আহারৰারৰণ্ণনা

৯০. সাধাৰুসোতি খো…পে… আগতো ইমং সদ্ধম্মন্তি এৰং আযস্মতো সারিপুত্তস্স কুসলাকুসলমুখেন চতুসচ্চদেসনং সুত্ৰা তং আযস্মতো সারিপুত্তস্স ভাসিতং ‘‘সাধাৰুসো’’তি ইমিনা ৰচনেন তে ভিক্খূ অভিনন্দিত্ৰা ইমস্সেৰ ৰচনস্স সমুট্ঠাপকেন চিত্তেন অনুমোদিত্ৰা ৰচসা সম্পটিচ্ছিত্ৰা চেতসা সম্পিযাযিত্ৰাতি ৰুত্তং হোতি. ইদানি যস্মা থেরো নানপ্পকারেন চতুসচ্চদেসনং দেসেতুং পটিবলো, যথাহ ‘‘সারিপুত্তো, ভিক্খৰে, পহোতি চত্তারি অরিযসচ্চানি ৰিত্থারেন আচিক্খিতুং দেসেতু’’ন্তি যস্মা ৰা উত্তরিম্পি দেসেতুকামোৰ হুত্ৰা ‘‘এত্তাৰতাপি খো’’তি অৰচ, তস্মা অপরেনপি নযেন সচ্চদেসনং সোতুকামা তে ভিক্খূ আযস্মন্তং সারিপুত্তং উত্তরিং পঞ্হং অপুচ্ছিংসু. তেন সযমেৰ পুচ্ছিত্ৰা ৰিস্সজ্জিতপঞ্হতো উত্তরিং সিযা খো পনাৰুসো, অঞ্ঞোপি পরিযাযো ভৰেয্য অঞ্ঞম্পি কারণন্তি ইমিনা নযেন অঞ্ঞং অতিরেকং পঞ্হং পুচ্ছিংসু, পুরিমপঞ্হস্স ৰা উপরিভাগে পুচ্ছিংসূতি ৰুত্তং হোতি. অথ নেসং ব্যাকরমানো থেরো সিযা, আৰুসোতিআদিমাহ. তত্থাযং অনুত্তানপদৰণ্ণনা, আহারন্তি পচ্চযং. পচ্চযো হি আহরতি অত্তনো ফলং, তস্মা ‘‘আহারো’’তি ৰুচ্চতি.

ভূতানং ৰা সত্তানন্তিআদীসু ভূতাতি সঞ্জাতা, নিব্বত্তা. সম্ভৰেসীনন্তি যে সম্ভৰং জাতিং নিব্বত্তিং এসন্তি গৰেসন্তি. তত্থ চতূসু যোনীসু অণ্ডজজলাবুজা সত্তা যাৰ অণ্ডকোসং ৰত্থিকোসঞ্চ ন ভিন্দন্তি, তাৰ সম্ভৰেসিনো নাম. অণ্ডকোসং ৰত্থিকোসঞ্চ ভিন্দিত্ৰা বহি নিক্খন্তা ভূতা নাম. সংসেদজা ওপপাতিকা চ পঠমচিত্তক্খণে সম্ভৰেসিনো নাম. দুতিযচিত্তক্খণতো পভুতি ভূতা নাম. যেন যেন ৰা ইরিযাপথেন জাযন্তি, যাৰ তে ততো অঞ্ঞং ন পাপুণন্তি, তাৰ সম্ভৰেসিনো নাম. ততো পরং ভূতা নাম.

অথ ৰা ভূতাতি জাতা অভিনিব্বত্তা, যে ভূতাযেৰ ন পুন ভৰিস্সন্তীতি সঙ্খ্যং গচ্ছন্তি, তেসং খীণাসৰানমেতং অধিৰচনং. সম্ভৰমেসন্তীতি সম্ভৰেসিনো. অপ্পহীনভৰসংযোজনত্তা আযতিম্পি সম্ভৰং এসন্তানং সেক্খপুথুজ্জনানমেতং অধিৰচনং. এৰং সব্বথাপি ইমেহি দ্ৰীহি পদেহি সব্বসত্তে পরিযাদিযতি. ৰাসদ্দো চেত্থ সম্পিণ্ডনত্থো, তস্মা ভূতানঞ্চ সম্ভৰেসীনঞ্চাতি অযমত্থো ৰেদিতব্বো.

