰ অগমাসি. কস্মা? তদা হি পচ্চূসসমযে লোকং ওলোকেত্ৰাৰ অদ্দস – ‘‘অজ্জ মাগণ্ডিযো ইধাগন্ত্ৰা ইমং তিণসন্থারকং দিস্ৰা ভারদ্ৰাজেন সদ্ধিং তিণসন্থারকং আরব্ভ কথাসল্লাপং করিস্সতি, অথাহং আগন্ত্ৰা ধম্মং দেসেস্সামি, সো ধম্মং সুত্ৰা মম সন্তিকে পব্বজিত্ৰা অরহত্তং পাপুণিস্সতি. পরেসং সঙ্গহকরণত্থমেৰ হি মযা পারমিযো পূরিতা’’তি তিণসন্থারকং পঞ্ঞপেত্ৰাৰ অগমাসি.
সমণসেয্যানুরূপং মঞ্ঞেতি ইমং তিণসন্থারকং ‘‘সমণস্স অনুচ্ছৰিকা সেয্যা’’তি মঞ্ঞামি. ন চ অসঞ্ঞতসমণস্স নিৰুত্থট্ঠানমেতং. তথাহেত্থ হত্থেন আকড্ঢিতট্ঠানং ৰা পাদেন আকড্ঢিতট্ঠানং ৰা সীসেন পহটট্ঠানং ৰা ন পঞ্ঞাযতি, অনাকুলো অনাকিণ্ণো অভিন্নো ছেকেন চিত্তকারেন তূলিকায পরিচ্ছিন্দিত্ৰা পঞ্ঞত্তো ৰিয. সঞ্ঞতসমণস্স ৰসিতট্ঠানং, কস্স ভো ৰসিতট্ঠানন্তি পুচ্ছতি. ভূনহুনোতি হতৰড্ঢিনো মরিযাদকারকস্স. কস্মা এৰমাহ? ছসু দ্ৰারেসু ৰড্ঢিপঞ্ঞাপনলদ্ধিকত্তা. অযঞ্হি তস্স লদ্ধি – চক্খু ব্রূহেতব্বং ৰড্ঢেতব্বং, অদিট্ঠং দক্খিতব্বং, দিট্ঠং সমতিক্কমিতব্বং. সোতং ব্রূহেতব্বং ৰড্ঢেতব্বং, অসুতং সোতব্বং, সুতং সমতিক্কমিতব্বং. ঘানং ব্রূহেতব্বং ৰড্ঢেতব্বং, অঘাযিতং ঘাযিতব্বং, ঘাযিতং সমতিক্কমিতব্বং. জিৰ্হা ব্রূহেতব্বা ৰড্ঢেতব্বা, অস্সাযিতং সাযিতব্বং, সাযিতং সমতিক্কমিতব্বং. কাযো ব্রূহেতব্বো ৰড্ঢেতব্বো, অফুট্ঠং ফুসিতব্বং, ফুট্ঠং সমতিক্কমিতব্বং. মনো ব্রূহেতব্বো ৰড্ঢেতব্বো, অৰিঞ্ঞাতং ৰিজানিতব্বং, ৰিঞ্ঞাতং সমতিক্কমিতব্বং. এৰং সো ছসু দ্ৰারেসু ৰড্ঢিং পঞ্ঞপেতি. ভগৰা পন –
‘‘চক্খুনা সংৰরো সাধু, সাধু সোতেন সংৰরো;
ঘানেন সংৰরো সাধু, সাধু জিৰ্হায সংৰরো.
কাযেন সংৰরো সাধু, সাধু ৰাচায সংৰরো;
মনসা সংৰরো সাধু, সাধু সব্বত্থ সংৰরো;
সব্বত্থ সংৰুতো ভিক্খু, সব্বদুক্খা পমুচ্চতী’’তি. (ধ. প. ৩৬০-৩৬১) –
ছসু দ্ৰারেসু সংৰরং পঞ্ঞপেতি. তস্মা সো ‘‘ৰড্ঢিহতো সমণো গোতমো মরিযাদকারকো’’তি মঞ্ঞমানো ‘‘ভূনহুনো’’তি আহ.
