১. ককচূপমসুত্তৰণ্ণনা
২২২. এৰং মে সুতন্তি ককচূপমসুত্তং. তত্থ মোল়িযফগ্গুনোতি মোল়ীতি চূল়া ৰুচ্চতি. যথাহ –
‘‘ছেত্ৰান মোল়িং ৰরগন্ধৰাসিতং,
ৰেহাযসং উক্খিপি সক্যপুঙ্গৰো;
রতনচঙ্কোটৰরেন ৰাসৰো,
সহস্সনেত্তো সিরসা পটিগ্গহী’’তি.
সা তস্স গিহিকালে মহতী অহোসি, তেনস্স মোল়িযফগ্গুনোতি সঙ্খা উদপাদি. পব্বজিতম্পি নং তেনেৰ নামেন সঞ্জানন্তি. অতিৰেলন্তি ৰেলং অতিক্কমিত্ৰা. তত্থ কালৰেলা, সীমৰেলা, সীলৰেলাতি তিৰিধা ৰেলা. ‘‘তাযং ৰেলাযং ইমং উদানং উদানেসী’’তি (ধম্মপদে ৰগ্গানমুদ্দানং, গাথানমুদ্দানং; মহাৰ. ১-৩) অযং কালৰেলা নাম. ‘‘ঠিতধম্মো ৰেলং নাতিৰত্ততী’’তি (চূল়ৰ. ৩৮৪; উদা. ৪৫; অ. নি. ৮.১৯) অযং সীমৰেলা নাম. ‘‘ৰেলাঅনতিক্কমো সেতুঘাতো’’তি (ধ. স. ২৯৯-৩০১) চ, ‘‘ৰেলা চেসা অৰীতিক্কমনট্ঠেনা’’তি চ, অযং সীলৰেলা নাম. তং তিৰিধম্পি সো অতিক্কমিযেৰ. ভিক্খুনিযো হি ওৰদিতুং কালো নাম অত্থি, সো অত্থঙ্গতেপি সূরিযে ওৰদন্তো তং কালৰেলম্পি অতিক্কমি. ভিক্খুনীনং ওৰাদে পমাণং নাম অত্থি সীমা মরিযাদা. সো উত্তরিছপ্পঞ্চৰাচাহি ওৰদন্তো তং সীমৰেলম্পি অতিক্কমি. কথেন্তো পন দৰসহগতং কত্ৰা দুট্ঠুল্লাপত্তিপহোনকং কথেতি, এৰং সীলৰেলম্পি অতিক্কমি.
সংসট্ঠোতি মিস্সীভূতো সমানসুখদুক্খো হুত্ৰা. সম্মুখাতি পুরতো. অৰণ্ণং ভাসতীতি তা পন পচনকোট্টনাদীনি করোন্তিযো দিস্ৰা নত্থি ইমাসং অনাপত্তি নাম, ইমা ভিক্খুনিযো অনাচারা দুব্বচা পগব্ভাতি অগুণং কথেতি. অধিকরণম্পি করোতীতি ইমেসং ভিক্খূনং ইমা ভিক্খুনিযো দিট্ঠকালতো পট্ঠায অক্খীনি দয্হন্তি, ইমস্মিং ৰিহারে পুপ্ফপূজা ৰা আসনধোৰনপরিভণ্ডকরণাদীনি ৰা ইমাসং ৰসেন ৰত্তন্তি. কুলধীতরো এতা লজ্জিনিযো, তুম্হে ইমা ইদঞ্চিদঞ্চ ৰদথ, অযং নাম তুম্হাকং আপত্তি হোতি, ৰিনযধরানং সন্তিকং আগন্ত্ৰা ৰিনিচ্ছযং মে দেথাতি অধিকরণং আকড্ঢতি.