ঠিতিযাতি ঠিতত্থং. অনুগ্গহাযাতি অনুগ্গহত্থং উপকারত্থং. ৰচনভেদো চেস, অত্থো পন দ্ৰিন্নম্পি পদানং একোযেৰ. অথ ৰা ঠিতিযাতি তস্স তস্স সত্তস্স উপ্পন্নধম্মানং অনুপ্পবন্ধৰসেন অৰিচ্ছেদায. অনুগ্গহাযাতি অনুপ্পন্নানং উপ্পাদায. উভোপি চেতানি ভূতানং ঠিতিযা চেৰ অনুগ্গহায চ. সম্ভৰেসীনং ৰা ঠিতিযা চেৰ অনুগ্গহায চাতি এৰং উভযত্থ দট্ঠব্বানি. কবল়ীকারো আহারোতি কবল়ং কত্ৰা অজ্ঝোহরিতব্বতো কবল়ীকারো আহারো, ওদনকুম্মাসাদিৰত্থুকায ওজাযেতং অধিৰচনং. ওল়ারিকো ৰা সুখুমো ৰাতি ৰত্থুওল়ারিকতায ওল়ারিকো, ৰত্থুসুখুমতায সুখুমো. সভাৰেন পন সুখুমরূপপরিযাপন্নত্তা কবল়ীকারো আহারো সুখুমোৰ হোতি. সাপি চস্স ৰত্থুতো ওল়ারিকতা সুখুমতা চ উপাদাযুপাদায ৰেদিতব্বা.

কুম্ভীলানঞ্হি আহারং উপাদায মোরানং আহারো সুখুমো. কুম্ভীলা কির পাসাণে গিলন্তি. তে চ নেসং কুচ্ছিপ্পত্তাৰ ৰিলীযন্তি. মোরা সপ্পৰিচ্ছিকাদিপাণে খাদন্তি. মোরানং পন আহারং উপাদায তরচ্ছানং আহারো সুখুমো. তে কির তিৰস্সছড্ডিতানি ৰিসাণানি চেৰ অট্ঠীনি চ খাদন্তি. তানি চ নেসং খেল়েন তেমিতমত্তেনেৰ কন্দমূলং ৰিয মুদুকানি হোন্তি. তরচ্ছানম্পি আহারং উপাদায হত্থীনং আহারো সুখুমো. তেপি নানারুক্খসাখাযো খাদন্তি. হত্থীনং আহারতো গৰযগোকণ্ণমিগাদীনং আহারো সুখুমো. তে কির নিস্সারানি নানারুক্খপণ্ণাদীনি খাদন্তি. তেসম্পি আহারতো গুন্নং আহারো সুখুমো. তে অল্লসুক্খতিণানি খাদন্তি. তেসং আহারতো সসানং আহারো সুখুমো. সসানং আহারতো সকুণানং আহারো সুখুমো. সকুণানং আহারতো পচ্চন্তৰাসীনং আহারো সুখুমো. পচ্চন্তৰাসীনং আহারতো গামভোজকানং আহারো সুখুমো. গামভোজকানং আহারতো রাজরাজমহামত্তানং আহারো সুখুমো. তেসম্পি আহারতো চক্কৰত্তিনো আহারো সুখুমো. চক্কৰত্তিনো আহারতো ভুম্মদেৰানং আহারো সুখুমো. ভুম্মদেৰানং আহারতো চাতুমহারাজিকানং আহারো সুখুমো. এৰং যাৰ পরনিম্মিতৰসৰত্তীনং আহারো ৰিত্থারেতব্বো, তেসং আহারো সুখুমোত্ৰেৰ নিট্ঠং পত্তো.

