তথাগতৰারঅট্ঠমনযৰণ্ণনা

১৩. নন্দী দুক্খস্স মূলন্তিআদীসু চ নন্দীতি পুরিমতণ্হা. দুক্খন্তি পঞ্চক্খন্ধা. মূলন্তিআদি. ইতিৰিদিত্ৰাতি তং পুরিমভৰনন্দিং ‘‘ইমস্স দুক্খস্স মূল’’ন্তি এৰং জানিত্ৰা. ভৰাতি কম্মভৰতো. জাতীতি ৰিপাকক্খন্ধা. তে হি যস্মা জাযন্তি, তস্মা ‘‘জাতী’’তি ৰুত্তা. জাতিসীসেন ৰা অযং দেসনা. এতম্পি ‘‘ইতি ৰিদিত্ৰা’’তি ইমিনা যোজেতব্বং. অযঞ্হি এত্থ অত্থো ‘‘কম্মভৰতো উপপত্তিভৰো হোতীতি এৰঞ্চ জানিত্ৰা’’তি. ভূতস্সাতি সত্তস্স. জরামরণন্তি জরা চ মরণঞ্চ. ইদং ৰুত্তং হোতি – তেন উপপত্তিভৰেন ভূতস্স সত্তস্স খন্ধানং জরামরণং হোতীতি এৰঞ্চ জানিত্ৰাতি.

এত্তাৰতা যং বোধিরুক্খমূলে অপরাজিতপল্লঙ্কে নিসিন্নো সম্মসিত্ৰা সব্বঞ্ঞুতং পত্তো, তস্স পটিচ্চসমুপ্পাদস্স পটিৰেধা মঞ্ঞনানং অভাৰকারণং দস্সেন্তো চতুসঙ্খেপং তিসন্ধিং তিযদ্ধং ৰীসতাকারং তমেৰ পটিচ্চসমুপ্পাদং দস্সেতি.

কথং পন এত্তাৰতা এস সব্বো দস্সিতো হোতীতি. এত্থ হি নন্দীতি অযং একো সঙ্খেপো. দুক্খস্সাতি ৰচনতো দুক্খং দুতিযো, ভৰা জাতীতি ৰচনতো ভৰো ততিযো, জাতিজরামরণং চতুত্থো. এৰং তাৰ চত্তারো সঙ্খেপা ৰেদিতব্বা, কোট্ঠাসাতি অত্থো. তণ্হাদুক্খানং পন অন্তরং একো সন্ধি, দুক্খস্স চ ভৰস্স চ অন্তরং দুতিযো, ভৰস্স চ জাতিযা চ অন্তরং ততিযো. এৰং চতুন্নং অঙ্গুলীনং অন্তরসদিসা চতুসঙ্খেপন্তরা তযো সন্ধী ৰেদিতব্বা.

তত্থ নন্দীতি অতীতো অদ্ধা, জাতিজরামরণং অনাগতো, দুক্খঞ্চ ভৰো চ পচ্চুপ্পন্নোতি এৰং তযো অদ্ধা ৰেদিতব্বা. অতীতে পন পঞ্চসু আকারেসু নন্দীৰচনেন তণ্হা একা আগতা, তায অনাগতাপি অৰিজ্জাসঙ্খারউপাদানভৰা পচ্চযলক্খণেন গহিতাৰ হোন্তি. জাতিজরামরণৰচনেন পন যেসং খন্ধানং তজ্জাতিজরামরণং, তে ৰুত্তা যেৰাতি কত্ৰা আযতিং ৰিঞ্ঞাণনামরূপসল়াযতনফস্সৰেদনা গহিতাৰ হোন্তি.