মোল়িযফগ্গুনস্স অৰণ্ণং ভাসতীতি নত্থি ইমস্স ভিক্খুনো অনাপত্তি নাম. নিচ্চকালং ইমস্স পরিৰেণদ্ৰারং অসুঞ্ঞং ভিক্খুনীহীতি অগুণং কথেতি. অধিকরণম্পি করোন্তীতি ইমেসং ভিক্খূনং মোল়িযফগ্গুনত্থেরস্স দিট্ঠকালতো পট্ঠায অক্খীনি দয্হন্তি. ইমস্মিং ৰিহারে অঞ্ঞেসং ৰসনট্ঠানং ওলোকেতুম্পি ন সক্কা. ৰিহারং আগতভিক্খুনিযো ওৰাদং ৰা পটিসন্থারং ৰা উদ্দেসপদং ৰা থেরমেৰ নিস্সায লভন্তি, কুলপুত্তকো লজ্জী কুক্কুচ্চকো, এৰরূপং নাম তুম্হে ইদঞ্চিদঞ্চ ৰদথ, এথ ৰিনযধরানং সন্তিকে ৰিনিচ্ছযং দেথাতি অধিকরণং আকড্ঢন্তি.
সো ভিক্খু ভগৰন্তং এতদৰোচাতি নেৰ পিযকম্যতায ন ভেদাধিপ্পাযেন, অত্থকামতায অৰোচ. একং কিরস্স অহোসি – ‘‘ইমস্স ভিক্খুস্স এৰং সংসট্ঠস্স ৰিহরতো অযসো উপ্পজ্জিস্সতি. সো সাসনস্সাপি অৰণ্ণোযেৰ. অঞ্ঞেন পন কথিতো অযং ন ওরমিস্সতি, ভগৰতা ধম্মং দেসেত্ৰা ওৰদিতো ওরমিস্সতী’’তি তস্স অত্থকামতায ভগৰন্তং এতং, ‘‘আযস্মা, ভন্তে’’তিআদিৰচনং অৰোচ.
২২৩. আমন্তেহীতি জানাপেহি. আমন্তেতীতি পক্কোসতি.
২২৪. সদ্ধাতি সদ্ধায. তস্মাতি যস্মা ত্ৰং কুলপুত্তো চেৰ সদ্ধাপব্বজিতো চ, যস্মা ৰা তে এতাহি সদ্ধিং সংসট্ঠস্স ৰিহরতো যে তা অক্কোসিস্সন্তি ৰা, পহরিস্সন্তি ৰা, তেসু দোমনস্সং উপ্পজ্জিস্সতি, সংসগ্গে পহীনে নুপ্পজ্জিস্সতি, তস্মা. তত্রাতি তস্মিং অৰণ্ণভাসনে. গেহসিতাতি পঞ্চকামগুণনিস্সিতা. ছন্দাতি তণ্হাছন্দাপি পটিঘছন্দাপি. ৰিপরিণতন্তি রত্তম্পি চিত্তং ৰিপরিণতং. দুট্ঠম্পি, মূল়্হম্পি চিত্তং ৰিপরিণতং. ইধ পন তণ্হাছন্দৰসেন রত্তম্পি ৰট্টতি, পটিঘছন্দৰসেন দুট্ঠম্পি ৰট্টতি. হিতানুকম্পীতি হিতেন অনুকম্পমানো হিতেন ফরমানো. ন দোসন্তরোতি ন দোসচিত্তো ভৰিস্সামি.
২২৫. অথ খো ভগৰাতি কস্মা আরভি? ফগ্গুনস্স কির এত্তকং ওৰাদং সুত্ৰাপি, ‘‘ভিক্খুনিসংসগ্গতো ওরমিস্সামি ৰিরমিস্সামী’’তি চিত্তম্পি ন উপ্পন্নং, ভগৰতা পন সদ্ধিং পটাণী ৰিয পটিৰিরুদ্ধো অট্ঠাসি, অথস্স ভগৰতো যথা নাম জিঘচ্ছিতস্স ভোজনে, পিপাসিতস্স পানীযে, সীতেন ফুট্ঠস্স উণ্হে দুক্খিতস্স সুখে পত্থনা উপ্পজ্জতি. এৰমেৰ ইমং দুব্বচং ভিক্খুং দিস্ৰা পঠমবোধিযং সুব্বচা ভিক্খূ আপাথং আগমিংসু. অথ তেসং ৰণ্ণং কথেতুকামো হুত্ৰা ইমং দেসনং আরভি.
