১১. সুনিক্খিত্তৰিমানৰণ্ণনা
উচ্চমিদং মণিথূণং ৰিমানন্তি সুনিক্খিত্তৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে. তেন সমযেন আযস্মা মহামোগ্গল্লানো হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ দেৰচারিকং চরন্তো তাৰতিংসভৰনং উপগতো. তস্মিঞ্চ খণে অঞ্ঞতরো দেৰপুত্তো অত্তনো ৰিমানদ্ৰারে ঠিতো আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং দিস্ৰা সঞ্জাতগারৰবহুমানো উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৰন্দিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গয্হ অট্ঠাসি.
সো কির অতীতে কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধে পরিনিব্বুতে তস্স সরীরধাতুযো পক্খিপিত্ৰা যোজনিকে কনকথূপে চ কতে চতস্সো পরিসা কালেন কালং উপসঙ্কমিত্ৰা গন্ধপুপ্ফধূপাদীহি চেতিযে পূজং করোন্তি, তত্থ অঞ্ঞতরো উপাসকো অঞ্ঞেসু পুপ্ফপূজং কত্ৰা গতেসু তেহি পূজিতট্ঠানে দুন্নিক্খিত্তানি পুপ্ফানি দিস্ৰা তত্থেৰ তানি সম্মদেৰ ঠপেন্তো সন্নিৰেসৰসেন দস্সনীযং পাসাদিকং ৰিভত্তিৰিসেসযুত্তং পুপ্ফপূজং অকাসি. কত্ৰা চ পন এতং আরম্মণং গণ্হন্তো সত্থু গুণে অনুস্সরিত্ৰা পসন্নচিত্তো তং পুঞ্ঞং হদযে ঠপেসি.
সো অপরভাগে কালং কত্ৰা তস্সেৰ কম্মস্স আনুভাৰেন তাৰতিংসভৰনে দ্ৰাদসযোজনিকে কনকৰিমানে নিব্বত্তি, মহানুভাৰো মহা চস্স পরিৰারো অহোসি. তং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘তস্মিঞ্চ খণে অঞ্ঞতরো দেৰপুত্তো…পে… অট্ঠাসী’’তি. অথ নং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো যথালদ্ধসম্পত্তিকিত্তনমুখেন কতসুচরিতকম্মং ইমাহি গাথাহি পুচ্ছি –
১২৮২. ‘‘উচ্চমিদং মণিথূণং ৰিমানং, সমন্ততো দ্ৰাদসযোজনানি;
কূটাগারা সত্তসতা উল়ারা, ৰেল়ুরিযথম্ভা রুচকত্থতা সুভা.
১২৮৩. ‘‘তত্থচ্ছসি পিৰসি খাদসি চ, দিব্বা চ ৰীণা পৰদন্তি ৰগ্গুং;
দিব্বা রসা কামগুণেত্থ পঞ্চ, নারিযো চ নচ্চন্তি সুৰণ্ণছন্না.
১২৮৪. ‘‘কেন তেতাদিসো ৰণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১২৮৫. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৰ মহানুভাৰ, মনুস্সভূতো কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৰং জলিতানুভাৰো, ৰণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
সোপি তস্স অত্তনো কতকম্মং ইমাহি গাথাহি কথেসি. তং দস্সেন্তা সঙ্গীতিকারা আহংসু –
১২৮৬. ‘‘সো দেৰপুত্তো অত্তমনো, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতো;
পঞ্হং পুট্ঠো ৰিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
১২৮৭. ‘‘দুন্নিক্খিত্তং মালং সুনিক্খিপিত্ৰা, পতিট্ঠপেত্ৰা সুগতস্স থূপে;
মহিদ্ধিকো চম্হি মহানুভাৰো, দিব্বেহি কামেহি সমঙ্গিভূতো.