এৰমেতে ‘‘পুরিমকম্মভৰস্মিং মোহো অৰিজ্জা, আযূহনা সঙ্খারা, নিকন্তি তণ্হা, উপগমনং উপাদানং, চেতনা ভৰো ইতি ইমে পঞ্চ ধম্মা পুরিমকম্মভৰস্মিং ইধ পটিসন্ধিযা পচ্চযা. ইধ পটিসন্ধি ৰিঞ্ঞাণং, ওক্কন্তি নামরূপং, পসাদো আযতনং, ফুট্ঠো ফস্সো, ৰেদযিতং ৰেদনা ইতি ইমে পঞ্চ ধম্মা ইধূপপত্তিভৰস্মিং পুরেকতস্স কম্মস্স পচ্চযা. ইধ পরিপক্কত্তা আযতনানং মোহো অৰিজ্জা, আযূহনা সঙ্খারা, নিকন্তি তণ্হা, উপগমনমুপাদানং, চেতনা ভৰো ইতি ইমে পঞ্চ ধম্মা ইধ কম্মভৰস্মিং আযতিং পটিসন্ধিযা পচ্চযা. আযতিং পটিসন্ধি ৰিঞ্ঞাণং, ওক্কন্তি নামরূপং, পসাদো আযতনং, ফুট্ঠো ফস্সো, ৰেদযিতং ৰেদনা ইতি ইমে পঞ্চ ধম্মা আযতিং উপপত্তিভৰস্মিং ইধ কতস্স কম্মস্স পচ্চযা’’তি এৰং নিদ্দিট্ঠলক্খণা ৰীসতি আকারা ইধ ৰেদিতব্বা. এৰং ‘‘নন্দী দুক্খস্স মূলন্তি ইতি ৰিদিত্ৰা ভৰা জাতি, ভূতস্স জরামরণ’’ন্তি এত্তাৰতা এস সব্বোপি চতুসঙ্খেপো তিসন্ধি তিযদ্ধো ৰীসতাকারো পটিচ্চসমুপ্পাদো দস্সিতো হোতীতি ৰেদিতব্বো.

ইদানি তস্মা তিহ, ভিক্খৰে…পে… অভিসম্বুদ্ধোতি ৰদামীতি এত্থ অপুব্বপদৰণ্ণনং কত্ৰা পদযোজনায অত্থনিগমনং করিস্সাম. তস্মা তিহাতি তস্মা ইচ্চেৰ ৰুত্তং হোতি. তিকারহকারা হি নিপাতা. সব্বসোতি অনৰসেসৰচনমেতং. তণ্হানন্তি নন্দীতি এৰং ৰুত্তানং সব্বতণ্হানং. খযাতি লোকুত্তরমগ্গেন অচ্চন্তক্খযা. ৰিরাগাদীনি খযৰেৰচনানেৰ. যা হি তণ্হা খীণা, ৰিরত্তাপি তা ভৰন্তি নিরুদ্ধাপি চত্তাপি পটিনিস্সট্ঠাপি. খযাতি ৰা চতুমগ্গকিচ্চসাধারণমেতং. ততো পঠমমগ্গেন ৰিরাগা, দুতিযেন নিরোধা, ততিযেন চাগা, চতুত্থেন পটিনিস্সগ্গাতি যোজেতব্বং. যাহি ৰা তণ্হাহি পথৰিং পথৰিতো সঞ্জানেয্য, তাসং খযা. যাহি পথৰিং মঞ্ঞেয্য, তাসং ৰিরাগা. যাহি পথৰিযা মঞ্ঞেয্য, তাসং নিরোধা. যাহি পথৰিতো মঞ্ঞেয্য, তাসং চাগা. যাহি পথৰিং মেতি মঞ্ঞেয্য, তাসং পটিনিস্সগ্গা. যাহি ৰা পথৰিং মঞ্ঞেয্য, তাসং খযা…পে… যাহি পথৰিং অভিনন্দেয্য, তাসং পটিনিস্সগ্গাতি এৰমেত্থ যোজনা কাতব্বা, ন কিঞ্চি ৰিরুজ্ঝতি.

অনুত্তরন্তি উত্তরৰিরহিতং সব্বসেট্ঠং. সম্মাসম্বোধিন্তি সম্মা সামঞ্চ বোধিং. অথ ৰা পসত্থং সুন্দরঞ্চ বোধিং. বোধীতি রুক্খোপি মগ্গোপি সব্বঞ্ঞুতঞাণম্পি নিব্বানম্পি. ‘‘বোধিরুক্খমূলে পঠমাভিসম্বুদ্ধো’’তি (মহাৰ. ১; উদা. ১) চ ‘‘অন্তরা চ বোধিং অন্তরা চ গয’’ন্তি (মহাৰ. ১১; ম. নি. ১.২৮৫) চ আগতট্ঠানেহি রুক্খো বোধীতি ৰুচ্চতি. ‘‘চতূসু মগ্গেসু ঞাণ’’ন্তি (চূল়নি. ১২১) আগতট্ঠানে মগ্গো. ‘‘পপ্পোতি বোধিং ৰরভূরিমেধসো’’তি (দী. নি. ৩.২১৭) আগতট্ঠানে সব্বঞ্ঞুতঞাণং. ‘‘পত্ৰান বোধিং অমতং অসঙ্খত’’ন্তি আগতট্ঠানে নিব্বানং. ইধ পন ভগৰতো অরহত্তমগ্গঞাণং অধিপ্পেতং. অপরে সব্বঞ্ঞুতঞাণন্তিপি ৰদন্তি.

