৮. মল্লিকাৰিমানৰণ্ণনা

পীতৰত্থে পীতধজেতি মল্লিকাৰিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ধম্মচক্কপ্পৰত্তনমাদিং কত্ৰা যাৰ সুভদ্দপরিব্বাজকৰিনযনা কতবুদ্ধকিচ্চে কুসিনারাযং উপৰত্তনে মল্লরাজূনং সালৰনে যমকসালানমন্তরে ৰিসাখপুণ্ণমাযং পচ্চূসৰেলাযং অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পরিনিব্বুতে ভগৰতি লোকনাথে দেৰমনুস্সেহি তস্স সরীরপূজায কযিরমানায তদা কুসিনারাযং ৰসমানা বন্ধুলমল্লস্স ভরিযা মল্লরাজপুত্তী মল্লিকা নাম উপাসিকা সদ্ধা পসন্না ৰিসাখায মহাউপাসিকায পসাধনসদিসং অত্তনো মহালতাপসাধনং গন্ধোদকেন ধোৰিত্ৰা দুকূলচুম্বটকেন মজ্জিত্ৰা অঞ্ঞঞ্চ বহুং গন্ধমালাদিং গহেত্ৰা ভগৰতো সরীরং পূজেসি. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৰিত্থারতো পন মল্লিকাৰত্থু ধম্মপদৰণ্ণনাযং আগতমেৰ.

সা অপরভাগে কালং কত্ৰা তাৰতিংসেসু নিব্বত্তি, তেন পূজানুভাৰেন অস্সা অঞ্ঞেহি অসাধারণা উল়ারা দিব্বসম্পত্তি অহোসি. ৰত্থালঙ্কারৰিমানানি সত্তরতনসমুজ্জলানি ৰিসেসতো সিঙ্গীসুৰণ্ণোভাসানি অতিৰিয পভস্সরানি সব্বা দিসা আসিঞ্চমানাৰ সুৰণ্ণরসধারাপিঞ্জরা করোন্তি. অথাযস্মা নারদো দেৰচারিকং চরন্তো তং দিস্ৰা উপগঞ্ছি. সা তং দিস্ৰা ৰন্দিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গয্হ অট্ঠাসি. সো তং –

৬৫৮. ‘‘পীতৰত্থে পীতধজে, পীতালঙ্কারভূসিতে;

পীতন্তরাহি ৰগ্গূহি, অপিল়ন্ধাৰ সোভসি.

৬৫৯. ‘‘কা কম্বুকাযূরধরে, কঞ্চনাৰেল়ভূসিতে;

হেমজালকসঞ্ছন্নে, নানারতনমালিনী.

৬৬০. ‘‘সোৰণ্ণমযা লোহিতঙ্গমযা চ, মুত্তামযা ৰেল়ুরিযমযা চ;

মসারগল্লা সহলোহিতঙ্গা, পারেৰতক্খীহি মণীহি চিত্ততা.

৬৬১. ‘‘কোচি কোচি এত্থ মযূরসুস্সরো, হংসস্সরঞ্ঞো করৰীকসুস্সরো;

তেসং সরো সুয্যতি ৰগ্গুরূপো, পঞ্চঙ্গিকং তূরিযমিৰপ্পৰাদিতং.

৬৬২. ‘‘রথো চ তে সুভো ৰগ্গু, নানারতনচিত্তিতো;

নানাৰণ্ণাহি ধাতূহি, সুৰিভত্তোৰ সোভতি.

৬৬৩. ‘‘তস্মিং রথে কঞ্চনবিম্বৰণ্ণে, যা ত্ৰং ঠিতা ভাসসিমং পদেসং;

দেৰতে পুচ্ছিতাচিক্খ, কিস্স কম্মস্সিদং ফল’’ন্তি. – পুচ্ছি;