অরিযে ঞাযে ধম্মে কুসলেতি পরিসুদ্ধে কারণধম্মে অনৰজ্জে. ইমিনা কিং দস্সেতি? এৰরূপস্স নাম উগ্গতস্স পঞ্ঞাতস্স যসস্সিনো উপরি ৰাচং ভাসমানেন ৰীমংসিত্ৰা উপধারেত্ৰা মুখে আরক্খং ঠপেত্ৰা ভাসিতব্বো হোতি. তস্মা মা সহসা অভাসি, মুখে আরক্খং ঠপেহীতি দস্সেতি. এৰঞ্হি নো সুত্তে ওচরতীতি যস্মা অম্হাকং সুত্তে এৰং আগচ্ছতি, ন মযং মুখারুল়্হিচ্ছামত্তং ৰদাম, সুত্তে চ নাম আগতং ৰদমানা কস্স ভাযেয্যাম, তস্মা সম্মুখাপি নং ৰদেয্যামাতি অত্থো. অপ্পোস্সুক্কোতি মম রক্খনত্থায অনুস্সুক্কো অৰাৰটো হুত্ৰাতি অত্থো. ৰুত্তোৰ নং ৰদেয্যাতি মযা ৰুত্তোৰ হুত্ৰা অপুচ্ছিতোৰ কথং সমুট্ঠাপেত্ৰা অম্বজম্বূআদীনি গহেত্ৰা ৰিয অপূরযমানো মযা কথিতনিযামেন ভৰং ভারদ্ৰাজো ৰদেয্য, ৰদস্সূতি অত্থো.
২০৮. অস্সোসি খোতি সত্থা আলোকং ৰড্ঢেত্ৰা দিব্বচক্খুনা মাগণ্ডিযং তত্থ আগতং অদ্দস, দ্ৰিন্নং জনানং ভাসমানানং দিব্বসোতেন সদ্দম্পি অস্সোসি. পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতোতি ফলসমাপত্তিযা ৰুট্ঠিতো. সংৰিগ্গোতি পীতিসংৰেগেন সংৰিগ্গো চলিতো কম্পিতো. তস্স কির এতদহোসি – ‘‘নেৰ মাগণ্ডিযেন সমণস্স গোতমস্স আরোচিতং, ন মযা. অম্হে মুঞ্চিত্ৰা অঞ্ঞো এত্থ ততিযোপি নত্থি, সুতো ভৰিস্সতি অম্হাকং সদ্দো তিখিণসোতেন পুরিসেনা’’তি. অথস্স অব্ভন্তরে পীতি উপ্পজ্জিত্ৰা নৰনৰুতিলোমকূপসহস্সানি উদ্ধগ্গানি অকাসি. তেন ৰুত্তং ‘‘সংৰিগ্গো লোমহট্ঠজাতো’’তি. অথ খো মাগণ্ডিযো পরিব্বাজকোতি পরিব্বাজকস্স পভিন্নমুখং ৰিয বীজং পরিপাকগতং ঞাণং, তস্মা সন্নিসীদিতুং অসক্কোন্তো আহিণ্ডমানো পুন সত্থু সন্তিকং আগন্ত্ৰা একমন্তং নিসীদি. তং দস্সেতুং ‘‘অথ খো মাগণ্ডিযো’’তিআদি ৰুত্তং.
২০৯. সত্থা – ‘‘এৰং কির ত্ৰং, মাগণ্ডিয, মং অৰচা’’তি অৰত্ৰাৰ চক্খুং খো, মাগণ্ডিযাতি পরিব্বাজকস্স ধম্মদেসনং আরভি. তত্থ ৰসনট্ঠানট্ঠেন রূপং চক্খুস্স আরামোতি চক্খু রূপারামং. রূপে রতন্তি রূপরতং. রূপেন চক্খু আমোদিতং পমোদিতন্তি রূপসমুদিতং. দন্তন্তি নিব্বিসেৰনং. গুত্তন্তি গোপিতং. রক্খিতন্তি ঠপিতরক্খং. সংৰুতন্তি পিহিতং. সংৰরাযাতি পিধানত্থায.