সাৰকানং অরহত্তমগ্গো অনুত্তরা বোধি হোতি ন হোতীতি. ন হোতি. কস্মা? অসব্বগুণদাযকত্তা. তেসঞ্হি কস্সচি অরহত্তমগ্গো অরহত্তফলমেৰ দেতি, কস্সচি তিস্সো ৰিজ্জা, কস্সচি ছ অভিঞ্ঞা, কস্সচি চতস্সো পটিসম্ভিদা, কস্সচি সাৰকপারমীঞাণং. পচ্চেকবুদ্ধানম্পি পচ্চেকবোধিঞাণমেৰ দেতি. বুদ্ধানং পন সব্বগুণসম্পত্তিং দেতি অভিসেকো ৰিয রঞ্ঞো সব্বলোকিস্সরিযভাৰং. তস্মা অঞ্ঞস্স কস্সচিপি অনুত্তরা বোধি ন হোতীতি.

অভিসম্বুদ্ধোতি অভিঞ্ঞাসি পটিৰিজ্ঝি, পত্তো অধিগতোতি ৰুত্তং হোতি. ইতি ৰদামীতি ইতি ৰদামি আচিক্খামি দেসেমি পঞ্ঞপেমি, পট্ঠপেমি ৰিৰরামি ৰিভজামি উত্তানীকরোমীতি. তত্রাযং যোজনা – তথাগতোপি, ভিক্খৰে…পে… পথৰিং ন মঞ্ঞতি…পে… পথৰিং নাভিনন্দতি. তং কিস্স হেতু, নন্দী দুক্খস্স মূলং, ভৰা জাতি, ভূতস্স জরামরণন্তি ইতি ৰিদিত্ৰাতি. তত্থ ইতি ৰিদিত্ৰাতি ইতিকারো কারণত্থো. তেন ইমস্স পটিচ্চসমুপ্পাদস্স ৰিদিতত্তা পটিৰিদ্ধত্তাতি ৰুত্তং হোতি. কিঞ্চ ভিয্যো – যস্মা চ এৰমিমং পটিচ্চসমুপ্পাদং ৰিদিত্ৰা তথাগতস্স যা নন্দীতি ৰুত্ততণ্হা সব্বপ্পকারা, সা পহীনা, তাসঞ্চ তথাগতো সব্বসো তণ্হানং খযা…পে… অনুত্তরং সম্মাসম্বোধিং অভিসম্বুদ্ধো. তস্মা পথৰিং ন মঞ্ঞতি…পে… পথৰিং নাভিনন্দতীতি ৰদামীতি এৰং অভিসম্বুদ্ধত্তা ন মঞ্ঞতি নাভিনন্দতীতি ৰদামীতি ৰুত্তং হোতি.

অথ ৰা যস্মা ‘‘নন্দী দুক্খস্স মূল’’ন্তিআদিনা নযেন পটিচ্চসমুপ্পাদং ৰিদিত্ৰা সব্বসো তণ্হা খযং গতা, তস্মা তিহ, ভিক্খৰে, তথাগতো সব্বসো তণ্হানং খযা…পে… অভিসম্বুদ্ধোতি ৰদামি. সো এৰং অভিসম্বুদ্ধত্তা পথৰিং ন মঞ্ঞতি…পে… নাভিনন্দতীতি. যত্থ যত্থ হি যস্মাতি অৰত্ৰা তস্মাতি ৰুচ্চতি, তত্থ তত্থ যস্মাতি আনেত্ৰা যোজেতব্বং, অযং সাসনযুত্তি. এস নযো সব্বত্থ.

ইদমৰোচ ভগৰাতি ইদং নিদানাৰসানতো পভুতি যাৰ অভিসম্বুদ্ধোতি ৰদামীতি সকলসুত্তন্তং ভগৰা পরেসং পঞ্ঞায অলব্ভণেয্যপতিট্ঠং পরমগম্ভীরং সব্বঞ্ঞুতঞাণং দস্সেন্তো একেন পুথুজ্জনৰারেন একেন সেক্খৰারেন চতূহি খীণাসৰৰারেহি দ্ৰীহি তথাগতৰারেহীতি অট্ঠহি মহাৰারেহি একমেকস্মিঞ্চ ৰারে পথৰীআদীহি চতুৰীসতিযা অন্তরৰারেহি পটিমণ্ডেত্ৰা দ্ৰেভাণৰারপরিমাণায তন্তিযা অৰোচ.