তত্থ আরাধযিংসূতি গণ্হিংসু পূরযিংসু. একং সমযন্তি একস্মিং সমযে. একাসনভোজনন্তি একং পুরেভত্তভোজনং. সূরিযুগ্গমনতো হি যাৰ মজ্ঝন্হিকা সত্তক্খত্তুং ভুত্তভোজনম্পি ইধ একাসনভোজনন্তেৰ অধিপ্পেতং. অপ্পাবাধতন্তি নিরাবাধতং. অপ্পাতঙ্কতন্তি নিদ্দুক্খতং. লহুট্ঠানন্তি সরীরস্স সল্লহুকং উট্ঠানং. বলন্তি কাযবলং. ফাসুৰিহারন্তি কাযস্স সুখৰিহারং. ইমিনা কিং কথিতং? দিৰা ৰিকালভোজনং পজহাপিতকালো কথিতো. ভদ্দালিসুত্তে পন রত্তিং ৰিকালভোজনং পজহাপিতকালো কথিতো. ইমানি হি দ্ৰে ভোজনানি ভগৰা ন একপ্পহারেন পজহাপেসি. কস্মা? ইমানেৰ হি দ্ৰে ভোজনানি ৰট্টে সত্তানং আচিণ্ণানি. সন্তি কুলপুত্তা সুখুমালা, তে একতো দ্ৰেপি ভোজনানি পজহন্তা কিলমন্তি. তস্মা একতো অপজহাপেত্ৰা একস্মিং কালে দিৰা ৰিকালভোজনং, একস্মিং রত্তিং ৰিকালভোজনন্তি ৰিসুং পজহাপেসি. তেসু ইধ দিৰা ৰিকালভোজনং পজহাপিতকালো কথিতো. তত্থ যস্মা বুদ্ধা ন ভযং দস্সেত্ৰা তজ্জেত্ৰা পজহাপেন্তি, আনিসংসং পন দস্সেত্ৰা পজহাপেন্তি, এৰঞ্হি সত্তা সুখেন পজহন্তি. তস্মা আনিসংসং দস্সেন্তো ইমে পঞ্চ গুণে দস্সেসি. অনুসাসনী করণীযাতি পুনপ্পুনং সাসনে কত্তব্বং নাহোসি. ‘‘ইদং করোথ, ইদং মা করোথা’’তি সতুপ্পাদকরণীযমত্তমেৰ অহোসি. তাৰত্তকেনেৰ তে কত্তব্বং অকংসু, পহাতব্বং পজহিংসু, পঠমবোধিযং, ভিক্খৰে, সুব্বচা ভিক্খূ অহেসুং অস্সৰা ওৰাদপটিকরাতি.
ইদানি নেসং সুব্বচভাৰদীপিকং উপমং আহরন্তো সেয্যথাপীতিআদিমাহ. তত্থ সুভূমিযন্তি সমভূমিযং. ‘‘সুভূম্যং সুখেত্তে ৰিহতখাণুকে বীজানি পতিট্ঠপেয্যা’’তি (দী. নি. ২.৪৩৮) এত্থ পন মণ্ডভূমি সুভূমীতি আগতা. চতুমহাপথেতি দ্ৰিন্নং মহামগ্গানং ৰিনিৰিজ্ঝিত্ৰা গতট্ঠানে. আজঞ্ঞরথোতি ৰিনীতঅস্সরথো. ওধস্তপতোদোতি যথা রথং অভিরুহিত্ৰা ঠিতেন সক্কা হোতি গণ্হিতুং, এৰং আলম্বনং নিস্সায তিরিযতো ঠপিতপতোদো. যোগ্গাচরিযোতি অস্সাচরিযো. স্ৰেৰ অস্সদম্মে সারেতীতি অস্সদম্মসারথি. যেনিচ্ছকন্তি যেন যেন মগ্গেন ইচ্ছতি. যদিচ্ছকন্তি যং যং গতিং ইচ্ছতি. সারেয্যাতি উজুকং পুরতো পেসেয্য. পচ্চাসারেয্যাতি পটিনিৰত্তেয্য.
