১০. অপণ্ণকসুত্তৰণ্ণনা

৯২. এৰং মে সুতন্তি অপণ্ণকসুত্তং. তত্থ চারিকন্তি অতুরিতচারিকং.

৯৩. অত্থি পন ৰো গহপতযোতি কস্মা আহ? সো কির গামো অটৰিদ্ৰারে নিৰিট্ঠো. নানাৰিধা সমণব্রাহ্মণা দিৰসং মগ্গং গন্ত্ৰা সাযং তং গামং ৰাসত্থায উপেন্তি, তেসং তে মনুস্সা মঞ্চপীঠানি পত্থরিত্ৰা পাদে ধোৰিত্ৰা পাদে মক্খেত্ৰা কপ্পিযপানকানি দত্ৰা পুনদিৰসে নিমন্তেত্ৰা দানং দেন্তি. তে পসন্নচিত্তা তেহি সদ্ধিং সম্মন্তযমানা এৰং ৰদন্তি ‘‘অত্থি পন ৰো গহপতযো কিঞ্চি দস্সনং গহিত’’ন্তি? নত্থি, ভন্তেতি. ‘‘গহপতযো ৰিনা দস্সনেন লোকো ন নিয্যাতি, একং দস্সনং রুচ্চিত্ৰা খমাপেত্ৰা গহেতুং ৰট্টতি, ‘সস্সতো লোকো’তি দস্সনং গণ্হথা’’তি ৰত্ৰা পক্কন্তা. অপরদিৰসে অঞ্ঞে আগতা. তেপি তথেৰ পুচ্ছিংসু. তে তেসং ‘‘আম, ভন্তে, পুরিমেসু দিৰসেসু তুম্হাদিসা সমণব্রাহ্মণা আগন্ত্ৰা ‘সস্সতো লোকো’তি অম্হে ইদং দস্সনং গাহাপেত্ৰা গতা’’তি আরোচেসুং. ‘‘তে বালা কিং জানন্তি? ‘উচ্ছিজ্জতি অযং লোকো’তি উচ্ছেদদস্সনং গণ্হথা’’তি এৰং তেপি উচ্ছেদদস্সনং গণ্হাপেত্ৰা পক্কন্তা. এতেনুপাযেন অঞ্ঞে একচ্চসস্সতং, অঞ্ঞে অন্তানন্তং, অঞ্ঞে অমরাৰিক্খেপন্তি এৰং দ্ৰাসট্ঠি দিট্ঠিযো উগ্গণ্হাপেসুং. তে পন একদিট্ঠিযম্পি পতিট্ঠাতুং নাসক্খিংসু. সব্বপচ্ছা ভগৰা অগমাসি. সো তেসং হিতত্থায পুচ্ছন্তো ‘‘অত্থি পন ৰো গহপতযো’’তিআদিমাহ. তত্থ আকারৰতীতি কারণৰতী সহেতুকা. অপণ্ণকোতি অৰিরদ্ধো অদ্ৰেজ্ঝগামী একংসগাহিকো.

৯৪. নত্থি দিন্নন্তিআদি দসৰত্থুকা মিচ্ছাদিট্ঠি হেট্ঠা সালেয্যকসুত্তে ৰিত্থারিতা. তথা তব্বিপচ্চনীকভূতা সম্মাদিট্ঠি.

৯৫. নেক্খম্মে আনিসংসন্তি যো নেসং অকুসলতো নিক্খন্তভাৰে আনিসংসো, যো চ ৰোদানপক্খো ৰিসুদ্ধিপক্খো, তং ন পস্সন্তীতি অত্থো. অসদ্ধম্মসঞ্ঞত্তীতি অভূতধম্মসঞ্ঞাপনা. অত্তানুক্কংসেতীতি ঠপেত্ৰা মং কো অঞ্ঞো অত্তনো দস্সনং পরে গণ্হাপেতুং সক্কোতীতি অত্তানং উক্খিপতি. পরং ৰম্ভেতীতি এত্তকেসু জনেসু একোপি অত্তনো দস্সনং পরে গণ্হাপেতুং ন সক্কোতীতি এৰং পরং হেট্ঠা খিপতি. পুব্বেৰ খো পনাতি পুব্বে মিচ্ছাদস্সনং গণ্হন্তস্সেৰ সুসীল্যং পহীনং হোতি, দুস্সীলভাৰো পচ্চুপট্ঠিতো. এৰমস্সিমেতি এৰং অস্স ইমে মিচ্ছাদিট্ঠিআদযো সত্ত. অপরাপরং উপ্পজ্জনৰসেন পন তেযেৰ মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযা অনেকে পাপকা অকুসলা ধম্মা উপ্পজ্জন্তি নাম.