এৰং ৰিচিত্রনযদেসনাৰিলাসযুত্তং পনেতং সুত্তং করৰিকরুদমঞ্জুনা কণ্ণসুখেন পণ্ডিতজনহদযানং অমতাভিসেকসদিসেন ব্রহ্মস্সরেন ভাসমানস্সাপি. ন তে ভিক্খূ ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি তে পঞ্চসতা ভিক্খূ ইদং ভগৰতো ৰচনং নানুমোদিংসু. কস্মা? অঞ্ঞাণকেন. তে কির ইমস্স সুত্তস্স অত্থং ন জানিংসু, তস্মা নাভিনন্দিংসু. তেসঞ্হি তস্মিং সমযে এৰং ৰিচিত্রনযদেসনাৰিলাসযুত্তম্পি এতং সুত্তং ঘনপুথুলেন দুস্সপট্টেন মুখে বন্ধং কত্ৰা পুরতো ঠপিতমনুঞ্ঞভোজনং ৰিয অহোসি. ননু চ ভগৰা অত্তনা দেসিতং ধম্মং পরে ঞাপেতুং কপ্পসতসহস্সাধিকানি চত্তারি অসঙ্খ্যেয্যানি পারমিযো পূরেত্ৰা সব্বঞ্ঞুতং পত্তো. সো কস্মা যথা তে ন জানন্তি, তথা দেসেসীতি. ৰুত্তমিদং ইমস্স সুত্তস্স নিক্খেপৰিচারণাযং এৰ ‘‘মানভঞ্জনত্থং সব্বধম্মমূলপরিযাযন্তি দেসনং আরভী’’তি, তস্মা ন যিধ পুন ৰত্তব্বমত্থি, এৰং মানভঞ্জনত্থং দেসিতঞ্চ পনেতং সুত্তং সুত্ৰা তে ভিক্খূ তংযেৰ কির পথৰিং দিট্ঠিগতিকোপি সঞ্জানাতি, সেক্খোপি অরহাপি তথাগতোপি সঞ্জানাতি. কিন্নামিদং কথং নামিদন্তি চিন্তেন্তা পুব্বে মযং ভগৰতা কথিতং যংকিঞ্চি খিপ্পমেৰ জানাম, ইদানি পনিমস্স মূলপরিযাযস্স অন্তং ৰা কোটিং ৰা ন জানাম ন পস্সাম, অহো বুদ্ধা নাম অপ্পমেয্যা অতুলাতি উদ্ধটদাঠা ৰিয সপ্পা নিম্মদা হুত্ৰা বুদ্ধুপট্ঠানঞ্চ ধম্মস্সৰনঞ্চ সক্কচ্চং আগমংসু.

তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ ধম্মসভাযং সন্নিসিন্না ইমং কথং সমুট্ঠাপেসুং ‘‘অহো বুদ্ধানং আনুভাৰো, তে নাম ব্রাহ্মণপব্বজিতা তথা মানমদমত্তা ভগৰতা মূলপরিযাযদেসনায নিহতমানা কতা’’তি, অযঞ্চরহি তেসং ভিক্খূনং অন্তরাকথা ৰিপ্পকতা. অথ ভগৰা গন্ধকুটিযা নিক্খমিত্ৰা তঙ্খণানুরূপেন পাটিহারিযেন ধম্মসভাযং পঞ্ঞত্তৰরবুদ্ধাসনে নিসীদিত্ৰা তে ভিক্খূ আহ – ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৰে, এতরহি কথায সন্নিসিন্না’’তি. তে তমত্থং ভগৰতো আরোচেসুং. ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘ন, ভিক্খৰে, ইদানেৰ, পুব্বেপি অহং ইমে এৰং মানপগ্গহিতসিরে ৰিচরন্তে নিহতমানে অকাসি’’ন্তি. ততো ইমিস্সা অট্ঠুপ্পত্তিযা ইদং অতীতং আনেসি –