২১০. পরিচারিতপুব্বোতি অভিরমিতপুব্বো. রূপপরিল়াহন্তি রূপং আরব্ভ উপ্পজ্জনপরিল়াহং. ইমস্স পন তে, মাগণ্ডিয, কিমস্স ৰচনীযন্তি ইমস্স রূপং পরিগ্গণ্হিত্ৰা অরহত্তপ্পত্তস্স খীণাসৰস্স তযা কিং ৰচনং ৰত্তব্বং অস্স, ৰুড্ঢিহতো মরিযাদকারকোতি ইদং ৰত্তব্বং, ন ৰত্তব্বন্তি পুচ্ছতি. ন কিঞ্চি, ভো গোতমাতি, ভো গোতম, কিঞ্চি ৰত্তব্বং নত্থি. সেসদ্ৰারেসুপি এসেৰ নযো.
২১১. ইদানি যস্মা তযা পঞ্চক্খন্ধে পরিগ্গহেত্ৰা অরহত্তপ্পত্তস্স খীণাসৰস্স কিঞ্চি ৰত্তব্বং নত্থি, অহঞ্চ পঞ্চক্খন্ধে পরিগ্গহেত্ৰা সব্বঞ্ঞুতং পত্তো, তস্মা অহম্পি তে ন কিঞ্চি ৰত্তব্বোতি দস্সেতুং অহং খো পনাতিআদিমাহ. তস্স ময্হং মাগণ্ডিযাতি গিহিকালে অত্তনো সম্পত্তিং দস্সেন্তো আহ. তত্থ ৰস্সিকোতিআদীসু যত্থ সুখং হোতি ৰস্সকালে ৰসিতুং, অযং ৰস্সিকো. ইতরেসুপি এসেৰ নযো. অযং পনেত্থ ৰচনত্থো – ৰস্সং ৰাসো ৰস্সং, ৰস্সং অরহতীতি ৰস্সিকো. ইতরেসুপি এসেৰ নযো.
তত্থ ৰস্সিকো পাসাদো নাতিউচ্চো হোতি নাতিনীচো, দ্ৰারৰাতপানানিপিস্স নাতিতনূনি নাতিবহূনি, ভূমত্থরণপচ্চত্থরণখজ্জভোজ্জানিপেত্থ মিস্সকানেৰ ৰট্টন্তি. হেমন্তিকে থম্ভাপি ভিত্তিযোপি নীচা হোন্তি, দ্ৰারৰাতপানানি তনুকানি সুখুমচ্ছিদ্দানি. উণ্হপৰেসনত্থায ভিত্তিনিযূহানি নীহরীযন্তি. ভূমত্থরণপচ্চত্থরণনিৰাসনপারুপনানি পনেত্থ উণ্হৰীরিযানি কম্বলাদীনি ৰট্টন্তি. খজ্জভোজ্জং সিনিদ্ধং কটুকসন্নিস্সিতঞ্চ. গিম্হিকে থম্ভাপি ভিত্তিযোপি উচ্চা হোন্তি. দ্ৰারৰাতপানানি পনেত্থ বহূনি ৰিপুলজালানি ভৰন্তি. ভূমত্থরণাদীনি দুকূলমযানি ৰট্টন্তি, খজ্জভোজ্জানি মধুররসসীতৰীরিযানি. ৰাতপানসমীপেসু চেত্থ নৰ চাটিযো ঠপেত্ৰা উদকস্স পূরেত্ৰা নীলুপ্পলাদীহি সঞ্ছাদেন্তি. তেসু তেসু পদেসেসু উদকযন্তানি করোন্তি, যেহি দেৰে ৰস্সন্তে ৰিয উদকধারা নিক্খমন্তি.