১২৮৮. ‘‘তেন মেতাদিসো ৰণ্ণো, তেন মে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ মে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১২৮৯. ‘‘অক্খামি তে ভিক্খু মহানুভাৰ, মনুস্সভূতো যমহং অকাসিং;
তেনম্হি এৰং জলিতানুভাৰো, ৰণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১২৮৭. তত্থ দুন্নিক্খিত্তং মালন্তি চেতিযে পূজাকরণট্ঠানে নিরন্তরট্ঠপনাদিনা রচনাৰিসেসেন অট্ঠপেত্ৰা যথানিক্খিত্ততায ন সুট্ঠু নিক্খিত্তং, ৰাতেন ৰা পহরিত্ৰা দুন্নিক্খিত্তং পুপ্ফং. সুনিক্খিপিত্ৰাতি সুট্ঠু নিক্খিপিত্ৰা রচনাৰিসেসেন দস্সনীযং পাসাদিকং কত্ৰা নিক্খিপিয. পতিট্ঠপেত্ৰাতি ৰিভত্তিৰিসেসাদিৰসেন পুপ্ফং পতিট্ঠাপেত্ৰা. তং ৰা পুপ্ফং নিক্খিপন্তো সত্থু চেতিযং উদ্দিস্স মম সন্তানে কুসলধম্মং পতিট্ঠাপেত্ৰাতি এৰং এত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. সেসং ৰুত্তনযমেৰ.
এৰং দেৰপুত্তেন অত্তনো সুচরিতকম্মে পকাসিতে থেরো তস্স ধম্মং দেসেত্ৰা আগন্ত্ৰা ভগৰতো তমত্থং নিৰেদেসি. ভগৰা তং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা সম্পত্তমহাজনস্স ধম্মং দেসেসি. দেসনা মহাজনস্স সাত্থিকা অহোসীতি.
সুনিক্খিত্তৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ইতি পরমত্থদীপনিযা খুদ্দক-অট্ঠকথায ৰিমানৰত্থুস্মিং
একাদসৰত্থুপটিমণ্ডিতস্স সত্তমস্স
সুনিক্খিত্তৰগ্গস্স অত্থৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নিট্ঠিতা চ পুরিসৰিমানৰণ্ণনা.
নিগমনকথা
এত্তাৰতা চ –
দেৰতানং ৰিমানাদি-সম্পত্তিং তস্স কারণং;
পকাসযন্তী সত্তানং, সব্বলোকহিতাৰহা.
অপ্পকানম্পি কারানং, যা ৰিভাৰেতি দেসনা;
উল়ারফলতং চিত্ত-খেত্তসম্পত্তিযোগতো.
যং কথাৰত্থুকুসলা, সুপরিঞ্ঞাতৰত্থুকা;
ৰিমানৰত্থুইচ্চেৰ, সঙ্গাযিংসু মহেসযো.
তস্স অত্থং পকাসেতুং, পোরাণট্ঠকথানযং;
সন্নিস্সায সমারদ্ধা, অত্থসংৰণ্ণনা মযা.
যা তত্থ পরমত্থানং, তত্থ তত্থ যথারহং;
পকাসনা পরমত্থ-দীপনী নাম নামতো.
সম্পত্তা পরিনিট্ঠানং, অনাকুলৰিনিচ্ছযা;
সা সত্তরসমত্তায, পাল়িযা ভাণৰারতো.
ইতি তং সঙ্খরোন্তেন, যং তং অধিগতং মযা;
পুঞ্ঞং তস্সানুভাৰেন, লোকনাথস্স সাসনং.
ওগাহেত্ৰা ৰিসুদ্ধায, সীলাদিপটিপত্তিযা;
সব্বেপি দেহিনো হোন্তু, ৰিমুত্তিরসভাগিনো.
চিরং তিট্ঠতু লোকস্মিং, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনং;
তস্মিং সগারৰা নিচ্চং, হোন্তু সব্বেপি পাণিনো.
সম্মা ৰস্সতু কালেন, দেৰোপি জগতীপতি;
সদ্ধম্মনিরতো লোকং, ধম্মেনেৰ পসাসতূতি.
ইতি বদরতিত্থৰিহারৰাসিনা আচরিযধম্মপালেন
কতায
পরমত্থদীপনিযা খুদ্দক-অট্ঠকথায
ৰিমানৰত্থুঅত্থৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ৰিমানৰত্থু-অট্ঠকথা সমত্তা.