এৰমেৰ খোতি যথা হি সো যোগ্গাচরিযো যেন যেন মগ্গেন গমনং ইচ্ছতি, তং তং অস্সা আরুল়্হাৰ হোন্তি. যায যায চ গতিযা ইচ্ছতি, সা সা গতি গহিতাৰ হোতি. রথং পেসেত্ৰা অস্সা নেৰ ৰারেতব্বা ন ৰিজ্ঝিতব্বা হোন্তি. কেৰলং তেসং সমে ভূমিভাগে খুরেসু নিমিত্তং ঠপেত্ৰা গমনমেৰ পস্সিতব্বং হোতি. এৰং ময্হম্পি তেসু ভিক্খূসু পুনপ্পুনং ৰত্তব্বং নাহোসি. ইদং করোথ ইদং মা করোথাতি সতুপ্পাদনমত্তমেৰ কত্তব্বং হোতি. তেহিপি তাৰদেৰ কত্তব্বং কতমেৰ হোতি, অকত্তব্বং জহিতমেৰ. তস্মাতি যস্মা সুব্বচা যুত্তযানপটিভাগা হুত্ৰা সতুপ্পাদনমত্তেনেৰ পজহিংসু, তস্মা তুম্হেপি পজহথাতি অত্থো. এলণ্ডেহীতি এলণ্ডা কির সালদূসনা হোন্তি, তস্মা এৰমাহ. ৰিসোধেয্যাতি এলণ্ডে চেৰ অঞ্ঞা চ ৰল্লিযো ছিন্দিত্ৰা বহি নীহরণেন সোধেয্য. সুজাতাতি সুসণ্ঠিতা. সম্মা পরিহরেয্যাতি মরিযাদং বন্ধিত্ৰা উদকাসিঞ্চনেনপি কালেনকালং মূলমূলে খণনেনপি ৰল্লিগুম্বাদিচ্ছেদনেনপি কিপিল্লপূটকহরণেনপি মক্কটকজালসুক্খদণ্ডকহরণেনপি সম্মা ৰড্ঢেত্ৰা পোসেয্য. ৰুদ্ধিআদীনি ৰুত্তত্থানেৰ.
২২৬. ইদানি অক্খন্তিযা দোসং দস্সেন্তো ভূতপুব্বন্তিআদিমাহ. তত্থ ৰেদেহিকাতি ৰিদেহরট্ঠৰাসিকস্স ধীতা. অথ ৰা ৰেদোতি পঞ্ঞা ৰুচ্চতি, ৰেদেন ঈহতি ইরিযতীতি ৰেদেহিকা, পণ্ডিতাতি অত্থো. গহপতানীতি ঘরসামিনী. কিত্তিসদ্দোতি কিত্তিঘোসো. সোরতাতি সোরচ্চেন সমন্নাগতা. নিৰাতাতি নিৰাতৰুত্তি. উপসন্তাতি নিব্বুতা. দক্খাতি ভত্তপচনসযনত্থরণদীপুজ্জলনাদিকম্মেসু ছেকা. অনলসাতি উট্ঠাহিকা, সুসংৰিহিতকম্মন্তাতি সুট্ঠু সংৰিহিতকম্মন্তা. একা অনলসা হোতি, যং যং পন ভাজনং গণ্হাতি, তং তং ভিন্দতি ৰা ছিদ্দং ৰা করোতি, অযং ন তাদিসাতি দস্সেতি.
দিৰা উট্ঠাসীতি পাতোৰ কত্তব্বানি ধেনুদুহনাদিকম্মানি অকত্ৰা উস্সূরে উট্ঠিতা. হে জে কাল়ীতি অরে কাল়ি. কিং জে দিৰা উট্ঠাসীতি কিং তে কিঞ্চি অফাসুকং অত্থি, কিং দিৰা উট্ঠাসীতি? নো ৰত রে কিঞ্চীতি অরে যদি তে ন কিঞ্চি অফাসুকং অত্থি, নেৰ সীসং রুজ্ঝতি, ন পিট্ঠি, অথ কস্মা পাপি দাসি দিৰা উট্ঠাসীতি কুপিতা অনত্তমনা ভাকুটিমকাসি. দিৰাতরং উট্ঠাসীতি পুনদিৰসে উস্সূরতরং উট্ঠাসি. অনত্তমনৰাচন্তি অরে পাপি দাসি অত্তনো পমাণং ন জানাসি; কিং অগ্গিং সীতোতি মঞ্ঞসি, ইদানি তং সিক্খাপেস্সামীতিআদীনি ৰদমানা কুপিতৰচনং নিচ্ছারেসি.