তত্রাতি তাসু তেসং সমণব্রাহ্মণানং লদ্ধীসু. কলিগ্গহোতি পরাজযগ্গাহো. দুস্সমত্তো সমাদিন্নোতি দুগ্গহিতো দুপ্পরামট্ঠো. একংসং ফরিত্ৰা তিট্ঠতীতি একন্তং এককোট্ঠাসং সকৰাদমেৰ ফরিত্ৰা অধিমুচ্চিত্ৰা তিট্ঠতি, ‘‘সচে খো নত্থি পরো লোকো’’তি এৰং সন্তেযেৰ সোত্থিভাৰাৰহো হোতি. রিঞ্চতীতি ৰজ্জেতি.

৯৬. সদ্ধম্মসঞ্ঞত্তীতি ভূতধম্মসঞ্ঞাপনা.

কটগ্গহোতি জযগ্গাহো. সুসমত্তো সমাদিন্নোতি সুগ্গহিতো সুপরামট্ঠো. উভযংসং ফরিত্ৰা তিট্ঠতীতি উভযন্তং উভযকোট্ঠাসং সকৰাদং পরৰাদঞ্চ ফরিত্ৰা অধিমুচ্চিত্ৰা তিট্ঠতি ‘‘সচে খো অত্থি পরো লোকো’’তি এৰং সন্তেপি ‘‘সচে খো নত্থি পরো লোকো’’তি এৰং সন্তেপি সোত্থিভাৰাৰহো হোতি. পরতোপি একংসউভযংসেসু ইমিনাৰ নযেন অত্থো ৰেদিতব্বো.

৯৭. করোতোতি সহত্থা করোন্তস্স. কারযতোতি আণত্তিযা কারেন্তস্স. ছিন্দতোতি পরেসং হত্থাদীনি ছিন্দন্তস্স. পচতোতি দণ্ডেন পীল়েন্তস্স ৰা তজ্জেন্তস্স ৰা. সোচযতোতি পরস্স ভণ্ডহরণাদীহি সোকং সযং করোন্তস্সপি পরেহি কারেন্তস্সপি. কিলমতোতি আহারূপচ্ছেদ-বন্ধনাগারপ্পৰেসনাদীহি সযং কিলমন্তস্সাপি পরেহি কিলমাপেন্তস্সাপি. ফন্দতো ফন্দাপযতোতি পরং ফন্দন্তং ফন্দনকালে সযম্পি ফন্দতো পরম্পি ফন্দাপযতো. পাণমতিপাতযতোতি পাণং হনন্তস্সপি হনাপেন্তস্সপি. এৰং সব্বত্থ করণকারাপনৰসেনেৰ অত্থো ৰেদিতব্বো.

সন্ধিন্তি ঘরসন্ধিং. নিল্লোপন্তি মহাৰিলোপং. একাগারিকন্তি একমেৰ ঘরং পরিৰারেত্ৰা ৰিলুম্পনং. পরিপন্থে তিট্ঠতোতি আগতাগতানং অচ্ছিন্দনত্থং মগ্গে তিট্ঠতো. করোতো ন করীযতি পাপন্তি যংকিঞ্চি পাপং করোমীতি সঞ্ঞায করোতোপি পাপং ন করীযতি, নত্থি পাপং. সত্তা পন করোমাতি এৰংসঞ্ঞিনো হোন্তীতি অত্থো. খুরপরিযন্তেনাতি খুরনেমিনা, খুরধারসদিসপরিযন্তেন ৰা. একং মংসখলন্তি একং মংসরাসিং. পুঞ্জন্তি তস্সেৰ ৰেৰচনং. ততোনিদানন্তি একমংসখলকরণনিদানং. দক্খিণতীরে মনুস্সা কক্খল়া দারুণা, তে সন্ধায হনন্তোতিআদি ৰুত্তং. উত্তরতীরে সদ্ধা হোন্তি পসন্না বুদ্ধমামকা ধম্মমামকা সঙ্ঘমামকা, তে সন্ধায দদন্তোতিআদি ৰুত্তং.