বোধিসত্তস্স পন অট্ঠসতসুৰণ্ণঘটে চ রজতঘটে চ গন্ধোদকস্স পূরেত্ৰা নীলুপ্পলগচ্ছকে কত্ৰা সযনং পরিৰারেত্ৰা ঠপযিংসু. মহন্তেসু লোহকটাহেসু গন্ধকললং পূরেত্ৰা নীলুপ্পলপদুমপুণ্ডরীকানি রোপেত্ৰা উতুগ্গহণত্থায তত্থ তত্থ ঠপেসুং. সূরিযরস্মীহি পুপ্ফানি পুপ্ফন্তি. নানাৰিধা ভমরগণা পাসাদং পৰিসিত্ৰা পুপ্ফেসু রসং গণ্হন্তা ৰিচরন্তি. পাসাদো অতিসুগন্ধো হোতি. যমকভিত্তিযা অন্তরে লোহনাল়িং ঠপেত্ৰা নৰভূমিকপাসাদস্স উপরি আকাসঙ্গণে রতনমণ্ডপমত্থকে সুখুমচ্ছিদ্দকং জালং বদ্ধং অহোসি. একস্মিং ঠানে সুক্খমহিংসচম্মং পসারেতি. বোধিসত্তস্স উদককীল়নৰেলায মহিংসচম্মে পাসাণগুল়ে খিপন্তি, মেঘথনিতসদ্দো ৰিয হোতি. হেট্ঠা যন্তং পরিৰত্তেন্তি, উদকং অভিরুহিত্ৰা জালমত্থকে পততি, ৰস্সপতনসলিলং ৰিয হোতি. তদা বোধিসত্তো নীলপটং নিৰাসেতি, নীলপটং পারুপতি, নীলপসাধনং পসাধেতি. পরিৰারাপিস্স চত্তালীসনাটকসহস্সানি নীলৰত্থাভরণানেৰ নীলৰিলেপনানি হুত্ৰা মহাপুরিসং পরিৰারেত্ৰা রতনমণ্ডপং গচ্ছন্তি. দিৰসভাগং উদককীল়ং কীল়ন্তো সীতলং উতুসুখং অনুভোতি.
পাসাদস্স চতূসু দিসাসু চত্তারো সরা হোন্তি. দিৰাকালে নানাৰণ্ণসকুণগণা পাচীনসরতো ৰুট্ঠায ৰিরৰমানা পাসাদমত্থকেন পচ্ছিমসরং গচ্ছন্তি. পচ্ছিমসরতো ৰুট্ঠায পাচীনসরং, উত্তরসরতো দক্খিণসরং, দক্খিণসরতো উত্তরসরং গচ্ছন্তি, অন্তরৰস্সসমযো ৰিয হোতি. হেমন্তিকপাসাদো পন পঞ্চভূমিকো অহোসি, ৰস্সিকপাসাদো সত্তভূমিকো.
নিপ্পুরিসেহীতি পুরিসৰিরহিতেহি. ন কেৰলঞ্চেত্থ তূরিযানেৰ নিপ্পুরিসানি, সব্বট্ঠানানিপি নিপ্পুরিসানেৰ. দোৰারিকাপি ইত্থিযোৰ, ন্হাপনাদিপরিকম্মকরাপি ইত্থিযোৰ. রাজা কির – ‘‘তথারূপং ইস্সরিযসুখসম্পত্তিং অনুভৰমানস্স পুরিসং দিস্ৰা পরিসঙ্কা উপ্পজ্জতি, সা মে পুত্তস্স মা অহোসী’’তি সব্বকিচ্চেসু ইত্থিযোৰ ঠপেসি. তায রতিযা রমমানোতি ইদং চতুত্থজ্ঝানিকফলসমাপত্তিরতিং সন্ধায ৰুত্তং.