৬৫৮. তত্থ পীতৰত্থেতি পরিসুদ্ধচামীকরপভস্সরতায পীতোভাসনিৰাসনে. পীতধজেতি ৰিমানদ্ৰারে রথে চ সমুস্সিতহেমমযৰিপুলকেতুভাৰতো পীতোভাসধজে. পীতালঙ্কারভূসিতেতি পীতোভাসেহি আভরণেহি অলঙ্কতে. সতিপি অলঙ্কারানং নানাৰিধরংসিজালসমুজ্জলৰিৰিধরতনৰিচিত্তভাৰে তাদিসসুচরিতৰিসেসনিব্বত্ততায পন সুপরিসুদ্ধচামীকরমরীচিজালৰিজ্জোতিতত্তা ৰিসেসতো পীতনিভাসানি তস্সা আভরণানি অহেসুং. পীতন্তরাহীতি পীতৰণ্ণেহি উত্তরিযেহি. ‘‘সন্তরুত্তরপরমং তেন ভিক্খুনা ততো চীৰরং সাদিতব্ব’’ন্তিআদীসু (পারা. ৫২৩-৫২৪) নিৰাসনে অন্তরসদ্দো আগতো, ইধ পন ‘‘অন্তরসাটকা’’তিআদীসু ৰিয উত্তরিযে দট্ঠব্বো. অন্তরা উত্তরিযং উত্তরাসঙ্গো উপসংব্যানন্তি পরিযাযসদ্দা এতে. ৰগ্গূহীতি সোভনেহি সণ্হমট্ঠেহি. অপিল়ন্ধাৰ সোভসীতি ত্ৰং ইমেহি অলঙ্কারেহি অনলঙ্কতাপি অত্তনো রূপসম্পত্তিযাৰ সোভসি. তে পন অলঙ্কারা তৰ সরীরং পত্ৰা সোভন্তি, তস্মা অনলঙ্কতাপি ত্ৰং অলঙ্কতসদিসীতি অধিপ্পাযো.

৬৫৯. কা কম্বুকাযূরধরেতি কা ত্ৰং কতরদেৰনিকাযপরিযাপন্না সুৰণ্ণমযপরিহারকধরে, সুৰণ্ণমযকেযূরধরে ৰা. কম্বুপরিহারকন্তি চ হত্থালঙ্কারৰিসেসো ৰুচ্চতি, কাযূরন্তি ভুজালঙ্কারৰিসেসো. অথ ৰা কম্বূতি সুৰণ্ণং, তস্মা কম্বুকাযূরধরে সুৰণ্ণমযবাহাভরণধরেতি অত্থো. কঞ্চনাৰেল়ভূসিতেতি কঞ্চনমযাৰেল়পিল়ন্ধনভূসিতে. হেমজালকসঞ্ছন্নেতি রতনপরিসিব্বিতেন হেমমযেন জালকেন ছাদিতসরীরে. নানারতনমালিনীতি নক্খত্তমালায ৰিয কাল়পক্খরত্তিযং সীসে পটিমুক্কাহি ৰিৰিধাহি রতনাৰলীহি নানারতনমালিনী কা ত্ৰন্তি পুচ্ছতি.

৬৬০. সোৰণ্ণমযাতিআদি যাহি রতনমালাহি সা দেৰতা নানারতনমালিনীতি ৰুত্তা, তাসং দস্সনং. তত্থ সোৰণ্ণমযাতি সিঙ্গীসুৰণ্ণমযা মালা. লোহিতঙ্গমযাতি পদুমরাগাদিরত্তমণিমযা. মসারগল্লাতি মসারগল্লমণিমযা. সহলোহিতঙ্গাতি লোহিতঙ্গমণিমযাহি সদ্ধিং কবরমণিমযা চেৰ লোহিতঙ্গসঙ্খাতরত্তমণিমযা চাতি অত্থো. পারেৰতক্খীহি মণীহি চিত্ততাতি পারেৰতক্খিসদিসেহি মণীহি যথাৰুত্তমণীহি চ সঙ্খতচিত্তভাৰা ইমা তৰ কেসহত্থে রতনমালাতি অধিপ্পাযো.

৬৬১. কোচি কোচীতি একচ্চো একচ্চো. এত্থাতি এতেসু মালাদামেসু. মযূরসুস্সরোতি মযূরো ৰিয সুন্দরনাদো. হংসস্সরঞ্ঞোতি হংসস্সরো অঞ্ঞো, হংসসদিসস্সরো অপরো. করৰীকসুস্সরোতি করৰীকো ৰিয সোভনস্সরো. তেসং মালাদামানং যথা মযূরস্সরো, হংসস্সরো, করৰীকস্সরো, এৰং ৰগ্গুরূপো মধুরাকারো সরো সুয্যতি. কিমিৰ? পঞ্চঙ্গিকং তূরিযমিৰপ্পৰাদিতং. যথা কুসলেন ৰাদিতে পঞ্চঙ্গিকে তূরিযে, এৰং তেসং সরো সুয্যতি, ৰগ্গুরূপোতি অত্থো. ভুম্মত্থে হি ইদং উপযোগৰচনং.

৬৬২. নানাৰণ্ণাহি ধাতূহীতি অনেকরূপাহি অক্খচক্কঈসাদিঅৰযৰধাতূহি. সুৰিভত্তোৰ সোভতীতি অৰযৰানং অঞ্ঞমঞ্ঞং যুত্তপ্পমাণতায ৰিভত্তিৰিভাগসম্পত্তিযা চ সুৰিভত্তোৰ হুত্ৰা ৰিরাজতি. অথ ৰা সুৰিভত্তোৰাতি কেৰলং কম্মনিব্বত্তোপি সুসিক্খিতেন সিপ্পাচরিযেন ৰিভত্তোৰ ৰিরচিতো ৰিয সোভতীতি অত্থো.