এত্থ চ ওল়ারিকে ৰত্থুস্মিং ওজা পরিত্তা হোতি দুব্বলা, সুখুমে বলৰতী. তথা হি একপত্তপূরম্পি যাগুং পীৰতো মুহুত্তেনেৰ জিঘচ্ছিতো হোতি, যংকঞ্চিদেৰ খাদিতুকামো. সপ্পিং পন পসটমত্তং পিৰিত্ৰা দিৰসং অভোত্তুকামো হোতি. তত্থ ৰত্থু পরিস্সমং ৰিনোদেতি, ন পন সক্কোতি পালেতুং. ওজা পালেতি, ন সক্কোতি পরিস্সমং ৰিনোদেতুং. দ্ৰে পন একতো হুত্ৰা পরিস্সমঞ্চেৰ ৰিনোদেন্তি পালেন্তি চাতি.

ফস্সো দুতিযোতি চক্খুসম্ফস্সাদি ছব্বিধোপি ফস্সো. এতেসু চতূসু আহারেসু দুতিযো আহারোতি ৰেদিতব্বো. দেসনানযো এৰ চেস. তস্মা ইমিনা নাম কারণেন দুতিযো ৰা ততিযো ৰাতি ইদমেত্থ ন গৰেসিতব্বং. মনোসঞ্চেতনাতি চেতনা এৰ ৰুচ্চতি. ৰিঞ্ঞাণন্তি যংকিঞ্চি চিত্তং.

এত্থাহ, যদি পচ্চযট্ঠো আহারট্ঠো, অথ কস্মা অঞ্ঞেসুপি সত্তানং পচ্চযেসু ৰিজ্জমানেসু ইমেযেৰ চত্তারো ৰুত্তাতি? ৰুচ্চতে, অজ্ঝত্তিকসন্ততিযা ৰিসেসপচ্চযত্তা. ৰিসেসপচ্চযো হি কবল়ীকারাহারভক্খানং সত্তানং রূপকাযস্স কবল়ীকারো আহারো. নামকাযে ৰেদনায ফস্সো, ৰিঞ্ঞাণস্স মনোসঞ্চেতনা, নামরূপস্স ৰিঞ্ঞাণং. যথাহ –

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, অযং কাযো আহারট্ঠিতিকো, আহারং পটিচ্চ তিট্ঠতি, অনাহারো নো তিট্ঠতি. তথা ফস্সপচ্চযা ৰেদনা, সঙ্খারপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণং, ৰিঞ্ঞাণপচ্চযা নামরূপ’’ন্তি.

কো পনেত্থ আহারো, কিং আহরতীতি? কবল়ীকারাহারো ওজট্ঠমকরূপানি আহরতি. ফস্সাহারো তিস্সো ৰেদনা, মনোসঞ্চেতনাহারো তযো ভৰে, ৰিঞ্ঞাণাহারো পটিসন্ধিনামরূপন্তি.

কথং? কবল়ীকারাহারো তাৰ মুখে ঠপিতমত্তোযেৰ অট্ঠ রূপানি সমুট্ঠাপেতি. দন্তৰিচুণ্ণিতং পন অজ্ঝোহরিযমানং একেকং সিত্থং অট্ঠট্ঠ রূপানি সমুট্ঠাপেতিযেৰ. এৰং ওজট্ঠমকরূপানি আহরতি.

ফস্সাহারো পন সুখৰেদনিযো ফস্সো উপ্পজ্জমানো সুখৰেদনং আহরতি, তথা দুক্খৰেদনিযো দুক্খং, অদুক্খমসুখৰেদনিযো অদুক্খমসুখন্তি এৰং সব্বথাপি ফস্সাহারো তিস্সো ৰেদনা আহরতি.

মনোসঞ্চেতনাহারো কামভৰূপগং কম্মং কামভৰং আহরতি, রূপারূপভৰূপগানি তং তং ভৰং. এৰং সব্বথাপি মনোসঞ্চেতনাহারো তযো ভৰে আহরতি.

ৰিঞ্ঞাণাহারো পন যে চ পটিসন্ধিক্খণে তংসম্পযুত্তকা তযো খন্ধা, যানি চ তিসন্ততিৰসেন তিংসরূপানি উপ্পজ্জন্তি, সহজাতাদিপচ্চযনযেন তানি আহরতীতি ৰুচ্চতি. এৰং ৰিঞ্ঞাণাহারো পটিসন্ধিনামরূপং আহরতীতি.