ভূতপুব্বং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞতরো দিসাপামোক্খো ব্রাহ্মণো বারাণসিযং পটিৰসতি তিণ্ণং ৰেদানং পারগূ সনিঘণ্টুকেটুভানং সাক্খরপ্পভেদানং ইতিহাসপঞ্চমানং পদকো ৰেয্যাকরণো লোকাযতমহাপুরিসলক্খণেসু অনৰযো, সো পঞ্চমত্তানি মাণৰকসতানি মন্তে ৰাচেতি. পণ্ডিতা মাণৰকা বহুঞ্চ গণ্হন্তি লহুঞ্চ, সুট্ঠু চ উপধারেন্তি, গহিতঞ্চ তেসং ন ৰিনস্সতি. সোপি ব্রাহ্মণো আচরিযমুট্ঠিং অকত্ৰা ঘটে উদকং আসিঞ্চন্তো ৰিয সব্বম্পি সিপ্পং উগ্গণ্হাপেত্ৰা তে মাণৰকে এতদৰোচ ‘‘এত্তকমিদং সিপ্পং দিট্ঠধম্মসম্পরাযহিত’’ন্তি. তে মাণৰকা – ‘‘যং অম্হাকং আচরিযো জানাতি, মযম্পি তং জানাম, মযম্পি দানি আচরিযা এৰা’’তি মানং উপ্পাদেত্ৰা ততো পভুতি আচরিযে অগারৰা নিক্খিত্তৰত্তা ৰিহরিংসু. আচরিযো ঞত্ৰা ‘‘করিস্সামি নেসং মাননিগ্গহ’’ন্তি চিন্তেসি. সো একদিৰসং উপট্ঠানং আগন্ত্ৰা ৰন্দিত্ৰা নিসিন্নে তে মাণৰকে আহ ‘‘তাতা পঞ্হং পুচ্ছিস্সামি, কচ্চিত্থ সমত্থা কথেতু’’ন্তি. তে ‘‘পুচ্ছথ আচরিয, পুচ্ছথ আচরিযা’’তি সহসাৰ আহংসু, যথা তং সুতমদমত্তা. আচরিযো আহ –

‘‘কালো ঘসতি ভূতানি, সব্বানেৰ সহত্তনা;

যো চ কালঘসো ভূতো, স ভূতপচনিং পচী’’তি. (জা. ১.১০.১৯০) –

ৰিস্সজ্জেথ তাতা ইমং পঞ্হন্তি.

তে চিন্তেত্ৰা অজানমানা তুণ্হী অহেসুং. আচরিযো আহ ‘‘অলং তাতা গচ্ছথজ্জ, স্ৰে কথেয্যাথা’’তি উয্যোজেসি. তে দসপি ৰীসতিপি সম্পিণ্ডিতা হুত্ৰা ন তস্স পঞ্হস্স আদিং, ন অন্তমদ্দসংসু. আগন্ত্ৰা আচরিযস্স আরোচেসুং ‘‘ন ইমস্স পঞ্হস্স অত্থং আজানামা’’তি. আচরিযো তেসং নিগ্গহত্থায ইমং গাথমভাসি –

‘‘বহূনি নরসীসানি, লোমসানি ব্রহানি চ;

গীৰাসু পটিমুক্কানি, কোচিদেৰেত্থ কণ্ণৰা’’তি. (জা. ১.১০.১৯১) –

গাথাযত্থো – বহূনি নরানং সীসানি দিস্সন্তি, সব্বানি চ তানি লোমসানি সব্বানি চ মহন্তানি গীৰাযমেৰ চ ঠপিতানি, ন তালফলং ৰিয হত্থেন গহিতানি, নত্থি তেসং ইমেহি ধম্মেহি নানাকরণং. এত্থ পন কোচিদেৰ কণ্ণৰাতি অত্তানং সন্ধাযাহ. কণ্ণৰাতি পঞ্ঞৰা. কণ্ণচ্ছিদ্দং পন ন কস্সচি নত্থি, তং সুত্ৰা তে মাণৰকা মঙ্কুভূতা পত্তক্খন্ধা অধোমুখা অঙ্গুলিযা ভূমিং ৰিলিখন্তা তুণ্হী অহেসুং.