২১২. গহপতি ৰা গহপতিপুত্তো ৰাতি এত্থ যস্মা খত্তিযানং সেতচ্ছত্তস্মিংযেৰ পত্থনা হোতি, মহা চ নেসং পপঞ্চো, ব্রাহ্মণা মন্তেহি অতিত্তা মন্তে গৰেসন্তা ৰিচরন্তি, গহপতিনো পন মুদ্দাগণনমত্তং উগ্গহিতকালতো পট্ঠায সম্পত্তিংযেৰ অনুভৰন্তি, তস্মা খত্তিযব্রাহ্মণে অগ্গহেত্ৰা ‘‘গহপতি ৰা গহপতিপুত্তো ৰা’’তি আহ. আৰট্টেয্যাতি মানুসককামহেতু আৰট্টো ভৰেয্যাতি অত্থো. অভিক্কন্ততরাতি ৰিসিট্ঠতরা. পণীততরাতি অতপ্পকতরা. ৰুত্তম্পি চেতং –
‘‘কুসগ্গেনুদকমাদায, সমুদ্দে উদকং মিনে;
এৰং মানুসকা কামা, দিব্বকামান সন্তিকে’’তি. (জা. ২.২১.৩৮৯) –
সমধিগয্হ তিট্ঠতীতি দিব্বসুখং গণ্হিত্ৰা ততো ৰিসিট্ঠতরা হুত্ৰা তিট্ঠতি.
ওপম্মসংসন্দনং পনেত্থ এৰং ৰেদিতব্বং – গহপতিস্স পঞ্চহি কামগুণেহি সমঙ্গীভূতকালো ৰিয বোধিসত্তস্স তীসু পাসাদেসু চত্তালীসসহস্সইত্থিমজ্ঝে মোদনকালো, তস্স সুচরিতং পূরেত্ৰা সগ্গে নিব্বত্তকালো ৰিয বোধিসত্তস্স অভিনিক্খমনং কত্ৰা বোধিপল্লঙ্কে সব্বঞ্ঞুতং পটিৰিদ্ধকালো, তস্স নন্দনৰনে সম্পত্তিং অনুভৰনকালো ৰিয তথাগতস্স চতুত্থজ্ঝানিকফলসমাপত্তিরতিযা ৰীতিৰত্তনকালো, তস্স মানুসকানং পঞ্চন্নং কামগুণানং অপত্থনকালো ৰিয তথাগতস্স চতুত্থজ্ঝানিকফলসমাপত্তিরতিযা ৰীতিনামেন্তস্স হীনজনসুখস্স অপত্থনকালোতি.
২১৩. সুখীতি পঠমং দুক্খিতো পচ্ছা সুখিতো অস্স. সেরীতি পঠমং ৰেজ্জদুতিযকো পচ্ছা সেরী এককো ভৰেয্য. সযংৰসীতি পঠমং ৰেজ্জস্স ৰসে ৰত্তমানো ৰেজ্জেন নিসীদাতি ৰুত্তে নিসীদি, নিপজ্জাতি ৰুত্তে নিপজ্জি, ভুঞ্জাতি ৰুত্তে ভুঞ্জি, পিৰাতি ৰুত্তে পিৰি, পচ্ছা সযংৰসী জাতো. যেন কামং গমোতি পঠমং ইচ্ছিতিচ্ছিতট্ঠানং গন্তুং নালত্থ, পচ্ছা রোগে ৰূপসন্তে ৰনদস্সন-গিরিদস্সন-পব্বতদস্সনাদীসুপি যেনকামং গমো জাতো, যত্থ যত্থেৰ গন্তুং ইচ্ছতি, তত্থ তত্থেৰ গচ্ছেয্য.