এত্থ চ মনোসঞ্চেতনাহারো তযো ভৰে আহরতীতি সাসৰা কুসলাকুসলচেতনাৰ ৰুত্তা. ৰিঞ্ঞাণং পটিসন্ধিনামরূপং আহরতীতি পটিসন্ধিৰিঞ্ঞাণমেৰ ৰুত্তং. অৰিসেসেন পন তংসম্পযুত্ততংসমুট্ঠানধম্মানং আহরণতো পেতে আহারাতি ৰেদিতব্বা.

এতেসু চতূসু আহারেসু কবল়ীকারাহারো উপত্থম্ভেন্তো আহারকিচ্চং সাধেতি. ফস্সো ফুসন্তোযেৰ, মনোসঞ্চেতনা আযূহমানাৰ. ৰিঞ্ঞাণং ৰিজানন্তমেৰ.

কথং? কবল়ীকারাহারো হি উপত্থম্ভেন্তোযেৰ কাযট্ঠপনেন সত্তানং ঠিতিযা হোতি. কম্মজনিতোপি হি অযং কাযো কবল়ীকারাহারেন উপত্থম্ভিতো দসপি ৰস্সানি ৰস্সসতম্পি যাৰ আযুপরিমাণং তিট্ঠতি. যথা কিং? যথা মাতুযা জনিতোপি দারকো ধাতিযা থঞ্ঞাদীনি পাযেত্ৰা পোসিযমানোৰ চিরং তিট্ঠতি, যথা চুপত্থম্ভেন উপত্থম্ভিতগেহং. ৰুত্তম্পি চেতং –

‘‘যথা মহারাজ গেহে পতন্তে অঞ্ঞেন দারুনা উপত্থম্ভেন্তি, অঞ্ঞেন দারুনা উপত্থম্ভিতং সন্তং এৰং তং গেহং ন পততি, এৰমেৰ খো মহারাজ অযং কাযো আহারট্ঠিতিকো, আহারং পটিচ্চ তিট্ঠতী’’তি.

এৰং কবল়ীকারো আহারো উপত্থম্ভেন্তো আহারকিচ্চং সাধেতি. এৰং সাধেন্তোপি চ কবল়ীকারো আহারো দ্ৰিন্নং রূপসন্ততীনং পচ্চযো হোতি আহারসমুট্ঠানস্স চ উপাদিন্নস্স চ. কম্মজানং অনুপালকো হুত্ৰা পচ্চযো হোতি. আহারসমুট্ঠানানং জনকো হুত্ৰা পচ্চযো হোতি.

ফস্সো পন সুখাদিৰত্থুভূতং আরম্মণং ফুসন্তোযেৰ সুখাদিৰেদনাপৰত্তনেন সত্তানং ঠিতিযা হোতি. মনোসঞ্চেতনা কুসলাকুসলকম্মৰসেন আযূহমানাযেৰ ভৰমূলনিপ্ফাদনতো সত্তানং ঠিতিযা হোতি. ৰিঞ্ঞাণং ৰিজানন্তমেৰ নামরূপপ্পৰত্তনেন সত্তানং ঠিতিযা হোতি.

এৰং উপত্থম্ভনাদিৰসেন আহারকিচ্চং সাধযমানেসু পনেতেসু চত্তারি ভযানি দট্ঠব্বানি. সেয্যথিদং, কবল়ীকারাহারে নিকন্তিযেৰ ভযং, ফস্সে উপগমনমেৰ, মনোসঞ্চেতনায আযূহনমেৰ, ৰিঞ্ঞাণে অভিনিপাতোযেৰ ভযন্তি. কিং কারণা? কবল়ীকারাহারে হি নিকন্তিং কত্ৰা সীতাদীনং পুরেক্খতা সত্তা আহারত্থায মুদ্দাগণনাদিকম্মানি করোন্তা অনপ্পকং দুক্খং নিগচ্ছন্তি. একচ্চে চ ইমস্মিং সাসনে পব্বজিত্ৰাপি ৰেজ্জকম্মাদিকায অনেসনায আহারং পরিযেসন্তা দিট্ঠেপি ধম্মে গারয্হা হোন্তি. সম্পরাযেপি তস্স সঙ্ঘাটিপি আদিত্তা সম্পজ্জলিতাতিআদিনা লক্খণসংযুত্তে ৰুত্তনযেন সমণপেতা হোন্তি. ইমিনাৰ তাৰ কারণেন কবল়ীকারাহারে নিকন্তিযেৰ ভযন্তি ৰেদিতব্বা.

