৯. পীতৰিমানৰণ্ণনা
পীতৰত্থে পীতধজেতি পীতৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৰতি পরিনিব্বুতে রঞ্ঞা অজাতসত্তুনা অত্তনা পটিলদ্ধা ভগৰতো সরীরধাতুযো গহেত্ৰা থূপে চ মহে চ কতে রাজগহৰাসিনী অঞ্ঞতরা উপাসিকা পাতোৰ কতসরীরপটিজগ্গনা ‘‘সত্থু থূপং পূজেস্সামী’’তি যথালদ্ধানি চত্তারি কোসাতকীপুপ্ফানি গহেত্ৰা সদ্ধাৰেগেন সমুস্সাহিতমানসা মগ্গপরিস্সযং অনুপধারেত্ৰাৰ থূপাভিমুখী গচ্ছতি. অথ নং তরুণৰচ্ছা গাৰী অভিধাৰন্তী ৰেগেন আপতিত্ৰা সিঙ্গেন পহরিত্ৰা জীৰিতক্খযং পাপেসি. সা তাৰদেৰ তাৰতিংসভৰনে নিব্বত্তন্তী সক্কস্স দেৰরঞ্ঞো উয্যানকীল়ায গচ্ছন্তস্স পরিৰারভূতানং অড্ঢতিযানং নাটককোটীনং মজ্ঝে অত্তনো সরীরপভায তা সব্বা অভিভৰন্তী সহ রথেন পাতুরহোসি. তং দিস্ৰা সক্কো দেৰরাজা ৰিম্হিতচিত্তো অচ্ছরিযব্ভুতজাতো ‘‘কীদিসেন নু খো ওল়ারিকেন কম্মুনা অযং এদিসিং সুমহতিং দেৰিদ্ধিমুপাগতা’’তি তং ইমাহি গাথাহি পুচ্ছি –
৭৯৫. ‘‘পীতৰত্থে পীতধজে, পীতালঙ্কারভূসিতে;
পীতচন্দনলিত্তঙ্গে, পীতউপ্পলমালিনী.
৭৯৬. ‘‘পীতপাসাদসযনে, পীতাসনে পীতভাজনে;
পীতছত্তে পীতরথে, পীতস্সে পীতবীজনে.
৭৯৭. ‘‘কিং কম্মমকরী ভদ্দে, পুব্বে মানুসকে ভৰে;
দেৰতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি.
সাপিস্স ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –
৭৯৮. ‘‘কোসাতকী নাম লতত্থি ভন্তে, তিত্তিকা অনভিচ্ছিতা;
তস্সা চত্তারি পুপ্ফানি, থূপং অভিহরিং অহং.
৭৯৯. ‘‘সত্থু সরীরমুদ্দিস্স, ৰিপ্পসন্নেন চেতসা;
নাস্স মগ্গং অৰেক্খিস্সং, ন তগ্গমনসা সতী.
৮০০. ‘‘ততো মং অৰধী গাৰী, থূপং অপত্তমানসং;
তঞ্চাহং অভিসঞ্চেয্যং, ভিয্যো নূন ইতো সিযা.
৮০১. ‘‘তেন কম্মেন দেৰিন্দ, মঘৰা দেৰকুঞ্জর;
পহায মানুসং দেহং, তৰ সহব্যমাগতা’’তি.
৭৯৫-৬. তত্থ পীতচন্দনলিত্তঙ্গেতি সুৰণ্ণৰণ্ণেন চন্দনেন অনুলিত্তসরীরে. পীতপাসাদসযনেতি সব্বসোৰণ্ণমযেন পাসাদেন সুৰণ্ণপরিক্খিত্তেহি সযনেহি চ সমন্নাগতে. এৰং সব্বত্থ হেট্ঠা উপরি চ পীতসদ্দেন সুৰণ্ণমেৰ গহিতন্তি দট্ঠব্বং.
৭৯৮. লতত্থীতি লতা অত্থি. ভন্তেতি সক্কং দেৰরাজানং গারৰেন আলপতি. অনভিচ্ছিতাতি ন অভিকঙ্খিতা.
৭৯৯. সরীরন্তি সরীরভূতং ধাতুং. অৰযৰে চাযং সমুদাযৰোহারো যথা ‘‘পটো ডড্ঢো, সমুদ্দো দিট্ঠো’’তি চ. অস্সাতি গোরূপস্স. মগ্গন্তি আগমনমগ্গং. ন অৰেক্খিস্সন্তি ন ওলোকযিং. কস্মা? ন তগ্গমনসা সতীতি, তস্সং গাৰিযং গতমনা ঠপিতমনা ন হোন্তী, অঞ্ঞদত্থু ভগৰতো থূপগতমনা এৰ সমানাতি অত্থো. ‘‘তদঙ্গমনসা সতী’’তি চ পাঠো, তদঙ্গে তস্স ভগৰতো ধাতুযা অঙ্গে মনো এতিস্সাতি তদঙ্গমনসা. এৰংভূতা অহং তদা তস্সা মগ্গং নাৰেক্খিস্সন্তি দস্সেতি.