এত্থাপি ইদং ওপম্মসংসন্দনং – পুরিসস্স কুট্ঠিকালো ৰিয হি বোধিসত্তস্স অগারমজ্ঝে ৰসনকালো, অঙ্গারকপল্লং ৰিয একং কামৰত্থু, দ্ৰে কপল্লানি ৰিয দ্ৰে ৰত্থূনি, সক্কস্স পন দেৰরঞ্ঞো অড্ঢতেয্যকোটিযানি অঙ্গারকপল্লানি ৰিয অড্ঢতিযনাটককোটিযো, নখেহি ৰণমুখানি তচ্ছেত্ৰা অঙ্গারকপল্লে পরিতাপনং ৰিয ৰত্থুপটিসেৰনং, ভেসজ্জং আগম্ম অরোগকালো ৰিয কামেসু আদীনৰং নেক্খম্মে চ আনিসংসং দিস্ৰা নিক্খম্ম বুদ্ধভূতকালে চতুত্থজ্ঝানিকফলসমাপত্তিরতিযা ৰীতিৰত্তনকালো, অঞ্ঞং কুট্ঠিপুরিসং দিস্ৰা অপত্থনকালো ৰিয তায রতিযা ৰীতিনামেন্তস্স হীনজনরতিযা অপত্থনকালোতি.
২১৪. উপহতিন্দ্রিযোতি কিমিরকুট্ঠেন নাম উপহতকাযপ্পসাদো. উপহতিন্দ্রিযাতি উপহতপঞ্ঞিন্দ্রিযা. তে যথা সো উপহতকাযিন্দ্রিযো কুট্ঠী দুক্খসম্ফস্সস্মিংযেৰ অগ্গিস্মিং সুখমিতি ৰিপরীতসঞ্ঞং পচ্চলত্থ, এৰং পঞ্ঞিন্দ্রিযস্স উপহতত্তা দুক্খসম্ফস্সেস্ৰেৰ কামেসু সুখমিতি ৰিপরীতসঞ্ঞং পচ্চলত্থুং.
২১৫. অসুচিতরানি চেৰাতিআদীসু পকতিযাৰ তানি অসুচীনি চ দুগ্গন্ধানি চ পূতীনি চ, ইদানি পন অসুচিতরানি চেৰ দুগ্গন্ধতরানি চ পূতিতরানি চ হোন্তি. কাচীতি তস্স হি পরিতাপেন্তস্স চ কণ্ডূৰন্তস্স চ পাণকা অন্তো পৰিসন্তি, দুট্ঠলোহিতদুট্ঠপুব্বা পগ্ঘরন্তি. এৰমস্স কাচি অস্সাদমত্তা হোতি.
আরোগ্যপরমাতি গাথায যে কেচি ধনলাভা ৰা যসলাভা ৰা পুত্তলাভা ৰা অত্থি, আরোগ্যং তেসং পরমং উত্তমং, নত্থি ততো উত্তরিতরো লাভোতি, আরোগ্যপরমা লাভা. যংকিঞ্চি ঝানসুখং ৰা মগ্গসুখং ৰা ফলসুখং ৰা অত্থি, নিব্বানং তত্থ পরমং, নত্থি ততো উত্তরিতরং সুখন্তি নিব্বানং পরমং সুখং. অট্ঠঙ্গিকো মগ্গানন্তি পুব্বভাগমগ্গানং পুব্বভাগগমনেনেৰ অমতগামীনং অট্ঠঙ্গিকো খেমো, নত্থি ততো খেমতরো অঞ্ঞো মগ্গো. অথ ৰা খেমং অমতগামিনন্তি এত্থ খেমন্তিপি অমতন্তিপি নিব্বানস্সেৰ নামং. যাৰতা পুথুসমণব্রাহ্মণা পরপ্পৰাদা খেমগামিনো চ অমতগামিনো চাতি লদ্ধিৰসেন গহিতা, সব্বেসং তেসং খেমঅমতগামীনং মগ্গানং অট্ঠঙ্গিকো পরমো উত্তমোতি অযমেত্থ অত্থো.