ফস্সং উপগচ্ছন্তাপি ফস্সস্সাদিনো পরেসং রক্খিতগোপিতেসু দারাদীসু ভণ্ডেসু অপরজ্ঝন্তি. তে সহ ভণ্ডেন ভণ্ডসামিকা গহেত্ৰা খণ্ডাখণ্ডিকং ৰা ছিন্দিত্ৰা সঙ্কারকূটেসু ছড্ডেন্তি. রঞ্ঞো ৰা নিয্যাতেন্তি. ততো নে রাজা ৰিৰিধা কম্মকারণা কারাপেতি. কাযস্স চ ভেদা দুগ্গতি নেসং পাটিকঙ্খা হোতি. ইতি ফস্সস্সাদমূলকং দিট্ঠধম্মিকম্পি সম্পরাযিকম্পি ভযং সব্বমাগতমেৰ হোতি. ইমিনা কারণেন ফস্সাহারে উপগমনমেৰ ভযন্তি ৰেদিতব্বং.

কুসলাকুসলকম্মাযূহনেনেৰ পন তম্মূলকং তীসু ভৰেসু ভযং সব্বমাগতংযেৰ হোতি. ইমিনা কারণেন মনোসঞ্চেতনাহারে আযূহনমেৰ ভযন্তি ৰেদিতব্বং.

পটিসন্ধিৰিঞ্ঞাণঞ্চ যস্মিং যস্মিং ঠানে অভিনিপততি, তস্মিং তস্মিং ঠানে পটিসন্ধিনামরূপং গহেত্ৰাৰ নিব্বত্ততি, তস্মিঞ্চ নিব্বত্তে সব্বভযানি নিব্বত্তানিযেৰ হোন্তি, তম্মূলকত্তাতি, ইমিনা কারণেন ৰিঞ্ঞাণাহারে অভিনিপাতোযেৰ ভযন্তি ৰেদিতব্বো.

এৰং সভযেসু পন ইমেসু আহারেসু সম্মাসম্বুদ্ধো কবল়ীকারাহারে নিকন্তিপরিযাদানত্থং ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, দ্ৰে জাযম্পতিকা’’তিআদিনা (সং. নি. ২.৬৩) নযেন পুত্তমংসূপমং দেসেসি. ফস্সাহারে নিকন্তিপরিযাদানত্থং ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, গাৰী নিচ্চম্মা’’তিআদিনা নযেন নিচ্চম্মগাৰূপমং দেসেসি. মনোসঞ্চেতনাহারে নিকন্তিপরিযাদানত্থং ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, অঙ্গারকাসূ’’তিআদিনা নযেন অঙ্গারকাসূপমং দেসেসি. ৰিঞ্ঞাণাহারে নিকন্তিপরিযাদানত্থং ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, চোরং আগুচারি’’ন্তিআদিনা নযেন সত্তিসতাহতূপমং দেসেসি.