পটিৰিসকানন্তি সামন্তগেহৰাসীনং. উজ্ঝাপেসীতি অৰজানাপেসি. চণ্ডীতি অসোরতা কিব্বিসা. ইতি যত্তকা গুণা, ততো দিগুণা দোসা উপ্পজ্জিংসু. গুণা নাম সণিকং সণিকং আগচ্ছন্তি; দোসা একদিৰসেনেৰ পত্থটা হোন্তি. সোরতসোরতোতি অতিৰিয সোরতো, সোতাপন্নো নু খো, সকদাগামী অনাগামী অরহা নু খোতি ৰত্তব্বতং আপজ্জতি. ফুসন্তীতি ফুসন্তা ঘট্টেন্তা আপাথং আগচ্ছন্তি.
অথ ভিক্খু সোরতোতি ৰেদিতব্বোতি অথ অধিৰাসনক্খন্তিযং ঠিতো ভিক্খু সোরতোতি ৰেদিতব্বো. যো চীৰর…পে… পরিক্খারহেতূতি যো এতানি চীৰরাদীনি পণীতপণীতানি লভন্তো পাদপরিকম্মপিট্ঠিপরিকম্মাদীনি একৰচনেনেৰ করোতি. অলভমানোতি যথা পুব্বে লভতি, এৰং অলভন্তো. ধম্মঞ্ঞেৰ সক্করোন্তোতি ধম্মংযেৰ সক্কারং সুকতকারং করোন্তো. গরুং করোন্তোতি গরুভারিযং করোন্তো. মানেন্তোতি মনেন পিযং করোন্তো. পূজেন্তোতি পচ্চযপূজায পূজেন্তো. অপচাযমানোতি ধম্মংযেৰ অপচাযমানো অপচিতিং নীচৰুত্তিং দস্সেন্তো.
২২৭. এৰং অক্খন্তিযা দোসং দস্সেত্ৰা ইদানি যে অধিৰাসেন্তি, তে এৰং অধিৰাসেন্তীতি পঞ্চ ৰচনপথে দস্সেন্তো পঞ্চিমে, ভিক্খৰেতিআদিমাহ. তত্থ কালেনাতি যুত্তপত্তকালেন. ভূতেনাতি সতা ৰিজ্জমানেন. সণ্হেনাতি সম্মট্ঠেন. অত্থসঞ্হিতেনাতি অত্থনিস্সিতেন কারণনিস্সিতেন. অকালেনাতিআদীনি তেসংযেৰ পটিপক্খৰসেন ৰেদিতব্বানি. মেত্তচিত্তাতি উপ্পন্নমেত্তচিত্তা হুত্ৰা. দোসন্তরাতি দুট্ঠচিত্তা, অব্ভন্তরে উপ্পন্নদোসা হুত্ৰা. তত্রাতি তেসু ৰচনপথেসু. ফরিত্ৰাতি অধিমুচ্চিত্ৰা. তদারম্মণঞ্চাতি কথং তদারম্মণং সব্বাৰন্তং লোকং করোতি? পঞ্চ ৰচনপথে গহেত্ৰা আগতং পুগ্গলং মেত্তচিত্তস্স আরম্মণং কত্ৰা পুন তস্সেৰ মেত্তচিত্তস্স অৰসেসসত্তে আরম্মণং করোন্তো সব্বাৰন্তং লোকং তদারম্মণং করোতি নাম. তত্রাযং ৰচনত্থো. তদারম্মণঞ্চাতি তস্সেৰ মেত্তচিত্তস্স আরম্মণং কত্ৰা. সব্বাৰন্তন্তি সব্বসত্তৰন্তং. লোকন্তি সত্তলোকং. ৰিপুলেনাতি অনেকসত্তারম্মণেন. মহগ্গতেনাতি মহগ্গতভূমিকেন. অপ্পমাণেনাতি সুভাৰিতেন. অৰেরেনাতি নিদ্দোসেন. অব্যাবজ্ঝেনাতি নিদ্দুক্খেন. ফরিত্ৰা ৰিহরিস্সামাতি এৰরূপেন মেত্তাসহগতেন চেতসা তঞ্চ পুগ্গলং সব্বঞ্চ লোকং তস্স চিত্তস্স আরম্মণং কত্ৰা অধিমুচ্চিত্ৰা ৰিহরিস্সাম.