৮০০. থূপং অপত্তমানসন্তি থূপং চেতিযং অসম্পত্তঅজ্ঝাসযং, মনসি ভৰোতি হি মানসো, অজ্ঝাসযো মনোরথো. ‘‘থূপং উপগন্ত্ৰা পুপ্ফেহি পূজেস্সামী’’তি উপ্পন্নমনোরথস্স অসম্পুণ্ণতায এৰং ৰুত্তং. থূপং চেতিযং পন পুপ্ফেহি পূজনচিত্তং সিদ্ধমেৰ, যেন সা দেৰলোকে উপ্পন্ন. তঞ্চাহং অভিসঞ্চেয্যন্তি তঞ্চে অহং অভিসঞ্চিনেয্যং, পুপ্ফপূজনেন হি পুঞ্ঞং অহং থূপং অভিগন্ত্ৰা যথাধিপ্পাযং পূজনেন সম্মদেৰ চিনেয্যং উপচিনেয্যন্তি অত্থো. ভিয্যো নূন ইতো সিযাতি ইতো যথালদ্ধসম্পত্তিতোপি ভিয্যো উপরি উত্তরিতরা সম্পত্তি সিযাতি মঞ্ঞেতি অত্থো.
৮০১. মঘৰা দেৰকুঞ্জরাতি আলপনং. তত্থ দেৰকুঞ্জরাতি সব্ববলপরক্কমাদিৰিসেসেহি দেৰেসু কুঞ্জরসদিসো. সহব্যন্তি সহভাৰং.
৮০২. ‘‘ইদং সুত্ৰা তিদসাধিপতি, মঘৰা দেৰকুঞ্জরো;
তাৰতিংসে পসাদেন্তো, মাতলিং এতদব্রৰী’’তি. –
ইদং ধম্মসঙ্গাহকৰচনং. ততো সক্কো মাতলিপমুখস্স দেৰগণস্স ইমাহি গাথাহি ধম্মং দেসেসি –
৮০৩. ‘‘পস্স মাতলি অচ্ছেরং, চিত্তং কম্মফলং ইদং;
অপ্পকম্পি কতং দেয্যং, পুঞ্ঞং হোতি মহপ্ফলং.
৮০৪. ‘‘নত্থি চিত্তে পসন্নম্হি, অপ্পকা নাম দক্খিণা;
তথাগতে ৰা সম্বুদ্ধে, অথ ৰা তস্স সাৰকে.
৮০৫. ‘‘এহি মাতলি অম্হেপি, ভিয্যো ভিয্যো মহেমসে;
তথাগতস্স ধাতুযো, সুখো পুঞ্ঞানমুচ্চযো.
৮০৬. ‘‘তিট্ঠন্তে নিব্বুতে চাপি, সমে চিত্তে সমং ফলং;
চেতোপণিধিহেতুহি, সত্তা গচ্ছন্তি সুগ্গতিং.
৮০৭. ‘‘বহূনং ৰত অত্থায, উপ্পজ্জন্তি তথাগতা;
যত্থ কারং করিত্ৰান, সগ্গং গচ্ছন্তি দাযকা’’তি.
৮০২. তত্থ পসাদেন্তোতি পসন্নে করোন্তো, রতনত্তযে সদ্ধং উপ্পাদেন্তোতি অত্থো.
৮০৩. চিত্তন্তি ৰিচিত্তং অচিন্তেয্যং. কম্মফলন্তি দেয্যধম্মস্স অনুল়ারত্তেপি খেত্তসম্পত্তিযা চ চিত্তসম্পত্তিযা চ উল়ারস্স পুঞ্ঞকম্মস্স ফলং পস্সাতি যোজনা. অপ্পকম্পি কতং দেয্যং, পুঞ্ঞং হোতি মহপ্ফলন্তি এত্থ কতন্তি কারৰসেন সক্কারৰসেন আযতনে ৰিনিযুত্তং. দেয্যন্তি দাতব্বৰত্থুং. পুঞ্ঞন্তি তথাপৰত্তং পুঞ্ঞকম্মং.
৮০৪. ইদানি যত্থ অপ্পকম্পি কতং পুঞ্ঞং মহপ্ফলং হোতি, তং পাকটং কত্ৰা দস্সেন্তো ‘‘নত্থি চিত্তে পসন্নম্হী’’তি গাথমাহ. তং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
৮০৫-৬. অম্হেপীতি মযম্পি. মহেমসেতি মহামসে পূজামসে. চেতোপণিধিহেতু হীতি অত্তনো চিত্তস্স সম্মদেৰ ঠপননিমিত্তং, অত্তসম্মাপণিধানেনাতি অত্থো. তেনাহ ভগৰা –
‘‘ন তং মাতাপিতা কযিরা, অঞ্ঞে ৰাপি চ ঞাতকা;
সম্মা পণিহিতং চিত্তং, সেয্যসো নং ততো করে’’তি. (ধ. প. ৪৩);
এৰঞ্চ পন ৰত্ৰা সক্কো দেৰানমিন্দো উয্যানকীল়ায উস্সাহং পটিপ্পস্সম্ভেত্ৰা ততোৰ পটিনিৰত্তিত্ৰা অত্তনা অভিণ্হং পূজনেয্যট্ঠানভূতে চূল়ামণিচেতিযে সত্তাহং পূজং অকাসি. অথ অপরেন সমযেন দেৰচারিকং গতস্স আযস্মতো নারদত্থেরস্স তং পৰত্তিং গাথাহেৰ কথেসি, থেরো ধম্মসঙ্গাহকানং আরোচেসি, তে তথা নং সঙ্গহং আরোপেসুন্তি.
পীতৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.