২১৬. আচরিযপাচরিযানন্তি আচরিযানঞ্চেৰ আচরিযাচরিযানঞ্চ. সমেতীতি একনাল়িযা মিতং ৰিয একতুলায তুলিতং ৰিয সদিসং হোতি নিন্নানাকরণং. অনোমজ্জতীতি পাণিং হেট্ঠা ওতারেন্তো মজ্জতি – ‘‘ইদং তং, ভো গোতম, আরোগ্যং, ইদং তং নিব্বান’’ন্তি কালেন সীসং কালেন উরং পরিমজ্জন্তো এৰমাহ.
২১৭. ছেকন্তি সম্পন্নং. সাহুল়িচীরেনাতি কাল়কেহি এল়কলোমেহি কতথূলচীরেন. সঙ্কারচোল়কেনাতিপি ৰদন্তি. ৰাচং নিচ্ছারেয্যাতি কালেন দসায কালেন অন্তে কালেন মজ্ঝে পরিমজ্জন্তো নিচ্ছারেয্য, ৰদেয্যাতি অত্থো. পুব্বকেহেসাতি পুব্বকেহি এসা. ৰিপস্সীপি হি ভগৰা…পে… কস্সপোপি ভগৰা চতুপরিসমজ্ঝে নিসিন্নো ইমং গাথং অভাসি, ‘‘অত্থনিস্সিতগাথা’’তি মহাজনো উগ্গণ্হি. সত্থরি পরিনিব্বুতে অপরভাগে পরিব্বাজকানং অন্তরং পৰিট্ঠা. তে পোত্থকগতং কত্ৰা পদদ্ৰযমেৰ রক্খিতুং সক্খিংসু. তেনাহ – সা এতরহি অনুপুব্বেন পুথুজ্জনগাথাতি.
২১৮. রোগোৰ ভূতোতি রোগভূতো. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. অরিযং চক্খুন্তি পরিসুদ্ধং ৰিপস্সনাঞাণঞ্চেৰ মগ্গঞাণঞ্চ. পহোতীতি সমত্থো. ভেসজ্জং করেয্যাতি উদ্ধংৰিরেচনং অধোৰিরেচনং অঞ্জনঞ্চাতি ভেসজ্জং করেয্য.
২১৯. ন চক্খূনি উপ্পাদেয্যাতি যস্স হি অন্তরা পিত্তসেম্হাদিপলিৰেঠেন চক্খুপসাদো উপহতো হোতি, সো ছেকং ৰেজ্জং আগম্ম সপ্পাযভেসজ্জং সেৰন্তো চক্খূনি উপ্পাদেতি নাম. জচ্চন্ধস্স পন মাতুকুচ্ছিযংযেৰ ৰিনট্ঠানি, তস্মা সো ন লভতি. তেন ৰুত্তং ‘‘ন চক্খূনি উপ্পাদেয্যা’’তি.
২২০. দুতিযৰারে জচ্চন্ধোতি জাতকালতো পট্ঠায পিত্তাদিপলিৰেঠেন অন্ধো. অমুস্মিন্তি তস্মিং পুব্বে ৰুত্তে. অমিত্ততোপি দহেয্যাতি অমিত্তো মে অযন্তি এৰং অমিত্ততো ঠপেয্য. দুতিযপদেপি এসেৰ নযো. ইমিনা চিত্তেনাতি ৰট্টে অনুগতচিত্তেন. তস্স মে উপাদানপচ্চযাতি একসন্ধি দ্ৰিসঙ্খেপো পচ্চযাকারো কথিতো, ৰট্টং ৰিভাৰিতং.
২২১. ধম্মানুধম্মন্তি ধম্মস্স অনুধম্মং অনুচ্ছৰিকং পটিপদং. ইমে রোগা গণ্ডা সল্লাতি পঞ্চক্খন্ধে দস্সেতি. উপাদাননিরোধাতি ৰিৰট্টং দস্সেন্তো আহ. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
মাগণ্ডিযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.