অথ নেসং অহিরিকভাৰং পস্সিত্ৰা আচরিযো ‘‘উগ্গণ্হথ তাতা পঞ্হ’’ন্তি পঞ্হং ৰিস্সজ্জেসি. কালোতি পুরেভত্তকালোপি পচ্ছাভত্তকালোপীতি এৰমাদি. ভূতানীতি সত্তাধিৰচনমেতং. কালো হি ভূতানং ন চম্মমংসাদীনি খাদতি, অপিচ খো নেসং আযুৰণ্ণবলানি খেপেন্তো যোব্বঞ্ঞং মদ্দন্তো আরোগ্যং ৰিনাসেন্তো ঘসতি খাদতীতি ৰুচ্চতি. সব্বানেৰ সহত্তনাতি এৰং ঘসন্তো চ ন কিঞ্চি ৰজ্জেতি, সব্বানেৰ ঘসতি. ন কেৰলঞ্চ ভূতানিযেৰ, অপিচ খো সহত্তনা অত্তানম্পি ঘসতি. পুরেভত্তকালো হি পচ্ছাভত্তকালং ন পাপুণাতি. এস নযো পচ্ছাভত্তকালাদীসু. যো চ কালঘসো ভূতোতি খীণাসৰস্সেতং অধিৰচনং. সো হি আযতিং পটিসন্ধিকালং খেপেত্ৰা খাদিত্ৰা ঠিতত্তা ‘‘কালঘসো’’তি ৰুচ্চতি. স ভূতপচনিং পচীতি সো যাযং তণ্হা অপাযেসু ভূতে পচতি, তং ঞাণগ্গিনা পচি দয্হি ভস্মমকাসি, তেন ‘‘ভূতপচনিং পচী’’তি ৰুচ্চতি. ‘‘পজনি’’ন্তিপি পাঠো. জনিকং নিব্বত্তিকন্তি অত্থো.

অথ তে মাণৰকা দীপসহস্সালোকেন ৰিয রত্তিং সমৰিসমং আচরিযস্স ৰিস্সজ্জনেন পঞ্হস্স অত্থং পাকটং দিস্ৰা ‘‘ইদানি মযং যাৰজীৰং গুরুৰাসং ৰসিস্সাম, মহন্তা এতে আচরিযা নাম, মযঞ্হি বহুস্সুতমানং উপ্পাদেত্ৰা চতুপ্পদিকগাথাযপি অত্থং ন জানামা’’তি নিহতমানা পুব্বসদিসমেৰ আচরিযস্স ৰত্তপ্পটিপত্তিং কত্ৰা সগ্গপরাযণা অহেসুং.

অহং খো, ভিক্খৰে, তেন সমযেন তেসং আচরিযো অহোসিং, ইমে ভিক্খূ মাণৰকা. এৰং পুব্বেপাহং ইমে এৰং মানপগ্গহিতসিরে ৰিচরন্তে নিহতমানে অকাসিন্তি.

ইমঞ্চ জাতকং সুত্ৰা তে ভিক্খূ পুব্বেপি মযং মানেনেৰ উপহতাতি ভিয্যোসোমত্তায নিহতমানা হুত্ৰা অত্তনো উপকারককম্মট্ঠানপরাযণা অহেসুং.

ততো ভগৰা একং সমযং জনপদচারিকং চরন্তো ৰেসালিং পত্ৰা গোতমকে চেতিযে ৰিহরন্তো ইমেসং পঞ্চসতানং ভিক্খূনং ঞাণপরিপাকং ৰিদিত্ৰা ইমং গোতমকসুত্তং কথেসি –

‘‘অভিঞ্ঞাযাহং, ভিক্খৰে, ধম্মং দেসেমি নো অনভিঞ্ঞায, সনিদানাহং…পে… সপ্পাটিহারিযাহং, ভিক্খৰে, ধম্মং দেসেমি নো অপ্পাটিহারিযং. তস্স ময্হং, ভিক্খৰে, অভিঞ্ঞায ধম্মং দেসযতো…পে… নো অপ্পাটিহারিযং. করণীযো ওৰাদো, করণীযা অনুসাসনী. অলঞ্চ পন ৰো, ভিক্খৰে, তুট্ঠিযা অলং অত্তমনতায অলং সোমনস্সায. সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৰা, স্ৰাক্খাতো ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো সঙ্ঘোতি. ইদমৰোচ ভগৰা, ইমস্মিঞ্চ পন ৰেয্যাকরণস্মিং ভঞ্ঞমানে দসসহস্সিলোকধাতু অকম্পিত্থা’’তি (অ. নি. ৩.১২৬).

ইদঞ্চ সুত্তং সুত্ৰা তে পঞ্চসতা ভিক্খূ তস্মিংযেৰাসনে সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণিংসু, এৰাযং দেসনা এতস্মিং ঠানে নিট্ঠমগমাসীতি.

তথাগতৰারঅট্ঠমনযৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

মূলপরিযাযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.