২২৮. ইদানি তদত্থদীপিকং উপমং আহরন্তো সেয্যথাপীতিআদিমাহ. তত্থ অপথৰিন্তি নিপ্পথৰিং করিস্সামীতি অত্থো. তত্র তত্রাতি তস্মিং তস্মিং ঠানে. ৰিকিরেয্যাতি পচ্ছিযা পংসুং উদ্ধরিত্ৰা বীজানি ৰিয ৰিকিরেয্য. ওট্ঠুভেয্যাতি খেল়ং পাতেয্য. অপথৰিং করেয্যাতি এৰং কাযেন চ ৰাচায চ পযোগং কত্ৰাপি সক্কুণেয্য অপথৰিং কাতুন্তি? গম্ভীরাতি বহলত্তেন দ্ৰিযোজনসতসহস্সানি চত্তারি চ নহুতানি গম্ভীরা. অপ্পমেয্যাতি তিরিযং পন অপরিচ্ছিন্না. এৰমেৰ খোতি এত্থ ইদং ওপম্মসংসন্দনং – পথৰী ৰিয হি মেত্তচিত্তং দট্ঠব্বং. কুদালপিটকং গহেত্ৰা আগতপুরিসো ৰিয পঞ্চ ৰচনপথে গহেত্ৰা আগতপুগ্গলো. যথা সো কুদালপিটকেন মহাপথৰিং অপথৰিং কাতুং ন সক্কোতি, এৰং ৰো পঞ্চ ৰচনপথে গহেত্ৰা আগতপুগ্গলো মেত্তচিত্তস্স অঞ্ঞথত্তং কাতুং ন সক্খিস্সতীতি.
২২৯. দুতিযউপমাযং হলিদ্দিন্তি যংকিঞ্চি পীতকৰণ্ণং. নীলন্তি কংসনীলং ৰা পলাসনীলং ৰা. অরূপীতি অরূপো. ননু চ, দ্ৰিন্নং কট্ঠানং ৰা দ্ৰিন্নং রুক্খানং ৰা দ্ৰিন্নং সেয্যানং ৰা দ্ৰিন্নং সেলানং ৰা অন্তরং পরিচ্ছিন্নাকাসরূপন্তি আগতং, কস্মা ইধ অরূপীতি ৰুত্তোতি? সনিদস্সনভাৰপটিক্খেপতো. তেনেৰাহ ‘‘অনিদস্সনো’’তি. তস্মিঞ্হি রূপং লিখিতুং, রূপপাতুভাৰং দস্সেতুং ন সক্কা, তস্মা ‘‘অরূপী’’তি ৰুত্তো. অনিদস্সনোতি দস্সনস্স চক্খুৰিঞ্ঞাণস্স অনাপাথো. উপমাসংসন্দনে পনেত্থ আকাসো ৰিয মেত্তচিত্তং. তুলিকপঞ্চমা চত্তারো রঙ্গজাতা ৰিয পঞ্চ ৰচনপথা, তুলিকপঞ্চমে রঙ্গে গহেত্ৰা আগতপুরিসো ৰিয পঞ্চ ৰচনপথে গহেত্ৰা আগতপুগ্গলো. যথা সো তুলিকপঞ্চমেহি রঙ্গেহি আকাসে রূপপাতুভাৰং কাতুং ন সক্কোতি, এৰং ৰো পঞ্চ ৰচনপথে গহেত্ৰা আগতপুগ্গলো মেত্তচিত্তস্স অঞ্ঞথত্তং কত্ৰা দোসুপ্পত্তিং দস্সেতুং ন সক্খিস্সতীতি.