তত্থ যজন্তোতি মহাযাগং করোন্তো. দমেনাতি ইন্দ্রিযদমেন উপোসথকম্মেন. সংযমেনাতি সীলসংযমেন. সচ্চৰজ্জেনাতি সচ্চৰচনেন. আগমোতি আগমনং, পৰত্তীতি অত্থো. সব্বথাপি পাপপুঞ্ঞানং কিরিযমেৰ পটিক্খিপন্তি. সুক্কপক্খোপি ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো. সেসমেত্থ পুরিমৰারে ৰুত্তসদিসমেৰ.

১০০. নত্থি হেতু নত্থি পচ্চযোতি এত্থ পচ্চযো হেতুৰেৰচনং. উভযেনাপি ৰিজ্জমানকমেৰ কাযদুচ্চরিতাদিসংকিলেসপচ্চযং কাযসুচরিতাদিৰিসুদ্ধিপচ্চযং পটিক্খিপন্তি. নত্থি বলং, নত্থি ৰীরিযং, নত্থি পুরিসথামো, নত্থি পুরিসপরক্কমোতি সত্তানং সংকিলেসিতুং ৰা ৰিসুজ্ঝিতুং ৰা বলং ৰা ৰীরিযং ৰা পুরিসেন কাতব্বো নাম পুরিসথামো ৰা পুরিসপরক্কমো ৰা নত্থি.

সব্বে সত্তাতি ওট্ঠগোণগদ্রভাদযো অনৰসেসে নিদস্সেন্তি. সব্বে পাণাতি একিন্দ্রিযো পাণো দ্ৰিন্দ্রিযো পাণোতি আদিৰসেন ৰদন্তি. সব্বে ভূতাতি অণ্ডকোসৰত্থিকোসেসু ভূতে সন্ধায ৰদন্তি. সব্বে জীৰাতি সালিযৰগোধুমাদযো সন্ধায ৰদন্তি. তেসু হেতে ৰিরুহনভাৰেন জীৰসঞ্ঞিনো. অৰসা অবলা অৰীরিযাতি তেসং অত্তনো ৰসো ৰা বলং ৰা ৰীরিযং ৰা নত্থি. নিযতিসঙ্গতিভাৰপরিণতাতি এত্থ নিযতীতি নিযততা. সঙ্গতীতি ছন্নং অভিজাতীনং তত্থ তত্থ গমনং. ভাৰোতি সভাৰোযেৰ. এৰং নিযতিযা চ সঙ্গতিযা চ ভাৰেন চ পরিণতা নানপ্পকারতং পত্তা. যেন হি যথা ভৰিতব্বং, সো তথেৰ ভৰতি. যেন নো ভৰিতব্বং, সো ন ভৰতীতি দস্সেন্তি. ছস্ৰেৰাভিজাতীসূতি ছসু এৰ অভিজাতীসু ঠত্ৰা সুখঞ্চ দুক্খঞ্চ পটিসংৰেদেন্তি, অঞ্ঞা সুখদুক্খভূমি নত্থীতি দস্সেন্তি.

তত্থ ছ অভিজাতিযো নাম কণ্হাভিজাতি নীলাভিজাতি লোহিতাভিজাতি হলিদ্দাভিজাতি সুক্কাভিজাতি পরমসুক্কাভিজাতীতি. তত্থ সাকুণিকো সূকরিকো লুদ্দো মচ্ছঘাতকো চোরো চোরঘাতকো, যে ৰা পনঞ্ঞেপি কেচি কুরূরকম্মন্তা, অযং কণ্হাভিজাতি নাম. ভিক্খূ নীলাভিজাতীতি ৰদন্তি. তে কির চতূসু পচ্চযেসু কণ্টকে পক্খিপিত্ৰা খাদন্তি. ‘‘ভিক্খূ চ কণ্টকৰুত্তিনো’’তি অযঞ্হি নেসং পাল়িযেৰ. অথ ৰা কণ্টকৰুত্তিকা এৰং নাম একে পব্বজিতাতি ৰদন্তি. ‘‘সমণকণ্টকৰুত্তিকা’’তিপি হি নেসং পাল়ি. লোহিতাভিজাতি নাম নিগণ্ঠা একসাটকাতি ৰদন্তি. ইমে কির পুরিমেহি দ্ৰীহি পণ্ডরতরা. গিহী অচেলকসাৰকা হলিদ্দাভিজাতীতি ৰদন্তি. ইতি অত্তনো পচ্চযদাযকে নিগণ্ঠেহিপি জেট্ঠকতরে করোন্তি. নন্দো, ৰচ্ছো, সঙ্কিচ্চো, অযং সুক্কাভিজাতীতি ৰদন্তি. তে কির পুরিমেহি চতূহি পণ্ডরতরা. আজীৰকে পন পরমসুক্কাভিজাতীতি ৰদন্তি. তে কির সব্বেহি পণ্ডরতরা.