তত্রাযং ভূতমত্থং কত্ৰা সঙ্খেপতো অত্থযোজনা, দ্ৰে কির জাযম্পতিকা পুত্তং গহেত্ৰা পরিত্তেন পাথেয্যেন যোজনসতিকং কন্তারমগ্গং পটিপজ্জিংসু. তেসং পঞ্ঞাস যোজনানি গন্ত্ৰা পাথেয্যং নিট্ঠাসি. তে খুপ্পিপাসাতুরা ৰিরল়চ্ছাযাযং নিসীদিংসু. ততো পুরিসো ভরিযং আহ ‘‘ভদ্দে ইতো সমন্তা পঞ্ঞাস যোজনানি গামো ৰা নিগমো ৰা নত্থি, তস্মা যং তং পুরিসেন কাতব্বং বহুম্পি কসিগোরক্খাদিকম্মং, ন দানি সক্কা তং মযা কাতুং, এহি মং মারেত্ৰা উপড্ঢমংসং খাদিত্ৰা উপড্ঢং পাথেয্যং কত্ৰা পুত্তেন সদ্ধিং কন্তারং নিত্থরাহী’’তি. সাপি আহ ‘‘সামি মযা দানি যং তং ইত্থিযা কাতব্বং বহুম্পি সুত্তকন্তনাদিকম্মং, তং কাতুং ন সক্কা, এহি মং মারেত্ৰা উপড্ঢমংসং খাদিত্ৰা উপড্ঢং পাথেয্যং কত্ৰা পুত্তেন সদ্ধিং কন্তারং নিত্থরাহী’’তি. ততো সো তং আহ ‘‘ভদ্দে মাতুগামমরণেন দ্ৰিন্নং মরণং পঞ্ঞাযতি. ন হি মন্দো কুমারো মাতরং ৰিনা জীৰিতুং সক্কোতি. যদি পন মযং জীৰাম, পুন দারকং লভেয্যাম, হন্দ দানি পুত্তকং মারেত্ৰা মংসং গহেত্ৰা কন্তারং নিত্থরামা’’তি.

ততো মাতা পুত্তমাহ ‘‘তাত পিতু সন্তিকং গচ্ছাহী’’তি. সো অগমাসি. অথস্স পিতা ‘‘মযা পুত্তকং পোসেস্সামীতি কসিগোরক্খাদীহি অনপ্পকং দুক্খমনুভূতং, ন সক্কোমি পুত্তং মারেতুং, ত্ৰংযেৰ তৰ পুত্তকং মারেহী’’তি ৰত্ৰা ‘‘তাত মাতুসন্তিকমেৰ গচ্ছাহী’’তি আহ. সো অগমাসি. অথস্স মাতাপি ‘‘মযা পুত্তং পত্থেন্তিযা গোৰতকুক্কুরৰতদেৰতাযাচনাদীহিপি তাৰ অনপ্পকং দুক্খং অনুভূতং, কো পন ৰাদো কুচ্ছিনা পরিহরন্তিযা? ন সক্কাহং পুত্তং মারেতু’’ন্তি ৰত্ৰা ‘‘তাত পিতুসন্তিকংযেৰ গচ্ছাহী’’তি আহ. এৰং সো দ্ৰিন্নং অন্তরা গচ্ছন্তোযেৰ মতো. তে তং দিস্ৰা পরিদেৰিত্ৰা পুব্বে ৰুত্তনযেনেৰ মংসানি গহেত্ৰা খাদন্তা পক্কমিংসু. তেসং সো পুত্তমংসাহারো নৰহি কারণেহি পটিকুলত্তা নেৰ দৰায হোতি, ন মদায ন মণ্ডনায ন ৰিভূসনায, কেৰলং কন্তারনিত্থরণত্থাযেৰ হোতি.

কতমেহি নৰহি কারণেহি পটিকূলোতি চে? সজাতিমংসতায ঞাতিমংসতায পুত্তমংসতায পিযপুত্তমংসতায তরুণমংসতায আমকমংসতায অগোরসমংসতায অলোণতায অধূপিততাযাতি. তস্মা যো ভিক্খু কবল়ীকারাহারং এৰং পুত্তমংসসদিসং পস্সতি, সো তত্থ নিকন্তিং পরিযাদিযতি. অযং তাৰ পুত্তমংসূপমাযং অত্থযোজনা.

নিচ্চম্মগাৰূপমাযং পন যথা সা গাৰী গীৰতো যাৰ খুরা, তাৰ চম্মং উদ্দালেত্ৰা মুত্তা যং যদেৰ নিস্সায তিট্ঠতি, তত্থ পাণকেহি খজ্জমানা দুক্খস্সেৰাধিকরণং হোতি, এৰং ফস্সোপি যং যদেৰ ৰত্থুং আরম্মণং ৰা নিস্সায তিট্ঠতি, তংতংৰত্থারম্মণসম্ভৰস্স ৰেদযিতদুক্খস্স অধিকরণমেৰ হোতি. তস্মা যো ভিক্খু ফস্সাহারং এৰং নিচ্চম্মগাৰিসদিসং পস্সতি, সো তত্থ নিকন্তিং পরিযাদিযতি, অযং নিচ্চম্মগাৰূপমাযং অত্থযোজনা.