৬৬৩. কঞ্চনবিম্বৰণ্ণেতি সাতিসযং পীতোভাসতায কঞ্চনবিম্বকসদিসে তস্মিং রথে. কঞ্চনবিম্বৰণ্ণেতি ৰা তস্সা দেৰতায আলপনং, গন্ধোদকেন ধোৰিত্ৰা জাতিহিঙ্গুলকরসেন মজ্জিত্ৰা দুকূলচুম্বটকেন মজ্জিতকঞ্চনপটিমাসদিসেতি অত্থো. ভাসসিমং পদেসন্তি ইমং সকলম্পি ভূমিপদেসং ভাসযসি ৰিজ্জোতযসি.

এৰং থেরেন পুচ্ছিতা সাপি দেৰতা ইমাহি গাথাহি ব্যাকাসি –

৬৬৪. ‘‘সোৰণ্ণজালং মণিসোণ্ণচিত্তিতং, মুত্তাচিতং হেমজালেন ছন্নং;

পরিনিব্বুতে গোতমে অপ্পমেয্যে, পসন্নচিত্তা অহমাভিরোপযিং.

৬৬৫. ‘‘তাহং কম্মং করিত্ৰান, কুসলং বুদ্ধৰণ্ণিতং;

অপেতসোকা সুখিতা, সম্পমোদামনামযা’’তি.

৬৬৪. তত্থ সোৰণ্ণজালন্তি সরীরপ্পমাণেন কতং সুৰণ্ণমযং জালং. মণিসোণ্ণচিত্তিতন্তি সীসাদিট্ঠানেসু সীসূপগগীৰূপগাদিআভরণৰসেন নানাৰিধেহি মণীহি চ সুৰণ্ণেন চ চিত্তিতং. মুত্তাচিতন্তি অন্তরন্তরা আবদ্ধাহি মুত্তাৰলীহি আচিতং. হেমজালেন ছন্নন্তি হেমমযেন পভাজালেন ছন্নং. তঞ্হি নানাৰিধেহি মণীহি চেৰ সুৰণ্ণেন চ চিত্তিতং মুত্তাৰলীহি আচিতম্পি সুপরিসুদ্ধস্স রত্তসুৰণ্ণস্সেৰ যেভুয্যতায দিৰাকরকিরণসম্ফস্সতো অতিৰিয পভস্সরেন হেমমযেন পভাজালেন সঞ্ছাদিতং একোভাসং হুত্ৰা কঞ্চনাদাসং ৰিয তিট্ঠতি. পরিনিব্বুতেতি অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পরিনিব্বুতে. গোতমেতি ভগৰন্তং গোত্তেন নিদ্দিসতি. অপ্পমেয্যেতি গুণানুভাৰতো পমিনিতুং অসক্কুণেয্যে. পসন্নচিত্তাতি কম্মফলৰিসযায বুদ্ধারম্মণায চ সদ্ধায পসন্নমানসা. অভিরোপযিন্তি পূজাৰসেন সরীরে রোপেসিং পটিমুঞ্চিং.

৬৬৫. তাহন্তি তং অহং. কুসলন্তি কুচ্ছিতসলনাদিঅত্থেন কুসলং. বুদ্ধৰণ্ণিতন্তি ‘‘যাৰতা, ভিক্খৰে, সত্তা অপদা ৰা দ্ৰিপদা ৰা’’তিআদিনা (সং. নি. ৫.১৩৯; অ. নি. ৪.৩৪) সম্মাসম্বুদ্ধেন পসত্থং. অপেতসোকাতি সোকহেতূনং ভোগব্যসনাদীনং অভাৰেন অপগতসোকা. তেন চিত্তদুক্খাভাৰমাহ. সুখিতাতি সঞ্জাতসুখা সুখপ্পত্তা. এতেন সরীরদুক্খাভাৰং ৰদতি. চিত্তদুক্খাভাৰেন চস্সা পমোদাপত্তি, সরীরদুক্খাভাৰেন অরোগতা. তেনাহ ‘‘সম্পমোদামনামযা’’তি. সেসং ৰুত্তনযমেৰ. অযঞ্চ অত্থো তদা অত্তনা দেৰতায চ কথিতনিযামেনেৰ সঙ্গীতিকালে আযস্মতা নারদেন ধম্মসঙ্গাহকানং আরোচিতো, তে চ তং তথেৰ সঙ্গহং আরোপযিংসূতি.

মল্লিকাৰিমানৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.