তত্থ সব্বে সত্তা পঠমং সাকুণিকাদযোৰ হোন্তি, ততো ৰিসুজ্ঝমানা সক্যসমণা হোন্তি, ততো ৰিসুজ্ঝমানা নিগণ্ঠা, ততো আজীৰকসাৰকা, ততো নন্দাদযো, ততো আজীৰকাতি অযমেতেসং লদ্ধি. সুক্কপক্খো ৰুত্তপচ্চনীকেন ৰেদিতব্বো. সেসমিধাপি পুরিমৰারে ৰুত্তসদিসমেৰ.

ইমাসু পন তীসু দিট্ঠীসু নত্থিকদিট্ঠি ৰিপাকং পটিবাহতি, অকিরিযদিট্ঠি কম্মং পটিবাহতি, অহেতুকদিট্ঠি উভযম্পি পটিবাহতি. তত্থ কম্মং পটিবাহন্তেনাপি ৰিপাকো পটিবাহিতো হোতি, ৰিপাকং পটিবাহন্তেনাপি কম্মং পটিবাহিতং. ইতি সব্বেপেতে অত্থতো উভযপটিবাহকা নত্থিকৰাদা চেৰ অহেতুকৰাদা অকিরিযৰাদা চ হোন্তি. যে পন তেসং লদ্ধিং গহেত্ৰা রত্তিট্ঠানে দিৰাট্ঠানে নিসিন্না সজ্ঝাযন্তি ৰীমংসন্তি, তেসং – ‘‘নত্থি দিন্নং নত্থি যিট্ঠং, করোতো ন করিযতি পাপং, নত্থি হেতু নত্থি পচ্চযো’’তি তস্মিং আরম্মণে মিচ্ছাসতি সন্তিট্ঠতি, চিত্তং একগ্গং হোতি, জৰনানি জৰন্তি, পঠমজৰনে সতেকিচ্ছা হোন্তি, তথা দুতিযাদীসু. সত্তমে বুদ্ধানম্পি অতেকিচ্ছা অনিৰত্তিনো অরিট্ঠকণ্টকসদিসা.

তত্থ কোচি একং দস্সনং ওক্কমতি, কোচি দ্ৰে, কোচি তীণিপি, একস্মিং ওক্কন্তেপি দ্ৰীসু তীসু ওক্কন্তেসুপি নিযতমিচ্ছাদিট্ঠিকোৰ হোতি, পত্তো সগ্গমগ্গাৰরণঞ্চেৰ মোক্খমগ্গাৰরণঞ্চ, অভব্বো তস্স অত্তভাৰস্স অনন্তরং সগ্গম্পি গন্তুং, পগেৰ মোক্খং. ৰট্টখাণু নামেস সত্তো পথৰীগোপকো. কিং পনেস একস্মিংযেৰ অত্তভাৰে নিযতো হোতি, উদাহু অঞ্ঞস্মিম্পীতি? একস্মিঞ্ঞেৰ নিযতো, আসেৰনৰসেন পন ভৰন্তরেপি তং তং দিট্ঠিং রোচেতিযেৰ. এৰরূপস্স হি যেভুয্যেন ভৰতো ৰুট্ঠানং নাম নত্থি.

তস্মা অকল্যাণজনং, আসীৰিসমিৰোরগং;

আরকা পরিৰজ্জেয্য, ভূতিকামো ৰিচক্খণোতি.