অঙ্গারকাসূপমাযং পন যথা সা অঙ্গারকাসু, এৰং মহাপরিল়াহট্ঠেন তযো ভৰা. যথা নানাবাহাসু গহেত্ৰা তত্থ উপকড্ঢকা দ্ৰে পুরিসা, এৰং ভৰেসু উপকড্ঢনট্ঠেন মনোসঞ্চেতনা. তস্মা যো ভিক্খু মনোসঞ্চেতনাহারং এৰং অঙ্গারকাসূপকড্ঢকপুরিসসদিসং পস্সতি, সো তত্থ নিকন্তিং পরিযাদিযতি, অযং অঙ্গারকাসূপমাযং অত্থযোজনা.

সত্তিসতাহতূপমাযং পন যেন সো পুরিসো পুব্বণ্হসমযে সত্তিসতেন হঞ্ঞতি, তমস্স সরীরে ৰণমুখসতং কত্ৰা অন্তরা অট্ঠত্ৰা ৰিনিৰিজ্ঝিত্ৰা অপরভাগেযেৰ পততি, এৰং ইতরানি দ্ৰে সত্তিসতানি, এৰমস্স পতিতোকাসে অপতিত্ৰা অপতিত্ৰা গতাহি সত্তীহি সব্বসরীরং ছিদ্দাৰছিদ্দমেৰ হোতি, তস্স একৰণমুখেপি উপ্পন্নস্স দুক্খস্স পমাণং নত্থি, কো পন ৰাদো তীসু ৰণমুখসতেসু? তত্থ সত্তিনিপাতকালো ৰিয পটিসন্ধিৰিঞ্ঞাণনিব্বত্তকালো. ৰণমুখজননং ৰিয খন্ধজননং. ৰণমুখেসু দুক্খৰেদনুপ্পাদো ৰিয জাতেসু খন্ধেসু ৰট্টমূলকনানাৰিধদুক্খুপ্পাদো. অপরো নযো, আগুচারী পুরিসো ৰিয পটিসন্ধিৰিঞ্ঞাণং. তস্স সত্তিঘাতেহি উপ্পন্নৰণমুখানি ৰিয ৰিঞ্ঞাণপচ্চযা নামরূপং. ৰণমুখপচ্চযা তস্স পুরিসস্স কক্খল়দুক্খুপ্পাদো ৰিয নামরূপপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণস্স দ্ৰত্তিংসকম্মকারণঅট্ঠনৰুতিরোগাদিৰসেন নানপ্পকারকদুক্খুপ্পাদো দট্ঠব্বো. তস্মা যো ভিক্খু ৰিঞ্ঞাণাহারং এৰং সত্তিসতাহতসদিসং পস্সতি. সো তত্থ নিকন্তিং পরিযাদিযতি, অযং সত্তিসতাহতূপমাযং অত্থযোজনা.

সো এৰং ইমেসু আহারেসু নিকন্তিং পরিযাদিযন্তো চত্তারোপি আহারে পরিজানাতি, যেসু পরিঞ্ঞাতেসু সব্বম্পি পরিঞ্ঞাতং ৰত্থু পরিঞ্ঞাতমেৰ হোতি. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা –

‘‘কবল়ীকারে, ভিক্খৰে, আহারে পরিঞ্ঞাতে পঞ্চকামগুণিকো রাগো পরিঞ্ঞাতো হোতি. পঞ্চকামগুণিকে রাগে পরিঞ্ঞাতে নত্থি তং সংযোজনং, যেন সংযোজনেন সংযুত্তো অরিযসাৰকো পুন ইমং লোকং আগচ্ছেয্য. ফস্সে, ভিক্খৰে, আহারে পরিঞ্ঞাতে তিস্সো ৰেদনা পরিঞ্ঞাতা হোন্তি. তীসু ৰেদনাসু পরিঞ্ঞাতাসু অরিযসাৰকস্স নত্থি কিঞ্চি উত্তরিকরণীযন্তি ৰদামি. মনোসঞ্চেতনায, ভিক্খৰে, আহারে পরিঞ্ঞাতে তিস্সো তণ্হা পরিঞ্ঞাতা হোন্তি. তীসু তণ্হাসু পরিঞ্ঞাতাসু অরিযসাৰকস্স নত্থি কিঞ্চি উত্তরিকরণীযন্তি ৰদামি. ৰিঞ্ঞাণে, ভিক্খৰে, আহারে পরিঞ্ঞাতে নামরূপং পরিঞ্ঞাতং হোতি. নামরূপে পরিঞ্ঞাতে অরিযসাৰকস্স নত্থি কিঞ্চি উত্তরিকরণীযন্তি ৰদামী’’তি (সং. নি. ২.৬৩).

তণ্হাসমুদযা আহারসমুদযোতি পুরিমতণ্হাসমুদযা পটিসন্ধিকানং আহারানং সমুদযো নিব্বত্তো হোতীতি অত্থো. কথং? পটিসন্ধিক্খণে হি তিসন্ততিৰসেন উপ্পন্নসমতিংসরূপব্ভন্তরে জাতা ওজা অত্থি. অযং তণ্হাপচ্চযা নিব্বত্তো উপাদিন্নককবল়ীকারাহারো. পটিসন্ধিচিত্তসম্পযুত্তা পন ফস্সচেতনা সযঞ্চ চিত্তং ৰিঞ্ঞাণন্তি ইমে তণ্হাপচ্চযা নিব্বত্তা উপাদিন্নকফস্সমনোসঞ্চেতনা ৰিঞ্ঞাণাহারাতি. এৰং তাৰ পুরিমতণ্হাসমুদযা পটিসন্ধিকানং আহারানং সমুদযো ৰেদিতব্বো. যস্মা পনিধ উপাদিন্নকাপি অনুপাদিন্নকাপি আহারা মিস্সেত্ৰা কথিতা, তস্মা অনুপাদিন্নকানম্পি এৰং তণ্হাসমুদযা আহারসমুদযো ৰেদিতব্বো. অট্ঠলোভসহগতচিত্তসমুট্ঠিতেসু হি রূপেসু ওজা অত্থি, অযং সহজাততণ্হাপচ্চযা নিব্বত্তো অনুপাদিন্নককবল়ীকারাহারো. লোভসহগতচিত্তসম্পযুত্তা পন ফস্সচেতনা সযঞ্চ চিত্তং ৰিঞ্ঞাণন্তি ইমে তণ্হাপচ্চযা নিব্বত্তা অনুপাদিন্নকফস্সমনোসঞ্চেতনা ৰিঞ্ঞাণাহারাতি.

তণ্হানিরোধা আহারনিরোধোতি ইমিস্সা উপাদিন্নকানঞ্চ অনুপাদিন্নকানঞ্চ আহারানং পচ্চযভূতায তণ্হায নিরোধেন আহারনিরোধো পঞ্ঞাযতি. সেসং ৰুত্তনযমেৰ. অযং পন ৰিসেসো, ইধ চত্তারিপি সচ্চানি সরূপেনেৰ ৰুত্তানি. যথা চ ইধ, এৰং ইতো উত্তরিম্পি সব্বৰারেসূতি. তস্মা সব্বত্থ অসম্মুয্হন্তেন সচ্চানি উদ্ধরিতব্বানি. সব্বৰারেসু চ ‘‘এত্তাৰতাপি খো আৰুসো’’তি ইদং দেসনানিয্যাতনং তত্থ তত্থ দেসিতধম্মৰসেন যোজেতব্বং. তস্স ইধ তাৰ অযং যোজনা এত্তাৰতাপীতি ইমায আহারদেসনায ৰুত্তমনসিকারপ্পটিৰেধৰসেনাপীতি ৰুত্তং হোতি. এস নযো সব্বত্থাপি.

আহারৰারৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.