২৩০. ততিযউপমাযং আদিত্তন্তি পজ্জলিতং. গম্ভীরা অপ্পমেয্যাতি ইমিস্সা গঙ্গায গম্ভীরট্ঠানং গাৰুতম্পি অত্থি, অড্ঢযোজনম্পি, যোজনম্পি. পুথুলং পনস্সা এৰরূপংযেৰ, দীঘতো পন পঞ্চযোজনসতানি. সা কথং গম্ভীরা অপ্পমেয্যাতি? এতেন পযোগেন পরিৰত্তেত্ৰা উদ্ধনে উদকং ৰিয তাপেতুং অসক্কুণেয্যতো. ঠিতোদকং পন কেনচি উপাযেন অঙ্গুলমত্তং ৰা অড্ঢঙ্গুলমত্তং ৰা এৰং তাপেতুং সক্কা ভৰেয্য, অযং পন ন সক্কা, তস্মা এৰং ৰুত্তং. উপমাসংসন্দনে পনেত্থ গঙ্গা ৰিয মেত্তচিত্তং, তিণুক্কং আদায আগতপুরিসো ৰিয পঞ্চ ৰচনপথে গহেত্ৰা আগতপুগ্গলো. যথা সো আদিত্তায তিণুক্কায গঙ্গং তাপেতুং ন সক্কোতি, এৰং ৰো পঞ্চ ৰচনপথে গহেত্ৰা আগতপুগ্গলো মেত্তচিত্তস্স অঞ্ঞথত্তং কাতুং ন সক্খিস্সতীতি.
২৩১. চতুত্থউপমাযং বিল়ারভস্তাতি বিল়ারচম্মপসিব্বকা. সুমদ্দিতাতি সুট্ঠু মদ্দিতা. সুপরিমদ্দিতাতি অন্তো চ বহি চ সমন্ততো সুপরিমদ্দিতা. তূলিনীতি সিম্বলিতূললতাতূলসমানা. ছিন্নসস্সরাতি ছিন্নসস্সরসদ্দা. ছিন্নভব্ভরাতি ছিন্নভব্ভরসদ্দা. উপমাসংসন্দনে পনেত্থ বিল়ারভস্তা ৰিয মেত্তচিত্তং, কট্ঠকঠলং আদায আগতপুরিসো ৰিয পঞ্চ ৰচনপথে গহেত্ৰা আগতপুগ্গলো. যথা সো কট্ঠেন ৰা কঠলেন ৰা বিল়ারভস্তং সরসরং ভরভরং সদ্দং কাতুং ন সক্কোতি, এৰং ৰো পঞ্চ ৰচনপথে গহেত্ৰা আগতপুগ্গলো মেত্তচিত্তস্স অঞ্ঞথত্তং কত্ৰা দোসানুগতভাৰং কাতুং ন সক্খিস্সতীতি.
২৩২. ওচরকাতি অৰচরকা হেট্ঠাচরকা, নীচকম্মকারকাতি অত্থো. যো মনো পদূসেয্যাতি যো ভিক্খু ৰা ভিক্খুনী ৰা মনো পদূসেয্য, তং ককচেন ওকন্তনং নাধিৰাসেয্য. ন মে সো তেন সাসনকরোতি সো তেন অনধিৰাসনেন ময্হং ওৰাদকরো ন হোতি. আপত্তি পনেত্থ নত্থি.
২৩৩. অণুং ৰা থূলং ৰাতি অপ্পসাৰজ্জং ৰা মহাসাৰজ্জং ৰা. যং তুম্হে নাধিৰাসেয্যাথাতি যো তুম্হেহি অধিৰাসেতব্বো ন ভৰেয্যাতি অত্থো. নো হেতং, ভন্তেতি, ভন্তে, অনধিৰাসেতব্বং নাম ৰচনপথং ন পস্সামাতি অধিপ্পাযো. দীঘরত্তং হিতায সুখাযাতি ইতি ভগৰা অরহত্তেন কূটং গণ্হন্তো যথানুসন্ধিনা দেসনং নিট্ঠপেসীতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
ককচূপমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.