১০৩. নত্থি সব্বসো আরুপ্পাতি অরূপব্রহ্মলোকো নাম সব্বাকারেন নত্থি. মনোমযাতি ঝানচিত্তমযা. সঞ্ঞামযাতি অরূপজ্ঝানসঞ্ঞায সঞ্ঞামযা. রূপানংযেৰ নিব্বিদায ৰিরাগায নিরোধায পটিপন্নো হোতীতি অযং লাভী ৰা হোতি তক্কী ৰা. লাভী নাম রূপাৰচরজ্ঝানলাভী. তস্স রূপাৰচরে কঙ্খা নত্থি, অরূপাৰচরলোকে অত্থি. সো – ‘‘অহং আরুপ্পা অত্থীতি ৰদন্তানম্পি নত্থীতি ৰদন্তানম্পি সুণামি, অত্থি নত্থীতি পন ন জানামি. চতুত্থজ্ঝানং পদট্ঠানং কত্ৰা অরূপাৰচরজ্ঝানং নিব্বত্তেস্সামি. সচে আরুপ্পা অত্থি, তত্থ নিব্বত্তিস্সামি, সচে নত্থি, রূপাৰচরব্রহ্মলোকে নিব্বত্তিস্সামি. এৰং মে অপণ্ণকো ধম্মো অপণ্ণকোৰ অৰিরদ্ধোৰ ভৰিস্সতী’’তি তথা পটিপজ্জতি. তক্কী পন অপ্পটিলদ্ধজ্ঝানো, তস্সাপি রূপজ্ঝানে কঙ্খা নত্থি, অরূপলোকে পন অত্থি. সো – ‘‘অহং আরুপ্পা অত্থীতি ৰদন্তানম্পি নত্থীতি ৰদন্তানম্পি সুণামি, অত্থি নত্থীতি পন ন জানামি. কসিণপরিকম্মং কত্ৰা চতুত্থজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৰা তং পদট্ঠানং কত্ৰা অরূপাৰচরজ্ঝানং নিব্বত্তেস্সামি. সচে আরুপ্পা অত্থি, তত্থ নিব্বত্তিস্সামি. সচে নত্থি, রূপাৰচরব্রহ্মলোকে নিব্বত্তিস্সামি. এৰং মে অপণ্ণকো ধম্মো অপণ্ণকোৰ অৰিরদ্ধোৰ ভৰিস্সতী’’তি তথা পটিপজ্জতি.

১০৪. ভৰনিরোধোতি নিব্বানং. সারাগায সন্তিকেতি রাগৰসেন ৰট্টে রজ্জনস্স সন্তিকে. সংযোগাযাতি তণ্হাৰসেন সংযোজনত্থায. অভিনন্দনাযাতি তণ্হাদিট্ঠিৰসেন অভিনন্দনায. পটিপন্নো হোতীতি অযম্পি লাভী ৰা হোতি তক্কী ৰা. লাভী নাম অট্ঠসমাপত্তিলাভী. তস্স আরুপ্পে কঙ্খা নত্থি, নিব্বানে অত্থি. সো – ‘‘অহং নিরোধো অত্থীতিপি নত্থীতিপি সুণামি, সযং ন জানামি. সমাপত্তিং পাদকং কত্ৰা ৰিপস্সনং ৰড্ঢেস্সামি. সচে নিরোধো ভৰিস্সতি, অরহত্তং পত্ৰা পরিনিব্বাযিস্সামি. নো চে ভৰিস্সতি, আরুপ্পে নিব্বত্তিস্সামী’’তি এৰং পটিপজ্জতি. তক্কী পন একসমাপত্তিযাপি ন লাভী, আরুপ্পে পনস্স কঙ্খা নত্থি, ভৰনিরোধে অত্থি. সো – ‘‘অহং নিরোধো অত্থীতিপি নত্থীতিপি সুণামি, সযং ন জানামি, কসিণপরিকম্মং কত্ৰা অট্ঠসমাপত্তিযো নিব্বত্তেত্ৰা সমাপত্তিপদট্ঠানং ৰিপস্সনং ৰড্ঢেস্সামি. সচে নিরোধো ভৰিস্সতি, অরহত্তং পত্ৰা পরিনিব্বাযিস্সামি. নো চে ভৰিস্সতি, আরুপ্পে নিব্বত্তিস্সামী’’তি এৰং পটিপজ্জতি. এত্থাহ – ‘‘অত্থি দিন্নন্তিআদীনি তাৰ অপণ্ণকানি ভৰন্তু, নত্থি দিন্নন্তিআদীনি পন কথং অপণ্ণকানী’’তি. গহণৰসেন. তানি হি অপণ্ণকং অপণ্ণকন্তি এৰং গহিতত্তা অপণ্ণকানি নাম জাতানি.

১০৫. চত্তারোমেতি অযং পাটিএক্কো অনুসন্ধি. নত্থিকৰাদো, অহেতুকৰাদো অকিরিযৰাদো, আরুপ্পা নত্থি নিরোধো নত্থীতি এৰংৰাদিনো চ দ্ৰেতি ইমে পঞ্চ পুগ্গলা হেট্ঠা তযো পুগ্গলাৰ হোন্তি. অত্থিকৰাদাদযো পঞ্চ একো চতুত্থপুগ্গলোৰ হোতি. এতমত্থং দস্সেতুং ভগৰা ইমং দেসনং আরভি. তত্থ সব্বং অত্থতো উত্তানমেৰাতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

অপণ্ণকসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

পঠমৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.